Badanie układu
Badanie układu
krążenia
krążenia
Zasady badania podobnie jak w zakresie
Zasady badania podobnie jak w zakresie
innych układów tak i w badaniu układu
innych układów tak i w badaniu układu
sercowo-naczyniowego składa się z
sercowo-naczyniowego składa się z
A/ wywiadu – badania podmiotowego
A/ wywiadu – badania podmiotowego
B/ badania przedmiotowego – badania
B/ badania przedmiotowego – badania
fizykalnego
fizykalnego
C/ badań dodatkowych
C/ badań dodatkowych
Dolegliwości z zakresu
Dolegliwości z zakresu
układu sercowo-
układu sercowo-
naczyniowego
naczyniowego
1. Bóle w klatce piersiowej
1. Bóle w klatce piersiowej
2. Duszność
2. Duszność
3. Kołatanie serca
3. Kołatanie serca
4. Obrzęki
4. Obrzęki
5. Sinica
5. Sinica
6. Utrata przytomności
6. Utrata przytomności
Ad 1. Bóle w klatce
Ad 1. Bóle w klatce
piersiowej
piersiowej
Bóle umiejscowione za mostkiem,
Bóle umiejscowione za mostkiem,
nasilające się po wysiłku
nasilające się po wysiłku
odczuwane jako pieczenie, rozpieranie –
odczuwane jako pieczenie, rozpieranie –
trwające od kilku do kilkunastu minut,
trwające od kilku do kilkunastu minut,
promieniowanie do żuchwy lewego lub
promieniowanie do żuchwy lewego lub
obu barków.
obu barków.
Mogą ustąpić po podaniu
Mogą ustąpić po podaniu
nitrogliceryny.
nitrogliceryny.
Bóle w klatce piersiowej –
Bóle w klatce piersiowej –
różnicowanie
różnicowanie
A/ choroby układu oddechowego –
A/ choroby układu oddechowego –
zapalenie płuc, opłucnej, nowotwory płuc.
zapalenie płuc, opłucnej, nowotwory płuc.
B/ Schorzenia klatki piersiowej – zmiany
B/ Schorzenia klatki piersiowej – zmiany
zwyrodnieniowe kręgosłupa piersiowego,
zwyrodnieniowe kręgosłupa piersiowego,
złamanie żeber
złamanie żeber
C/ Choroby innych narządów znajdujących
C/ Choroby innych narządów znajdujących
się w klatce piersiowej – zator tętnicy
się w klatce piersiowej – zator tętnicy
płucnej, tętniak rozwarstwiający aorty,
płucnej, tętniak rozwarstwiający aorty,
zapalenie przełyku, przepuklina przełykowa
zapalenie przełyku, przepuklina przełykowa
Bóle w klatce piersiowej –
Bóle w klatce piersiowej –
różnicowanie cd.
różnicowanie cd.
D/ Schorzenia układu nerwowego -
D/ Schorzenia układu nerwowego -
neuralgia międzyżebrowa
neuralgia międzyżebrowa
E/ Schorzenia narządów jamy brzusznej
E/ Schorzenia narządów jamy brzusznej
– kamica pęcherzyka żółciowego,
– kamica pęcherzyka żółciowego,
zapalenie trzustki, wrzody żołądka
zapalenie trzustki, wrzody żołądka
F/ Zespoły zaburzeń psychogennych –
F/ Zespoły zaburzeń psychogennych –
depresja
depresja
Uwaga – czasami niezbędne jest
Uwaga – czasami niezbędne jest
wykonanie badań dodatkowych celem
wykonanie badań dodatkowych celem
ustalenia przyczyny dolegliwości
ustalenia przyczyny dolegliwości
Ad 2. Duszność
Ad 2. Duszność
Rodzaje duszności
Rodzaje duszności
A/ duszność spoczynkowa – świadczy o
A/ duszność spoczynkowa – świadczy o
zaawansowanej chorobie, utrudnia życie
zaawansowanej chorobie, utrudnia życie
B/ duszność wysiłkowa – ma związek z
B/ duszność wysiłkowa – ma związek z
wysiłkiem fizycznym i zależna jest od
wysiłkiem fizycznym i zależna jest od
jego intensywności
jego intensywności
C/ duszność napadowa – pojawia się
C/ duszność napadowa – pojawia się
nagle w spoczynku lub w czasie wysiłku
nagle w spoczynku lub w czasie wysiłku
i npo pewnym czasie ustępuje
i npo pewnym czasie ustępuje
Duszność
Duszność
Jest objawem choroby, ale może także
Jest objawem choroby, ale może także
występować u osób zdrowych.
występować u osób zdrowych.
Opisywana jest jako niemożność nabrania
Opisywana jest jako niemożność nabrania
powietrza, szybkie męczenie się,
powietrza, szybkie męczenie się,
występuje także u osób przebywających
występuje także u osób przebywających
na dużych wysokościach.
na dużych wysokościach.
Towarzyszy – chorobom układu krążenia:
Towarzyszy – chorobom układu krążenia:
niewydolność, wady serca, choroba
niewydolność, wady serca, choroba
wieńcowa a także w niedokrwistości,
wieńcowa a także w niedokrwistości,
zatruciach, chorobach zakaźnych i
zatruciach, chorobach zakaźnych i
metabolicznych
metabolicznych
Kołatanie serca
Kołatanie serca
Są to różne odczucia zmiany w pracy serca.
Są to różne odczucia zmiany w pracy serca.
Może to być:
Może to być:
Nagłe przyspieszenie pracy serca –
Nagłe przyspieszenie pracy serca –
częstoskurcz napadowy
częstoskurcz napadowy
Nagłe zwolnienie pracy serca – podrażnienie
Nagłe zwolnienie pracy serca – podrażnienie
nerwu błędnego.
nerwu błędnego.
Skurcze dodatkowe, całkowita niemiarowość
Skurcze dodatkowe, całkowita niemiarowość
pracy serca
pracy serca
Przy zaburzeniach hormonalnych –
Przy zaburzeniach hormonalnych –
nadczynność tarczycy, okres przekwitania,
nadczynność tarczycy, okres przekwitania,
nadmiar kawy, w ostrych chorobach zakaźnych
nadmiar kawy, w ostrych chorobach zakaźnych
Obrzęki
Obrzęki
Występowanie obrzęków związane jest z
Występowanie obrzęków związane jest z
zatrzymaniem dodatkowej objętości
zatrzymaniem dodatkowej objętości
wody w organizmie.
wody w organizmie.
Najczęściej można je stwierdzić na
Najczęściej można je stwierdzić na
podudziach w okolicy kostek.
podudziach w okolicy kostek.
Przyczyny – upośledzenie funkcji nerek
Przyczyny – upośledzenie funkcji nerek
Zmniejszenie efektywności pracy serca
Zmniejszenie efektywności pracy serca
Niedożywienie
Niedożywienie
Zaburzenia hormonalne
Zaburzenia hormonalne
Obrzęki pochodzenia
Obrzęki pochodzenia
sercowego
sercowego
Symetryczne występowanie na stopach i
Symetryczne występowanie na stopach i
podudziu, ustępujące po nocnym
podudziu, ustępujące po nocnym
wypoczynku.
wypoczynku.
W niewydolności nerek obrzęki powieki twarz,
W niewydolności nerek obrzęki powieki twarz,
dłonie moszna – nie ustępują po nocnym
dłonie moszna – nie ustępują po nocnym
wypoczynku – odwrotnie – nasilają się.
wypoczynku – odwrotnie – nasilają się.
Występowanie obrzęków ograniczone do
Występowanie obrzęków ograniczone do
jednego miejsca może świadczyć o
jednego miejsca może świadczyć o
miejscowym utrudnieniu odpływu krwi,
miejscowym utrudnieniu odpływu krwi,
chłonki,
chłonki,
Reakcją zapalną toczącą się w okolicy, alergią
Reakcją zapalną toczącą się w okolicy, alergią
Sinica
Sinica
Jest to niebiesko-sine zabarwienie skóry
Jest to niebiesko-sine zabarwienie skóry
i śluzówek występujące przy spadku
i śluzówek występujące przy spadku
wysycenia krwi tlenem.
wysycenia krwi tlenem.
Przyczyny – choroby utrudniające
Przyczyny – choroby utrudniające
przechodzenie tlenu z powietrza do
przechodzenie tlenu z powietrza do
krwi w płucach. – zwłóknienie płuc,
krwi w płucach. – zwłóknienie płuc,
masywne zapalenie płuc, przeszkody w
masywne zapalenie płuc, przeszkody w
drogach oddechowych, mieszanie się
drogach oddechowych, mieszanie się
krwi żylnej z tętniczą w wadach serca –
krwi żylnej z tętniczą w wadach serca –
otwór w przegrodzie miedzy
otwór w przegrodzie miedzy
przedsionkowej i międzykomorowej
przedsionkowej i międzykomorowej
Sinica cd
Sinica cd
Zwolniony przepływ krwi przez tkanki i
Zwolniony przepływ krwi przez tkanki i
zwiększony wychwyt tlenu z krwi –
zwiększony wychwyt tlenu z krwi –
niewydolność krążenia, zarostowa
niewydolność krążenia, zarostowa
miażdżyca tętnic, lub miejscowe
miażdżyca tętnic, lub miejscowe
utrudnienie odpływu krwi żylnej –
utrudnienie odpływu krwi żylnej –
zakrzepowe zapalenie żył.
zakrzepowe zapalenie żył.
Utrata przytomności -
Utrata przytomności -
omdlenie
omdlenie
Krótkotrwałe zaburzenie świadomości
Krótkotrwałe zaburzenie świadomości
spowodowane najczęściej przez spadek
spowodowane najczęściej przez spadek
przepływu przez naczynia mózgowe z
przepływu przez naczynia mózgowe z
powodu zaburzeń krążenia.
powodu zaburzeń krążenia.
Może wystąpić u osób zdrowych z
Może wystąpić u osób zdrowych z
powodu nagłego spadku całkowitego
powodu nagłego spadku całkowitego
oporu obwodowego i ciśnienia tętniczego
oporu obwodowego i ciśnienia tętniczego
poprzedzonego objawami zwiastującymi
poprzedzonego objawami zwiastującymi
– poty, bladość bicie serca, szum w
– poty, bladość bicie serca, szum w
uszach –
uszach –
Przyczyny – strach, alkohol, leki,
Przyczyny – strach, alkohol, leki,
przebywanie w dusznym pomieszczeniu
przebywanie w dusznym pomieszczeniu
Utrata przytomności CD.
Utrata przytomności CD.
U osób starszych pozostających w
U osób starszych pozostających w
pozycji leżącej przez czas dłuższy ,
pozycji leżącej przez czas dłuższy ,
przyjmujących leki obniżające ciśnienie
przyjmujących leki obniżające ciśnienie
krwi może dojść do utraty przytomności
krwi może dojść do utraty przytomności
z powodu niedociśnienia
z powodu niedociśnienia
ortostatycznego przy nagłym przyjęciu
ortostatycznego przy nagłym przyjęciu
pozycji pionowej.
pozycji pionowej.
Wynika to ze zbyt późnej reakcji układu
Wynika to ze zbyt późnej reakcji układu
krążenia na nagłe przemieszczenie dużej
krążenia na nagłe przemieszczenie dużej
ilości krwi w dolne rejony ciała i spadek
ilości krwi w dolne rejony ciała i spadek
ciśnienia krwi.
ciśnienia krwi.
Utrata przytomności cd
Utrata przytomności cd
Zaburzenia rytmu pracy serca –
Zaburzenia rytmu pracy serca –
zwolnienie lub przyspieszenie rytmu w
zwolnienie lub przyspieszenie rytmu w
wyniku niedostatecznej ilości krwi
wyniku niedostatecznej ilości krwi
docierającej do mózgu mogą
docierającej do mózgu mogą
powodować krótkotrwałe utraty
powodować krótkotrwałe utraty
przytomności
przytomności
Informacje z wywiadu pomocne w
Informacje z wywiadu pomocne w
ustalaniu przyczyny utraty krótkotrwałej
ustalaniu przyczyny utraty krótkotrwałej
przytomności – vide - folie
przytomności – vide - folie
Fizykalne badanie serca
Fizykalne badanie serca
1. obmacywanie i oglądanie okolicy
1. obmacywanie i oglądanie okolicy
przedsercowej – widoczne blizny
przedsercowej – widoczne blizny
klatki piersiowej mogą wskazywać na
klatki piersiowej mogą wskazywać na
przebyte operacje w tym
przebyte operacje w tym
kardiologiczne
kardiologiczne
2. ocena uderzenia koniuszkowego –
2. ocena uderzenia koniuszkowego –
piąta przestrzeń międzyżebrowa w
piąta przestrzeń międzyżebrowa w
linii środkowo-obojczykowej lewej
linii środkowo-obojczykowej lewej
Opukiwanie serca
Opukiwanie serca
Osłuchiwanie w typowych miejscach
Osłuchiwanie w typowych miejscach
Tętno tętnicze
Tętno tętnicze
1. obecność tętna na tętnicach
1. obecność tętna na tętnicach
obwodowych, jego szybkość
obwodowych, jego szybkość
Częstość tętna = 60 do 100 uderzeń
Częstość tętna = 60 do 100 uderzeń
na minutę
na minutę
2. Miarowość tętna – jest cechą
2. Miarowość tętna – jest cechą
prawidłowej pracy serca
prawidłowej pracy serca
3. Niemiarowość pracy serca - o
3. Niemiarowość pracy serca - o
określonym rytmie czy całkowicie
określonym rytmie czy całkowicie
chaotyczna.
chaotyczna.
Wypełnienie tętna
Wypełnienie tętna
Zależy od pojemności wyrzutowej
Zależy od pojemności wyrzutowej
serca.
serca.
Przy spadku ciśnienia – w wyniku np..
Przy spadku ciśnienia – w wyniku np..
Krwotoku wewnętrznego tętno może
Krwotoku wewnętrznego tętno może
być słabo wyczuwalne a może być
być słabo wyczuwalne a może być
także brak tętna na obwodzie.
także brak tętna na obwodzie.
Ciśnienie krwi
Ciśnienie krwi
Ciśnienie krwi jest jednym z
Ciśnienie krwi jest jednym z
podstawowych parametrów życiowych.
podstawowych parametrów życiowych.
Prawidłowa wartość 120/80
Prawidłowa wartość 120/80
RR w granicach 140/90 uważane jest za
RR w granicach 140/90 uważane jest za
nadciśnienie wg WHO
nadciśnienie wg WHO
Pomiar – pierwszy ton = RR skurczowe
Pomiar – pierwszy ton = RR skurczowe
Zanik uderzeń = RR rozkurczowe
Zanik uderzeń = RR rozkurczowe
Pomiar ciśnienia wykonuje się
Pomiar ciśnienia wykonuje się
sfigmomanometr - ciśnieniomierz
sfigmomanometr - ciśnieniomierz
Czemu służy badanie ciśnienia
Czemu służy badanie ciśnienia
krwi
krwi
Diagnostyka nadciśnienia
Diagnostyka nadciśnienia
Kontrola skuteczności leczenia
Kontrola skuteczności leczenia
Diagnostyka niedociśnienia
Diagnostyka niedociśnienia
Diagnostyka stanów w których nagłe
Diagnostyka stanów w których nagłe
zmiany ciśnienia tętniczego mogą
zmiany ciśnienia tętniczego mogą
być przyczyną odczuwalnych przez
być przyczyną odczuwalnych przez
pacjenta dolegliwości
pacjenta dolegliwości
Okresowe badanie profilaktyczne
Okresowe badanie profilaktyczne
Badania dodatkowe
Badania dodatkowe
1. Elektrokardiografia spoczynkowa –
1. Elektrokardiografia spoczynkowa –
EKG
EKG
Vide oddzielny wykład
Vide oddzielny wykład