Schistosoma haematobium

Przywra krwi

 

 

Występowanie

• Przywra pasożytuje w splotach 

żylnych pęcherza moczowego i 
miednicy mniejszej 

• Wszędzie wokół zbiorników wodnych, 

zwłaszcza wokół pól ryżowych

• We wszystkich krajach Afryki, 

Bliskiego Wschodu, w Portugalii

 

 

Budowa

• Przywry rozdzielnopłciowe
• Samiec krótszy od samicy dł.10-15 

mm; posiada przyssawkę gębową i 
dwukrotnie większą przyssawkę 
brzuszną

• Samica nitkowata o dł. 15-20 mm. 

Przyssawki znacznie mniejsze niż u 
samca

 

 

 

 

Rozwój

• Owalne, brązowożółte jajo, pozbawione 

wieczka z prostym kolcem 

• Samica składa jaja wewnątrz naczyń 

włosowatych splotów żylnych pęcherza 
moczowego

• Część jaj przedostaje się do wnętrza 

pęcherza skąd jest wydalana wraz z moczem 
do środowiska, tylko nieliczne dostają się do 
jelita grubego i trafiają z kałem na zewnątrz

 

 

Rozwój c.d.

• Miracydium wydostaje się do wody po 

pęknięciu skorupki jajowej; zachowuje 

zdolność zarażania przez 48 h

• Do dalszego rozwoju konieczny jest żywiciel 

pośredni-ślimak: Bulinus contortus, B. 

dybowskii, B. innesi, B. brochii, B. tropicus, 

Physopsis conica, P. africanis, P. globosa, 

Planorbis africanus 

• Miracydium wnika czynnie do ślimaka, 

przekształca się w sporocystę, tworzącą 

sporocysty potomne (pominięcie redii), z 

których uwalniają się cerkarie (furkocerkarie) 

poszukujące żywiciela ostatecznego

• Zdolność cerkarii do inwazji wynosi 2-3 dni

 

 

Rozwój c.d.

• Do zarażenia człowieka dochodzi po 

wniknięciu przez skórę cerkarii, które w 
tkance podskórnej przekształcają się w 
schistosomule wędrujące z krwią do płuc  

lewej komory serca  naczyń żylnych 

miednicy (S. haematobium)  żyły 

krezkowej dolnej (S. mansoni)  lub górnej 

(S. japonicum)  wątroby  czasami OUN, 

rdzenia kręgowego, trzustki, mięśnia 
sercowego 

• Okres dojrzewania wynosi ok. 2 mies.
• Żywotność postaci dojrzałej wynosi od kilku 

do kilkunastu lat (nawet powyżej 30 lat) 

 

 

 

 

 

 

Chorobotwórczość

• Schistosomoza (schistosomosis) związana 

z układem moczowym

• Faza skórna (po wniknięciu cerkarii): 

miejscowy świąd, odczyn zapalny, ok. 36 

h grudkowo-plamista wysypka, która 

może stać się pęcheżykowa

• Faza toksyczno-alergiczna (po 4-10 tyg.) 

– schistosomoza ostra: podwyższona 

temp., dreszcze, skurcze oskrzeli, bóle 

głowy, stawów i brzucha, biegunka, 

powiększenie węzłów chłonnych, wątroby 

i śledziony, obrzęki, pokrzywka na skórze

 

 

Chorobotwórczość c.d.

• Faza traumatyczna=narządowa 

(podczas wydalania jaj): bóle w 
podbrzuszu, częstomocz, krwiomocz

• Następstwem zarażenia są: miejscowe 

zmiany zapalne, krwotoczne, 
przerostowe, oraz brodawczakowate 
ścian narządów miednicy mniejszej, 
prowadzące do ich zwapnienia, 
zbliznowanenia lub zezłośliwienia

• Przy dużej intensywności zarażenia 

mogą powstać zatory naczyń żylnych

 

 

Chorobotwórczość c.d.

• Schistosomoza przewlekła: 

ziarniaki ulegające włóknieniu w 
wątrobie i śledzionie 

powiększenie tych narządów, 
nadciśnienie w układzie ż. wrotnej, 
wodobrzusze, żylaki przełyku, 
obrzęki, żółtaczka 

• Po przeniesieniu przywr z dużym 

obiegiem krwi, powstają ogniska w 
rdzeniu kręgowym

 

 

Wykrywanie

• Znalezienie jaj w moczu kale lub 

zeskrobinach błony śluzowej jelita 
grubego

• Test wylęgania miracydium
• Testy serologiczne
• Eozynofilia ok. 50%
• Podwyższone stężenie 

immunoglobuliny klasy E

 

 

Zwalczanie

• Niszczenie żywicieli pośrednich
• Oświata zdrowotna (nieoddawanie moczu 

i kału w miejscach komunikujących się z 

siedliskami ślimaków, zaniechanie kąpieli 

w akwenach zanieczyszczonych)

• Leki:
• Prazykwantel  Cesol
• Niklozamid  Yomesan
• Dehydroemetynę  Dehydroemetine
• Nirydazol  Yarocen
• Badania kontrolne przeprowadza się w 1 

mies. po leczeniu