Podstawowe usługi 

Podstawowe usługi 

internetowe

internetowe

Krzysztof Zaborowski

Michał Zwiewka

 

 

Komunikatory

Komunikator internetowy- program pozwalający na 

przesyłanie natychmiastowych komunikatów pomiędzy 

dwoma lub więcej komputerami, poprzez sieć komputerową, 

zazwyczaj Internet. Od poczty elektronicznej różni się tym, że 

oprócz samej wiadomości, przesyłane są także informacje o 

obecności użytkowników, co zwiększa znacznie szansę na 

prowadzenie bezpośredniej konwersacji. Komunikatory 

przesyłają informacje według zasad ustalonych przez 

protokoły komunikacyjne tak, że publicznie udokumentowane 

protokoły są zwykle implementowane przez wiele 

komunikatorów, zapewniając prawie nieograniczone grono 

odbiorców, podczas gdy protokoły utajnione zmuszają 

użytkowników do korzystania z programów przygotowanych 

przez producentów, ograniczając tym samym możliwość 

komunikacji. Komunikatory bardzo często łączą 

użytkowników przez serwery, do których przyłączają się, i od 

których działania są uzależnione. Niekiedy tak skrajnie, że 

użytkownik skazany jest na reklamy emitowane przez 

producenta aplikacji.

 

 

Wiele pomysłów zastosowanych w komunikatorach internetowych 
pochodzi ze starszego, lecz ciągle popularnego protokołu służącego 
do rozmów przez internet – IRC. Wczesne programy do komunikacji 
natychmiastowej wyświetlały znaki w miarę jak były wpisywane przez 
rozmówców - komunikacja wtedy bardziej przypominała rozmowę 
telefoniczną niż wymianę wiadomości. Działa tak uniksowe polecenie 
talk, bardzo popularne w latach 80. i wczesnych latach 90. W 
obecnych komunikatorach rozmowa polega zazwyczaj na wymianie 
linii tekstu.Prosta forma komunikacji natychmiastowej została 
zaimplementowana w systemie PLATO we wczesnych latach 70. W 
późniejszych latach do komunikacji poprzez Internet inżynierowie i 
pracownicy akademiccy używali programu talk. Pierwszym 
komunikatorem w postaci, w jakiej znamy je dzisiaj, do tego pracujący 
pod systemami innymi niż Unix/Linux, był ICQ, udostępniony w 
listopadzie 1996. Po jego premierze powstało wiele podobnych 
programów do komunikacji natychmiastowej, pracujących w różnych 
sieciach.Najnowsze komunikatory oferują wideokonferencje czy 
rozmowy głosowe (VoIP), tak więc granica między tymi usługami się 
zaciera. 19 grudnia 2002 r. AOL Time Warner, firma, która wykupiła 
Mirabilis, twórcę ICQ, ogłosiła uzyskanie amerykańskiego patentu na 
komunikację natychmiastową, ale jednocześnie oznajmiła, że nie ma 
zamiaru w chwili obecnej egzekwować tego patentu.

 

 

Bramki sms

Strona internetowa która udostępnia usługę 

wysyłania krótkich wiadomości tekstowych 

SMS na telefony komórkowe, zazwyczaj 

odbywa się to po wypełnieniu krótkiego 

formularza.  Zazwyczaj operatorzy stosują 

różnie ograniczenia jak np. limity wysyłanych 

smsów. Orange stosuje token, Plus limit 10 

smsów na jedno IP, Era wymaga założenia 

konta w EraOmnix. Inne zaś bramki 

pozwalają wysłać wiadomość tylko na numer 

rozpoczynający się na dane cyfry (XXX)

 

 

Poczta elektroniczna

Jedna z usług internetowych, w prawie 

zwanych usługami świadczonymi 

drogą elektroniczną, służąca do 

przesyłania wiadomości tekstowych 

(listów elektronicznych). Obecnie do 

przesyłania e-maili używany jest 

protokół SMTP. Zgodnie z prawem 

telekomunikacyjnym usługa poczty 

elektronicznej nie jest usługą 

telekomunikacyjną.

 

 

E-mail jako taki został wymyślony w roku 1965, autorami 

pomysłu byli Louis Pouzin, Glenda Schroeder i Pat Crisman 

– wówczas jednak usługa ta służyła jedynie do przesyłania 

wiadomości od jednego użytkownika danego komputera do 

innego użytkownika tej samej maszyny, a adres emailowy w 

zasadzie jeszcze nie istniał. Usługę polegającą na 

wysyłaniu wiadomości od użytkownika jednego komputera 

do użytkownika innego wymyślił w roku 1971 Ray 

Tomlinson, on również wybrał znak @ (at) do rozdzielania 

nazwy użytkownika od nazwy maszyny (a później nazwy 

domeny internetowej). Na początku do wysyłania e-maili 

służył protokół CPYNET, później wykorzystywano FTP, 

UUCP i wiele innych protokołów, a na początku lat 80. 

Jonathan B. Postel opracował specjalnie do tego celu 

protokół SMTP. Wiele komputerów nie jest obecnych w 

sieci cały czas. Inne nie posiadają stałych adresów IP. W 

związku z tym we współczesnym Internecie pocztę przesyła 

się z wykorzystaniem serwerów pośredniczących. Do 

odbioru poczty na nich zgromadzonej stosuje się specjalne 

protokoły – najbardziej znane to POP3 i IMAP.

 

 

Grupy dyskusyjne

  W Internecie to ogólna nazwa 

wszelkich form dyskusji internetowej 

przypominających wymianę 

korespondencji, a nie rozmowy w 

czasie rzeczywistym. Grupy 

dyskusyjne przyjmują formę list 

dyskusyjnych pozwalających na 

automatyczną wymianę e-maili, grup 

Usenetowych, grup występujących w 

Fidonecie i for dyskusyjnych

 

 

Telefonia internetowa 

(VoIP)

VoIP (ang. Voice over Internet 

Protocol) - technologia umożliwiająca 

przesyłanie dźwięków mowy za 

pomocą łączy internetowych lub 

dedykowanych sieci wykorzystujących 

protokół IP, popularnie nazywana 

telefonią internetową. Dane 

przesyłane są przy użyciu protokołu IP, 

co pozwala wykluczyć niepotrzebne 

"połączenie ciągłe"

 

 

Telewizja 

internetowa

 

Odmiana telewizji używająca za 

medium transmisji mechanizmów 

dostępnych w Internecie. Powszechnie 

za telewizję internetową uznaje się 

stację telewizyjną, która udostępnia 

swoje programy telewizyjne na stronach 

internetowych. W celu odbioru takich 

programów potrzebne jest odpowiednie 

oprogramowanie (najczęściej darmowe) 

oraz łącze szerokopasmowe.

 

 

Radio internetowe

  Radio nadające swoje audycje przez Internet, 

zwykle w formacie MP3, Ogg Vorbis, 

RealAudio, aacPlus lub Windows Media 

Audio, często jest radiem amatorskim. Także 

tradycyjne stacje radiowe wykorzystują 

Internet jako dodatkowy kanał nadawczy. 

Pierwszym polskim radiem internetowym jest 

Radio NET. Powstało w grudniu 1998 roku, 

założone przez Michała Marcinika. 

Transmisja odbywała się na bazie technologii 

RealNetworks z prędkością 20kbps.

 

 

Sklepy internetowe

Serwis dający możliwość zamawiania 
produktów przez Internet. Forma ta staje się 
obecnie coraz popularniejsza z uwagi na 
wygodę i obniżenie kosztów sprzedaży (i 
często wynikające z tego niższe ceny 
towarów), a ponadto daje to możliwość 
szybkiego porównania cen u wielu dostawców. 
Pierwszy supermarket internetowy, wg 
tygodnika Time, otwarty został w 1997 r. w 
Polsce przez firmę ToTu z Poznania.

 

 

Aukcje internetowe

  Rodzaj aukcji przeprowadzanej za 

pośrednictwem Internetu. Punktem 
wyjścia jest zwykle cena wywoławcza, 
od której zaczyna się licytacja, czyli 
zgłaszanie przez potencjalnych 
nabywców coraz wyższej ceny za 
oferowany towar. Zakupu dokonuje 
podmiot, który w ramach licytacji 
zaproponuje najwyższą cenę.

 

 

Bankowość 

elektroniczna

Forma usług oferowanych przez banki, 
polegająca na umożliwieniu dostępu do 
rachunku za pomocą urządzenia 
elektronicznego (komputera, bankomatu, 
terminalu POS) i linii 
telekomunikacyjnych.Zależnie od 
wykorzystanych rozwiązań umożliwia 
wykonywanie operacji pasywnych (np. 
sprawdzanie salda i historii rachunku) oraz 
aktywnych (np. dokonanie polecenia przelewu, 
założenie lokaty terminowej).

 

 

Podpis elektroniczny

Podpis elektroniczny to ogólna nazwa różnych technik 

potwierdzania autentyczności dokumentu i tożsamości jego 

nadawcy przy wymianie informacji drogą elektroniczną. 

Podpis elektroniczny musi spełnić te same warunki co 

podpis zwykły, tzn. powinien być trudny lub niemożliwy do 

podrobienia, stwarzać możliwość weryfikacji i trwale łączyć 

się z dokumentem. Praktyczne formy podpisów cyfrowych 

stały się dostepne dzięki rozwojowi kryptografii z kluczem 

publicznym i podlegają na dołączeniu do dokumentu skrótu, 

zaszyfrowanego kluczem prywatnym strony podpisującej." 

Tak intrpretuje to Wielka Internetowa Encyklopedia 

Multimedialna. Upraszczając chodzi o to, aby odbiorca miał 

pewność, że dokument wysłany drogą elektroniczną i 

podpisany "e-podpisem" pochodził od konkretnego nadawcy 

oraz aby wiadomość nie uległa zmianie bez naszej wiedzy.

 

 

Wyszukiwarki

Wyszukiwarka internetowa to program lub strona 

internetowa, której zadaniem jest ułatwienie 

użytkownikom Internetu znalezienie informacji w sieci. 

Określenie Wyszukiwarka stosujemy do: stron 

internetowych serwisów wyszukujących - czyli 

implementacji oprogramowania wyszukującego 

działającego z interfejsem WWW ogólnodostępnym dla 

internautów oprogramowania przeznaczonego do 

indeksowania i wyszukiwania informacji w sieciach 

komputerowych: internecie, intranecie. W znaczeniu 

ogólnym wyszukiwarka to oprogramowanie gromadzące w 

sposób automatyczny informacje o dokumentach 

tekstowych oraz plikach zgromadzonych w sieci (obszarze 

wyznaczonym dla wyszukiwarki do indeksowania).

 

 

FTP

FTP (ang. File Transfer Protocol) - protokół typu klient-serwer, który 

umożliwia przesyłanie plików z i na serwer poprzez sieć TCP/IP. Protokół ten 

jest zdefiniowany przez IETF w RFC 959. FTP jest protokołem 8-bitowym, 

dlatego nie wymaga specjalnego kodowania danych na postać 7-bitową, tak 

jak ma to miejsce w przypadku poczty elektronicznej. Do komunikacji 

wykorzystywane są dwa połączenia TCP. Jedno z nich jest połączeniem 

kontrolnym za pomocą którego przesyłane są np. polecenia do serwera, 

drugie natomiast służy do transmisji danych m.in. plików. FTP działa w dwóch 

trybach: aktywnym i pasywnym, w zależności od tego, w jakim jest trybie, 

używa innych portów do komunikacji. Jeżeli FTP pracuje w trybie aktywnym, 

korzysta z portów: 21 dla poleceń (połączenie to jest zestawiane przez 

klienta) oraz 20 do przesyłu danych. Połączenie nawiązywane jest wówczas 

przez serwer. Jeżeli FTP pracuje w trybie pasywnym wykorzystuje port 21 do 

poleceń i port o numerze > 1024 do transmisji danych, gdzie obydwa 

połączenia zestawiane są przez klienta. W sieciach ukrytych za firewallem 

komunikacja z aktywnymi serwerami FTP jest możliwa, tylko pod warunkiem, 

jeżeli odpowiednie porty na firewallu (routerze) są zwolnione. Możliwe jest 

zainstalowanie wielu serwerów FTP za jednym i tym samem routerem. 

Warunkiem jest rozdzielenie portów przez router dla każdego serwera.

 

 

P2P

Model komunikacji w sieci komputerowej, który gwarantuje obydwu 

stronom równorzędne prawa (w przeciwieństwie do modelu klient-serwer). 

W sieciach P2P, każdy komputer może jednocześnie pełnić zarówno funkcję 

klienta, jak i serwera. W najpopularniejszej implementacji modelu P2P, 

jaką są programy do wymiany plików w Internecie każdy węzeł sieci (czyli 

komputer użytkownika) odgrywa rolę serwera przyjmując połączenia od 

innych użytkowników danej sieci, jak i klienta, łącząc się i pobierając dane 

z innych maszyn działających w tej samej sieci. Wymiana danych jest 

zawsze prowadzona bez pośrednictwa centralnego serwera. Sieć P2P 

charakteryzuje się także płynną strukturą, która zmienia się w zależności 

od tego, jakie komputery są w niej aktualnie zalogowane. Należy pamiętać 

że korzystanie z sieci p2p nie jest "darmowe". Kiedy korzystasz z sieci p2p 

"koszty" które powinieneś ponieść to wysłanie (upload) minimum takiej 

samej ilości danych (choć nie koniecznie tych samych) co pobrałeś 

(download), w innym przypadku sieć szybko załamie się. Aby pokryć ilość 

danych "ukradzioną" z sieci przez nieodpowiedzialnych użytkowników 

(leecher) a także komputery należące do organizacji chroniących prawa 

autorskie należy wysłać ilość danych równą 110%-120% pobranych 

danych. To jest właśnie koszt "darmowych" plików z internetu.

 

 

Hosting plików

  Udostępnianie przez dostawcę usług internetowych 

zasobów serwerowni. Jeszcze prościej mówiąc polega to 

na "zarezerwowaniu" / oddaniu do dyspozycji określonej 

objętości dysku twardego, na której można 

przechowywać pliki tworzące treść stron internetowych 

i / lub udostępnienie przestrzeni dysku jako miejsca dla 

plików "leżących" w skrzynce mailowej. Inna odmiana 

hostingu to udostępnienie większych obszarów dysku a 

nawet całego serwera lub kilku - jako fizycznego 

nośnika dla dużego serwisu internetowego, portalu, 

grupy dyskusyjnej i innych. W każdej z nich chodzi o 

udostępnienie fizycznego miejsca (dysku lub dysków 

twardych) dla pomieszczenia różnych form informacji 

dostępnych przez Internet.