Choroba wysokościowa

Zakład Medycyny Ratunkowej

AM Warszawa

 

 

Skład atmosfery ziemskiej

  N 

2

                   78,09%

  O 

2

 

 20,95%

  Ar 

   0,93%

  CO 

2 

     0,033%

  Ślad: He, Ne, Kr, Xe, CH

4

, H

2

, N

2

O, 

NO

2

,

  Rn, J

2

, NH

3

 

 

Prawo Daltona

  Ciśnienie wywierane przez gaz 

zawarty 

  w mieszaninie jest wprost 

proporcjonalne do zawartości 

procentowej gazu w tej mieszaninie

  pGx = pM x zawartość %

 

 

Ciśnienie parcjalne O

2 

(pO

2

) 

w atmosferze

  pO

2

 = 760 mmHg x 0.2094= 159,2 

mmHg

 

 

Kaskada tlenowa

• nasycenie powietrza parą wodną

• wprowadzenie do mieszaniny gazów 

CO

2

 w pęcherzykach płucnych

• bariera pęcherzykowo - 

włośniczkowa

  pO

2 art

 = 100 mm Hg

 

 

pO

2 

w drogach 

oddechowych

  pO2= (patm - pH2O) x 0.2094

  pO2 = (760 - 47) x 0.2094 = 

149,30 mmHg

 

 

Przyczyną choroby 

wysokościowej jest 

zmniejszanie się wraz z 

wysokością ciśnienia 

parcjalnego tlenu w 

powietrzu

 

 

  Punkt krytyczny

  30 mmHg

 

 

Podział choroby 

wysokościowej w 

zależności od wysokości

•umiarkowane niedotlenienie 

w przedziale od 2400 do 4200 m 
n.p.m.

•duże niedotlenienie w przedziale 

od 4200 do 5500 m n.p.m.

•bardzo duże niedotlenienie 

powyżej 5500 m n.p.m.

 

 

Podział choroby 

wysokościowej w 

zależności od czasu 

trwania

• ostre niedotlenienie: czas 

ekspozycji 

od kilu sekund do dwóch godzin 

• przewlekłe niedotlenienie: 

od kilku godzin do wielu lat

 

 

Ostre niedotlenienie 

wysokościowe

  Szybkie przeniesienie człowieka 

  do atmosfery o zmniejszonym 

ciśnieniu parcjalnym tlenu

 

 

Czas rezerwowy

Wysokość w km

                Czas rezerwowy w sekundach

Umiarkowany wysiłek

fizyczny

Pozycja siedząca w

spokoju

6,7

7,6

8,5

9,1

10,7

12,2

19,9

300

120

60

45

30

18

12

600

180

90

75

45

30

12

 

 

Objawy podmiotowe

• uczucie duszności

• zawroty głowy

• bóle głowy

• nudności

• uczucie gorąca na twarzy

• pogorszenie ostrości widzenia

• widzenie za mgłą

 

 

Objawy podmiotowe c.d.

• podwójne widzenie

•  pobudzenie

•  wesołkowatość

• spadek krytycyzmu

• senność

• pogorszenie samopoczucia

•  osłabienie

 

 

Objawy przedmiotowe

• przyspieszenie oddechu

• pogłębienie oddechu

•  ziewanie

• drżenia mięśniowe

• pocenie, bladość

• sinica, zmiany wyrazu twarzy

•  tachykardia

 

 

Objawy przedmiotowe c.d.

• bradykardia

• zaburzenia krytycyzmu

• niewyraźna mowa

• zaburzenia koordynacji ruchowej

•  drgawki

• utrata przytomności

 

 

Postępowanie

• Natychmiastowe zastosowanie tlenu

• 11300 m tlen pod zwiększonym 

ciśnieniem

• 13700 m podawanie tlenu 

nieskuteczne

 

 

Ostra choroba 

wysokogórska

      pO

2

      pCO

2

      Przepływ mózgowy
      Przepuszczalność naczyń
      Wydzielanie ADH

 

 

Objawy

• osłabienie

•  zmęczenie

•  brak łaknienia

•  nudności

•  obustronny ból głowy

 

 

Objawy ostrej choroby

wysokogórskiej

• nasilenie się w/w objawów 

• skąpomocz

•  wymioty 

•  duszność

 

 

Leczenie

• tlenoterapia

• paracetamol, kwas 

acetylosalicylowy

• chlorpernazyna, fenactil

• dexametazon co 6 godz.

• acetazolamid

• torba Gamowa

 

 

Leczenie c.d.

• zejście na niższą wysokość

• bezwzględne wskazania 

do wycofania się z gór to:

  zaburzenia świadomości, ataksja, 

obrzęk płuc

 

 

Profilaktyka

• rozpoczęcie na 12-24 godziny 

przed wspinaczką podawania 

acetazolamidu

• stopniowe zwiększanie 

wysokości, maksymalnie 600 m 

w ciągu 24 godzin

• unikanie zmian wysokości 

przed noclegiem

 

 

  Pytania?