background image

Rodzaje i dobór grzejników

Władysław Szaflik

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Grzejnik – element centralnego 
ogrzewania przeznaczony do oddawania 
ciepła w sposób zorganizowany 
ogrzewanemu pomieszczeniu, przy czym 
proces wymiany ciepła z otoczeniem 
odbywa się promieniowanie i konwekcję 
swobodną 

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Podział grzejników 

     

Ze względu na sposób oddawania ciepła

- grzejniki promieniujące (radiatory)
- grzejniki konwekcyjne (konwektory)

Grzejnik promieniujący  - grzejnik który w 
obliczeniowych warunkach pracy ponad 50% całkowitej 
ilości ciepła oddaje przez promieniowanie. 

Grzejnik konwekcyjny  - grzejnik który w 
obliczeniowych warunkach pracy ponad 50% całkowitej 
ilości ciepła oddaje przez konwekcję swobodną

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Podział grzejników 

Ze względu na budowę

- członowe, 
- płytowe,
- rurowe,  
- konwektorowe,
- listwowe.

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Grzejniki członowe zbudowane są z 

jednakowych, połączonych ze sobą 

elementów zwanych członami 

(ogniwami, żeberkami). Grzejniki te 

mają najczęściej od 6 do 10 członów, 

ale możemy zamówić praktycznie 

dowolną konfigurację (chociaż liczba 

członów nie powinna przekraczać 25). 

W tej grupie do wyboru są grzejniki 

żeliwne, aluminiowe i stalowe

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Drugą grupę stanowią grzejniki 
płytowe 
stalowe. Zbudowane są z 
arkuszy blachy stalowej, zgrzewanych 
ze sobą w taki sposób, że tworzą się 
między nimi pionowe i poziome 
kanały, przez które przepływa gorąca 
woda. Mają małą bezwładność 
cieplną, szybko reagują na zmiany 
zachodzące w układzie c.o. 

background image

Rodzaje i dobór

 

grzejników

Trzecią grupę stanowią grzejniki rurowe

składają się z odcinków rur żeliwnych lub 

stalowych, połączonych ze sobą szeregowo 

lub równolegle. W tej grupie rozróżnia się 

grzejniki:
  - rurowe gładkie, 
  - rurowe ożebrowane (z żebrami                   

      

nakładanymi na rurę stanowiącą 

podstawę elementu grzejnego),
  - rurowe żebrowe (z żebrami stanowiącymi  

monolityczną całość z rurą)

background image

Rodzaje i dobór

 

grzejników

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Czwarta grupa to grzejniki konwektorowe. Od 

innych grzejników odróżnia je sposób oddawania 

ciepła – przede wszystkim na drodze konwekcji. 

Składają się z wymiennika ciepła oraz obudowy. 

Konstrukcja obudowy zapewnia właściwą 

cyrkulację powietrza: zimne powietrze napływa 

dołem, a ciepłe - wypływa górną kratką 

nawiewną. Powierzchnia zewnętrzna konwektorów 

stykająca się z powietrzem jest znacznie większa 

od powierzchni kontaktującej się z wodą. Dzięki 

temu, przy temperaturze czynnika grzewczego 

około 90°C, temperatura obudowy może być 

niższa (około 40-60°C). 

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Grzejniki konwektorowe mają małą 

pojemność wodną. Są polecane do 

nowoczesnych instalacji c.o., gdzie we 

współpracy z automatyką (m.in. zaworami 

termostatycznymi) szybko mogą reagować 

na zmieniające się zapotrzebowanie na 

ciepło. Do wad trzeba im zaliczyć mniej 

korzystny, niż w przypadku grzejników 

płytowych, rozkład temperatury w 

pomieszczeniu: pod sufitem gromadzi się 

ciepłe powietrze. 

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Grzejniki konwektorowe

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Grzejniki listwowe (lub listwy grzejne) są to wydłużone, wąskie i 

niskie elementy grzejne montowane na zewnętrznych ścianach 

wzdłuż listew podłogowych. 

Stosując je, można wytworzyć bardzo korzystny układ temperatury 

w ogrzewanych pomieszczeniach, niemożliwy do osiągnięcia za 

pomocą wysokiego grzejnika ogniowego. Grzejniki listwowe 

umieszczone na zewnętrznej przegrodzie podgrzewają strumień 

powietrza, który przepływając wzdłuż zimnej ściany ogrzewa ją i 

zapobiega niekorzystnej dla komfortu ciepłego wymianie ciepła w 

wyniku promieniowania. 

Grzejniki listwowe odznaczają się prostą budową i lekkością. Są 

wykonane z rur stalowych, a ostatnio coraz częściej z rur 

miedzianych, na które nakładane są aluminiowe, bardzo cienkie 

żebra (okrągłe, kwadratowe, prostokątne). Całość jest osłonięta 

obudową z blachy z otworami wlotowymi i wylotowymi powietrza 

oraz urządzeniem do regulacji wydajności. Można je uznać za 

bardzo wąskie i niskie konwektory.

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Członowe żeliwne 

Dobra jakość grzejnika i odpowiednie zabezpieczenie 

antykorozyjne zapewni jego dłuższą żywotność. Do 

niedawna powszechnie stosowano grzejniki żeliwne

Dzięki dużej wytrzymałości na ciśnienie i odporności 

na korozję nadal z powodzeniem stosuje się je tam, 

gdzie panują niekorzystne warunki (np. zwiększona 

wilgotność i zła eksploatacja instalacji). Wadą tego 

typu grzejników jest ich duża akumulacyjność, co 

utrudnia sterowanie ilością ciepła oddawanego do 

pomieszczenia oraz ich duża masa. W przypadku 

instalacji z kotłem na paliwo stałe duża 

akumulacyjność grzejników żeliwnych niweluje 

zakłócenia zmian temperatury zasilania. 

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Grzejniki członowe żeliwne

background image

Rodzaje i dobór grzejników

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Grzejniki T1

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Członowe aluminiowe 

Grzejniki aluminiowe są lekkie i odporne na korozję. 

Dobrze przewodzą ciepło i dają się łatwo regulować. 

Ich dodatkową zaletą jest rozbudowana powierzchnia 

wymiany ciepła. Grzejników aluminiowych – ze 

względu na plastyczność aluminium – nie należy 

instalować w miejscach, gdzie narażone są na 

uszkodzenia mechaniczne oraz w pomieszczeniach, w 

których występują opary wchodzące w reakcję z 

aluminium. Nie nadają się do instalacji miedzianych 

(chyba, że stosuje się inhibitor). 

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Grzejniki członowe aluminiowe

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Członowe stalowe

Wyglądem przypominają żeliwne, może z 
wyjątkiem gładkiej, łatwej do utrzymania w 
czystości powierzchni zewnętrznej. Są 
zgrzewane z wytłaczanych fragmentów blachy i 
łączone zwykle w zestawy po pięć-dziesięć 
elementów. Cechują je małe opory przepływu 
wody, więc mogą być montowane w 
tradycyjnych, grawitacyjnych instalacjach c.o. 

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Grzejniki płytowe stalowe

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Grzejniki płytowe stalowe 

Najbardziej popularne są obecnie grzejniki 

płytowe. Dzięki małej akumulacyjności 

cieplnej dają się dobrze sterować. Ze stali 

wykonywane są grzejniki płytowe, 

konwektorowe, łazienkowe i rurowe. 

Kupując grzejnik stalowy, należy zwrócić 

uwagę na sposób jego zabezpieczenia 

przed korozją. Warto też sprawdzić, czy 

warstwa zabezpieczająca jest jednorodna i 

ciągła, czy nie występują odpryski lakieru, 

czy lakier ma odpowiednią twardość. 

background image

Rodzaje i dobór grzejników

background image

Rodzaje i dobór grzejników

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Konstrukcja -dwie wytłoczone w specjalnych prasach płyty stalowe po 

zgrzaniu tworzą kanał do przepływu wody grzewczej. Króćce przyłączeniowe 

umożliwiają połączenie grzejników z instalacją centralnego ogrzewania i 

przepływ wody w utworzonych kanałach, podczas którego następuje jej 

wychłodzenie i powrót do instalacji. Odpowiednie łączenie płyt pozwala 

tworzyć grzejniki także o dwóch lub trzech płytach. Każda z nich może mieć 

dodatkowo żebra konwekcyjne zwiększające powierzchnię wymiany ciepła. 

Grzejniki z ożebrowaniem konwekcyjnym mają moc blisko 60% większą 

niż nieożebrowane.

Aby określić typ grzejnika, wprowadzono oznaczenie stosowane przez 

większość producentów. Dla grzejnika jednopłytowego bez żeber 

konwekcyjnych jest to liczba 10, z żebrami – 11. W ten sposób wiadomo, że 

grzejnik z oznaczeniem 21 ma dwie płyty, ale tylko jedna z nich ma żebra 

konwekcyjne, a typ 33 to grzejnik zbudowany z trzech płyt, z których każda 

ma dodatkowe żebra. Grzejniki typu 11 i inne dwu- lub trzypłytowe mają 

dodatkowe obudowy boczne i kratkę górną stanowiącą ich eleganckie 

wykończenie. Standardowo grzejniki są malowane na kolor biały RAL 9010 

(czasem biały RAL 9019), ale można zamówić grzejnik w innym kolorze, 

zwykle dowolnym z palety RAL. Znajdujące się w sprzedaży grzejniki 

powinny mieć deklarację zgodności z Polską Normą PN-EN 442 lub 

deklarację zgodności z aprobatą techniczną, która została wystawiona przed 

wejściem w życie normy PN-EN 442. 

background image

Rodzaje i dobór grzejników

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Grzejniki płytowe RETTIG-PURMO

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Grzejniki jedno-, dwu- i trzypłytowe 

Grzejniki mogą mieć jedną, dwie lub trzy płyty. Każdy typ grzejnika 

oferowany jest w kilku wysokościach i kilkunastu długościach od 400 do 

3000 mm. Możemy więc wybierać spośród kilkuset grzejników oferowanych 

przez każdego producenta.

Grzejniki jednopłytowe lepiej przekazują ciepło do pomieszczenia niż 

dwupłytowe: oddają więcej ciepła na drodze promieniowania. W 

dwupłytowych ciepło wypromieniowane przez drugą płytę nie trafia w 

całości do pomieszczenia – jest częściowo odbijane przez pierwszą. Z tego 

powodu moc drugiej płyty jest około 30% mniejsza od mocy pierwszej. 

Grzejnik dwupłytowy jest zatem droższy od jednopłytowego tej samej mocy. 

Czasem jednak nie ma miejsca na powieszenie odpowiednio dużego 

grzejnika jednopłytowego i trzeba zainstalować dwupłytowy.

Grzejniki trzypłytowe są jeszcze mniej korzystne ze względu na sposób 

przekazywania ciepła, moc i grubość. Dlatego stosuje się je głównie w 

obiektach przemysłowych i użyteczności publicznej, gdzie zapotrzebowanie 

na ciepło jest duże, a wielkość okien lub wolnej powierzchni na ścianach 

uniemożliwia zainstalowanie innych grzejników.

W budynkach modernizowanych, w miejsce starych grzejników żeliwnych 

instaluje się zwykle grzejniki dwupłytowe. Przy tej samej długości grzejnika 

uzyskuje się wtedy większą moc lub zachowując tę samą moc, instaluje się 

nieco krótszy grzejnik. 

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Sposób podłączenia do instalacji. Grzejnik płytowy może być 

zaopatrzony w cztery króćce przyłączeniowe umożliwiające połączenie go z 

instalacją z lewej lub prawej strony. Łączy się go za pomocą specjalnej 

armatury albo bezpośrednio do pionów. Taki model grzejnika jest nazywany 

przez producentów Kompakt, Klasik lub C (na przykład Purmo C). Nazwa 

Integra, Purmo VK lub Ventil jest używana do określenia grzejników 

wyposażonych w fabrycznie wbudowany specjalny zespół przyłączeniowy z 

wmontowaną wkładką zaworową, która współpracując z głowicą 

termostatyczną zamontowaną na grzejniku, reguluje przepływ wody przez 

grzejnik. Standardowo montuje się taki zespół po prawej stronie, ale 

większość producentów na specjalne zamówienie dostarcza grzejniki z 

zespołem przyłączeniowym po lewej stronie. Grzejniki z zespołem 

zintegrowanym są gotowe do przyłączenia przewodów od dołu lub do rur 

ukrytych w ścianie. Dzięki takiemu rozwiązaniu instalacja rozprowadzająca 

wodę do grzejników jest niewidoczna w pomieszczeniu. O wyborze sposobu 

zasilania decydują: sposób rozprowadzenia instalacji, względy estetyczne i 

finansowe. Do instalacji centralnego ogrzewania rozprowadzonej w podłodze 

zwykle montuje się grzejniki zasilane od dołu, do prowadzonych tradycyjnie 

(w ścianach lub po wierzchu) przeważnie zasilane z boku. 

background image

Rodzaje i dobór grzejników

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Grzejniki zasilane z boku

Zasilanie grzejnika powinno być podłączone do górnego 

króćca z jednej strony grzejnika, a powrót do dolnego z tej 

samej strony (a). Odwrotne podłączenie (b) może 

doprowadzić do zmniejszenia mocy grzejnika nawet o 

połowę.

Grzejniki długie

Grzejnik dłuższy niż 2 m lub taki, którego długość jest cztery 

razy większa niż wysokość, powinien być podłączony 

krzyżowo: zasilanie do górnego króćca z jednej strony, 

powrót do dolnego – z przeciwnej (a). Odwrotne podłączenie 

(b) może zmniejszyć moc grzejnika nawet o połowę.

Grzejniki zasilane od dołu

Zasilenie powinno być zawsze podłączone do króćca bardziej 

oddalonego od krawędzi grzejnika, przy której się znajduje, 

powrót do drugiego (a). Odwrotne podłączenie (b) może 

spowodować zmniejszenie mocy grzejnika o ponad połowę. 

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Przy doborze grzejników należy brać pod uwagę 

materiał, z jakiego są wykonane. Nie zaleca się 

stosować równocześnie grzejników oraz innych 

elementów instalacji wykonanych z aluminium oraz 

miedzi. Połączenie takie powoduje mniejszą trwałość 

instalacji. Aby spowolnić proces korozji należy 

dodawać do wody inhibitory.

Grzejniki powinny być montowane pod oknem, 

ponieważ tam są największe straty ciepła. Minimalna 

odległość między grzejnikiem, a podłogą nie powinna 

być mniejsza niż 10 cm. Natomiast odległość między 

parapetem, a górną krawędzią grzejnika również nie 

powinna być mniejsza niż 10cm. 

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Dobór powierzchni grzejników

konwekcyjnych 

Grzejnik ma za zadanie dostarczenie 

odpowiedniej ilości ciepła w celu 

zapewnienia wymaganej temperatury w 

ogrzewanym pomieszczeniu. Jest to 

przeponowy wymiennik woda powietrze 

przekazujący ciepło na drodze konwekcji i w 

mniejszym stopniu na drodze 

promieniowania. Poniżej na rysunku 

przedstawiono wykres zmiany temperatury 

dla grzejnika.

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Oznaczenia

· tz - temperatura wody 

wpływającej do grzejnika, °C;

· tp - temperatura wody 

wypływającej z grzejnika, °C;

· ti - temperatura powietrza w 

pomieszczeniu, °C;

· te - temperatura na zewnątrz 

pomieszczenia, °C;

· Dt - schłodzenie wody w 

grzejniku, K;

· Dt1 - początkowa róŜnica 

temperatur wody i powietrza w 

pomieszczeniu, K;

· Dt2 - końcowa róŜnica 

temperatur wody i powietrza w 

pomieszczeniu, K;

Wykres zmiany temperatury w grzejniku

background image

Rodzaje i dobór grzejników

1. Ogólny wzór na moc grzejnika konwekcyjnego:

background image

Rodzaje i dobór grzejników

1.1. Współczynnik przenikania ciepła k

background image

Rodzaje i dobór grzejników

background image

Rodzaje i dobór grzejników

background image

Rodzaje i dobór grzejników

background image

Rodzaje i dobór grzejników

1.2. Współczynnik 



 uwzględniający nieliniową 

zmianę temperatury wody w grzejniku

Współczynnik przekształca średnią arytmetyczną rżnicę temperatury w średnią potęgową rżnicę temperatury

 uwzględniając zmienność wspłczynnika przenikania ciepła.

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Rzeczywista średnia różnica temperatur wody w grzejniku i 

otaczającego powietrza jest mniejsza od średniej arytmetycznej 

i wynosi:

background image

Rodzaje i dobór grzejników

2. Ogólny wzór na dobór wielkości grzejnika

background image

Rodzaje i dobór grzejników

3. Wzór eksploatacyjny na moc cieplną grzejnika

background image

Rodzaje i dobór grzejników

4. Wzór eksploatacyjny na strumień wody płynącej 

przez grzejnik

background image

Rodzaje i dobór grzejników

W większości przypadków producenci grzejników nie podają 

charakterystyk cieplnych, lecz tabele umożliwiające dobór 

grzejników.

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Współczynniki korekcyjne do doboru wydajności cieplnej grzejników 

PURMO dla temperatur innych niż 90/70/20oC

(przykład)

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Przykłady podejść do grzejników - z podejściami bocznymi

:

Z kolankiem Q&E

Z łukiem metalowym

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Przykłady podejść do grzejników - z podejściami bocznymi:

Z kolankiem naściennym Z kolankiem chromowanym

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Przykłady podejść do grzejników - z podejściami oddolnymi:

Z łukiem plastikowym z
tuleją ochronną

Z kolankiem chromowanym

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Przykłady podejść do grzejników - z podejściami oddolnymi:

Z łukiem metalowym i
kolankiem

Z łukiem metalowym i
kolankiem chromowanym

background image

Rodzaje i dobór grzejników

Przykłady podejść do grzejników - z podejściami oddolnymi:

Z łukiem metalowym i
kolankiem naściennym

Z dwoma łukami metalowymi


Document Outline