background image

BUDOWNICTWO   OGÓLNE I MATERIAŁY 

BUDOWLANE

 

projekt 

7

 

OBCIĄŻENIA BUDOWLI

zasady ustalania wartości

Dr inż. Wojciech Słomka, Instytut Inżynierii Ochrony 

Środowiska 

background image

OBCIĄŻENIA BUDOWLI  - ZASADY USTALANIA WARTOŚCI

 

PN-82/B-02000

PODSTAWOWE OZNACZENIA

F - siła, obciążenie (ogólnie),
F

a

 - obciążenie wyjątkowe,

G - obciążenie stałe,
G

k

 - wartość charakterystyczna obciążenia stałego,

Q - obciążenie zmienne,
Q

k

 - wartość charakterystyczna obciążenia zmiennego,

α - współczynnik redukcji obciążenia,
β - współczynnik dynamiczny,
γ

f

 - współczynnik obciążenia (częściowy współczynnik 

bezpieczeństwa),

γ

n

 - współczynnik konsekwencji zniszczenia konstrukcji,

ψ

d

 - współczynnik części długotrwałej obciążenia zmiennego,

ψ

o

 - współczynnik jednoczesności obciążeń zmiennych.

background image

Klasyfikacja 

obciążeń

background image

Klasyfikacja obciążeń

PODZIAŁ OBCIĄŻEŃ

 W zależności od czasu trwania i sposobu działania, 
obciążenia dzieli się na:

- stałe,
- zmienne,
- wyjątkowe (akcydentalne).

Obciążenia zmienne dzieli się na: 

technologiczne

 - zależne od funkcji budowli i sposobu jej 

użytkowania 

oraz

środowiskowe 

- zależne od środowiska, w którym 

budowla się znajduje.

Wyróżnia się długotrwałą część obciążenia 
zmiennego.

background image

Klasyfikacja obciążeń

DO 

OBCIĄŻEŃ STAŁYCH

 NALEŻĄ:

a) ciężar własny stałych elementów budowli i konstrukcji, 

w tym elementów nośnych i osłonowych,

b) ciężar własny gruntu w stanie rodzimym, nasypów 

i zasypów i parcie z niego wynikające,

c) siła wstępnego sprężenia konstrukcji.

DO 

OBCIĄŻEŃ ZMIENNYCH

 NALEŻĄ:

a) Obciążenia zmienne w całości długotrwałe 

np. część konstrukcji o 

zmiennym położeniu w czasie użytkowania, ciężar urządzeń 
związanych  z użytkowaniem budowli (kotły, rurociągi),

b) Obciążenia zmienne w części długotrwałe 

np. obciążenia suwnic,

c) Obciążenia zmienne w całości krótkotrwałe 

np. obc. śniegiem, 

wiatrem,

d) Obciążenia wyjątkowe 

np.

 

uderzenia pojazdami, działanie pożaru.

background image

Zasady ustalania wartości obciążeń

Zasada ogólna.

 

Projektując budowle i konstrukcje budowlane należy ustalić 

obciążenia występujące w stadium eksploatacji i w stadium 

montażu, a w niezbędnych przypadkach także w stadium 

wykonywania, przechowywania, remontu i transportowania 

elementów konstrukcji.

 

Rozróżnia się następujące wartości 

obciążeń

:

wartość charakterystyczną G

(obc. stałego)

,

Q

k

 

(obc. 

zmiennego)

,

- wartość obliczeniową γ

f

 

G

k

γ

f

 

Q

k

,

- wartość obciążenia zmiennego 

  do kombinacji obciążeń 

ψ

Q

k

,

- wartość długotrwałą obciążenia zmiennego 

ψ

d

 Q

k

,

- wartość obciążenia wyjątkowego 

F

a

.

background image

Zasady ustalania wartości obciążeń

Wartość charakterystyczna

 jest podstawową 

wartością obciążenia. Ustala się ją, zgodnie z 

PN-76/B-

03001

, jako:

- dla obciążeń stałych - wartość średnią,

- dla obciążeń zmiennych - wartość mającą okres 

powrotu 
  co najmniej równy zakładanemu okresowi eksploatacji
  konstrukcji lub inny uzasadniony ekonomicznie 
  i zapewniający bezpieczeństwo konstrukcji .

Wartości charakterystyczne obciążeń są podane

, np. w 

PN-82/B-02001, PN-82/B-02003, PN-82/B-02004, 

PN-86/B-02005, PN-80/B-02010, PN-77/B-02011.

background image

Zasady ustalania wartości obciążeń

Wartość obliczeniowa

 jest iloczynem 

wartości charakterystycznej i współczynnika obciążenia 

γ

f

 

(częściowego współczynnika bezpieczeństwa).

 

KAŻDEMU OBCIĄŻENIU ODPOWIADA WŁAŚCIWA MU WARTOŚĆ

WSPÓŁCZYNNIKA OBCIĄŻENIA

Wartości współczynnika obciążenia należy przyjmować zgodnie z 

niniejszą normą lub normami związanymi.

Wartość obciążenia zmiennego do kombinacji obciążeń

 

jest iloczynem wartości charakterystycznej i współczynnika 

jednoczesności obciążeń ψ

o

.  Wartości współczynnika ψ

o

 należy 

przyjmować zgodnie 
z rozdz. 4. PN-82/B-02000

Wartość długotrwała obciążenia zmiennego

 jest iloczynem wartości 

charakterystycznej i współczynnika 

ψ

d

 

.

Wartości współczynnika 

ψ

d

 należy przyjmować zgodnie z 

PN-82/B-02003 p. 3.3.

Wartość obciążenia wyjątkowego

 należy przyjmować zgodnie z

PN-82/B-02004 p. 6, a w innych przypadkach ustalać indywidualnie

background image

Zasady ustalania wartości obciążeń

OBCIĄŻENIE DYNAMICZNE.

 

Dynamiczne działanie obciążenia należy 

uwzględniać wykonując obliczenie dynamiczne lub mnożąc 

wartości charakterystyczne przez współczynnik dynamiczny β.

Wartości współczynnika dynamicznego

 dla niektórych rodzajów 

obciążeń są podane w PN-82/B-02003, p. 5, PN-82/B-02004, PN-86/B-

02005, PN-77/B-02011.

Obciążenie budowli w stadium montażu

. Ustalając obciążenia 

konstrukcji w stadium montażu można zmniejszyć wartości 

obliczeniowe obciążeń zmiennych o 20 % 

w stosunku do wartości przyjętych dla stadium eksploatacji.

Szczególne przypadki obciążenia obliczeniowego

. W przypadku 

budowli, których zniszczenie pociągnęłoby za sobą katastrofalne 

skutki społeczne i materialne, obciążenie obliczeniowe wg 3.4 należy 

pomnożyć przez współczynnik konsekwencji zniszczenia 

γ

.

Jego wartości należy określać zgodnie z normami branżowymi, a w 

przypadku ich braku ustalać indywidualnie.

KOMBINACJE OBCIĄŻEŃ

. W razie jednoczesnego działania dwóch lub 

kilku różnych obciążeń, obliczenia powinny być wykonywane z 

uwzględnieniem najbardziej niekorzystnych kombinacji tych obciążeń 

lub odpowiadających im sił wewnętrznych. Kombinacje te należy 

ustalać zgodnie z rozdz. 4.

background image

    ZASADA OGÓLNA

 Kombinacje obciążeń ustala się w zależności od 

rozpatrywanego stanu granicznego wg PN-76/B-03001, w wyniku analizy 

    możliwych wariantów jednoczesnego działania różnych obciążeń, 

uwzględniając przy tym, że niektóre z nich mogą nie występować lub 

zmieniać 

    schemat przyłożenia sił. Obciążenia powinny być tak zestawione, aby 

dawały najbardziej niekorzystny efekt w rozpatrywanym stanie granicznym.

    KOMBINACJE OBCIĄŻEŃ W STANACH GRANICZNYCH NOŚNOŚCI

    Postanowienia ogólne.

 W stanach granicznych nośności należy stosować 

dwie kombinacje:

a) 

podstawową

, składającą się z obciążeń stałych i zmiennych, obowiązującą w 

obliczeniach wszelkich konstrukcji, 

b) 

wyjątkową

, składającą się z obciążeń stałych, niektórych zmiennych i 

jednego obciążenia wyjątkowego; w uzasadnionych przypadkach można 

uwzględniać więcej niż jedno obciążenie wyjątkowe. 

Kombinacja wyjątkowa obowiązuje jedynie w przypadkach, gdy ze względu 

na przeznaczenie, użytkowanie lub lokalizację budowli mogą wystąpić 

obciążenia wyjątkowe wymienione w punkcie 2.4 normy 

(np. uderzenia 

pojazdami, wybuch).

W stanach granicznych nośności stosuje się wartości współczynnika 

obciążenia większe lub mniejsze od jedności, zgodnie z punktem 3.4 normy.

KOMBINACJE OBCIĄŻEŃ

background image

Kombinacja podstawowa

 składa się z obciążeń 

stałych oraz zmiennych, uszeregowanych wg ich 
znaczenia, z przynależnymi do kolejnego miejsca 
wartościami współczynnika jednoczesności ψ

o

 . 

Kombinacja podstawowa ma postać

                                 

 (1)

Wartości współczynnika ψ

o

 podano w tablicy.

W uzasadnionych przypadkach, za obciążenie 
podstawowe można uznać więcej niż jedno 
obciążenie zmienne, jeżeli odpowiada mu wartość 
współczynnika części długotrwałej obciążenia 
zmiennego ψ

d

 ≥ 0,8.

KOMBINACJE OBCIĄŻEŃ

ki

n

f

oi

m

ki

f

Q

G

1

1

background image

KOMBINACJE OBCIĄŻEŃ

Lp.  Znaczenie obciążenia 

zmiennego

i

Ψ

oi

1

 Podstawowe

1

1,0

2

 Drugie

2

0,9

3

 Trzecie

3

0,8

4

 Wszystkie pozostałe

4

0,7

 Wartości współczynnika jednoczesności obciążeń zmiennych

background image

KOMBINACJA WYJĄTKOWA

W kombinacji wyjątkowej wszystkie wartości 
obciążeń zmiennych należy pomnożyć przez 
współczynnik Ψ

o

 = 0,8, niezależnie od ich liczby i 

znaczenia, z wyjątkiem przypadków podanych w 
normach projektowania konstrukcji w rejonach 
sejsmicznych lub w innych normach. Kombinacja 
wyjątkowa ma postać

              

 (2)

KOMBINACJE OBCIĄŻEŃ

a

ki

n

f

m

ki

f

F

Q

G

1

1

8

,

0

background image

KOMBINACJE OBCIĄŻEŃ W STANACH 

GRANICZNYCH UŻYTKOWANIA
Postanowienia ogólne

. W stanach granicznych 

użytkowania rozróżnia się dwie kombinacje:
a) 

podstawową

, która dotyczy wszystkich 

konstrukcji,
b) 

obciążeń długotrwałych

, dotyczącą tylko tych 

konstrukcji, dla których ma znaczenie czas 

występowania obciążenia ze względu na pełzanie, 

zarysowanie lub zmiany wytrzymałości materiału 

konstrukcyjnego (żelbet, drewno, tworzywa 

sztuczne).
Jest to kombinacja, w której występują wszystkie 

obciążenia stałe oraz części długotrwałe obciążeń 

zmiennych.
W stanach granicznych użytkowania stosuje się 

jedną wartość współczynnika obciążenia γ

f

 = 1,0.

KOMBINACJE OBCIĄŻEŃ

background image

KOMBINACJE OBCIĄŻEŃ

KOMBINACJA PODSTAWOWA

składa się ze wszystkich obciążeń stałych oraz z 

jednego najniekorzystniejszego obciążenia 

zmiennego bez zmniejszenia. Kombinacja 

podstawowa ma postać:

               

(3)

KOMBINACJA OBCIĄŻEŃ DŁUGOTRWAŁYCH

 

składa się ze wszystkich obciążeń stałych oraz 

długotrwałych części obciążeń zmiennych. 

Kombinacja obciążeń długotrwałych ma postać

              

 (4)

Wartości współczynnika Ψ

di

, przez które mnoży 

się obciążenia zmienne, aby otrzymać ich części 

długotrwałe, podano w PN-82/B-02003 tabl. 2.

k

m

ki

Q

1

ki

n

di

m

ki

Q

G

1

1

8

,

0


Document Outline