Odleżyny

Definicja

Odleżyna

jest to obszar miejscowego

uszkodzenia skóry i niżej położonych

tkanek, powstały na skutek oddziaływania:



ucisku,



sił ścinających,



tarcia,

lub kombinacji wyżej wymienionych

czynników

European Pressure Ulcer Advisory Panel

Czynniki ryzyka odleżyn



Ograniczona aktywność fizyczna



stan nieprzytomności, długotrwałe unieruchomienie



Przewlekłe schorzenia współistniejące



Neurologiczne (urazy kręgosłupa, neuropatie

obwodowe,

demencja)



Schorzenia sercowo-naczyniowe, miażdżyca zarostowa



Schorzenia układu oddechowego



Cukrzyca



Stan odżywienia

–

niedożywienie i otyłość



Stan skóry

urazy, infekcje, nadmierna suchość lub

wilgotność



Wiek podeszły



Nietrzymanie moczu i stolca



maceracja

skóry



Brak czucia bólu

schorzenia, leki

Najczęstsze

miejsca

powstawania

odleżyn

Tył głowy

Tył głowy

Ucho

Łopatk

Kręg

Żebro

Łokieć

Kość krzyżowa

Guz kulszowy

Krętarz

większy

Kłykcie:
przyśrodkowy

i boczny

Kostka

Pięta

Miejsce

powstania

odleżyny zależy

od pozycji, w

której pacjent

najczęściej

przebywa

Typy odleżyn



Odleżyny zwykłe



Etiologia: niedokrwienie z ucisku



Różnica temperatur

ok. 2,5



Czas wymagany do wyleczenia

ok. 6 tygodni



Odleżyny miażdżycowe



Etiologia: współistnienie zaburzeń ukrwienia

i ucisku



Różnica temperatur

ok. 1

C i mniej



Czas wymagany do wyleczenia

ok. 16 tygodni



Odleżyny terminalne

Skala oceny ryzyka rozwoju

odleżyn NORTON

<14 pkt -

↑

ryzyko

Czynniki

ryzyka

4 pkt.

3 pkt.

2 pkt.

1 pkt.

Stan
fizykalny

Dobry

Dość

dobry

Średni

Bardzo

ciężki

Stan
świadomości

Pełna

przytomno

ść

świadomo

ść

Apatia

Zaburzenia

świadomoś

Stupor lub

śpiączka

Zdolność
przemieszcz
ania się

Chodzi

samodziel

nie

Chodzi z

asystą

Porusza się

tylko na

wózku

Stale

pozostaje w

łóżku

Stopień
samodzielno
ści

Pełna

Ograniczo

Bardzo

ograniczon

Całkowita

niesprawno

ść

Czynność
zwieraczy

Pełna

sprawność

zwieraczy

Sporadyczn

e moczenie

Zazwyczaj

nie trzyma

moczu

Całkowite

nietrzyman

ie moczu i

stolca

Profilaktyka – ogólne

zasady



Prawidłowa pielęgnacja skóry



Zmiana ułożenia pacjenta



Udogodnienia



Poduszki i materace p/odleżynowe



Dieta



pełnowartościowa –

(wit.C,A; cynk)



uzupełnienie niedoborów - dietą

Metody leczenia

zachowawczego

Odciążenie miejsca występowania

odleżyny

/zastosowanie metod opisanych jako profilaktyka/

Wyrównanie niedoborów

/anemia, pokarmowe, witaminy i mikroelementy/

Oczyszczenie rany

/mechaniczne, chemiczne, enzymatyczne,

chirurgiczne/

4. Opatrunki

a. tradycyjne

nowej generacji

/aktywne/

Materace

Materace przeciwodleżynowe

statyczne



gąbka poliuretanowa, grubość > 12 cm



rozkładają ciężar ciała na dużą

powierzchnię,



rozpraszają ucisk



w niewielkim stopniu zmniejszają ucisk,

działanie profilaktyczne ograniczone

Materace ... cd

Materace przeciwodleżynowe

dynamiczne (zmiennociśnieniowe)



zmienne punkty podparcia,



stały masaż,



wspomaganie dopływu krwi do tkanek



Automatyczna, płynna regulacja

ciśnienia zależnie od wagi i pozycji –

ciśnienie automatycznie zmniejszane nad

wyniosłościami

Metody leczenia

zachowawczego

Odciążenie miejsca występowania

odleżyny

/zastosowanie metod opisanych jako profilaktyka/

Wyrównanie niedoborów

/anemia, pokarmowe, witaminy i mikroelementy/

Oczyszczenie rany

/mechaniczne, chemiczne, enzymatyczne,

chirurgiczne/

4. Opatrunki

a. tradycyjne

nowej generacji

/aktywne/

Dieta



uzupełnienie niedoborów – dietą



wysokobiałkowa

(1,5 – 2,0g białka /kg

masy ciała)



wysokokaloryczna

(3-4 tys. kcal/dobę)



pełnowartościowa –

(wit.C,

mikroelementy – cynk)



odżywki przemysłowe

Metody leczenia

zachowawczego

Odciążenie miejsca występowania

odleżyny

/zastosowanie metod opisanych jako profilaktyka/

Wyrównanie niedoborów

/anemia, pokarmowe, witaminy i mikroelementy/

Oczyszczenie rany

/mechaniczne, chemiczne, enzymatyczne,

chirurgiczne/

4. Opatrunki

a. tradycyjne

nowej generacji

/aktywne/

Oczyszczanie rany



Mechaniczne /przemycie 0.9% NaCl)



Enzymatycznie

/bezpieczny dla zdrowej tkanki/



Fibrolan



Iruxol Mono



Chemicznie

/działanie drażniące ochrona

zdrowej skóry/



Povidone iodine



Bactogras

/roztwór chlorhexydyny/

Metody leczenia

zachowawczego

Odciążenie miejsca występowania

odleżyny

/zastosowanie metod opisanych jako profilaktyka/

Wyrównanie niedoborów

/anemia, pokarmowe, witaminy i mikroelementy/

Oczyszczenie rany

/mechaniczne, enzymatyczne, chemiczne,

chirurgiczne/

4. Opatrunki

a. tradycyjne

nowej generacji

/aktywne/



Przymoczki

0,9% NaCl (10%NaCl)



Wspomaganie gojenia



Solcoseryl /żel, maść – w fazie epitalizacji/



Metanabol



Ochrona skóry



Anticubit – balsam,



0,5% krem propolisowy,



Decubitol – aerozol



Balsamy przyspieszające ziarninowanie i

epitalizację

alantoina, maść tranowa, echinacynowa,

rywanolowa, maść Bepanthen

Opatrunki „tradycyjne”

BŁONY PÓŁPRZEPUSZCZALNE

Właściwości

1. cienkie, elastyczne i przeźroczyste błony

poliuretanowe,

2. pozwalają na parowanie z powierzchni rany,

3. wodo- i bakterioochronne

4. chronią przed mechanicznym podrażnieniem

5. doskonałe dopasowanie do kształtu ciała

6. nie wymagają częstej zmiany (7 – 14 dni)

Zastosowanie

odleżyny I i II

odleżyny I i II º

opatrunki pomocnicze w głębokich ranach

Przykładowe modele

Opsite, Tegaderm, Bioclusive,

Hydrofilm

OPATRUNKI ALGININOWE

Właściwości

Właściwości:

1. zbudowane z naturalnych

polisacharydów,

otrzymywanych z glonów

morskich

2. mają duże właściwości pochłaniające

– pod wpływem

wysięku tworzą żel

3. utrzymują środowisko wilgotne
4. Pobudzają wzrost fibroblastów,

przyspieszają

procesy krzepnięcia

Zastosowanie

Zastosowanie:

płytki – czyste, wydzielające odleżyny

II, III i IVº

sznur – głębokie jamy odleżynowe

Rodzaje

Rodzaje: Kaltostat, Sorbalgon, Tegagel

Etapy gojenia



Wysięk



procesy fagocytozy, uwalniane

enzymy powodują oczyszczenie rany i

usuwanie zniszczonych tkanek



Ziarninowanie



wzrost komórek makrofagów i

fibroblastów, ilość wysięku zmniejsza

się, powstaje nowa tkanka – ziarnina



Naskórkowanie



migrujące z brzegów rany komórki

naskórka pokrywają ziarninę

Schemat postępowania leczniczego

ETAP

GOJENIA

CHARAKTE

R ZMIAN

WYSIĘ

ZADANIE

POSTĘPOWANIE

Faza

zapalna

Martwic

sucha

mały

brak

Rozpuścić

nekrozę

Oczyścić ranę

oczyszczenie chirurg.,

enzymatyczne, hydrożele,

hydrokoloid pasta+ płytka,

opatrunki złożone,

alginian+streptokinaza

Martwica
rozpływna

Rana z
wysiękiem

obfity

Oczyścić ranę

Odprowadzenie

nadmiaru

wysięku

hydrokoloidy, alginiany

opatrunki poliuretanowe (allevyn

cavity) alginiany (sznur), złożone,

hydrokoloidy płytka lub pasta

Faza

prolifer

acji

Rana z
wysiękiem

Ziarnino-
wanie

obfity

średni

mały

Pobudzenie

rozwoju naczyń

włosowatych

odprowadzenie

nadmiaru

wysięku

ochrona

ziarniny

opatrunki poliuretanowe, alginiany,

opatrunki złożone, hydrokoloidy

hydrożele, hydrokoloidy, opatrunki

złożone

Naskórko
-
wanie

Rana
częściowo
pokryta
naskórkie
m

mały

brak

pobudzenie

epitalizacji

+ ochrona

tworzącego się

naskórka

hydrokoloid super cienki,

hydrożele,

błony półprzepuszczalne

Metody alternatywne...



Stymulacja elektryczna

/Dermapuls/ -

fibroblastów



Komory hiperbaryczne

/ produkcji kolagenu/



Przeszczepy skórno-mięśniowe



Egzogenne czynniki wzrostu

/fibroblastów,

płytkowy/



Inne metody eksperymentalne



Ultradźwięki



Światło



Miejscowe stosowanie: cukru, miodu, witamin,

cynku, magnezu, aluminium, złota, żelu z aloesu,

ekstraktu z drożdży, insuliny

Document Outline