Polityka 

motywacyjna

Motywacja jako funkcja 

zarządzania

Wczesne modele i teorie 

motywacji

Agata Mysiak

 

 

•

Definicja: Proces, który wywołuje, ukierunkowuje 
i podtrzymuje określone zachowania ludzi 
spośród innych, alternatywnych form zachowania, 
w celu osiągnięcia określonych celów.

•

U kierowników bardzo ważną umiejętnością jest 
prawidłowa identyfikacja motywacji, jakimi kierują 
się pracownicy, gdyż to właśnie umiejętne 
motywowanie gwarantuje osiąganie celów 
własnych i organizacji.

MOTYWACJA

 

 

MODELE MOTYWACJI

1. MODEL TRADYCYJNY
Szkoła naukowej organizacji Taylora. Założenia:


Robotnicy są z natury leniwi



Kierownicy najlepiej rozumieją zadania, które 
wykonują robotnicy i potrafią je wykonać lepiej od 
nich



Jedyny sposób motywacji: wynagrodzenie pieniężne 
(odwołanie do koncepcji homo economicus)

Efekt: większą wartość przedstawia stałość (pewność) 

pracy niż wyższe wynagrodzenie.

 

 

2. MODEL STOSUNKÓW WSPÓŁDZIAŁANIA
Elton Mayo. Założenia:


Dla pracowników istotne są kontakty towarzyskie w 
pracy



Nuda i powtarzalność ograniczają motywację do pracy



Nowe sposoby motywowania: uznanie potrzeb 
społecznych, zapewnienie poczucia przydatności i 
znaczenia, 
ograniczony (ale jednak) udział w procesie decyzyjnym 
i dostęp do podstawowych informacji

MODELE MOTYWACJI

 

 

3. MODEL ZASOBÓW LUDZKICH
McGregor, Maslow, Argyris, Likert. Założenia:


Motywacja to proces wieloczynnikowy: do potrzeb 
finansowych i chęci zadowolenia dodać należy 
potrzebę osiągnięć i znaczenia w pracy



Ludzie z góry motywowani są do dobrej pracy



Odwrócenie zależności: zamiast dobrej pracy jako 
efekt zadowolenia, zadowolenie z dobrej pracy



Kierownicy dzielą się odpowiedzialnością z 
pracownikami

Model tradycyjny: przekupstwo. 

Model stosunków współdziałania: manipulacja.

MODELE MOTYWACJI

 

 

TEORIE MOTYWACJI

1. TEORIE TREŚCI – czynniki wewnętrzne:


Teoria potrzeb Maslowa



Dwuczynnikowa teoria motywacji F. 
Herzberga



Motywacja wg Alderfera (modyfikacja 
Maslowa)



Teoria X i Y McGregora



Teoria osiągnięć wg Atkinsona, rozwijana 
później przez H. A. Murraya i D. McClellanda

 

 

TEORIE MOTYWACJI

1. TEORIE PROCESU – TEORIA POTRZEB MASLOWA:
TEZA: człowiek w swoim działaniu dąży do zaspokojenia 

zespołu potrzeb, tworzonego przez logiczną 
hierarchię:

Potrzeby 

samorealizacji – 

wyższego rzędu

Potrzeby szacunku, uznania

Potrzeby społeczne 

Potrzeby bezpieczeństwa

Potrzeby fizjologiczne – niższego rzędu

Potrzeba 

rozwoju

Potrzeby 

redukcji 

odczuwani

a braku

 

 

1.

TEORIE PROCESU – TEORIA POTRZEB MASLOWA:



Aby mogła wystąpić potrzeba wyższego rzędu, potrzeba 
niższego rzędu musi zostać zaspokojona przynajmniej w sposób 
gwarantujący nie odczuwanie braku w jej zakresie



Maslow wymienia również potrzeby dodatkowe, które ujawniają 
się tylko u niektórych osób, np.: potrzeba wiedzy, potrzeby 
estetyczne, choć można je łączyć z potrzebą samorealizacji – 
trudnodefiniowalne



Zachowanie człowieka określone dwoma prawami:
a. 

Prawo homeostazy – dotyczy potrzeb niższego rzędu, 

ich 

niezaspokojenie burzy równowagę, a zaspokojenie ją 

przywraca
b. 

Prawo wzmocnienia – dotyczy potrzeb wyższego rzędu, 

ich zaspokojenie wywołuje przyjemne uczucia, które człowiek 
będzie chciał intensyfikować.

TEORIE MOTYWACJI

 

 

TEORIE MOTYWACJI

2.

TEORIE PROCESU – sposób motywacji i cele:



Teoria popędu – źródła w pracach starożytnych greków z 

nurtu hedonizmu: 
a. 

wg. J. Benthama i J. S. Milla człowiek z dostępnych 

działań 

będzie wybierał zawsze te, które wg jego odczucia prowadzić 

będą 

do osiągnięcia maksymalnej przyjemności lub 

odczuwania 

najmniejszego bólu; 

b. 

prawo efektu wg Thorndike’a; 

c. popęd jako alternatywa instynktu wg R. S. Woodwortha;
d. 

współczesna teoria popędu wg C. L. Hulla;



Teorie sprawiedliwości wg J. S. Adamsa;



Teorie oczekiwań V. H. Vrooma, rozwinięta przez L. W. Portera 

i E. Lawlera

 

 

TEORIE MOTYWACJI

3. TEORIE WZMOCNIENIA – cykliczny proces uczenia się:



Stworzona przez B. F. Skinnera, zwana też teorią modyfikacji 
zachowań



Ludzie postępują tak jak postępują, ponieważ nauczyli się w 
przeszłości, że pewne zachowania wiążą się z przyjemnymi 
efektami, a inne z nieprzyjemnymi – na tej podstawie sformułować 
można tzw. prawo skutku, które mówi, że zachowanie przynoszące 
przyjemne konsekwencje prawdopodobnie zostanie powtórzone, 
zaś nieprzyjemne zostanie w przyszłości zaniechane



Zachowaniami ludzi steruje środowisko społeczne, zatem można 
wyjaśniać i kierować zachowaniami jednostki

 

 

POGLĄD SYSTEMOWY

Cechy 

indywidualne

Cechy stanowiska

Cechy sytuacji 

roboczej

1.

Zainteresowani

a

2.

Postawy, np.:

a.

względem siebie

b.

względem posady

c.

względem sytuacji 

roboczej

3.      Potrzeby, np.:

a.

bezpieczeństwa

b.

społeczne

c.

osiągnięć

Np.:

a.

rodzaje 

zadowolenia 

wynikającego z 

istoty pracy

b.

stopień 

samodzielności

c.

ilość 

bezpośrednich 

informacji o 

efektywności

d.

stopień 

różnorodności 

zadań

1.

Środowisko 

pracy:

a.

koledzy

b.

Przełożony

2.

Działania 

organizacji:

a.

praktyka 

wynagradzania 

b.

kultura 

organizacji

 

 

Dziękuję za uwagę