Udział pielęgniarki w 

pielęgnowaniu pacjenta z 

obrzękiem płuc

 

 

 

 

 

Obrzęk płuc

 – 

masywne 
przemieszczenie płynów z 
włośniczek płucnych do 
tkanki śródmiąższowej i 
pęcherzyków płucnych

 

 

 

 

 

Etiologia:

1. Sercowy obrzęk płuc 
(najczęstszy) 
niewydolność lewokomorowa ze 
wzrostem ciśnienia w krążeniu 
małym w przebiegu: 

• Zawału serca

• Zapalenia wsierdzia

• Przełomu nadciśnieniowego

• Zaburzeń rytmu serca

• Zdekompensowanych wad 
zastawkowych

• Hiperwolemii

 

 

 

 

2. Niesercowy obrzęk płuc

a) obniżone ciśnienie onkotyczne 
(przewodnienie 
    w oligurii i anurii – niewydolność nerek)

b) obniżone ciśnienie w pęcherzykach 
płucnych
    - obrzęk przy nakłuciu opłucnej (zbyt 
szybkie 
       upuszczanie większej ilości płynu 
opłucnowego 
       >1L)
    - obrzęk płuc na dużych wysokościach     
      (zmniejszenie ciśnienia w pęcherzykach
      płucnych oraz niedobór tlenu)

 

 

 

 

c) zwiększenie przepuszczalności 
włośniczek płucnych

• alergiczne – wstrząs anafilaktyczny

• toksyczny – inhalacja gazów drażniących, 
                    opary trujące,oddychanie 
100%, 
                      aspiracja  soku żołądkowego

d) neurogenne

• urazy mózgu, zapalenie opon mózgowych

 

 

 

 

 

 

Patogeneza:

• zmniejszenie pojemności życiowej i 

 

   podatności płuc

• zwiększenie oporu oddechowego i 

drogi przepływu

 

 

 

 

Etapy obrzęku płuc

     

I

. Obrzęk tkanki płucnej (śródmiąższowy obrzęk 

płuc)
     
II. Wysięk i przesięk płynu surowiczego do
     pęcherzyków i oskrzelików (pęcherzykowy 
     obrzęk płuc)
      
III. Tworzenie pienistej zawartości ze zwiększeniem 
       objętości pierwotnej płynu
       
 IV.  Asfiksja – stan ostrego niedoboru tlenu i 
nadmiaru     
        dwutlenku węgla

 

 

 

 

 

Objawy:

1. Śródmiąższowy obrzęk płuc

• przyśpieszenie oddechu

• duszność występująca w pozycji 
    poziomej – zmniejszająca się w 
    pozycji siedzącej (orthopnoe)

• kaszel

 

 

 

 

 

  

2.  

Pęcherzykowy obrzęk płuc

 silna duszność

  uczucie strachu, pobudzenie psycho – 

ruchowe
   szare zabarwienie skóry, sinica/bladość

   wilgotne rzężenia

   pienista, czerwona plwocina

   zmienna wysokość ciśnienia tętniczego krwi 

– 
    podwyższone w przełomie nadciśnieniowym, 
obniżone
    we wstrząsie
  tachykardia, wzrost tętna żylnego na szyi, 

    przepełnione żyły szyjne,
   obrzęki obwodowe

 

 

 

 

Rozpoznanie:

•osłuchiwanie (wilgotne rzężenia, 

przeważnie średniobańkowe, bardziej 
słyszalne po stronie 

  prawej aniżeli lewej, ewentualnie 

osłabienie szmeru oddechowego u 
podstaw płuc z powodu wysięku)

•Rtg  klatki piersiowej

•EKG cechy przeciążenia lewej i 

prawej komory, zaburzenia rytmu, 
cechy zawału serca

•Gazometria

 

 

 

 

 

  

Postępowanie:

• wysokie ułożenie górnej połowy ciała

• zapewnienie drożności dróg   
  oddechowych, odsysanie wydzieliny

• podaż tlenu 2-4-8 l/m

 

 

 

 

     

• farmakoterapia: 

- NTG 50mg/50ml 0,9% NaCl,

- Furosemid 20-40 mg, założenie cewnika do 
pęcherza    
  moczowego celem bilansu płynów, ograniczenie 
  podaży płynów (objętość przyjmowanych 
płynów 750  
  ml/dz.)

 - Dobutamina 250 mg/50ml 0,9% NaCl, 2,5-5-10 
ml/h

 - Dopamina 200 mg /50ml, 1-2 ug/kg/min. 
(dawka 
   diuretyczna)-2-5 poprawia częstość akcji serca 
i 
   pojemność minutową > 5 ug/kg/min obkurcza 
   naczynia   obwodowe

 

 

 

 

 

 - Leczenie uspakajające – morfina, 

diazepam

 - Leczenie etiologiczne: 

tachyarytmii,          nadciśnienia 
tętniczego, hipoksji, kwasicy

 - Sztuczna wentylacja przy 

przebiegu opornym na leczenie 
(PEEP- dodatnimi ciśnieniami 
końcowo-wdechowymi 

 

 

 

 

Proces pielęgnowania chorego w 

obrzęku płuc

Plan opieki

1. Duszność

•  pozycja siedząca z opuszczonymi 
      nogami, 

•  zapewnienie choremu    
      bezpieczeństwa,

•  podanie nawilżonego tlenu przez 
      maskę  tlenową, 

•  zapewnienie odpowiedniego klimatu na 
      sali, 

 

 

 

 

•  wnikliwa obserwacja nasilenia 
   duszności,

•  pomiar parametrów 
życiowych,

•  odciążenie krążenia płucnego  
    poprzez 

•  ograniczenie podaży płynów,

•  farmakoterapia wg zleceń 
lekarza

 

 

 

 

2. Niepokój  o własne 
zdrowie

•   uspokojenie chorego 
poprzez  
     rozmowę,    

•   ciągła obecność przy 
chorym,

•   życzliwe traktowanie 
chorego, 

•   wyjaśnienie celów działań   
    pielęgniarskich,

•   leki uspokajające.

 

 

 

 

3. Odksztuszanie  pienistej 
wydzieliny

• podać miskę nerkowatą i ligninę,

• obserwacja ilości, koloru i 
charakteru 
   wydzieliny, 

• podanie wody do płukania jamy 
ustnej,

 

 

 

 

4. Możliwość rozwoju 

niewydolności  

    oddechowej

• obserwacja częstości, głębokości i 

rytmu 

   oddechu, 

•  obserwacja zabarwienia skóry, 

paznokci,  

•  pomiar saturacji, 

•  tlenoterapia,

•  pobranie krwi na badania 

gazometryczne.

 

 

 

 

5. Możliwość wystąpienia 

powikłań ze       

   ukł. krążenia

• monitorowanie akcji serca,

• pomiar tętna, ciśnienia krwi,

• wykonanie EKG,

• pomiar OCŻ,

• założenie cewnika Foleya,

•obserwacja wydalanego moczu,

•prowadzenie karty bilansu 

wodnego

 

 

 

 

6. Sinica obwodowa, skóra 
chłodna i 
    wiłgotna

• obserwacja zabarwienia skóry,

• odpowiednia temperatura 
   pomieszczenia,

• przemywanie twarzy, klatki 
piersiowej i 
  rąk,

• tlenoterapia,

• zastosowanie ciepłego okrycia,

    

 

 

 

 

8. Ograniczenie przyjmowania 
płynów  
    drogą doustną.
9. Dyskomfort związany z 
     unieruchomieniem.
10. Trudności z utrzymaniem 
higieny 
      ciała.

 

 

 

 

Dziękuje za 
uwagę !