Kredyty bankowe

1)

1)

 

 

 Kredyt, pożyczka bankowa 

 Kredyt, pożyczka bankowa 

 

 

i rodzaje kredytów.

i rodzaje kredytów.

2)

2)

  Dokumentacja kredytowa 

  Dokumentacja kredytowa 

 

 

i elelmenty umowy kredytowej.

i elelmenty umowy kredytowej.

3)

3)

  Ocena zdolności kredytowej.

  Ocena zdolności kredytowej.

4)

4)

  Zabezpieczenia zwrotności kredytów.

  Zabezpieczenia zwrotności kredytów.

5)

5)

  System tworzenia rezerw celowych.

  System tworzenia rezerw celowych.

Kredyt, pożyczka 

Kredyt, pożyczka 

bankowa i rodzaje 

bankowa i rodzaje 

kredytów

kredytów

Kredyt bankowy

Kredyt bankowy

       

       

Operacja  polegająca  na  postawieniu  przez  bank  do 

Operacja  polegająca  na  postawieniu  przez  bank  do 

dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony określonej 

dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony określonej 

kwoty  środków  pieniężnych,  z  przeznaczeniem  na 

kwoty  środków  pieniężnych,  z  przeznaczeniem  na 

określony  cel.  Kredytobiorca  zobowiązuje  się  do 

określony  cel.  Kredytobiorca  zobowiązuje  się  do 

korzystania  z  kredytu  na  warunkach  określonych  w 

korzystania  z  kredytu  na  warunkach  określonych  w 

umowie,  zwrotu  kwoty  wykorzystywanego  kredytu 

umowie,  zwrotu  kwoty  wykorzystywanego  kredytu 

wraz  z  odsetkami  w  określonym  terminie  spłaty  oraz 

wraz  z  odsetkami  w  określonym  terminie  spłaty  oraz 

zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

 

 

Stroną  dominującą  w  stosunku  kredytowym  wobec 

Stroną  dominującą  w  stosunku  kredytowym  wobec 

kredytobiorcy jest bank, który określa warunki kredytu 

kredytobiorcy jest bank, który określa warunki kredytu 

i  jest  uprawniony  do  kontroli  jego  wykorzystania  oraz 

i  jest  uprawniony  do  kontroli  jego  wykorzystania  oraz 

uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej, 

uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej, 

przy czym nie jest zobowiązany do udzielenia kredytu, 

przy czym nie jest zobowiązany do udzielenia kredytu, 

nawet jeżeli osoba ubiegająca się o kredyt ją posiada.

nawet jeżeli osoba ubiegająca się o kredyt ją posiada.

Cechy kredytu:

Cechy kredytu:



Odpłatność  –  uwzględniana  przez  bank  w 

Odpłatność  –  uwzględniana  przez  bank  w 

formie  odsetek  bankowych  liczonych  wg 

formie  odsetek  bankowych  liczonych  wg 

określonej  stopy  procentowej,  a  także 

określonej  stopy  procentowej,  a  także 

prowizji i opłat

prowizji i opłat



Zwrotność  –  każdy  kto  otrzyma  kredyt,  ma 

Zwrotność  –  każdy  kto  otrzyma  kredyt,  ma 

obowiązek  zwrócić  go  w  ustalonym  z 

obowiązek  zwrócić  go  w  ustalonym  z 

bankiem terminie

bankiem terminie

Funkcje kredytu:

Funkcje kredytu:



Funkcja  kreacji  pieniądza  (emisyjna)  - 

Funkcja  kreacji  pieniądza  (emisyjna)  - 

udzielenie  kredytu  oznacza  wprowadzenie 

udzielenie  kredytu  oznacza  wprowadzenie 

do  obiegu  nowego  pieniądza,  zaś  każda 

do  obiegu  nowego  pieniądza,  zaś  każda 

spłata jego wycofanie

spłata jego wycofanie



Funkcja  redystrybucyjna  –  udostępnienie 

Funkcja  redystrybucyjna  –  udostępnienie 

środków 

w 

postaci 

kredytu 

jednym 

środków 

w 

postaci 

kredytu 

jednym 

podmiotom dzięki oszczędnościom innych

podmiotom dzięki oszczędnościom innych



Funkcja  dochodowa  –  kredyt  umożliwia 

Funkcja  dochodowa  –  kredyt  umożliwia 

finansowanie  działalności  przynoszącej  w 

finansowanie  działalności  przynoszącej  w 

efekcie określone dochody

efekcie określone dochody



Funkcja  kontrolna  –  w  czasie  kredytowania 

Funkcja  kontrolna  –  w  czasie  kredytowania 

bank  kontroluje  działalność  kredytobiorcy  i 

bank  kontroluje  działalność  kredytobiorcy  i 

sposób wykorzystania kredytu

sposób wykorzystania kredytu

Istota pożyczki bankowej

Istota pożyczki bankowej

Przez umowę pożyczki bankowej dający pożyczkę, 

Przez umowę pożyczki bankowej dający pożyczkę, 

czyli bank zobowiązuje się przenieść na własność 

czyli bank zobowiązuje się przenieść na własność 

biorącego  określoną  ilość  pieniędzy  w  znaczeniu 

biorącego  określoną  ilość  pieniędzy  w  znaczeniu 

środków  płatniczych,  a  biorący  zobowiązuje  się 

środków  płatniczych,  a  biorący  zobowiązuje  się 

zwrócić  tę  samą  ilość  pieniędzy.  Banki  mogą 

zwrócić  tę  samą  ilość  pieniędzy.  Banki  mogą 

udzielać  pożyczek  zarówno  w  złotych,  jak  i  w 

udzielać  pożyczek  zarówno  w  złotych,  jak  i  w 

walucie obcej.

walucie obcej.

W ujęciu Kodeksu Cywilnego umowa pożyczki jest 

W ujęciu Kodeksu Cywilnego umowa pożyczki jest 

umową konsensualną, tj. dochodzi do skutku już w 

umową konsensualną, tj. dochodzi do skutku już w 

momencie podpisania przez strony umowy.

momencie podpisania przez strony umowy.

Kredyt a pożyczka bankowa

Kredyt a pożyczka bankowa

Przeniesienie własności 

Przeniesienie własności 

określonej ilości pieniędzy

określonej ilości pieniędzy

Oddanie środków 

Oddanie środków 

pieniężnych do czasowej 

pieniężnych do czasowej 

dyspozycji 

dyspozycji 

Forma 

Forma 

udostępnienia

udostępnienia

Nie jest konieczne

Nie jest konieczne

Z reguły występuje

Z reguły występuje

Oprocentowanie

Oprocentowanie

Dowolny

Dowolny

Na warunkach i zasadach 

Na warunkach i zasadach 

określonych w umowie 

określonych w umowie 

kredytowej

kredytowej

Sposób 

Sposób 

wykorzystania

wykorzystania

Dowolny 

Dowolny 

Konkretny, sprecyzowany 

Konkretny, sprecyzowany 

przez kredytobiorcę we 

przez kredytobiorcę we 

wniosku kredytowym i 

wniosku kredytowym i 

wskazany w umowie

wskazany w umowie

Cel wykorzystania

Cel wykorzystania

W formie pisemnej gdy 

W formie pisemnej gdy 

kwota pożyczki przekracza 5 

kwota pożyczki przekracza 5 

mln zł.

mln zł.

Zawsze w formie pisemnej

Zawsze w formie pisemnej

Forma umowy

Forma umowy

Określona ilość pieniędzy

Określona ilość pieniędzy

Określona kwota śr. pien. w 

Określona kwota śr. pien. w 

postaci bezgotówkowego 

postaci bezgotówkowego 

pien. bankowego

pien. bankowego

Podmiot umowy

Podmiot umowy

Kodeks Cywilny

Kodeks Cywilny

Prawo bankowe,

Prawo bankowe,

Kodeks Cywilny

Kodeks Cywilny

Przepisy regulujące

Przepisy regulujące

Pożyczka bankowa

Pożyczka bankowa

Kredyt

Kredyt

Rodzaje kredytów bankowych

Rodzaje kredytów bankowych

Klasyfikacji kredytów bankowych można dokonać wg 

Klasyfikacji kredytów bankowych można dokonać wg 

kryterium:

kryterium:

1)

1)

Przedmiotu kredytu

Przedmiotu kredytu

2)

2)

Okresu kredytowania

Okresu kredytowania

3)

3)

Formy kredytu

Formy kredytu

4)

4)

Prawnej formy zabezpieczenia kredytu

Prawnej formy zabezpieczenia kredytu

5)

5)

Waluty kredytu

Waluty kredytu

6)

6)

Sposobu przekazywania środków pieniężnych

Sposobu przekazywania środków pieniężnych

7)

7)

Sposobu spłaty kredytu

Sposobu spłaty kredytu

8)

8)

Sposobu wykorzystania kredytu

Sposobu wykorzystania kredytu

9)

9)

Preferencyjności

Preferencyjności

10)

10)

Możliwości odnowienia kredytu

Możliwości odnowienia kredytu

11)

11)

Banku kredytowego

Banku kredytowego

Przedmiot (przeznaczenie) 

Przedmiot (przeznaczenie) 

kredytu:

kredytu:

1)

1)

Kredyty dla osób indywidualnych

Kredyty dla osób indywidualnych

, 

, 

np.konsumpcyjne, przeznaczone na 

np.konsumpcyjne, przeznaczone na 

zakup dóbr i usług konsumpcyjnych

zakup dóbr i usług konsumpcyjnych

2)

2)

Kredyty dla przedsiębiorstw

Kredyty dla przedsiębiorstw

, 

, 

przeznaczone na finansowanie 

przeznaczone na finansowanie 

działalności gospodarczej:

działalności gospodarczej:



Kredyty obrotowe

Kredyty obrotowe



Kredyty inwestycyjne 

Kredyty inwestycyjne 

Kredyty obrotowe:

Kredyty obrotowe:

•

przeznaczone są na finansowanie eksploatacyjnej 

przeznaczone są na finansowanie eksploatacyjnej 

działalności przedsiębiorcy, jego bieżących potrzeb 

działalności przedsiębiorcy, jego bieżących potrzeb 

związanych z prowadzoną działalnością gosp.

związanych z prowadzoną działalnością gosp.

•

są to przeważnie kredyty krótkoterminowe, o 

są to przeważnie kredyty krótkoterminowe, o 

zróżnicowanej wysokości

zróżnicowanej wysokości

•

wykorzystywane zwykle jednorazowo lub w 

wykorzystywane zwykle jednorazowo lub w 

ciągnieniach oraz spłacane odpowiednio 

ciągnieniach oraz spłacane odpowiednio 

jednorazowo lub z wpływów na rachunek

jednorazowo lub z wpływów na rachunek

•

niższy poziom ryzyka niż w przypadku kredytów 

niższy poziom ryzyka niż w przypadku kredytów 

inwestycyjnych

inwestycyjnych

•

różnorodne form i rodzajów kredytów obrotowych:

różnorodne form i rodzajów kredytów obrotowych:

•

Kredyty w rachunku bieżącym

Kredyty w rachunku bieżącym

•

Kredyty w rachunku kredytowym

Kredyty w rachunku kredytowym

•

Kredyty wekslowe (dyskontowe i akceptacyjne)

Kredyty wekslowe (dyskontowe i akceptacyjne)

Kredyty inwestycyjne:

Kredyty inwestycyjne:

•

służą finansowaniu nakładów inwestycyjnych 

służą finansowaniu nakładów inwestycyjnych 

mających na celu odtworzenie, modernizację lub 

mających na celu odtworzenie, modernizację lub 

powiększenie dotychczas istniejących bądź tez 

powiększenie dotychczas istniejących bądź tez 

zakup lub budowę nowych składników majątku 

zakup lub budowę nowych składników majątku 

trwałego

trwałego

•

przedmiotem mogą tu być:

przedmiotem mogą tu być:

•

wartości niematerialne i prawne

wartości niematerialne i prawne

•

rzeczowe składniki majątku trwałego

rzeczowe składniki majątku trwałego

•

finansowe składniki majątku trwałego

finansowe składniki majątku trwałego

•

może być udzielony w formie:

może być udzielony w formie:

•

kredytu na finansowanie jednej określonej transakcji; 

kredytu na finansowanie jednej określonej transakcji; 

spłata kredytu nie powoduje odnowienia jego kwoty

spłata kredytu nie powoduje odnowienia jego kwoty

•

linii kredytowej bez określenia w umowie obowiązujących 

linii kredytowej bez określenia w umowie obowiązujących 

terminów i kwot wykorzystania transz

terminów i kwot wykorzystania transz

•

większe ryzyko w porównaniu z kredytem 

większe ryzyko w porównaniu z kredytem 

obrotowym

obrotowym

Okres kredytowania:

Okres kredytowania:

1)

1)

Kredyty krótkoterminowe

Kredyty krótkoterminowe

 – z reguły 

 – z reguły 

do 1 roku

do 1 roku

2)

2)

Kredyty średnioterminowe

Kredyty średnioterminowe

 – od 1 do 

 – od 1 do 

3 lat (lub od 1 do 5 lat)

3 lat (lub od 1 do 5 lat)

3)

3)

Kredyty długoterminowe

Kredyty długoterminowe

 – powyżej 

 – powyżej 

3 lat (lub powyżej 5 lat)

3 lat (lub powyżej 5 lat)

Formy kredytu:

Formy kredytu:

     

     

Kredyt w rachunku bieżącym

Kredyt w rachunku bieżącym

 - w

 - w

iąże się z 

iąże się z 

powstawaniem debetu w rachunku 

powstawaniem debetu w rachunku 

bieżącym kredytobiorcy więc z tego 

bieżącym kredytobiorcy więc z tego 

kredytu mogą korzystać jedynie 

kredytu mogą korzystać jedynie 

podmioty posiadające w banku 

podmioty posiadające w banku 

udzielającym kredyt rachunek bieżący.

udzielającym kredyt rachunek bieżący.

     

     

Kredyt w rachunku kredytowym

Kredyt w rachunku kredytowym

 – 

 – 

uruchamiany jest poprzez otwarcie dla 

uruchamiany jest poprzez otwarcie dla 

kredytobiorcy wydzielonego rachunku 

kredytobiorcy wydzielonego rachunku 

kredytowego w celu ewidencjonowania i 

kredytowego w celu ewidencjonowania i 

kontroli stopnia wykorzystania i spłaty 

kontroli stopnia wykorzystania i spłaty 

kredytu. 

kredytu. 

       

       

Kredyt dyskontowy 

Kredyt dyskontowy 

– udzielany jest w drodze dyskonta 

– udzielany jest w drodze dyskonta 

weksli;

weksli;

 

 

polega na zakupie weksla przez bank przed 

polega na zakupie weksla przez bank przed 

terminem jego płatności z potrąceniem odsetek zwanych 

terminem jego płatności z potrąceniem odsetek zwanych 

dyskontem. Weksle przyjmowane do dyskonta muszą 

dyskontem. Weksle przyjmowane do dyskonta muszą 

spełniać m.in. następujące warunki:

spełniać m.in. następujące warunki:

•

Muszą pochodzić z obrotu gosp.

Muszą pochodzić z obrotu gosp.

•

Muszą mieć opłaconą opłatę skarbową

Muszą mieć opłaconą opłatę skarbową

•

Muszą być czytelnie podpisane przez budzącego 

Muszą być czytelnie podpisane przez budzącego 

zaufanie wystawcę i ewentualnie akceptanta (w 

zaufanie wystawcę i ewentualnie akceptanta (w 

przypadku weksli trasowanych)

przypadku weksli trasowanych)

•

Termin płatności musi być ściśle określony, z reguły 

Termin płatności musi być ściśle określony, z reguły 

powinien nastąpić nie wcześniej niż po 15 dniach i 

powinien nastąpić nie wcześniej niż po 15 dniach i 

nie później niż po 90 dniach od momentu dyskonta

nie później niż po 90 dniach od momentu dyskonta

•

Powinny być płatne w oddziale banku, w którym 

Powinny być płatne w oddziale banku, w którym 

główni dłużnicy mają swoje rachunki

główni dłużnicy mają swoje rachunki

Kredyt dyskontowy ułatwia przedsiębiorstwu wcześniejsze 

Kredyt dyskontowy ułatwia przedsiębiorstwu wcześniejsze 

uzyskanie gotówki w przypadku sprzedaży, przy której 

uzyskanie gotówki w przypadku sprzedaży, przy której 

przyjęto zapłatę wekslem od odbiorcy. Warto pamiętać, że 

przyjęto zapłatę wekslem od odbiorcy. Warto pamiętać, że 

udzielając tego rodzaju kredytu, bank pobiera odsetki z 

udzielając tego rodzaju kredytu, bank pobiera odsetki z 

góry, tj. w momencie przyjęcia weksla do dyskonta.

góry, tj. w momencie przyjęcia weksla do dyskonta.

      

      

Kredyt akceptacyjny

Kredyt akceptacyjny

 – może być udzielany w 

 – może być udzielany w 

doraźnych transakcjach lub może przybrać 

doraźnych transakcjach lub może przybrać 

formę linii kredytu akceptacyjnego. Akceptując 

formę linii kredytu akceptacyjnego. Akceptując 

weksel, bank przyjmuje odpowiedzialność za 

weksel, bank przyjmuje odpowiedzialność za 

jego wykupienie, jednakże jednostka gosp. musi 

jego wykupienie, jednakże jednostka gosp. musi 

liczyć się z faktem nałożenia przez bank nawet 

liczyć się z faktem nałożenia przez bank nawet 

szczegółowych uwarunkowań wynikających z 

szczegółowych uwarunkowań wynikających z 

przepisów obrotu wekslowego. 

przepisów obrotu wekslowego. 

Bank jedynie użycza swojego podpisu, oferując 

Bank jedynie użycza swojego podpisu, oferując 

tym samym swą zdolność kredytową, 

tym samym swą zdolność kredytową, 

pozwalającą na wykupienie weksla w sytuacji, 

pozwalającą na wykupienie weksla w sytuacji, 

gdyby nie mógł tego uczynić jego wystawca. 

gdyby nie mógł tego uczynić jego wystawca. 

Bank akceptujący weksel staje się głównym 

Bank akceptujący weksel staje się głównym 

dłużnikiem wekslowym, zobowiązanym do 

dłużnikiem wekslowym, zobowiązanym do 

wykupu weksla niezależnie od tego, czy klient 

wykupu weksla niezależnie od tego, czy klient 

dostarczy mu na czas odpowiednią kwotę śr. 

dostarczy mu na czas odpowiednią kwotę śr. 

pien.

pien.

     

     

Factoring

Factoring

 – nabywanie przez specjalistyczne 

 – nabywanie przez specjalistyczne 

instytucje factoringowe bieżących 

instytucje factoringowe bieżących 

nieprzeterminowanych wierzytelności od różnych 

nieprzeterminowanych wierzytelności od różnych 

podmiotów gospodarczych, którym należności te 

podmiotów gospodarczych, którym należności te 

przysługują z tytułu dostarczonych towarów i 

przysługują z tytułu dostarczonych towarów i 

usług.

usług.

     

     

Leasing

Leasing

 – szczególny sposób finansowania 

 – szczególny sposób finansowania 

działalności gospodarczej, umożliwiający 

działalności gospodarczej, umożliwiający 

przedsiębiorstwu korzystanie z rzeczowych 

przedsiębiorstwu korzystanie z rzeczowych 

składników majątkowych, bez konieczności ich 

składników majątkowych, bez konieczności ich 

zakupu. Leasing jest zatem jednym ze sposobów 

zakupu. Leasing jest zatem jednym ze sposobów 

nabycia składników majątku trwałego 

nabycia składników majątku trwałego 

niezbędnych do rozwoju firmy, jeśli nie 

niezbędnych do rozwoju firmy, jeśli nie 

dysponuje się aktualnie wolnymi środkami lub 

dysponuje się aktualnie wolnymi środkami lub 

nie posiada wystarczających zasobów 

nie posiada wystarczających zasobów 

finansowych.

finansowych.

Prawna forma zabezpieczenia 

Prawna forma zabezpieczenia 

kredytu:

kredytu:

1)

1)

Kredyty lombardowe

Kredyty lombardowe

 – zabezpieczone 

 – zabezpieczone 

zastawem ustanowionym na:

zastawem ustanowionym na:

•

Przedmiotach wartościowych

Przedmiotach wartościowych

•

Papierach wartościowych

Papierach wartościowych

•

Towarach

Towarach

jeżeli przedmiot zastawu pozostaje w 

jeżeli przedmiot zastawu pozostaje w 

posiadaniu banku.

posiadaniu banku.

2)

2)

Kredyty hipoteczne

Kredyty hipoteczne

 – zabezpieczone 

 – zabezpieczone 

hipoteką ustanowioną na nieruchomość 

hipoteką ustanowioną na nieruchomość 

stanowiącą własność kredytobiorcy lub 

stanowiącą własność kredytobiorcy lub 

osoby trzeciej.

osoby trzeciej.

3)

3)

Inne

Inne

Waluta udzielenia kredytu:

Waluta udzielenia kredytu:

1)

1)

Kredyty złotowe

Kredyty złotowe

 -  udzielane w 

 -  udzielane w 

walucie krajowej

walucie krajowej

2)

2)

Kredyty dewizowe

Kredyty dewizowe

 - udzielane w 

 - udzielane w 

walutach obcych

walutach obcych

3)

3)

Kredyty denominowane

Kredyty denominowane

 – udzielane w 

 – udzielane w 

walucie zagranicznej, natomiast 

walucie zagranicznej, natomiast 

wypłata następuje w walucie krajowej 

wypłata następuje w walucie krajowej 

jako równowartość kwoty kredytu wg 

jako równowartość kwoty kredytu wg 

kursu obowiązującego w dniu wypłaty

kursu obowiązującego w dniu wypłaty

Sposób przekazywania 

Sposób przekazywania 

środków pien.:

środków pien.:

1)

1)

Kredyty gotówkowe

Kredyty gotówkowe

 – w tym przypadku 

 – w tym przypadku 

kredytobiorca otrzymuje kwotę kredytu 

kredytobiorca otrzymuje kwotę kredytu 

bezpośrednio z kasy banku lub zostaje 

bezpośrednio z kasy banku lub zostaje 

ona przelana na jego rachunek

ona przelana na jego rachunek

2)

2)

Kredyty bezgotówkowe

Kredyty bezgotówkowe

 – kwota 

 – kwota 

kredytu zostaje przelana przez bank na 

kredytu zostaje przelana przez bank na 

rachunek kontrahenta kredytobiorcy 

rachunek kontrahenta kredytobiorcy 

lub dostawcy dóbr i usług, których 

lub dostawcy dóbr i usług, których 

zakup został sfinansowany 

zakup został sfinansowany 

Sposób spłaty kredytu (kapitału i 

Sposób spłaty kredytu (kapitału i 

odsetek):

odsetek):

1)

1)

Kredyty o stałych bądź zmiennych ratach 

Kredyty o stałych bądź zmiennych ratach 

kapitałowych

kapitałowych

2)

2)

Kredyty o stałej bądź zmiennej stopie procentowej

Kredyty o stałej bądź zmiennej stopie procentowej

3)

3)

Kredyty annuitetowe

Kredyty annuitetowe

, w których łączne spłaty 

, w których łączne spłaty 

kapitału i odsetek są jednakowe; początkowo 

kapitału i odsetek są jednakowe; początkowo 

kredytobiorca płaci większe odsetki i mniejsze raty 

kredytobiorca płaci większe odsetki i mniejsze raty 

kapitałowe, następnie wraz z upływem czasu na 

kapitałowe, następnie wraz z upływem czasu na 

skutek zmniejszania się zadłużenia część 

skutek zmniejszania się zadłużenia część 

odsetkowa zmniejsza się, zwiększa się natomiast 

odsetkowa zmniejsza się, zwiększa się natomiast 

udział raty kapitałowej w okresowej spłacie

udział raty kapitałowej w okresowej spłacie

4)

4)

Kredyty w których odsetki płacone są „z góry” (tzw. 

Kredyty w których odsetki płacone są „z góry” (tzw. 

odsetki dyskontowe) bądź „z dołu

odsetki dyskontowe) bądź „z dołu

”, o ustalonych 

”, o ustalonych 

ratach w trakcie trwania umowy kredytowej

ratach w trakcie trwania umowy kredytowej

Sposób wykorzystania 

Sposób wykorzystania 

kredytu:

kredytu:

1)

1)

Kredyty jednorazowe

Kredyty jednorazowe

 - w całości 

 - w całości 

wykorzystywane są w jednym, 

wykorzystywane są w jednym, 

określonym w umowie terminie

określonym w umowie terminie

2)

2)

Kredyty wykorzystywane w 

Kredyty wykorzystywane w 

transzach

transzach

, czyli częściach, w 

, czyli częściach, w 

których środki finansowe stawiane 

których środki finansowe stawiane 

są do dyspozycji

są do dyspozycji

Preferencyjność:

Preferencyjność:

1)

1)

Kredyty komercyjne

Kredyty komercyjne

 - przy których koszt 

 - przy których koszt 

ponoszony przez klienta wynika z rachunku 

ponoszony przez klienta wynika z rachunku 

ekonomicznego banku, uwzględniającego m.in. 

ekonomicznego banku, uwzględniającego m.in. 

koszt pozyskiwania pieniądza, ryzyko oraz 

koszt pozyskiwania pieniądza, ryzyko oraz 

konkurencję innych banków

konkurencję innych banków

2)

2)

   

   

Kredyty preferencyjne

Kredyty preferencyjne

 -  udzielane na warunkach 

 -  udzielane na warunkach 

korzystniejszych niż wynikałoby to z rachunku 

korzystniejszych niż wynikałoby to z rachunku 

opłacalności; klient płaci w tym wypadku tylko 

opłacalności; klient płaci w tym wypadku tylko 

część odsetek, reszta odsetek jest natomiast 

część odsetek, reszta odsetek jest natomiast 

pokrywana przez różnorodne instytucje, 

pokrywana przez różnorodne instytucje, 

najczęściej rządowe, np.agencje i fundusze 

najczęściej rządowe, np.agencje i fundusze 

rządowe.

rządowe.

Możliwość odnowienia 

Możliwość odnowienia 

kredytu:

kredytu:

1)

1)

Kredyty nieodnawialne

Kredyty nieodnawialne

2)

2)

Kredyty odnawialne

Kredyty odnawialne

 - po spłacie 

 - po spłacie 

odnawiane są automatycznie na 

odnawiane są automatycznie na 

następny, ustalony okres bez 

następny, ustalony okres bez 

konieczności ponownego 

konieczności ponownego 

sporządzania umowy

sporządzania umowy

Bank kredytowy:

Bank kredytowy:

1)

1)

Kredyty udzielane przez jeden bank

Kredyty udzielane przez jeden bank

2)

2)

Kredyty w ramach konsorcjum 

Kredyty w ramach konsorcjum 

bankowego

bankowego

 (konsorcjalne); 

 (konsorcjalne); 

konsorcjum bankowe jest rodzajem 

konsorcjum bankowe jest rodzajem 

spółki utworzonej przez banki na 

spółki utworzonej przez banki na 

określony czas w celu udzielenia 

określony czas w celu udzielenia 

wspólnego kredytu

wspólnego kredytu

Umowa i elementy 

Umowa i elementy 

umowy kredytowej

umowy kredytowej

Umowa kredytu

Przez 

Przez 

umowę kredytu

umowę kredytu

 bank zobowiązuje się 

 bank zobowiązuje się 

oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas 

oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas 

oznaczony w umowie kwotę środków 

oznaczony w umowie kwotę środków 

pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony 

pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony 

cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do 

cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do 

korzystania z niej na warunkach określonych 

korzystania z niej na warunkach określonych 

w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego 

w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego 

kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych 

kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych 

terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od 

terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od 

udzielonego kredytu.

udzielonego kredytu.

Strony umowy:



Kredytodawca:

-   bank 
-   konsorcjum bankowe– 

tworzone w celu udzielenia 
kredytu przez kilka banków,



Kredytobiorca:

-   osoba fizyczna posiadająca 

zdolność do czynności 
prawnych, 

-   osoba prawna,
-   jednostka organizacyjna nie 

mająca osobowości 
prawnej, jeśli ma zdolność 
do czynności prawnych.

Data i miejsce zawarcia umowy

Miejsce

Miejsce

 - 

 - 

wskazuje z jakiego kraju przepisy prawa 

wskazuje z jakiego kraju przepisy prawa 

mają     

mają     

      zastosowanie do umowy 

      zastosowanie do umowy 

kredytowej

kredytowej

Data

Data

 - 

 - 

zawarcia umowy wskazuje w szczególności:

zawarcia umowy wskazuje w szczególności:



z jakiego dnia przepisy prawa mają zastosowanie do       

z jakiego dnia przepisy prawa mają zastosowanie do       

umowy kredytowej

umowy kredytowej



czy dane zawarte w umowie dotyczące kredytobiorcy i    

czy dane zawarte w umowie dotyczące kredytobiorcy i    

banku są prawdziwe 

banku są prawdziwe 



że z tym dniem powstają skutki prawne umowy              

że z tym dniem powstają skutki prawne umowy              

kredytu, jeżeli nic innego nie wynika z umowy.

kredytu, jeżeli nic innego nie wynika z umowy.

Cel, na który kredyt został 

udzielony

   

Bank ma obowiązek

kontrolowania wykorzystania kredytu. K-

biorca jest

zobowiązany umożliwić podejmowanie 

przez bank

czynności związanych z tą kontrolą.

Zasady i termin spłaty kredytu

Termin spłaty kredytu:

Termin spłaty kredytu:

- 

- 

okres wykorzystania kredytu

okres wykorzystania kredytu

– 

– 

kredytobiorca 

kredytobiorca 

może go wykorzystywać bądź w transzach, 

może go wykorzystywać bądź w transzach, 

bądź jednorazowo, w określonych dniach 

bądź jednorazowo, w określonych dniach 

lub w pewnym ustalonym czasie;

lub w pewnym ustalonym czasie;

- 

- 

okres spłaty kredytu – kredyt musi być 

okres spłaty kredytu – kredyt musi być 

spłacony w terminie lub w terminach 

spłacony w terminie lub w terminach 

wskazanych w u

wskazanych w u

mowie.

mowie.

 Okres karencji

•karencja to uzgodniony w umowie kredytu 

czas pomiędzy zakończeniem okresu 
wykorzystania kredytu a rozpoczęciem 
jego spłaty; w tym terminie k-biorca nie 
może  już wykorzystywać kredytu, ale 
jeszcze go nie spłaca; karencja występuje 
głównie w kredytach inwestycyjnych 
długoterminowych;



 formy zapłaty– przelewem, czekiem, gotówką, 

        bądź alternatywne formy,

Wysokość oprocentowania kredytu i 

warunki jego zmiany 



Banki nie mogą udzielać kredytów nie oprocentowanych



Oprocentowanie jest wynagrodzeniem dla banku za 
korzystanie przez k-biorcę ze środków pieniężnych oddanych 
mu przez bank do dyspozycji



Zasady oprocentowania kredytu ustala umowa kredytowa. 
Bank poprzez prawo bankowe zobowiązany jest do 
określania:



warunków zmiany stopy procentowej kredytu



sposobu powiadomienia k-biorcy oraz poręczyciela o 
każdej zmianie stopy oprocentowania kredytu



Zmiana przez bank w trakcie trwania umowy wysokości 
oprocentowania wymaga dla swej skuteczności określenia 
konkretnych okoliczności, od jakich jest uzależniona. 

 

Odsetki za zwłokę 



Bank może żądać odsetek za cały czas 
opóźnienia, jeżeli całość lub część kredytu nie 
zostanie spłacona w terminie określonym w 
umowie.



Banki stosują różne metody określania stopy 
odsetek za opóźnienie:



ustalają je w umowie procentowo



wskazują, o ile punktów procentowych będą 
one wyższe od odsetek pobieranych przez bank 
z tytułu  wykorzystanego kredytu,



nie wskazują wysokości stopy i wówczas 
pobierają odsetki ustawowe. 

Przy ustalaniu odsetek za opóźnienie bank nie 

jest związany wysokością odsetek ustawowych.

Terminy i sposób postawienia do 

dyspozycji kredytobiorcy środków 

pieniężnych

Jeden bądź kilka terminów postawienia środków do 

Jeden bądź kilka terminów postawienia środków do 

dyspozycji k-biorcy przez bank:

dyspozycji k-biorcy przez bank:



w kredytach w rachunku bieżącym i linii 

w kredytach w rachunku bieżącym i linii 

kredytowej -      określony dzień postawienia 

kredytowej -      określony dzień postawienia 

środków do dyspozycji  i dzień, do którego k-biorca 

środków do dyspozycji  i dzień, do którego k-biorca 

może korzystać z kredytu

może korzystać z kredytu



w kredytach 

w kredytach 

jednorazowych - określenie dnia           

jednorazowych - określenie dnia           

      wykorzystania kredytu, ewentualnie czas 

      wykorzystania kredytu, ewentualnie czas 

wykorzystania

wykorzystania



w kredytach 

w kredytach 

transzowych - kilka terminów 

transzowych - kilka terminów 

postawienia       środków do dyspozycji; 

postawienia       środków do dyspozycji; 

jednocześnie ustalenie                   wysokości 

jednocześnie ustalenie                   wysokości 

danych transz.

danych transz.

Wysokość prowizji, jeżeli 

umowa ją przewiduje 



Prowizja 

Prowizja 

to procentowe wynagrodzenie 

to procentowe wynagrodzenie 

banku od wykonywanych czynności 

banku od wykonywanych czynności 

bankowych dokonanych za jego 

bankowych dokonanych za jego 

pośrednictwem. 

pośrednictwem. 



Nie przysługuje ona zatem, gdy bank 

Nie przysługuje ona zatem, gdy bank 

odmówi udzielenia kredytu (bo to nie 

odmówi udzielenia kredytu (bo to nie 

wykonana czynność bankowa).

wykonana czynność bankowa).

Rodzaje prowizji:

Rodzaje prowizji:



przygotowawcza

przygotowawcza

 

 

– z tytułu udzielania kredytu,

– z tytułu udzielania kredytu,



od zaangażowania

od zaangażowania

 - za gotowość - rekompensuje 

 - za gotowość - rekompensuje 

bankowi   koszty utrzymania dostępności środków 

bankowi   koszty utrzymania dostępności środków 

kredytu

kredytu



rekompensacyjna

rekompensacyjna

 – od wcześniejszej spłaty kredytu 

 – od wcześniejszej spłaty kredytu 

– w wyniku bowiem wcześniejszej spłaty bank otrzymuje 

– w wyniku bowiem wcześniejszej spłaty bank otrzymuje 

mniejszą kwotę odsetek od wykorzystanego kredytu niż 

mniejszą kwotę odsetek od wykorzystanego kredytu niż 

ta, której oczekiwał; banki różnicują wysokość tej 

ta, której oczekiwał; banki różnicują wysokość tej 

prowizji w zależności od tego, czy kredytobiorca 

prowizji w zależności od tego, czy kredytobiorca 

powiadomiła bank o zamiarze spłaty kredytu z 

powiadomiła bank o zamiarze spłaty kredytu z 

dostatecznym wyprzedzeniem czy też nie; prowizję 

dostatecznym wyprzedzeniem czy też nie; prowizję 

oblicza się od spłacanej wcześniej kwoty. 

oblicza się od spłacanej wcześniej kwoty. 



administracyjna

administracyjna

 – pobierana przez bank od 

 – pobierana przez bank od 

administrowania kredytem, przede wszystkim od 

administrowania kredytem, przede wszystkim od 

czynności rozliczeniowych; wysokość

czynności rozliczeniowych; wysokość

 tej prowizji jest 

 tej prowizji jest 

zwykle na stałym w danym okresie poziomie.

zwykle na stałym w danym okresie poziomie.

Zakres uprawnień banku 

związanych z kontrolą 

wykorzystania i spłaty kredytu



 

 

ocena sytuacji finansowej k-biorcy 

ocena sytuacji finansowej k-biorcy 



 

 

kontrola wykorzystania i spłaty kredytu 

kontrola wykorzystania i spłaty kredytu 



 

 

klauzule umowne

klauzule umowne

Oprócz prowizji, bank pobiera również opłaty.

Oprócz prowizji, bank pobiera również opłaty.

Opłaty bankowe

Opłaty bankowe

 

 

są kwotowo określonym

są kwotowo określonym

wynagrodzeniem banku za wykonywanie czynności,

wynagrodzeniem banku za wykonywanie czynności,

innych niż czynności bankowe. Mogą to być opłaty

innych niż czynności bankowe. Mogą to być opłaty

za:

za:



przyjęcie wniosku kredytowego

przyjęcie wniosku kredytowego



przygotowanie, sporządzenie i przekazanie          

przygotowanie, sporządzenie i przekazanie          

  

  

informacji stanowiących tajemnicę bankową na       

informacji stanowiących tajemnicę bankową na       

żądanie k-biorcy lub k-dawcy w przypadkach          

żądanie k-biorcy lub k-dawcy w przypadkach          

dozwolonych przez prawo bankowe

dozwolonych przez prawo bankowe



usługi konsultacyjno – doradcze.

usługi konsultacyjno – doradcze.

Podpisy kredytobiorcy i 

kredytodawcy

Umowa podpisana przez osoby nie 

uprawnione jest nieważna.

Metody oceny zdolności 

Metody oceny zdolności 

kredytowej

kredytowej

Ocena zdolności kredytowej

Ocena zdolności kredytowej

Zdolność kredytowa oznacza zdolność do spłaty

Zdolność kredytowa oznacza zdolność do spłaty

zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami, w terminach

zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami, w terminach

określonych umową.

określonych umową.

Ocena zdolności kredytowej jest podstawowym 

Ocena zdolności kredytowej jest podstawowym 

obowiązkiem

obowiązkiem

banku przy analizie wniosku kredytowego. Obowiązek 

banku przy analizie wniosku kredytowego. Obowiązek 

ten

ten

wynika z postanowień Prawa bankowego. Oprócz 

wynika z postanowień Prawa bankowego. Oprócz 

zdolności

zdolności

kredytowej często stosuje się też pojęcie wiarygodności

kredytowej często stosuje się też pojęcie wiarygodności

kredytowej, ktora oznacz gwarancję zachowania 

kredytowej, ktora oznacz gwarancję zachowania 

zdolności

zdolności

kredytowej w przyszłości.

kredytowej w przyszłości.

Metody oceny zdolności 

kredytowej 

przedsiębiorstw:

1)

1)

 

 

Analiza ilościowa

Analiza ilościowa

2)

2)

 

 

Analiza jakościowa

Analiza jakościowa

3)

3)

 

 

Analiza syntetyczna

Analiza syntetyczna

1) Analiza ilościowa:

Oceny sytuacji finansowej dokonuje się na 

Oceny sytuacji finansowej dokonuje się na 

podstawie:

podstawie:

1) Wstępnej analizy sprawozdań finansowych:

1) Wstępnej analizy sprawozdań finansowych:

a. Bilans

a. Bilans

b. Rachunek zysków i strat

b. Rachunek zysków i strat

c. Sprawozdanie z przepływów środków pieniężnych

c. Sprawozdanie z przepływów środków pieniężnych

Analiza sprawozdań finansowych umożliwia ocenę stanu i 

Analiza sprawozdań finansowych umożliwia ocenę stanu i 

wyników

wyników

finansowych przedsiębiorstwa.

finansowych przedsiębiorstwa.

2) Analizy wskaźnikowej:

2) Analizy wskaźnikowej:

Analiza wskaźnikowa dokonywana jest w oparciu o zestaw 

Analiza wskaźnikowa dokonywana jest w oparciu o zestaw 

kilkunastu

kilkunastu

wskaźników odzwierciedlających wyniki działalności.

wskaźników odzwierciedlających wyniki działalności.

Można je pogrupować na cztery zasadnicze grupy, 

Można je pogrupować na cztery zasadnicze grupy, 

doryczące:

doryczące:

I. Płynności finansowej

I. Płynności finansowej

 -  Wskaźniki płynności umożliwiają ocenę 

 -  Wskaźniki płynności umożliwiają ocenę 

zdolności firmy do terminowego regulowania bieżących 

zdolności firmy do terminowego regulowania bieżących 

zobowiązań.

zobowiązań.

II. Rentowności

II. Rentowności

 - Wskaźniki rentowności obrazują efektywność 

 - Wskaźniki rentowności obrazują efektywność 

finansową działania przedsiębiorstwa i skutecznośc 

finansową działania przedsiębiorstwa i skutecznośc 

zarządzania.

zarządzania.

III. Sprawności działania przedsiębiorstwa

III. Sprawności działania przedsiębiorstwa

 - Wskaźniki 

 - Wskaźniki 

sprawności działalności przedsiębiorstwa obrazują efektywność 

sprawności działalności przedsiębiorstwa obrazują efektywność 

gospodarowania aktywami przedsiębiorstwa.

gospodarowania aktywami przedsiębiorstwa.

IV. Zadłużenia i stopy pokrycia

IV. Zadłużenia i stopy pokrycia

 - Wskaźniki zadłużenia określają 

 - Wskaźniki zadłużenia określają 

możliwość spłaty podejmowanych zobowiązań z tytułu dostaw, 

możliwość spłaty podejmowanych zobowiązań z tytułu dostaw, 

podatków, ubezpieczeń i kredytów.

podatków, ubezpieczeń i kredytów.

2) Analiza jakościowa:

Analize jakościową przeprowadza się w praktyce biorąc 

Analize jakościową przeprowadza się w praktyce biorąc 

pod uwagę:

pod uwagę:

1) Czynniki ekonomiczne,

1) Czynniki ekonomiczne,

2) Charakterystykę SWOT

2) Charakterystykę SWOT

W przypadku czynników ekonomicznych bada się sytuację 

W przypadku czynników ekonomicznych bada się sytuację 

wewnętrzną przedsiębiorstwa oraz elementy otoczenia 

wewnętrzną przedsiębiorstwa oraz elementy otoczenia 

ekonomicznego.

ekonomicznego.

Przy rozpatrywaniu kredytw inwestycyjnych banki z reguły 

Przy rozpatrywaniu kredytw inwestycyjnych banki z reguły 

wymagają dostarczenia biznesplanów, ktore są im do określenia 

wymagają dostarczenia biznesplanów, ktore są im do określenia 

szans rozwojowych przedsiębiorstwa, sposobu realizowania 

szans rozwojowych przedsiębiorstwa, sposobu realizowania 

przez nie zamierzonych celów oraz stopnia opłacalności 

przez nie zamierzonych celów oraz stopnia opłacalności 

przedsięwzięcia.

przedsięwzięcia.

Analiza jakościowa zawiera szereg informacji, których nie da się 

Analiza jakościowa zawiera szereg informacji, których nie da się 

wyrazić liczbami, stanowi zatem ważne uzupełnienie oceny 

wyrazić liczbami, stanowi zatem ważne uzupełnienie oceny 

kondycji finansowej.

kondycji finansowej.

3) Analiza syntetyczna:

Do celów analizy syntetycznej wykorzystuje się 

Do celów analizy syntetycznej wykorzystuje się 

najcześciej analizę punktową, ktora jest sumą 

najcześciej analizę punktową, ktora jest sumą 

dwóch elementów:

dwóch elementów:

1) Sumy cząstkowych ocen punktowych za każdy z 

1) Sumy cząstkowych ocen punktowych za każdy z 

ocenianych obszarów,

ocenianych obszarów,

2) Korekty punktowej oceny czynników 

2) Korekty punktowej oceny czynników 

obiektywnych.

obiektywnych.

Praktycznie wszystkie banki stosują metody 

Praktycznie wszystkie banki stosują metody 

punktowe do

punktowe do

analizy ryzyka kredytowego.

analizy ryzyka kredytowego.

Metody oceny 
zdolności kredytowej 
osób indywidualnych

1)

1)

Analiza ilościowa

Analiza ilościowa

2)

2)

Analiza jakościowa

Analiza jakościowa

3)

3)

Ocena punktowa 

Ocena punktowa 

- credit scoring

- credit scoring

1)

1)

Analiza ilościowa:

Analiza ilościowa:

●

Polega na ustaleniu wysokości i stabilności uzyskiwanych 

Polega na ustaleniu wysokości i stabilności uzyskiwanych 

dochodów gwarantujących spłatę zaciągniętego kredytu 

dochodów gwarantujących spłatę zaciągniętego kredytu 

wraz z odsetkami w ustalonym przez bank terminie. 

wraz z odsetkami w ustalonym przez bank terminie. 

●

Źródłem informacji są dokumenty dostarczane przez 

Źródłem informacji są dokumenty dostarczane przez 

kredytobiorców obrazujące ich sytuację finansową oraz 

kredytobiorców obrazujące ich sytuację finansową oraz 

informacje uzyskiwane z innych źródeł. Na ich podstawie 

informacje uzyskiwane z innych źródeł. Na ich podstawie 

banki określają zdolność kredytową klientów, zwracając 

banki określają zdolność kredytową klientów, zwracając 

szczególną uwagę na to, aby deklarowany przez nich 

szczególną uwagę na to, aby deklarowany przez nich 

dochód w sposób wystarczający  zabezpieczał zwrotność 

dochód w sposób wystarczający  zabezpieczał zwrotność 

udzielonego kredytu.

udzielonego kredytu.

●

Narzędziami pomocniczymi w realizacji powyższych 

Narzędziami pomocniczymi w realizacji powyższych 

celów są metody oceny zdolności kredytowej klientów 

celów są metody oceny zdolności kredytowej klientów 

opracowywane indywidualnie przez poszczególne banki, 

opracowywane indywidualnie przez poszczególne banki, 

różniące się nieco sposobem wyznaczenia zdolności 

różniące się nieco sposobem wyznaczenia zdolności 

kredytowej.

kredytowej.

2) Analiza jakościowa:

Ocena wiarygodności kredytowej

Ocena wiarygodności kredytowej

dokonywana na podstawie cech

dokonywana na podstawie cech

jakościowych mających istotny wpływ

jakościowych mających istotny wpływ

na skłonność klienta do wywiązywania

na skłonność klienta do wywiązywania

się z zaciągniętych zobowiązań

się z zaciągniętych zobowiązań

kredytowych.

kredytowych.

Najczęściej analiza jakościowa 

Najczęściej analiza jakościowa 

obejmuje ocenę:

obejmuje ocenę:

•

cech osobowych klienta

cech osobowych klienta

, ukazujących  

, ukazujących  

obraz starającego się o kredyt jako 

obraz starającego się o kredyt jako 

potencjalnie dobrego bądź 

potencjalnie dobrego bądź 

ryzykownego kredytobiorcy , np. wiek, 

ryzykownego kredytobiorcy , np. wiek, 

status rodzinny, status mieszkaniowy, 

status rodzinny, status mieszkaniowy, 

majątkowy, wykształcenie, staż pracy, 

majątkowy, wykształcenie, staż pracy, 

formę zatrudnienia, wykonywany 

formę zatrudnienia, wykonywany 

zawód, zajmowane stanowisko, itd. 

zawód, zajmowane stanowisko, itd. 

•

dotychczasowej współpracy klienta z 

dotychczasowej współpracy klienta z 

bankiem

bankiem

, wymagającej ustalenia, jak  

, wymagającej ustalenia, jak  

klient jest związany z bankiem, jak 

klient jest związany z bankiem, jak 

kształtuje się historia jego rachunku, czy 

kształtuje się historia jego rachunku, czy 

korzysta lub korzystał z innych kredytów 

korzysta lub korzystał z innych kredytów 

oferowanych przez bank i jak wygląda 

oferowanych przez bank i jak wygląda 

terminowość obsługi zaciągniętych 

terminowość obsługi zaciągniętych 

zobowiązań. Nie bez znaczenia dla 

zobowiązań. Nie bez znaczenia dla 

oceny wiarygodności kredytowej są 

oceny wiarygodności kredytowej są 

również inne formy  związania klienta z 

również inne formy  związania klienta z 

bankiem dające bądź to możliwość 

bankiem dające bądź to możliwość 

dodatkowego zabezpieczenia 

dodatkowego zabezpieczenia 

wnioskowanego kredytu, bądź też 

wnioskowanego kredytu, bądź też 

pewność , że długoletni klient będzie 

pewność , że długoletni klient będzie 

lojalnie postępował wobec banku.

lojalnie postępował wobec banku.

•

ryzyka wynikającego z transakcji 

ryzyka wynikającego z transakcji 

kredytowej

kredytowej

, na który szczególny  wpływ 

, na który szczególny  wpływ 

mają następujące czynniki: kwota kredytu, 

mają następujące czynniki: kwota kredytu, 

długość okresu kredytowania, ewentualny 

długość okresu kredytowania, ewentualny 

udział własny klienta oraz jakość 

udział własny klienta oraz jakość 

proponowanych zabezpieczeń. Należy 

proponowanych zabezpieczeń. Należy 

przyjąć, że ryzyko związane z udzieleniem 

przyjąć, że ryzyko związane z udzieleniem 

kredytu wzrasta wprost proporcjonalnie do 

kredytu wzrasta wprost proporcjonalnie do 

kwoty kredytu i długości okresu 

kwoty kredytu i długości okresu 

kredytowania. Jest ono zmniejszane 

kredytowania. Jest ono zmniejszane 

poprzez wysokość wkładu własnego 

poprzez wysokość wkładu własnego 

kredytobiorcy oraz proponowane 

kredytobiorcy oraz proponowane 

zabezpieczenia zwrotności kredytu.

zabezpieczenia zwrotności kredytu.

3) Ocena punktowa  credit 

scoring:

Credit scoring polega na:

Credit scoring polega na:

 punktowej ocenie cech

 punktowej ocenie cech

jakościowy i ilościowych osób składających w banku 

jakościowy i ilościowych osób składających w banku 

wniosek o

wniosek o

kredyt.

kredyt.

●

Ocenia się tu najistotniejsze zdaniem banku 

Ocenia się tu najistotniejsze zdaniem banku 

cechy mające

cechy mające

wpływ na analizę zdolności kredytowej, np.: wiek, 

wpływ na analizę zdolności kredytowej, np.: wiek, 

płeć, stan

płeć, stan

rodziny, sytuację majątkową, wykształcenie, 

rodziny, sytuację majątkową, wykształcenie, 

zatrudnienie,

zatrudnienie,

wykonywany zawód, zajmowane stanowisko, 

wykonywany zawód, zajmowane stanowisko, 

osiągnięte

osiągnięte

dochody itp. 

dochody itp. 

●

Następnie poszczególnym cechom nadaje się 

Następnie poszczególnym cechom nadaje się 

określoną liczbę

określoną liczbę

punktów (np.8 za wysokie dochody,5 za średnie, 2 

punktów (np.8 za wysokie dochody,5 za średnie, 2 

za

za

zadowalające i 0 za niskie).

zadowalające i 0 za niskie).

Zwykle banki stosują skalę czterostopniową, 

Zwykle banki stosują skalę czterostopniową, 

dzieląc

dzieląc

kredytobiorców na dobrych, przeciętnych, słabych i 

kredytobiorców na dobrych, przeciętnych, słabych i 

złych.

złych.

●

Odpowiednie wartości liczbowe, 

Odpowiednie wartości liczbowe, 

przyporządkowane  poszczególnym 

przyporządkowane  poszczególnym 

charakterystykom, stanowią podstawę tzw. 

charakterystykom, stanowią podstawę tzw. 

tablicy punktowej (scoringowej).

 Pozwala ona 

 Pozwala ona 

na przypisanie odpowiedniej liczby punktów 

na przypisanie odpowiedniej liczby punktów 

poszczególnym cechom mających wpływ na 

poszczególnym cechom mających wpływ na 

spłatę kredytu, które po zsumowaniu 

spłatę kredytu, które po zsumowaniu 

stanowią miarę oceny klientów banku.

stanowią miarę oceny klientów banku.

Jeśli:

Jeśli:

ogólna suma punktów > ustalonej liczby 

ogólna suma punktów > ustalonej liczby 

minimalnej= kredytobiorca otrzymuje kredyt. 

minimalnej= kredytobiorca otrzymuje kredyt. 

Metodyka badania zdolności kredytowej

Metodyka badania zdolności kredytowej

 przyjęta 

 przyjęta 

przez dany bank uzależniona jest od jego 

przez dany bank uzależniona jest od jego 

polityki kredytowej, jednakże ogólne zasady są 

polityki kredytowej, jednakże ogólne zasady są 

podobne. 

podobne. 

Zaobserwowano przy tym pewien zespół 

Zaobserwowano przy tym pewien zespół 

wspólnych cech, którymi charakteryzują się 

wspólnych cech, którymi charakteryzują się 

dobrzy klienci:

dobrzy klienci:

•

są właścicielami mieszkań lub domów

są właścicielami mieszkań lub domów

•

posiadają rodziny

posiadają rodziny

•

rzadko zmieniają adres zamieszkania

rzadko zmieniają adres zamieszkania

•

ich dochody są wyższe od przeciętnych

ich dochody są wyższe od przeciętnych

•

rzadko zmieniają miejsce pracy

rzadko zmieniają miejsce pracy

•

z punktu wykonywanego zawodu są zaliczani 

z punktu wykonywanego zawodu są zaliczani 

do średniego lub wyższego szczebla.

do średniego lub wyższego szczebla.

Aby podzielić klientów na dobrych i złych banki 

Aby podzielić klientów na dobrych i złych banki 

stosują tzw. wartość odcięcia.

stosują tzw. wartość odcięcia.

•

Granicę te banki ustalają na podstawie 

Granicę te banki ustalają na podstawie 

wieloletnich obserwacji spłacalności kredytów 

wieloletnich obserwacji spłacalności kredytów 

konsumpcyjnych.

konsumpcyjnych.

•

Wartość punktów odcięcia niekoniecznie musi 

Wartość punktów odcięcia niekoniecznie musi 

być czynnikiem decydującym o podjęciu 

być czynnikiem decydującym o podjęciu 

decyzji kredytowej, gdyż w strategii 

decyzji kredytowej, gdyż w strategii 

zarządzania tablicą punktową istnieje 

zarządzania tablicą punktową istnieje 

możliwość zdefiniowania takiego obszaru 

możliwość zdefiniowania takiego obszaru 

wartości wokół punktu odcięcia, w którym 

wartości wokół punktu odcięcia, w którym 

ostateczną decyzję podejmuje analityk 

ostateczną decyzję podejmuje analityk 

kredytowy. Obszar ten określany mianem 

kredytowy. Obszar ten określany mianem 

„szarej strefy”, zaś podejmowana decyzja jako 

„szarej strefy”, zaś podejmowana decyzja jako 

„decyzja przełamująca”.

„decyzja przełamująca”.

Wykorzystanie metod scoringowych 

Wykorzystanie metod scoringowych 

wiąże się bezpośrednio z:

wiąże się bezpośrednio z:

•

koniecznością zwiększenia efektywności 

koniecznością zwiększenia efektywności 

obsługi kredytowej klientów poprzez 

obsługi kredytowej klientów poprzez 

standaryzację oceny zdolności kredytowej i 

standaryzację oceny zdolności kredytowej i 

automatyzację procesu podejmowania przez 

automatyzację procesu podejmowania przez 

bank decyzji.

bank decyzji.

Credit scoring umożliwia:

Credit scoring umożliwia:

•

określenie w syntetyczny sposób wielkości 

określenie w syntetyczny sposób wielkości 

ryzyka związanego ze stopniem wiarygodności 

ryzyka związanego ze stopniem wiarygodności 

kredytowej klienta

kredytowej klienta

•

wspomaganie monitorowania oraz zarządzanie 

wspomaganie monitorowania oraz zarządzanie 

portfelem kredytów detalicznych.

portfelem kredytów detalicznych.

  Zabezpieczenia 

zwrotności 
kredytów

Zabezpieczenia kredytowe

Zabezpieczenia kredytowe

S

S

łużą bankom do odzyskania 

łużą bankom do odzyskania 

przyznanych kredytobiorcom 

przyznanych kredytobiorcom 

środków pieniężnych wraz z 

środków pieniężnych wraz z 

odsetkami w przypadku 

odsetkami w przypadku 

zaprzestania spłat kredytu. 

zaprzestania spłat kredytu. 

Wybór formy zabezpieczenia 

Wybór formy zabezpieczenia 

zależy od:

zależy od:



rodzaju i wysokości kredytu 

rodzaju i wysokości kredytu 



terminu i sposobu spłaty 

terminu i sposobu spłaty 



znajomości kredytobiorcy i określenia stopnia 

znajomości kredytobiorcy i określenia stopnia 

jego rzetelności 

jego rzetelności 



sytuacji ekonomiczno-finansowej klienta i 

sytuacji ekonomiczno-finansowej klienta i 

związaną z nią ryzykiem 

związaną z nią ryzykiem 



statusu prawnego kredytobiorcy 

statusu prawnego kredytobiorcy 



cechy danego zabezpieczenia , możliwości 

cechy danego zabezpieczenia , możliwości 

jego realnej kontroli 

jego realnej kontroli 



wielkości zabezpieczeń i różnorodności ich 

wielkości zabezpieczeń i różnorodności ich 

form 

form 



przewidywalnego nakładu pracy banku

przewidywalnego nakładu pracy banku

 

 

Dobre zabezpieczenie powinno 

Dobre zabezpieczenie powinno 

charakteryzować się :

charakteryzować się :



płynnością (łatwość zbycia na wolnym rynku) 

płynnością (łatwość zbycia na wolnym rynku) 



stosunkowo prostą konstrukcją prawną 

stosunkowo prostą konstrukcją prawną 



zarejestrowaniem (dla zabezpieczeń 

zarejestrowaniem (dla zabezpieczeń 

rzeczowych)

rzeczowych)



łatwością wyceny 

łatwością wyceny 



zewnętrznym charakterem (zabezpieczenie 

zewnętrznym charakterem (zabezpieczenie 

dostarczane jest przez osobę trzecią, przez 

dostarczane jest przez osobę trzecią, przez 

co jego wartość staje się niezależna od losów 

co jego wartość staje się niezależna od losów 

kredytobiorcy) 

kredytobiorcy) 



łatwością do obciążenia 

łatwością do obciążenia 

Podział zabezpieczeń

Podział zabezpieczeń



Zabezpieczenia materialne

Zabezpieczenia materialne

 – polegają na 

 – polegają na 

przekazaniu bankowi w zamian za uzyskany 

przekazaniu bankowi w zamian za uzyskany 

kredyt ekwiwalentnej sumy pieniężnej lub 

kredyt ekwiwalentnej sumy pieniężnej lub 

innych praw majątkowych. Zabezpieczeniem 

innych praw majątkowych. Zabezpieczeniem 

tym jest posiadany przez kredytobiorcę 

tym jest posiadany przez kredytobiorcę 

majątek, którego łatwe upłynnienie zapewnia 

majątek, którego łatwe upłynnienie zapewnia 

bankowi możliwość szybkiego wycofania 

bankowi możliwość szybkiego wycofania 

udzielonego kredytu. Zabezpieczenie może 

udzielonego kredytu. Zabezpieczenie może 

mieć formę kaucji, blokady środków 

mieć formę kaucji, blokady środków 

pieniężnych na rachunkach bankowych, 

pieniężnych na rachunkach bankowych, 

przewłaszczenia rzeczy ruchomych. Ryzyko 

przewłaszczenia rzeczy ruchomych. Ryzyko 

kredytowe nie zostaje jednak przeniesione na 

kredytowe nie zostaje jednak przeniesione na 

osobę trzecią, a na określone wartości 

osobę trzecią, a na określone wartości 

materialne będące w posiadaniu 

materialne będące w posiadaniu 

kredytobiorcy.

kredytobiorcy.

 

 



Zabezpieczenia prawne

Zabezpieczenia prawne

 – mają na celu 

 – mają na celu 

uzyskanie przez bank możliwości 

uzyskanie przez bank możliwości 

ściągnięcia swoich wierzytelności od osób 

ściągnięcia swoich wierzytelności od osób 

trzecich np. poręczycieli lub zapewnienie 

trzecich np. poręczycieli lub zapewnienie 

bankowi uprzywilejowanej pozycji w 

bankowi uprzywilejowanej pozycji w 

stosunku do innych wierzycieli przy 

stosunku do innych wierzycieli przy 

dochodzeniu roszczeń  z majątku 

dochodzeniu roszczeń  z majątku 

kredytobiorcy. 

kredytobiorcy. 

Podział prawnych 

Podział prawnych 

zabezpieczeń kredytu

zabezpieczeń kredytu



Zabezpieczenia 

Zabezpieczenia 

osobiste:

osobiste:



Poręczenie według prawa 

Poręczenie według prawa 

cywilnego 

cywilnego 



Weksel własny in blanco

Weksel własny in blanco



Poręczenie wekslowe 

Poręczenie wekslowe 

(awal) 

(awal) 



Gwarancja bankowa

Gwarancja bankowa



Przelew wierzytelności na 

Przelew wierzytelności na 

zabezpieczenie

zabezpieczenie



Przystąpienie do długu 

Przystąpienie do długu 

kredytowego

kredytowego



Pełnomocnictwo

Pełnomocnictwo



Ubezpieczenie kredytu 

Ubezpieczenie kredytu 



Zabezpieczenia 

Zabezpieczenia 

rzeczowe:

rzeczowe:



Zastaw ogólny

Zastaw ogólny



Zastaw rejestrowy

Zastaw rejestrowy



Zastaw na prawach według 

Zastaw na prawach według 

Kodeksu cywilnego

Kodeksu cywilnego



Przewłaszczenie na 

Przewłaszczenie na 

zabezpieczenie 

zabezpieczenie 



Kaucja

Kaucja



Blokada środków na 

Blokada środków na 

rachunku bankowym

rachunku bankowym



Hipoteka

Hipoteka

Poręczenie

Poręczenie



Umowa, na mocy której poręczyciel 

Umowa, na mocy której poręczyciel 

zobowiązuje się wobec banku do spłaty 

zobowiązuje się wobec banku do spłaty 

kredytu wraz z odsetkami i innymi kosztami 

kredytu wraz z odsetkami i innymi kosztami 

na wypadek, gdyby kredytobiorca nie spłacił 

na wypadek, gdyby kredytobiorca nie spłacił 

go w oznaczonym terminie. 

go w oznaczonym terminie. 



Poręczenia terminowe (poręczyciel 

Poręczenia terminowe (poręczyciel 

zobowiązuje się do spłaty kredytu w ciągu 

zobowiązuje się do spłaty kredytu w ciągu 

okresu wskazanego w umowie) i 

okresu wskazanego w umowie) i 

bezterminowe (okres ten jest nieoznaczony). 

bezterminowe (okres ten jest nieoznaczony). 

Weksel in blanco

Weksel in blanco



Dokument zawierający co najmniej podpis 

Dokument zawierający co najmniej podpis 

wystawcy, nie określa się sumy, jaką ma 

wystawcy, nie określa się sumy, jaką ma 

zapłacić jego wystawca oraz daty płatności. 

zapłacić jego wystawca oraz daty płatności. 



Najczęściej łącznie z wekslem in blanco 

Najczęściej łącznie z wekslem in blanco 

wystawca podpisuje deklarację wekslową 

wystawca podpisuje deklarację wekslową 

(dokument stwierdzający treść porozumienia 

(dokument stwierdzający treść porozumienia 

między wystawcą weksla a bankiem)

między wystawcą weksla a bankiem)



Po spłacie całości kredytu lub pożyczki wraz 

Po spłacie całości kredytu lub pożyczki wraz 

z odsetkami innymi należnościami bank ma 

z odsetkami innymi należnościami bank ma 

obowiązek zwrócić weksel wystawcy wraz z 

obowiązek zwrócić weksel wystawcy wraz z 

deklaracją wekslową.

deklaracją wekslową.

Poręczenie wekslowe (awal)

Poręczenie wekslowe (awal)



Poprzez umieszczenie na wekslu 

Poprzez umieszczenie na wekslu 

wyrażenia „poręczam”, „awal” lub o 

wyrażenia „poręczam”, „awal” lub o 

podobnym znaczeniu oraz złożenie 

podobnym znaczeniu oraz złożenie 

podpisu poręczyciel zobowiązuje się 

podpisu poręczyciel zobowiązuje się 

solidarnie z innymi osobami 

solidarnie z innymi osobami 

podpisanymi na wekslu do zapłaty 

podpisanymi na wekslu do zapłaty 

całości lub części sumy wekslowej, 

całości lub części sumy wekslowej, 

gdyby osoba, za którą poręczenie 

gdyby osoba, za którą poręczenie 

zostało udzielone nie wykupiła 

zostało udzielone nie wykupiła 

weksla. 

weksla. 

Gwarancja bankowa

Gwarancja bankowa



Jako zabezpieczenie kredytu można 

Jako zabezpieczenie kredytu można 

stosować gwarancję bankową udzieloną 

stosować gwarancję bankową udzieloną 

przez inny bank. 

przez inny bank. 



Zobowiązanie to następuje najczęściej w 

Zobowiązanie to następuje najczęściej w 

formie listu gwarancyjnego (precyzuje on 

formie listu gwarancyjnego (precyzuje on 

warunki, od których uzależniona jest 

warunki, od których uzależniona jest 

wypłata z gwarancji, jej warunki oraz 

wypłata z gwarancji, jej warunki oraz 

zakres ważności). 

zakres ważności). 



Jest jednym z najpewniejszych 

Jest jednym z najpewniejszych 

zabezpieczeń prawnych kredytu. 

zabezpieczeń prawnych kredytu. 

Przelew wierzytelności na 

Przelew wierzytelności na 

zabezpieczenie

zabezpieczenie



Przelew (cesja) wierzytelności to 

Przelew (cesja) wierzytelności to 

umowa pomiędzy kredytobiorcą i 

umowa pomiędzy kredytobiorcą i 

bankiem, na mocy której następuje 

bankiem, na mocy której następuje 

przeniesienie na bank (cesjonariusza) 

przeniesienie na bank (cesjonariusza) 

prawa do otrzymania konkretnej 

prawa do otrzymania konkretnej 

kwoty od dłużnika kredytobiorcy 

kwoty od dłużnika kredytobiorcy 

(cedenta), przysługującej 

(cedenta), przysługującej 

kredytobiorcy np. z tytułu 

kredytobiorcy np. z tytułu 

dostarczonych towarów. 

dostarczonych towarów. 

Pełnomocnictwo

Pełnomocnictwo



Banki wykorzystują pełnomocnictwo do 

Banki wykorzystują pełnomocnictwo do 

dysponowania rachunkiem bankowym. Takie 

dysponowania rachunkiem bankowym. Takie 

pełnomocnictwo udzielane jest przez samego 

pełnomocnictwo udzielane jest przez samego 

kredytobiorcę, poręczyciela kredytu lub inną 

kredytobiorcę, poręczyciela kredytu lub inną 

osobę trzecią i dotyczyć może: 

osobę trzecią i dotyczyć może: 

•

Rachunku oszczędnościowego

Rachunku oszczędnościowego

•

Rachunku bieżącego

Rachunku bieżącego

•

Lokat terminowych

Lokat terminowych



Spłata kredytu powoduje konieczność zwrotu 

Spłata kredytu powoduje konieczność zwrotu 

przez bank pełnomocnictwa udzielonego przez 

przez bank pełnomocnictwa udzielonego przez 

posiadacz rachunku .

posiadacz rachunku .

Ubezpieczenie kredytu

Ubezpieczenie kredytu



Jako zabezpieczenie spłaty kredytu bank może 

Jako zabezpieczenie spłaty kredytu bank może 

przyjąć ubezpieczenie kredytu przez zakład 

przyjąć ubezpieczenie kredytu przez zakład 

ubezpieczeniowy o znanej bankowi, dobrej kondycji 

ubezpieczeniowy o znanej bankowi, dobrej kondycji 

finansowej. Jest to skuteczna forma zabezpieczenia 

finansowej. Jest to skuteczna forma zabezpieczenia 

porównywalna z gwarancją bankową.

porównywalna z gwarancją bankową.



Zakład ubezpieczeniowy nie ubezpiecza z reguły 

Zakład ubezpieczeniowy nie ubezpiecza z reguły 

całości kredytu, pozostawiając część obciążenia 

całości kredytu, pozostawiając część obciążenia 

stronom umowy kredytowej (banku i kredytobiorcy). 

stronom umowy kredytowej (banku i kredytobiorcy). 



Można ubezpieczyć kredyt w Korporacji Ubezpieczeń 

Można ubezpieczyć kredyt w Korporacji Ubezpieczeń 

Kredytów Eksportowych (KUKE), wyspecjalizowanej w 

Kredytów Eksportowych (KUKE), wyspecjalizowanej w 

ubezpieczeniach należności eksportowych od ryzyka 

ubezpieczeniach należności eksportowych od ryzyka 

handlowego i niehandlowego. 

handlowego i niehandlowego. 

Zastaw ogólny (zwykły)

Zastaw ogólny (zwykły)



Zastaw jest jedną z najczęściej stosowanych przez 

Zastaw jest jedną z najczęściej stosowanych przez 

banki form zabezpieczenia kredytu. 

banki form zabezpieczenia kredytu. 



Zgodnie z art.. 306 Kodeksu cywilnego można 

Zgodnie z art.. 306 Kodeksu cywilnego można 

ustanowić na rzecz banku zastaw na zbywalnych 

ustanowić na rzecz banku zastaw na zbywalnych 

rzeczach ruchomych, na mocy którego bank będzie 

rzeczach ruchomych, na mocy którego bank będzie 

mógł dochodzić zaspokojenia roszczeń z tych rzeczy 

mógł dochodzić zaspokojenia roszczeń z tych rzeczy 

bez względu na to, czyją stały się własnością. 

bez względu na to, czyją stały się własnością. 



Może być ustanowiony na rzeczach łatwo 

Może być ustanowiony na rzeczach łatwo 

zbywalnych (np. przedmioty wartościowe, maszyny, 

zbywalnych (np. przedmioty wartościowe, maszyny, 

urządzenia, pojazdy mechaniczne, rzeczy oddane do 

urządzenia, pojazdy mechaniczne, rzeczy oddane do 

przechowania, towary złożone w przedsiębiorstwach 

przechowania, towary złożone w przedsiębiorstwach 

składowych, towary znajdujące się w drodze 

składowych, towary znajdujące się w drodze 

morskiej).  

morskiej).  

Zastaw rejestrowy

Zastaw rejestrowy



Może dotyczyć rzeczy ruchomych, a także praw 

Może dotyczyć rzeczy ruchomych, a także praw 

majątkowych, jeżeli są zbywalne.

majątkowych, jeżeli są zbywalne.

 

 



Różni się tym od zastawu ogólnego,że przedmiot 

Różni się tym od zastawu ogólnego,że przedmiot 

zastawu może pozostać w posiadaniu kredytobiorcy.

zastawu może pozostać w posiadaniu kredytobiorcy.



Do ustalenia zastawu rejestrowego, oprócz umowy 

Do ustalenia zastawu rejestrowego, oprócz umowy 

między zastawcą a zastawnikiem potrzebny jest wpis 

między zastawcą a zastawnikiem potrzebny jest wpis 

do Centralnego Rejestru Zastawów, prowadzonego 

do Centralnego Rejestru Zastawów, prowadzonego 

przez sądy rejonowe.

przez sądy rejonowe.

 

 



Zastawem rejestrowym można obciążyć np. rzeczy 

Zastawem rejestrowym można obciążyć np. rzeczy 

oznaczone co do tożsamości, wierzytelności, prawa na 

oznaczone co do tożsamości, wierzytelności, prawa na 

dobrach niematerialnych, prawa z papierów 

dobrach niematerialnych, prawa z papierów 

wartościowych.

wartościowych.

Zastaw na prawach według 

Zastaw na prawach według 

kodeksu cywilnego

kodeksu cywilnego



Można ustanowić na rzecz banku 

Można ustanowić na rzecz banku 

zastaw na prawach, o ile są one 

zastaw na prawach, o ile są one 

zbywalne. 

zbywalne. 



Zastaw taki może być ustanowiony 

Zastaw taki może być ustanowiony 

na np. 

na np. 

•

Wierzytelnościach 

Wierzytelnościach 

•

Papierach wartościowych

Papierach wartościowych

•

Wkładach oszczędnościowych i lokatach terminowych

Wkładach oszczędnościowych i lokatach terminowych

•

Udziałach w sp. z o.o.

Udziałach w sp. z o.o.

•

Prawach w zakresie wynalazczości (np. na patencie )  

Prawach w zakresie wynalazczości (np. na patencie )  

Przewłaszczenie na 

Przewłaszczenie na 

zabezpieczenie

zabezpieczenie



Polega na przeniesieniu przez dłużnika na 

Polega na przeniesieniu przez dłużnika na 

bank prawa własności rzeczy ruchomej, z 

bank prawa własności rzeczy ruchomej, z 

równoczesnym zobowiązaniem banku do 

równoczesnym zobowiązaniem banku do 

korzystania z nabytego prawa własności 

korzystania z nabytego prawa własności 

tylko w sposób określony w umowie oraz 

tylko w sposób określony w umowie oraz 

do przeniesienia własności rzeczy z 

do przeniesienia własności rzeczy z 

powrotem na zbywcę po całkowitej spłacie 

powrotem na zbywcę po całkowitej spłacie 

kredytu.

kredytu.



Przedmiotem przewłaszczenia mogą być 

Przedmiotem przewłaszczenia mogą być 

np. maszyny, urządzenia, pojazdy 

np. maszyny, urządzenia, pojazdy 

mechaniczne (z polską rejestracją) , 

mechaniczne (z polską rejestracją) , 

surowce, półfabrykanty, , wyroby gotowe). 

surowce, półfabrykanty, , wyroby gotowe). 

Kaucja

Kaucja



W umowie kaucji kredytobiorca (lub inna osoba 

W umowie kaucji kredytobiorca (lub inna osoba 

trzecia) zobowiązuje się przelać określoną kwotę 

trzecia) zobowiązuje się przelać określoną kwotę 

pieniężną na rachunek banku (zwany rachunkiem 

pieniężną na rachunek banku (zwany rachunkiem 

kaucji), który zobowiązuje się, że zwróci tę kwotę 

kaucji), który zobowiązuje się, że zwróci tę kwotę 

po spłacie kredytu przez kredytobiorcę.

po spłacie kredytu przez kredytobiorcę.

 

 



Jako przedmiot kaucji banki dopuszczają również 

Jako przedmiot kaucji banki dopuszczają również 

papiery wartościowe na okaziciela oraz rzeczy 

papiery wartościowe na okaziciela oraz rzeczy 

oznaczone co do gatunku (np. sztabki złota.

oznaczone co do gatunku (np. sztabki złota.

 

 



Kaucja jest silniejszym zabezpieczeniem niż 

Kaucja jest silniejszym zabezpieczeniem niż 

zastaw czy blokada środków na rachunku 

zastaw czy blokada środków na rachunku 

bankowym, gdyż przedmiot kucji przechodzi na 

bankowym, gdyż przedmiot kucji przechodzi na 

własność banku.  

własność banku.  

Blokada środków na rachunku 

Blokada środków na rachunku 

bankowym

bankowym



Jedna z częściej stosowanych form 

Jedna z częściej stosowanych form 

zabezpieczeń. 

zabezpieczeń. 



Ustanawia ją kredytobiorca lub osoba 

Ustanawia ją kredytobiorca lub osoba 

trzecia jako nieodwołalną blokadę 

trzecia jako nieodwołalną blokadę 

środków zgromadzonych na rachunkach 

środków zgromadzonych na rachunkach 

bankowych złotowych i walutowych. 

bankowych złotowych i walutowych. 



Blokadę można ustanowić w banku 

Blokadę można ustanowić w banku 

udzielającym kredyt lub w innym banku.

udzielającym kredyt lub w innym banku.

Hipoteka

Hipoteka



Hipotekę zalicza się do najczęstszych i 

Hipotekę zalicza się do najczęstszych i 

najodpowiedniejszych form zabezpieczenia 

najodpowiedniejszych form zabezpieczenia 

inwestycyjnych kredytów długoterminowych ze względu 

inwestycyjnych kredytów długoterminowych ze względu 

na wysoką wartość nieruchomości oraz fakt, że w długim 

na wysoką wartość nieruchomości oraz fakt, że w długim 

okresie nieruchomości z reguły nie tracą na wartości, a 

okresie nieruchomości z reguły nie tracą na wartości, a 

zyskują.

zyskują.



Hipoteka jest ograniczonym prawem rzeczowym, na 

Hipoteka jest ograniczonym prawem rzeczowym, na 

mocy którego bank może dochodzić swych roszczeń z 

mocy którego bank może dochodzić swych roszczeń z 

danej nieruchomości, bez względu na to, czyją stała się 

danej nieruchomości, bez względu na to, czyją stała się 

własnością.

własnością.



Rodzaje hipotek: 

Rodzaje hipotek: 

•

Hipoteka zwykła 

Hipoteka zwykła 

•

Hipoteka kaucyjna

Hipoteka kaucyjna

•

Hipoteka przymusowa

Hipoteka przymusowa

•

Hipoteka morska 

Hipoteka morska 

•

Hipoteka ustawowa 

Hipoteka ustawowa 

Ryzyko zabezpieczeń

Ryzyko zabezpieczeń



W praktyce bankowej przeprowadza 

W praktyce bankowej przeprowadza 

się oceny ryzyka przyjętych 

się oceny ryzyka przyjętych 

zabezpieczeń poprzez wydzielenie 

zabezpieczeń poprzez wydzielenie 

odpowiednich klas lub poziomów 

odpowiednich klas lub poziomów 

zabezpieczenia, np. I-V (poziom I jest 

zabezpieczenia, np. I-V (poziom I jest 

najsilniejszy, w tym przypadku 

najsilniejszy, w tym przypadku 

zabezpieczenie pokrywa w 100% 

zabezpieczenie pokrywa w 100% 

zabezpieczenie kredytu). W 

zabezpieczenie kredytu). W 

następnych klasach zabezpieczenia 

następnych klasach zabezpieczenia 

cechuje gorsza jakość, związana ze 

cechuje gorsza jakość, związana ze 

zmniejszającą się wartością i 

zmniejszającą się wartością i 

pogarszającą zbywalnością .

pogarszającą zbywalnością .

  

  

System tworzenia 

System tworzenia 

rezerw celowych

rezerw celowych

Zasady tworzenia rezerw celowych na 

Zasady tworzenia rezerw celowych na 

ryzyko wynikające z działalności banku.

ryzyko wynikające z działalności banku.

Rezerwy celowe są tworzone przez banki w celu
równoważenia skutków ryzyka, wynikającego z ich
działalności, oraz zapewnienia bezpieczeństwa
gromadzonym wkładom i lokatom. Do tworzenia rezerw
celowych banki zobligowane są przez Prezesa NBP.
Banki dokonują klasyfikowania należności banków z
tytułu udzielonych:
Kredytów,
Pożyczek,
Gwarancji bankowych,
Stosując kryteria ustalone przez prezesa NBP.

Banki tworzą rezerwy celowe również na 

zobowiązania

pozabilansowe, jeżeli mogą one stanowić 

zagrożenie dla

bezpieczeństwa wkładów i lokat gromadzonych w
bankach oraz istotnie zniekształcić ich sytuację
finansową. Wielkość rezerw celowych zależy 

wówczas

od ciążącego na nich ryzyka, przy czym w 

odniesieniu

do aktywów innych niż należności banki ustalają
rezerwy celowe w wysokości różnicy pomiędzy ich
wartością księgową a rynkową.



Należność staje się 

Należność staje się 

należnością „nieregularną

należnością „nieregularną

” gdy

” gdy

    

    

opóźnienie w spłacie kapitału lub odsetek przekracza

opóźnienie w spłacie kapitału lub odsetek przekracza

    

    

30 dni. Dzieli się je na 3 grupy, dla których na

30 dni. Dzieli się je na 3 grupy, dla których na

    

    

podstawie oceny ryzyka ustala się wysokość rezerw

podstawie oceny ryzyka ustala się wysokość rezerw

    

    

celowych:

celowych:



Należności poniżej standardu

Należności poniżej standardu

 - opóźnienie w spłacie 1

 - opóźnienie w spłacie 1

    

    

- 3 miesięcy - konieczność utworzenia rezerwy celowej

- 3 miesięcy - konieczność utworzenia rezerwy celowej

    

    

w wysokości 20%  kapitału pozostałego do spłaty wraz

w wysokości 20%  kapitału pozostałego do spłaty wraz

    

    

z odsetkami.

z odsetkami.



Należności wątpliwe

Należności wątpliwe

 - opóźnienie w spłacie wynosi 3 -

 - opóźnienie w spłacie wynosi 3 -

    

    

6 miesięcy - rezerwa  celowa musi wynosić 50%

6 miesięcy - rezerwa  celowa musi wynosić 50%

    

    

należności,

należności,



Należności stracone - 

Należności stracone - 

opóźnienie w spłacke powyżej 6

opóźnienie w spłacke powyżej 6

    

    

miesięcy - rezerwa musi wynosić 100% należności.

miesięcy - rezerwa musi wynosić 100% należności.

Rezerwy celowe tworzone są w ciężar

Rezerwy celowe tworzone są w ciężar

kosztów, czyli obciążają wynik finansowy

kosztów, czyli obciążają wynik finansowy

banku. Bank ponosi podwójny koszt związany

banku. Bank ponosi podwójny koszt związany

z nieregularną należnością:

z nieregularną należnością:

●

Koszt nie spłaconej części należności,

Koszt nie spłaconej części należności,

●

Koszt utrzymywania rezerwy.

Koszt utrzymywania rezerwy.

W obu przypadkach bank wydaje pieniądze, 

które w

istocie do niego nie należą - musi więc cały 

czas

płacić za nie deponentom.

Rezerwa celowa  musi być utrzymywana przez cały okres
dopóki nie wyjaśni się sytuacja należności. Poszczególne
rezerwy celowe są sukcesywnie zmniejszane odpowiednio: 

do

spłaty należności banku, po jej przekwalifikowaniu do
kategorii o niższym ryzyku bądź do wzrostu rynkowej
wartości aktywu, na który utworzono rezerwę. Rozwiązanie
(likwidacja) rezerwy następuje po całkowitym wygaśnięciu
przyczyn jej utworzenia.

Środki utrzymywane w postaci rezerwy mogą być
inwestowane przez banki jedynie w płynne papiery
wartościowe np. bony skarbowe.

Założeniem rezerwy celowej jest że przewidywane straty
znajdą pokrycie. Jej nadwyżkę przeznacza się na zasilenie
kapitałów własnych netto, bądź utworzenie nowej rezerwy.

 

KONIEC

KONIEC