Pomoc i wsparcie rodziny patologicznej
WYKŁAD 7
SYSTEM POMOCY OSOBOM
UZALEŻNIONYM OD NARKOTYKÓW
Pomoc i wsparcie rodziny patologicznej
WYKŁAD 7
SYSTEM POMOCY OSOBOM
UZALEŻNIONYM OD NARKOTYKÓW
TELEFONY ZAUFANIA
0 801 199 990
Ogólnopolski Telefon Zaufania dla Narkomanów
0 800 12 02 89
Infolinia Stowarzyszenia KARAN
0 801 109 696
Infolinia Pogotowia Makowego Towarzystwo Powrót z U
UZALEŻNIENIE OD NARKOTYKÓW
to objaw
zaburzeń całego systemu rodzinnego
dlatego
- leczy się osobę uzależnioną
- i jej rodzinę
Formy pomocy osobom uzależnionym:
działania prewencyjne – kluby, świetlice – socjoterapia,
placówki pierwszego kontaktu
- punkty konsultacyjne,
- poradnie leczenia uzależnień,
placówki stacjonarne
- ośrodki o programach krótkoterminowych (3 – 6 m.),
- o programach długoterminowych (12 – 18 m.)
oddziały dzienne,
programy postrehabilitacyjne,
programy redukcji szkód.
Kryterium doboru formy pomocy:
-
stopień uzależnienia w momencie podjęcia leczenia
-
rodzaj substancji uzależniającej
-
skuteczność podejmowanych wcześniej prób leczenia
pacjent w fazie eksperymentowania
- poradnia
pacjent na progu uzależnienia
- szansa na ośrodek ambulatoryjny (poradnia)
- ewentualnie ośrodek stacjonarny
pacjent uzależniony w stopniu znacznym
- detoksykacja
- ośrodek stacjonarny
Leczenie ambulatoryjne (w poradni)
Leczenie stacjonarne (w ośrodku)
Leczenie ambulatoryjne (w poradni)
Szansa na skuteczną pomoc ambulatoryjną:
osoby używające:
marihuany,
amfetaminy,
extasy,
halucynogenów (LSD, grzybów),
łączących krzyżowo te substancje.
Brak szansy na skuteczną pomoc ambulatoryjną:
osoby używające:
heroiny
(chyba że czas brania nie przekroczył 2 miesięcy)
Leczenie ambulatoryjne
pierwsze 2 – 3 spotkania: diagnoza sytuacji osobistej i
rodzinnej, oraz omówienie i zatwierdzenie kontraktu
terapeutycznego
pacjent spotyka się z terapeutą 2 razy w tygodniu,
rodzice spotykają się co 2 lub 3 tygodnie,
wspólna sesja terapeutyczna 1 raz w miesiącu,
czas trwania: od 9 miesięcy do 1 roku,
pacjent utrzymuje abstynencję,
po utrwaleniu abstynencji – pacjent podejmuje terapię
grupową,
Diagnoza sytuacji osobistej i rodzinnej
Rozbudowany wywiad:
historia używania narkotyków,
historia leczenia klienta,
sytuacja życiowa (praca, nauka, czas wolny),
sytuacja rodzinna,
historia uzależnienia w rodzinie pacjenta,
funkcjonowanie w relacjach społecznych,
sfera prawna,
sfera seksualna,
doświadczenia przemocy (w rodzinie, szkole, grupie
rówieśniczej),
rozwój psychofizyczny.
Omówienie i zatwierdzenie kontraktu terapeutycznego
ze strony pacjenta:
zobowiązanie do
abstynencji, regularnego uczestniczenia w spotkaniach,
podjęcia terapii grupowej
ze strony rodziców:
zobowiązanie do
regularnego uczestniczenia w spotkaniach,
podjęcia kolejnych etapów oddziaływań terapeutycznych
ze strony terapeuty:
zobowiązanie do
koordynowania obu procesów terapeutycznych,
kontaktu w sytuacjach trudnych,
MODEL LECZENIA
SUBSTYTUCYJNEGO
ZASTĘPCZA KURACJA METADONOWA
METADON
Wynaleziony - 1937 r. (niemieccy naukowcy)
lek usypiający przy operacjach,
lek przeciwbólowy (kilkakrotnie silniejszy od morfiny)
W czasie II wojny światowej stosowany w armii
amerykańskiej jako środek przeciwbólowy i znieczulający,
kilkakrotnie silniejszy w działaniu od morfiny.
W 1947 r. trafił do amerykańskich aptek.
1990r. zastosowany po raz pierwszy jako lek substytucyjny
przez Instytut Psychiatrii i Neurologii.
Obecnie – działa kilkanaście poradni podających Metadon.
ZASTĘPCZA KURACJA METADONOWA
do leczenia narkomanów opiatowych (heroina, morfina)
jako alternatywa wobec innych nieskutecznych metod
gdy utrzymanie pełnej abstynencji jest nieosiagalne,
cel - dostarczenie kontrolowanej ilości narkotyków,
- zwiększenie szansy przeżycia, izolacja od środowiska
narkotykowego
- powrót do społeczeństwa,
- zmniejszenie ryzyka zachowań przestępczych,
Realizacja terapii
rozpoznanie uzależnienia od heroiny,
3 nieskuteczne próby leczenia klasycznego,
wiek powyżej 21 lat (w praktyce 25 – 30 lat),
wyrażenie zgody na kontrole obecności narkotyków we krwi
3 pozytywne wyniki (na obecność narkotyków)
– eliminują z terapii,
Metadon podawany codziennie w postaci syropu
na terenie poradni,
Na początku bada się tzw. „nasycenie”
ilość środka różnicuje się w zależności od reakcji organizmu,
Stabilny poziom Metadonu osiąga się po kilku dniach,
Optymalny czas kuracji: 2 – 3 lata ale nie określa się czasu,
po 2 - 3 latach – skuteczność 50 %,
zarzut: niektórzy pacjenci skazani są na METADON do końca
życia, ma dłuższą reakcję odstawienną od samej heroiny
Korzyści:
usuwa głód narkotyczny,
blokuje efekt euforyczny i narkotyków
(nie są już tak atrakcyjne)
blokuje efekt bólu przy braku lub zmniejszonej ilości
narkotyków,
nie pojawia się efekt tolerancji – ta sama dawka przez
cały czas kuracji,
podawany doustnie, tylko raz na dzień
nie prowadzi do efektów toksycznych, nie uszkadza
narządów, nie obniża poziomu inteligencji.
gdy pacjent nie potrzebuje narkotyków,
traci kontakty ze społeczności narkomańską,
funkcjonuje w „zdrowym” społeczeństwie,
redukcja zachowań kryminalnych,
Leczenie stacjonarne (w ośrodku)
Ośrodki o programie krótkoterminowym (3 – 6 miesięcy)
Ośrodki o programie długoterminowym (12 – 18 miesięcy)
Zanim pacjent trafi do ośrodka:
Wstępne przygotowanie, przed przyjęciem do ośrodka
- w poradni, punkcie konsultacyjnym,
Detoksykacja
- w szpitalu,
Leczenie w ośrodku stacjonarnym,
Przyjęcie do ośrodka:
kontrola „trzeźwości”, testy na obecność narkotyków we krwi,
kontrola ciała, ubrań,
odebranie przedmiotów przywołujących wspomnienia związane
z braniem narkotyków,
wywiad dotyczący motywacji podjęcia leczenia,
w przypadku dzieci niezbędna jest obecność rodziców,
i zobowiązanie się ich do współpracy z terapeutą w placówce,
wywiad z pacjentem (i rodzicami),
zapoznanie pacjenta z warunkami uczestnictwa w terapii,
społeczność przyjęciowa – weryfikacja szczerości, intencji
i motywacji do podjęcia leczenia przez przedstawicieli
społeczności będących na różnych etapach leczenia,
wybór opiekuna ze społeczności
Organizacja cyklu terapeutycznego
4 etapy:
Etap I- próbny
Etap II – motywacyjny
Etap 3 – przejściowy
Etap 4 - zewnętrzny
Etap I- próbny - pierwszy miesiąc
wdrażanie do przestrzegania regulaminu,
nawiązywanie kontaktu z grupą,
wykonywanie zleconej pracy na rzecz społeczności,
uczestniczenie w spotkaniach społeczności, obowiązek
wypowiadania się na nich,
otrzymywanie wsparcia od społeczności,
weryfikacja postawy wobec leczenia się, ocena tej postawy
przez terapeutów i społeczność,
objawy fizjologiczne związane z abstynencją,
brak jeszcze odczuwalnych korzyści i satysfakcji z abstynencji,
motywująco działa: strach przed degradacją społeczną
i zagrożenie życia,
pomyślny przebieg tego etapu – gdy pacjent podejmie
decyzję o kontynuacji leczenia.
Etap II – od 3 do 6 miesięcy
wzmocnienie motywacji do leczenia, budowanie wglądu
w przyczyny uzależnienia, poprawa relacji z rodziną
adaptacja w ośrodku,
formułowanie kontraktu terapeutycznego,
zatwierdzenie indywidualnego programu leczenia,
podejmowanie funkcji w społeczności (
pobudkowy, kwiatkowy)
nabywanie praw i przywilejów
np. prawo do:
- uczestnictwa w głosowaniu na „społecznościach”,
- słuchania muzyki,
- samodzielnego robienia kawy, herbaty,
- samodzielnego poruszania się po najbliższej okolicy,
rozliczanie się przed społecznością terapeutyczna
z realizowanych zadań, otrzymywanie informacji zwrotnych
Etap 3 - przejściowy – od 3 do 4 miesięcy
adaptacja do środowiska zewnętrznego
przemiana wewnętrzna w obszarze wielu postaw i zachowań
kontynuacja terapii indywidualnej,
koncentracja na problemach osobistych,
terapia rodzinna,
przepustki do domu,
organizacja miejsca zamieszkania, nauki, pracy,
pełnienie ważnych funkcji w społeczności: gospodarz
domu, kierownik pracy, prezes grupy,
pełnienie opieki nad młodszymi stażem,
Następuje konfrontacja z realiami poza murami ośrodka
spotkanie z kolegami z subkultury narkomańskiej,
przebywanie w środowisku, w którym pacjent przyjmował
narkotyki,
przestrzeganie norm przyswojonych w ośrodku,
bez kontroli zewnętrznej,
spotkanie z członkami rodziny, i nieuzależnionymi
kolegami,
Analiza doświadczeń spoza ośrodka na spotkaniach
społeczności.
Etap 4 - zewnętrzny – od 2 do 3 miesięcy
samodzielne życie bez narkotyków
wyprowadzenie się z ośrodka lub przeprowadzenie do
części hostelowej,
podjęcie nauki lub pracy,
usamodzielnienie się materialne,
umocnienie kontaktów społecznych poza ośrodkiem,
kontakty z terapeutą,
regularny udział w spotkaniach społeczności,
wspieranie leczenia pacjentów młodszych stażem.
czerpanie korzyści z życia bez narkotyków,
lub porażka w konfrontacji z rzeczywistością,