Nowe media, nowy
Nowe media, nowy
człowiek – nowe potrzeby
człowiek – nowe potrzeby
wychowawcze
wychowawcze
Opracowanie: dr Maria J. Zajączkowska
na podstawie: Tomasz Goban-Klas, Cywilizacja medialna. Geneza,
ewolucja, eksplozja
Nowe media, nowy
Nowe media, nowy
człowiek – nowe potrzeby
człowiek – nowe potrzeby
wychowawcze
wychowawcze
Opracowanie: dr Maria J. Zajączkowska
na podstawie: Tomasz Goban-Klas, Cywilizacja medialna. Geneza,
ewolucja, eksplozja
Co kilkaset lat dochodzi do wyraźnego
„rozgraniczenia”
epok, gdy w przeciągu kilku dekad społeczeństwo
dokonuje reorganizacji sposobu widzenia
świata, podstawowych wartości, struktur
społecznych i politycznych.
Po upływie pięćdziesięciu lat, a więc kiedy w
życie wchodzą dwa kolejne pokolenia, „jest to już
inny swiat, a ludzie wówczas żyjący nawet nie
mogą sobie wyobrazić świata, w którym żyli ich
dziadkowie i w którym przychodzili na świat ich
rodzice”.
Peter Drucker, 1999
Społeczeństwo informacyjne
Społeczeństwo informacyjne
Informacja jest podstawą życia: biologicznego
Informacja jest podstawą życia: biologicznego
(DNA) i społecznego (treść kultury).
(DNA) i społecznego (treść kultury).
W połowie XIX w. rozpoczyna się rewolucja
W połowie XIX w. rozpoczyna się rewolucja
sterowania i kontroli społecznej. Powstaje telegraf,
sterowania i kontroli społecznej. Powstaje telegraf,
fotografia i technologie masowej produkcji.
fotografia i technologie masowej produkcji.
Wiek XX – kolejne wynalazki w zakresie
Wiek XX – kolejne wynalazki w zakresie
przetwarzania i przesyłania informacji – radio,
przetwarzania i przesyłania informacji – radio,
telewizja
telewizja
Lata 70. XX w. – seria wynalazków informatycznych:
Lata 70. XX w. – seria wynalazków informatycznych:
komputer, mikroprocesor, mikrokomputer,
komputer, mikroprocesor, mikrokomputer,
magnetowid, sieć ARPANET – zalążek Internetu.
magnetowid, sieć ARPANET – zalążek Internetu.
Społeczeństwo sieciowe
Społeczeństwo sieciowe
Koniec XX w. – powszechność technologii
Koniec XX w. – powszechność technologii
telekomunikacyjnych.
telekomunikacyjnych.
„
„
Komputery to nowość, telefony komórkowe to
Komputery to nowość, telefony komórkowe to
nowość, zintegrowane cyfrowo globalne rynki
nowość, zintegrowane cyfrowo globalne rynki
finansowe to nowość, połączona gospodarka
finansowe to nowość, połączona gospodarka
kapitalistyczna obejmująca cały glob to nowość,
kapitalistyczna obejmująca cały glob to nowość,
zatrudnienie w dziedzinie przetwarzania wiedzy i
zatrudnienie w dziedzinie przetwarzania wiedzy i
informacji to nowość, rozpad Związku Radzieckiego,
informacji to nowość, rozpad Związku Radzieckiego,
upadek komunizmu i koniec zimnej wojny to nowość
upadek komunizmu i koniec zimnej wojny to nowość
(...)
(...)
Nowe w sensie historycznym jest także powstanie
Nowe w sensie historycznym jest także powstanie
społeczeństwa sieciowego (...)”
społeczeństwa sieciowego (...)”
Manuel Castells,
Manuel Castells,
End of Millenium
End of Millenium
Społeczeństwo medialne
Społeczeństwo medialne
(1)
(1)
Łacińskie słowo „medium” - środowisko, w którym
Łacińskie słowo „medium” - środowisko, w którym
dokonuje się akt percepcji. Współcześnie – media
dokonuje się akt percepcji. Współcześnie – media
masowe (prasa, radio, TV, film), media
masowe (prasa, radio, TV, film), media
telekomunikacyjne (telefony, Internet).
telekomunikacyjne (telefony, Internet).
Informacja istnieje „od zawsze”, media - jako środki
Informacja istnieje „od zawsze”, media - jako środki
techniczne – pojawiły się późno.
techniczne – pojawiły się późno.
Media w społeczeństwach plemiennych były
Media w społeczeństwach plemiennych były
naturalne, biologiczne, służyły do kontaktów
naturalne, biologiczne, służyły do kontaktów
bezpośrednich, twarzą w twarz.
bezpośrednich, twarzą w twarz.
Społeczeństwo medialne
Społeczeństwo medialne
(2)
(2)
„
„
Mediated communication
Mediated communication
” (ang.) – komunikowanie
” (ang.) – komunikowanie
zapośredniczone, medialne.
zapośredniczone, medialne.
„
„
Mediated society
Mediated society
” (ang.) – społeczeństwo medialne –
” (ang.) – społeczeństwo medialne –
obejmuje pojęcie społeczeństwa informacyjnego (w zakresie
obejmuje pojęcie społeczeństwa informacyjnego (w zakresie
treści) i społeczeństwa sieciowego (w zakresie formy).
treści) i społeczeństwa sieciowego (w zakresie formy).
sieć jest medium – medium jest przekazem –
sieć jest medium – medium jest przekazem –
przekaz jest informacją – informacja jest w sieci
przekaz jest informacją – informacja jest w sieci
McLuhan, 2004
McLuhan, 2004
Społeczeństwo medialne
Społeczeństwo medialne
to społeczeństwo, w
to społeczeństwo, w
którym dominującą formą kontaktów społecznych
którym dominującą formą kontaktów społecznych
nie jest bezpośredniość, ale zapośredniczenie przez
nie jest bezpośredniość, ale zapośredniczenie przez
media.
media.
Zmediatyzowana osobowość
Zmediatyzowana osobowość
(1)
(1)
Nowy typ człowieka, nowe osobowościowe i zawodowe
Nowy typ człowieka, nowe osobowościowe i zawodowe
ideały. Rodzi się człowiek medialny i mobilny.
ideały. Rodzi się człowiek medialny i mobilny.
1. Obecne pokolenie licealistów i studentów – pierwsze
1. Obecne pokolenie licealistów i studentów – pierwsze
pokolenie ekranowe: obraz jako przekaz równy badź
pokolenie ekranowe: obraz jako przekaz równy badź
lepszy od książkowego
lepszy od książkowego
2. Telewizja dostarcza schematy postępowania, normy i
2. Telewizja dostarcza schematy postępowania, normy i
wartości oraz sposób doświadczania rzeczywistości.
wartości oraz sposób doświadczania rzeczywistości.
Coraz wyższe tempo naracji, skrótowość, zmienność.
Coraz wyższe tempo naracji, skrótowość, zmienność.
„Pokolenia wychowane na mediach wizualnych mają inną
„Pokolenia wychowane na mediach wizualnych mają inną
strukturę percepcji [...] skrócony zakres skupienia uwagi;
strukturę percepcji [...] skrócony zakres skupienia uwagi;
45 minut dla ucznia to czas stracony”
45 minut dla ucznia to czas stracony”
Krzysztofek, Szczepański 2004
Krzysztofek, Szczepański 2004
Zmediatyzowana osobowość
Zmediatyzowana osobowość
(2)
(2)
3. Młodzi ludzie przyzwyczajeni są do interaktywności
3. Młodzi ludzie przyzwyczajeni są do interaktywności
(gry komputerowe). Szkoła nie dostarcza tak silnych
(gry komputerowe). Szkoła nie dostarcza tak silnych
bodźców, do tego ogranicza wolność zmiany zajęć.
bodźców, do tego ogranicza wolność zmiany zajęć.
Uczniom brak cierpliwości, a stałej fluktuacji uwagi
Uczniom brak cierpliwości, a stałej fluktuacji uwagi
towarzyszy niepokój. Narasta zjawisko nadpobudliwości
towarzyszy niepokój. Narasta zjawisko nadpobudliwości
psychoruchowej.
psychoruchowej.
4. Nowe pokolenie prezentuje uboższe słownictwo, ma
4. Nowe pokolenie prezentuje uboższe słownictwo, ma
problemy z prawidłowym akcentowaniem i wymową.
problemy z prawidłowym akcentowaniem i wymową.
Interakcje słowne są znacznie ograniczone.
Interakcje słowne są znacznie ograniczone.
Zmediatyzowana osobowość
Zmediatyzowana osobowość
(3)
(3)
5. Wg japońskich badań dla nowego pokolenia
5. Wg japońskich badań dla nowego pokolenia
komunikacja medialna – on-line – jest wygodniejsza niż
komunikacja medialna – on-line – jest wygodniejsza niż
osobowa, bezpośrednia. Wymarzonym sposobem
osobowa, bezpośrednia. Wymarzonym sposobem
komunikacji jest telefon komórkowy, a szczególne
komunikacji jest telefon komórkowy, a szczególne
znaczenie mają wiadomości tekstowe SMS.
znaczenie mają wiadomości tekstowe SMS.
6. Młode pokolenie to zarazem generacja bardziej
6. Młode pokolenie to zarazem generacja bardziej
tolerancyjna, ceniąca różnorodność i odmienność. Ceni
tolerancyjna, ceniąca różnorodność i odmienność. Ceni
indywidualizm, wartości samorządowe.
indywidualizm, wartości samorządowe.
Wiek dostępu
Wiek dostępu
Już nie własność, ale
Już nie własność, ale
dostęp
dostęp
określa bogactwo ( w
określa bogactwo ( w
społeczeństwach zamożnych), a także ludzkie
społeczeństwach zamożnych), a także ludzkie
możliwości. Nie trzeba posiadać, aby korzystać. Bieda
możliwości. Nie trzeba posiadać, aby korzystać. Bieda
oznacza dzisiaj nie brak własności, ale brak dostępu.
oznacza dzisiaj nie brak własności, ale brak dostępu.
Coraz więcej dóbr jest użyczanych, a nie sprzedawanych,
Coraz więcej dóbr jest użyczanych, a nie sprzedawanych,
a za użyczenie trzeba zapłacić.
a za użyczenie trzeba zapłacić.
Wykluczenie społeczne
Wykluczenie społeczne
Pojęcie „digital divide” (ang. cyfrowy podział) oznacza
Pojęcie „digital divide” (ang. cyfrowy podział) oznacza
dystans pomiędzy zrozumieniem środowiska
dystans pomiędzy zrozumieniem środowiska
technicznego przez jednych i informacyjną ignorancją
technicznego przez jednych i informacyjną ignorancją
pozostałych.
pozostałych.
•
Nowe media są w swym działaniu skomplikowane,
Nowe media są w swym działaniu skomplikowane,
przyczyniając się do zwiększania różnic społecznych,
przyczyniając się do zwiększania różnic społecznych,
szczególnie w dostępie do informacji, i wpływając na
szczególnie w dostępie do informacji, i wpływając na
stopień poinformowania.
stopień poinformowania.
•
Tworzy się luka między osobami bardziej
Tworzy się luka między osobami bardziej
predestynowanymi do korzystania z nowych mediów
predestynowanymi do korzystania z nowych mediów
(predyspozycje, dostęp, wykształcenie) a resztą
(predyspozycje, dostęp, wykształcenie) a resztą
społeczeństwa. Podział ten ma charakter pokoleniowy.
społeczeństwa. Podział ten ma charakter pokoleniowy.
Kompetencje medialne i edukacja
Kompetencje medialne i edukacja
medialna
medialna
W społeczeństwie przemysłowym minimum umiejętności
W społeczeństwie przemysłowym minimum umiejętności
intelektualnych – zdolność czytania i pisania.
intelektualnych – zdolność czytania i pisania.
W społeczeństwie medialnym – umiejętność korzystania z
W społeczeństwie medialnym – umiejętność korzystania z
komputera i Internetu, funkcji telefonu komórkowego,
komputera i Internetu, funkcji telefonu komórkowego,
obsługa urzadzeń sterowanych cyfrowo (odbiorniki RTV,
obsługa urzadzeń sterowanych cyfrowo (odbiorniki RTV,
aparaty, kamery, nawet sprzęt AGD). Chodzi nie tylko o
aparaty, kamery, nawet sprzęt AGD). Chodzi nie tylko o
sprawność techniczną, ale rozumienie działania urządzeń
sprawność techniczną, ale rozumienie działania urządzeń
i używanie ich w różnych celach, od praktycznych do
i używanie ich w różnych celach, od praktycznych do
zabawy.
zabawy.
Pytanie
Pytanie
Na co powinni zwrócić uwagę
Na co powinni zwrócić uwagę
pedagodzy pracujący w dobie
pedagodzy pracujący w dobie
nowych mediów, aby sprostać
nowych mediów, aby sprostać
wyzwaniom tej epoki i wymaganiom
wyzwaniom tej epoki i wymaganiom
jej uczniów?
jej uczniów?