Język angielski 

Język angielski 

w pigułce

w pigułce

Weronika Gawrych

Weronika Gawrych

 

 

 

 

Spis treści

Spis treści

1.

1.

Język angielski- wprowadzenie

Język angielski- wprowadzenie

2.

2.

Alfabet angielski

Alfabet angielski

3.

3.

Samogłoski

Samogłoski

4.

4.

Dwugłoski

Dwugłoski

5.

5.

Gramatyka języka angielskiego

Gramatyka języka angielskiego

6.

6.

Czasy

Czasy

7.

7.

Składnia

Składnia

8.

8.

Wpływ na język polski

Wpływ na język polski

 

 

 

 

Język angielski- 

Język angielski- 

wprowadzenie

wprowadzenie

Język  angielski

Język  angielski

  (ang. 

  (ang. 

the  English  language

the  English  language

  [ði'ɪŋglɪʃ  'læŋgwɪʤ]  ) 

  [ði'ɪŋglɪʃ  'læŋgwɪʤ]  ) 

jest językiem urzędowym na terytoriach zależnych Wielkiej Brytanii, 

jest językiem urzędowym na terytoriach zależnych Wielkiej Brytanii, 

oraz                            w  większości  jej  byłych  kolonii  i  dominiów,  m.in. 

oraz                            w  większości  jej  byłych  kolonii  i  dominiów,  m.in. 

Irlandii, Kanadzie, RPA, Australii i Nowej Zelandii.

Irlandii, Kanadzie, RPA, Australii i Nowej Zelandii.

W  samej  Wielkiej  Brytanii  angielski  jest 

W  samej  Wielkiej  Brytanii  angielski  jest 

de  facto

de  facto

  językiem 

  językiem 

urzędowym,  jednak  formalnie  państwo  to  nie  posiada  żadnego 

urzędowym,  jednak  formalnie  państwo  to  nie  posiada  żadnego 

oficjalnie ustalonego języka urzędowego. Podobna sytuacja jest też 

oficjalnie ustalonego języka urzędowego. Podobna sytuacja jest też 

w  Stanach  Zjednoczonych[1

w  Stanach  Zjednoczonych[1

]

]

.  Angielski  należy  do  oficjalnych 

.  Angielski  należy  do  oficjalnych 

języków ONZ, a od XX wieku jest najczęściej używanym językiem w 

języków ONZ, a od XX wieku jest najczęściej używanym językiem w 

kontaktach  międzynarodowych.  Niekiedy  określany  jako  pierwszy 

kontaktach  międzynarodowych.  Niekiedy  określany  jako  pierwszy 

uniwersalny język ludzkości.

uniwersalny język ludzkości.

Język  angielski

Język  angielski

  jest  bardzo  mocno  zróżnicowany  geograficznie. 

  jest  bardzo  mocno  zróżnicowany  geograficznie. 

Dialekty  różnią  się  fonetyką,  słownictwem  i  do  pewnego  stopnia 

Dialekty  różnią  się  fonetyką,  słownictwem  i  do  pewnego  stopnia 

gramatyką. Warto zauważyć, iż pomimo tego, że język angielski jest 

gramatyką. Warto zauważyć, iż pomimo tego, że język angielski jest 

obecnie źródłem zapożyczeń na prawie całym świecie, to przez całą 

obecnie źródłem zapożyczeń na prawie całym świecie, to przez całą 

swą historię to angielszczyzna tworzona była poprzez wpływ innych 

swą historię to angielszczyzna tworzona była poprzez wpływ innych 

języków. Obecnie trend ten został przyhamowany ale wciąż stanowi 

języków. Obecnie trend ten został przyhamowany ale wciąż stanowi 

istotny czynnik rozwoju języka.

istotny czynnik rozwoju języka.

 

 

 

 

Alfabet angielski

Alfabet angielski

Alfabet  angielski

Alfabet  angielski

  jest  obecnie  tożsamy  z  alfabetem  łacińskim  i 

  jest  obecnie  tożsamy  z  alfabetem  łacińskim  i 

składa się         z dwudziestu sześciu liter:

składa się         z dwudziestu sześciu liter:

A

A

B

B

C

C

D

D

E

E

F

F

G

G

H

H

I

I

J

J

K

K

L

L

M

M

N

N

O

O

P

P

Q

Q

R

R

S

S

T

T

U

U

V

V

W

W

X

X

Y

Y

Z

Z

a

a

b

b

c

c

d

d

e

e

f

f

g

g

h

h

i

i

j

j

k

k

l

l

m

m

n

n

o

o

p

p

q

q

r

r

s

s

t

t

u

u

v

v

w

w

x

x

y

y

z

z

Pisownia angielska

Pisownia angielska

, w szczególności pisownia samogłosek, jest bardzo 

, w szczególności pisownia samogłosek, jest bardzo 

nieregularna.  Dodatkowo  występuje  duże  geograficzne  zróżnicowanie 

nieregularna.  Dodatkowo  występuje  duże  geograficzne  zróżnicowanie 

wymowy. W wielu dialektach znika głoska „r” w wygłosie i zmienia się 

wymowy. W wielu dialektach znika głoska „r” w wygłosie i zmienia się 

wymowa niektórych samogłosek.

wymowa niektórych samogłosek.

Najpopularniejszymi  literami  są:  „e”  (występuje  56×  częściej  niż 

Najpopularniejszymi  literami  są:  „e”  (występuje  56×  częściej  niż 

najrzadsze „q”), „a” (43×), „r” (39×), „i” (38×), „o” (36×), „t” (35×) i 

najrzadsze „q”), „a” (43×), „r” (39×), „i” (38×), „o” (36×), „t” (35×) i 

„n”  (34×).  Najczęściej  występujące  dwuliterowe  zbitki  to:  „

„n”  (34×).  Najczęściej  występujące  dwuliterowe  zbitki  to:  „

th

th

”,  „

”,  „

he

he

”, 

”, 

„

„

in

in

”, „

”, „

er

er

”.

”.

 

 

 

 

Samogłoski

Samogłoski

Angielskie  samogłoski

Angielskie  samogłoski

  w  wymowie  Received  Pronunciation  opisuje 

  w  wymowie  Received  Pronunciation  opisuje 

następująca tabela:

następująca tabela:

Samogłoski podstawowe

Samogłoski podstawowe

 

 

przedni

przedni

e

e

 

 

centraln

centraln

e

e

 

 

tyln

tyln

e

e

przymknięte

przymknięte

i:

i:

 

 

- 

- 

- 

- 

u:

u:

prawie 

prawie 

przymknięte

przymknięte

 

 

-

-

ɪ

ɪ

- 

- 

ʊ

ʊ

- 

- 

średnie

średnie

 

 

-

-

 

 

ə

ə

 

 

-

-

- 

- 

półotwarte

półotwarte

ɛ

ɛ

 

 

ɜ:

ɜ:

- 

- 

ʌ

ʌ

 • 

 • 

ɔ:

ɔ:

prawie otwarte

prawie otwarte

æ

æ

 

 

 

 

-

-

- 

- 

 

 

-

-

otwarte

otwarte

 

 

-

-

 

 

 

 

-

-

- 

- 

ɑ:

ɑ:

 • 

 • 

ɒ

ɒ

           

           

Uwaga:

Uwaga:

  jeśli  podano  dwa  symbole,  ten  który 

  jeśli  podano  dwa  symbole,  ten  który 

znajduje  się  po  lewej  stronie  oznacza  samogłoskę 

znajduje  się  po  lewej  stronie  oznacza  samogłoskę 

niezaokrągloną, a po prawej zaokrągloną.

niezaokrągloną, a po prawej zaokrągloną.

 

 

 

 

Dwugłoski

Dwugłoski

Dwugłoski

Dwugłoski

Zamykające

Zamykające

Centrując

Centrując

e

e

do

do

/ɪ/

/ɪ/

do 

do 

/ʊ/

/ʊ/

Od wysokiego

Od wysokiego

 

 

-

-

 

 

-

-

ɪə  ʊə

ɪə  ʊə

od średniego

od średniego

eɪ  ɔɪ

eɪ  ɔɪ

əʊ

əʊ

ɛə

ɛə

od niskiego

od niskiego

aɪ

aɪ

aʊ

aʊ

 

 

-

-

 

 

 

 

Gramatyka języka 

Gramatyka języka 

angielskiego

angielskiego

Język  angielski

Język  angielski

  jest  językiem  pozycyjnym  i  analitycznym 

  jest  językiem  pozycyjnym  i  analitycznym 

(duże  znaczenie  odgrywają  czasowniki  posiłkowe),  choć 

(duże  znaczenie  odgrywają  czasowniki  posiłkowe),  choć 

występują  też  pewne  elementy  fleksji.  Są  to  relikty 

występują  też  pewne  elementy  fleksji.  Są  to  relikty 

indoeuropejskiego systemu deklinacji i koniugacji, w pełni 

indoeuropejskiego systemu deklinacji i koniugacji, w pełni 

zachowanego  w  językach  słowiańskich  i  łacinie,  a 

zachowanego  w  językach  słowiańskich  i  łacinie,  a 

częściowo  w  staroangielskim.  Odmiana  przez  przypadki 

częściowo  w  staroangielskim.  Odmiana  przez  przypadki 

dotyczy  zaimków,  rzeczowniki  posiadają  tylko  dopełniacz 

dotyczy  zaimków,  rzeczowniki  posiadają  tylko  dopełniacz 

(

(

Saxon genitive

Saxon genitive

), tworzony z końcówką -s.

), tworzony z końcówką -s.

W języku angielskim występują przedimki: określony 

W języku angielskim występują przedimki: określony 

the

the

   

   

             i nieokreślony 

             i nieokreślony 

a(n)

a(n)

. Formy 

. Formy 

an

an

 używa się przed 

 używa się przed 

wyrazami  wymawianymi  z  nagłosową  samogłoską  - 

wyrazami  wymawianymi  z  nagłosową  samogłoską  - 

an 

an 

hour

hour

  ale 

  ale 

a  European

a  European

.  Co  niezwykłe  wśród  języków 

.  Co  niezwykłe  wśród  języków 

indoeuropejskich, 

nie 

istnieje 

kategoria 

rodzaju 

indoeuropejskich, 

nie 

istnieje 

kategoria 

rodzaju 

gramatycznego,  z  wyjątkiem  zaimków  trzeciej  osoby 

gramatycznego,  z  wyjątkiem  zaimków  trzeciej  osoby 

liczby pojedynczej.

liczby pojedynczej.

 

 

 

 

Czasy

Czasy

W  języku  angielskim  występuje 

W  języku  angielskim  występuje 

szesnaście  czasów

szesnaście  czasów

  (cztery  czasy  po 

  (cztery  czasy  po 

cztery  aspekty  czasowe).  Poniższa  tabela  przedstawia  przykładowe 

cztery  aspekty  czasowe).  Poniższa  tabela  przedstawia  przykładowe 

zdanie w 16 czasach strony czynnej (Present Simple: 

zdanie w 16 czasach strony czynnej (Present Simple: 

I do

I do

 - Robię): 

 - Robię): 

Czasy \ Aspekty czasowe

Czasy \ Aspekty czasowe

Simple

Simple

Continuous

Continuous

Perfect

Perfect

Perfect 

Perfect 

Continuous

Continuous

Present (Teraźniejszy)

Present (Teraźniejszy)

I do

I do

I am doing

I am doing

I have done

I have done

I have been 

I have been 

doing

doing

Past (Przeszły)

Past (Przeszły)

I did

I did

I was doing

I was doing

I had done

I had done

I had been doing

I had been doing

Future (Przyszły)

Future (Przyszły)

I will do

I will do

I will be doing

I will be doing

I will have 

I will have 

done

done

I will have been 

I will have been 

doing

doing

Future in the past 

Future in the past 

(Przyszły   w 

(Przyszły   w 

przeszłości)

przeszłości)

I would 

I would 

do

do

I would be 

I would be 

doing

doing

I would have 

I would have 

done

done

I would have 

I would have 

been doing

been doing

 

 

 

 

Aspekty 

Aspekty 

continuous

continuous

  (ciągły)  nazywane  są  także 

  (ciągły)  nazywane  są  także 

progressive

progressive

 

 

(progresywne). Obie te nazwy są jednak nieścisłe w odniesieniu 

(progresywne). Obie te nazwy są jednak nieścisłe w odniesieniu 

do  angielskiego,  dlatego  używa  się  także  terminu 

do  angielskiego,  dlatego  używa  się  także  terminu 

continuous

continuous

 

 

and 

and 

progressive  aspect

progressive  aspect

  (aspekt  ciągły  i  progresywny). 

  (aspekt  ciągły  i  progresywny). 

Zazwyczaj  jest  tłumaczony  na  język  polski  jako  aspekt 

Zazwyczaj  jest  tłumaczony  na  język  polski  jako  aspekt 

niedokonany.  Wyboru  czasu  gramatycznego  w  zdaniu  dokonuje 

niedokonany.  Wyboru  czasu  gramatycznego  w  zdaniu  dokonuje 

się w zależności od sytuacji.

się w zależności od sytuacji.

Wśród  językoznawców  nie  ma  pełnej  zgody  co  do  tego,  czy 

Wśród  językoznawców  nie  ma  pełnej  zgody  co  do  tego,  czy 

każdą                        z  podanych  wyżej  konstrukcji  uważać  za 

każdą                        z  podanych  wyżej  konstrukcji  uważać  za 

samodzielny  czas.  Niektórzy  wyróżniają  w  angielszczyźnie 

samodzielny  czas.  Niektórzy  wyróżniają  w  angielszczyźnie 

jedynie  czas  przeszły  i  teraźniejszy  (ze  względu  na  istnienie  w 

jedynie  czas  przeszły  i  teraźniejszy  (ze  względu  na  istnienie  w 

nich 

nich 

prostych

prostych

 form czasownika), pozostałe zaś czasy uważają za 

 form czasownika), pozostałe zaś czasy uważają za 

aspekty tych dwóch czasów.

aspekty tych dwóch czasów.

Poza  tym  duża  część  językoznawców  uważa,  że  umieszczając 

Poza  tym  duża  część  językoznawców  uważa,  że  umieszczając 

dany  czas  w  stronie  biernej  (zamiast  czynnej)  tworzymy  nowy 

dany  czas  w  stronie  biernej  (zamiast  czynnej)  tworzymy  nowy 

czas.  Można  więc  nawet  powiedzieć,  że  w  języku  angielskim 

czas.  Można  więc  nawet  powiedzieć,  że  w  języku  angielskim 

mamy trzydzieści dwa czasy.

mamy trzydzieści dwa czasy.

 

 

 

 

Składnia

Składnia

      

      

Podstawowym szykiem zdania jest 

Podstawowym szykiem zdania jest 

SVO

SVO

, podobnie jak w języku 

, podobnie jak w języku 

polskim. Wyrazy określające poprzedzają określane. Szyk zdania 

polskim. Wyrazy określające poprzedzają określane. Szyk zdania 

jest o wiele mniej swobodny w porównaniu z językiem polskim.

jest o wiele mniej swobodny w porównaniu z językiem polskim.

           

           

W  języku  angielskim  istnieją  tzw.  okresy  (tryby)  warunkowe. 

W  języku  angielskim  istnieją  tzw.  okresy  (tryby)  warunkowe. 

Używamy ich,  kiedy mówimy, piszemy o jakiejś czynności, która 

Używamy ich,  kiedy mówimy, piszemy o jakiejś czynności, która 

może  zostać  wykonana  (lub  nie)  jeśli  zostanie  spełniony  jakiś 

może  zostać  wykonana  (lub  nie)  jeśli  zostanie  spełniony  jakiś 

warunek. Wyróżnia się następujące okresy warunkowe:

warunek. Wyróżnia się następujące okresy warunkowe:

1.

1.

first conditional

first conditional

, np. 

, np. 

If he really loves Cindy, he will ask her to be 

If he really loves Cindy, he will ask her to be 

his wife

his wife

 (warunek możliwy do spełnienia) 

 (warunek możliwy do spełnienia) 

2.

2.

second  conditional

second  conditional

,  np. 

,  np. 

If  I  were  you  I  would  go  to  a  doctor

If  I  were  you  I  would  go  to  a  doctor

 

 

(sytuacja hipotetyczna, nierealistyczna) 

(sytuacja hipotetyczna, nierealistyczna) 

3.

3.

third conditional

third conditional

, np. 

, np. 

If she had come earlier she would have met 

If she had come earlier she would have met 

with  Tom

with  Tom

  (warunek  niemożliwy  do  spełnienia,  bo  dotyczy 

  (warunek  niemożliwy  do  spełnienia,  bo  dotyczy 

przeszłości) 

przeszłości) 

4.

4.

zero  conditional

zero  conditional

,  np. 

,  np. 

If  she  goes  in  rain,  she  gets  wet

If  she  goes  in  rain,  she  gets  wet

  (zdanie 

  (zdanie 

zawsze prawdziwe) 

zawsze prawdziwe) 

Uwaga!

Uwaga!

Można  łączyć  zdania  z  różnych  okresów  warunkowych,  powstaje 

Można  łączyć  zdania  z  różnych  okresów  warunkowych,  powstaje 

wówczas 

wówczas 

mixed conditional

mixed conditional

.

.

 

 

 

 

Wpływ na język polski

Wpływ na język polski

Z  języka  angielskiego  do  polskiego  przechodzi  ogromna 

Z  języka  angielskiego  do  polskiego  przechodzi  ogromna 

liczba  wyrazów.  Są  to  głównie  terminy  naukowo-techniczne 

liczba  wyrazów.  Są  to  głównie  terminy  naukowo-techniczne 

(np.  "

(np.  "

laser

laser

",  itp.)  i  związane  z  kulturą  masową  (np. 

",  itp.)  i  związane  z  kulturą  masową  (np. 

"

"

baseball

baseball

", "

", "

jazz

jazz

").

").

Przyjęły się też pewne angielskie zwroty konwersacyjne        

Przyjęły się też pewne angielskie zwroty konwersacyjne        

             i wykrzykniki, jak np. "

             i wykrzykniki, jak np. "

OK

OK

", "

", "

sorry

sorry

", "

", "

oops

oops

", "

", "

wow

wow

". 

". 

Interesującym  zjawiskiem  jest  też  zmiana  sposobu 

Interesującym  zjawiskiem  jest  też  zmiana  sposobu 

wymawiania zapożyczeń            z innych języków na korzyść 

wymawiania zapożyczeń            z innych języków na korzyść 

ich wymowy w jęz. ang, np.: "

ich wymowy w jęz. ang, np.: "

image

image

" czy "

" czy "

quiz

quiz

".

".

Wskazuje się też na niewielki wpływ języka angielskiego na 

Wskazuje się też na niewielki wpływ języka angielskiego na 

ortografię  i  interpunkcję  polszczyzny:  użycie  wielkich  liter 

ortografię  i  interpunkcję  polszczyzny:  użycie  wielkich  liter 

(szczególnie  w  tytułach  i  nazwach),  wzmożone  użycie 

(szczególnie  w  tytułach  i  nazwach),  wzmożone  użycie 

kursywy,  użycie  (podwójnego)  apostrofu,  a  także  kropki 

kursywy,  użycie  (podwójnego)  apostrofu,  a  także  kropki 

dziesiętnej.

dziesiętnej.

 

 

 

 

Zapraszam do 

Zapraszam do 

rozszerzania swoich 

rozszerzania swoich 

wiadomości 

wiadomości 

anglojęzycznych

anglojęzycznych