LOGISTYKA ZAOPATRZENIA

Opusty cenowe

 

 

W gospodarce rynkowej na porządku dziennym są 

sytuacje opustów cenowych udzielanych przez 
sprzedającego, jeśli kupujący nabędzie towar w 
większej ilości. 

Często jest nawet określana pewna graniczna 

wielkość sprzedaży ( Q 

g 

), powyżej której 

obowiązują ceny niższe dla całej nabywanej partii 
zakupu.

W takiej sytuacji, na ogół, nie można się ograniczyć 

do klasycznej optymalnej partii zakupu, lecz należy 
odpowiednio pogłębić rachunek ekonomiczny.

 

 

Jeżeli optymalna partia zakupu Q 

opt

, liczona po 

cenach z oferowanym opustem, jest większa od Q 

g

, 

nie ma oczywiście żadnego problemu. Jeśli jednak 
taka relacja nie zachodzi, sprawa opłacalności 
ewentualnego zakupu partii większej od optymalnej 
wymaga przeprowadzenia dodatkowych obliczeń.

                  c 

z 

o 

=  c 

s                            

jeśli

 

0

 ≤ 

Q 

< 

 Q 

g

Lub                

c 

z 

1 

=  c 

s 

( 1 – d )         jeśli Q 

g ≤  Q

Gdzie : 

c 

z 

o  - cena zakupu bez opustu ;       

c 

s  - 

cena sprzedaży

;

              

c 

z 

1  - cena zakupu z opustem ;        

d

 – stopa opustu

        

 

 

W tej sytuacji wartość zakupu odpowiadającego 

prognozie rocznych potrzeb ( P 

c 

z 

) dotyczących 

danego towaru jest zmienna i zależy od wielkości 
jednorazowo nabywanych partii.

Odpowiednio do wielkości partii i jej relacji do 

wielkości granicznej Q 

g, 

równanie łącznych 

kosztów zapasów 

    ( ŁKZ ) powiększonych o wartości zakupów będzie 

następujące :

Dla 0 ≤ Q 

opt 

< Q 

g

        

 ŁKZ

Q

opt 

= (Q/2) *c

z

0

* r + (P/Q)* K 

z 

+ P* c

z

0

 

 

Dla Q 

opt 

≥ Q

 g

        ŁKZ

Q 

g

 

= 

(Q/2)

 

*c

z

1

*

 

r +

 

(P/Q)* K

 

z

 

+ P* c

z

1

Pierwszy składnik funkcji ŁKZ – średni roczny koszt 

utrzymania w zapasie jednej jednostki danego 
towaru,

drugi składnik funkcji – koszty tworzenia zapasu,
trzeci składnik funkcji – wartość zakupów 

odpowiadających potrzebom rocznym.

  

 

 

Wybór polityki zakupów dla 3 materiałów

Materiał

P

c 

z 

0

 

K 

z

r

1
2
3

400
100

4000

35,50

7,75
6,00

3,75
3,75
3,75

0,2
0,2
0,2

 

 

Przykład : przy zakupie 100 lub więcej jednostek dostawca 
udziela 5% opustu (  tj. d=0,05 ), liczonego w stosunku do
 całej partii.
Materiał 1 – optymalna wielkość partii zakupu, liczona wg
 cen uwzględniających opust, to Q 

opt 

= 21. Ponieważ 

Q 

opt

= 21 ≤ 100 = Q

 g, 

 więc należy obliczyć 

ŁKZ 

Q

g 

= 13 842,25 zł

 i 

ŁKZ 

Q 

opt

 = 14 345,95 zł.

Zatem , mimo że Q 

opt  

kształtuje się poniżej wielkości 

granicznej, opłaca się zamawiać w partiach Q = 100 
jednostek. Taka decyzja przyniesie w skali roku 
oszczędność 503,70 zł.

 

 

Materiał 2 – optymalna wielkość partii zakupu ( liczona 
zgodnie z procedurą wg ceny z opustem ) jest równa 
Q 

opt 

= 23 . Ponieważ Q 

opt

= 23 ≤ 100 = Q

 g, 

więc 

obliczamy ŁKZ

 Q 

g 

= 813,63 zł i ŁKZ 

Q

 opt 

= 809,10 zł.

Uzyskane wyniki pozwalają zrezygnować z 

oferowanego 

opustu i sprowadzać materiał 2 w ilościach 

wynikających 

z optymalnej partii zakupu w ilości 23 jednostek.

 

 

Materiał 3 – optymalna wielkość partii zakupu wg 

cen 

z opustem wynosi Q 

opt 

= 162 jednostki czyli 

przekracza

 wielkość graniczną Q 

g, 

poczynając od której 

dostawca 

obniża cenę. Wobec jednoznaczności tych wyników 

nie ma

potrzeby wykonywania dalszych obliczeń.