Historia pieniądza

Kinga Burzymowska

Agata Goździk

 

Co to jest pieniądz?

   Pieniądz - to pewien powszechnie   

akceptowany towar, za pomocą 
którego dokonujemy płatności za 
nabywane dobra 
lub wywiązujemy się z zobowiązań. 
Inaczej mówiąc jest to środek 
wymiany.

 

Fazy ewolucji pieniądza

1. Pieniądz towarowy
2. Pieniądz kruszcowy
3. Moneta
4. Pieniądz papierowy
5. Pieniądz bezgotówkowy
6. Pieniądz elektroniczny

 

Pieniądz towarowy

   Pieniądz towarowy to pierwotna 

i najbardziej prymitywna forma 
pieniądza. Głównie dokonywano 
wymiany zbóż i bydła oraz 
skór, 
brył solnych, bursztynu 
i nieskomplikowanych narzędzi.

   Później wymieniano się bryłkami 

metali, najczęściej szlachetnych 
czyli złota w różnych jego 
postaciach.

 

    Funkcjonowała 

wymiana 
barterowa, czyli 
towar za towar. 

Wady: niepodzielność (np. bydło lub skóry), 
szybka utrata wartości (np. zboże lub bryły 
soli) 
nie pozwalająca posługiwać się nimi i 
przechowywać 
ich w długich okresach, trudność w 
transporcie.

 

Pieniądz kruszcowy

Była to postać pieniądza towarowego, 

zaistniała dzięki wyeliminowaniu przez 

różne kruszce (przede wszystkim 

szlachetne) pozostałych towarów, które 

wcześniej służyły jako pieniądze towarowe.

Szczególna rola kruszców w historii pieniądza 

wynikała z ich cech: mała objętość, ciężar, 

łatwo podzielne, odporne na psucie i 

zużycie, łatwe w transporcie i 

magazynowaniu.

 

Moneta

Po utrwaleniu się pozycji kruszcu jako 

powszechnego ekwiwalentu blisko 
już było do wynalezienia monety. 
Głównym powodem pojawienia się 
monet były kłopoty wynikające 
z konieczności ciągłego sprawdzania 
wagi i jakości kruszcu, którym płacono 
za nabyty towar. 

Okrągłe, niewielkie, metalowe krążki 

opatrzone znakiem władcy (stemplem) 
gwarantowały wagę kruszcu oraz 
jakość.

Pierwsze monety pojawiły się 

Pierwsze monety pojawiły się 

już 

już 

w VII w p.n.e w Lidii.

w VII w p.n.e w Lidii.

 

Pieniądz papierowy

     Pieniądz papierowy to znak wartości niewymienialny na złoto i 

nie mający wartości substancjonalnej. Jest on symbolem 
wartości, któremu państwo nadało kurs przymusowy, właściwości 
środka cyrkulacji i środka płatniczego oraz przywilej płacenia nim 
podatków i świadczeń na rzecz Skarbu Państwa przez obywateli. 
O rozmiarach emisji decyduje władza państwowa.

Pieniądz papierowy był znany 
już w starożytnych Chinach, 
mimo to upowszechnił się on i 
całkowicie wyparł pieniądz 
kruszcowy stosunkowo 
niedawno. 
Rozwój systemu bankowego
doprowadził do pojawienia się
banknotów.

 

Pieniądz bezgotówkowy

     Pieniądz bezgotówkowy zwany jest też bankowym lub 

żyrowym. Wprowadzono takie formy płatnicze jak weksel 
czy czek.

Weksel – pisemne zobowiązanie 
wystawcy dokumentu do 
bezwarunkowej zapłaty w 
oznaczonym terminie określonej 
sumy pieniężnej osobie 
wymienionej w tym dokumencie.
Czek – bankowy środek płatniczy, 

za pomocą którego wystawca 
zleca bankowi wypłacenie 
okazicielowi 
(lub osobie podanej w tym 
dokumencie) 
sumy pieniężnej z rachunku 
wystawcy.

 

Pieniądz elektroniczny

Pieniądz elektroniczny jest 

nazywany plastikowym 

pieniądzem. 

To substytut pieniądza jako środka 

płatniczego, istnieje jako zapis 

elektroniczny na kontach 

bankowych.

Korzystanie z pieniądza w postaci 

bezgotówkowej jest możliwe za 

pośrednictwem komputera 

z dostępem do internetu, 

bankomatu oraz karty kredytowej 

lub przelewu bankowego. 

Środki z jednego rachunku są 

transferowane na inne konto

 

Bibliografia

• Podstawy ekonomii - Roman Milewski, Eugeniusz 

Kwiatkowski, 
PWN, W-wa 2005

• Podstawy finansów - D. Korenik, S. Korenik, PWN, W-wa 

2004