Struktury danych
Rodzaje baz 
danych

Mapa numeryczna 

w zastosowaniach inżynierskich

Wykład

Wykład

Struktury danych

Elementy składowe danych 

są ze sobą łączone, tworząc struktury 

danych, na których wykonuje się 

właściwe tym strukturom operacje

Struktury danych określają sposób 

dostępu do określonego obszaru pamięci

Drzewo

Drzewo jest strukturą ustanawiającą 

hierarchię elementów. Każdy element jest

przyporządkowany elementowi nadrzędnemu

i ma pewną liczbę elementów podrzędnych

Dana 1

Dana n

Dana 3

Dana 2

Dana n

Dana n

Dana 1

Dana n

Dana 3

Dana 2

Dana n

Dana n

-graf - to struktura, w której każdy element może być 
powiązany z innym elementem. 

Rekord

Rekord jest zbiorem n elementów, 

które mogą być różnego typu i zapisane 

są w ustalonej kolejności. Elementami 

rekordu są pola. W szczególności pola

 mogą być innymi strukturami danych

Dana 1

Dana 2

Dana 4

Dana n

Dana 3

Tablica

Tablica jest uporządkowanym zbiorem

 elementów tego samego typu. Elementy 

identyfikowane są za pomocą indeksów

A

ij

Lista

Lista jest uporządkowanym zbiorem elementów, 

które mogą być pojedynczymi danymi lub 

też innymi strukturami danych. 

Uporządkowanie elementów listy może 

być ustalone  kolejnością zapisu lub 

wskaźnikiem dołączonym do każdego elementu 

i wskazującym miejsce  następnego lub

 sygnalizującego koniec listy

Dana 1

Dana n

Dana 3

Dana 2

-stos - to lista liniowa, do której dostęp istnieje tylko z jednej strony
 (ostatni element wprowadzony do listy będzie pierwszym odczytanym).

A

B

Stos

           

-kolejka - jest to lista liniowa, w której elementy z jednej strony 
są wprowadzane a z drugiej odczytywane.

A

B

Kolejka

Baza danych to zbiór wzajemnie powiązanych ze sobą danych, 
realizowany przez zastosowanie odpowiednich struktur danych. 
Struktury danych określają sposób powiązania tych danych, 
sposób dostępu do określonego obszaru pamięci i ich prezentacje. 
Stanowią one formę pośrednią miedzy modelami danych, 
a reprezentacją tych danych. 

Rodzaje baz danych

1.Hierarchiczna
2.Sieciowa
3.Relacyjna
4.Obiektowa

Hierarchiczna baza danych. 
W bazie tej zastosowanie ma struktura typu drzewo tworząc relacje 1:n. 
Zbiór rekordów poziomu wyższego jest łączony relacjami 1:n  ze zbiorami 
poziomu niższego. Typową operacją dla takiej bazy jest wyszukiwanie 
danych zgodnie ze strukturą drzewa przedstawionego w postaci 
odwróconej (od pnia do liści). W ten sposób można znaleźć dane 
dotyczące działki przechodząc przez rekordy odpowiadające 
województwu, powiatowi i gminie. 

W sieciowej bazie danych dane są łączone w struktury typu 
graf tworząc relacje n:n. Poza relacjami typu drzewo występują 
dodatkowe połączenia umożliwiające uzyskanie dostępu do 
danego rekordu bez potrzeby każdorazowego przechodzenia 
przez strukturę typu drzewo.

Relacyjna baza danych oparta jest na strukturach typu, rekordu, 
czasami drzewo. Bazę tą tworzy co najmniej jedna tabela, 
najczęściej powiązana ze zbiorem informacji przestrzennych z jednej 
warstwy. Utworzona jest ona z M ≥ 1 kolumn oraz N ≥ 0 wierszy. 
Każda z kolumn posiada przyporządkowaną jej nazwę, według której 
jest identyfikowana. Znajdują się w niej elementy tego samego typu, 
których wartości tworzą dziedzinę kolumny. Identyfikowanie wiersza 
tablicy następuje poprzez wartości elementów w nim zapisanych. 
Funkcje klucza określającego dany wiersz tworzy kolumna lub kilka 
odpowiednio dobranych kolumn. Do wyszukiwania danych 
w relacyjnej bazie danych służy język zapytań SQL.

Obiektowa baza danych 
Przechowuje obiekty o określonych strukturach wraz z przypisanymi 
do nich procedurami. Aktywowanie jednej z procedur jest 
nierozerwalnie związane z obiektem i powoduje uruchomienie 
określonych funkcji systemu.

W celu tworzenia, obsługi oraz wykorzystania baz danych tworzy 
się system zarządzania bazą danych. Do głównych zadań tego 
systemu zaliczamy:

• zapamiętywanie danych,

• wyszukiwanie danych w bazie na podstawie różnych warunków,

• umożliwienie dostępu do danych wielu użytkownikom jednocześnie,

• kontrola wykorzystania urządzeń pamięciowych dla zapisu danych,

• weryfikowanie danych za pomocą odpowiednich kontroli,

• umożliwienie zapisywania danych bez ich powtarzania,

• zabezpieczenie i ochrona danych.