background image

 

 

LEKI STOSOWANE W 

LEKI STOSOWANE W 

ZAKAŻENIACH 

ZAKAŻENIACH 

PASOŻYTNICZYCH I 

PASOŻYTNICZYCH I 

PIERWOTNIAKOWYCH

PIERWOTNIAKOWYCH

KASIOREK JUSTYNA

KASIOREK JUSTYNA

ANALITYKA MED.

ANALITYKA MED.

background image

 

 

Zakażenia pasożytami chorobotwórczymi u 

Zakażenia pasożytami chorobotwórczymi u 

człowieka są niezwykle częste.Przeważają w 

człowieka są niezwykle częste.Przeważają w 

regionach najbiedniejszych i najbardziej 

regionach najbiedniejszych i najbardziej 

zaniedbanych cywilizacyjnie.

zaniedbanych cywilizacyjnie.

Istnieją trzy grupy robaków 

Istnieją trzy grupy robaków 

chorobotwórczych:tasiemce,nicienie i przywry 

chorobotwórczych:tasiemce,nicienie i przywry 

wnętrzniaki.

wnętrzniaki.

W europie dominują zakażenia owsikiem,glistą 

W europie dominują zakażenia owsikiem,glistą 

ludzką i tasiemcami.

ludzką i tasiemcami.

Robaki są organizmami wielokomórkowymi i 

Robaki są organizmami wielokomórkowymi i 

wielotkankowymi z wykształconymi narządami i 

wielotkankowymi z wykształconymi narządami i 

układem nerwowym.

układem nerwowym.

Działanie leków zwalczających zakażenia 

Działanie leków zwalczających zakażenia 

pasożytami polega głównie na zaburzaniu ich 

pasożytami polega głównie na zaburzaniu ich 

przewodnictwa nerwowo-mięśniowego.

przewodnictwa nerwowo-mięśniowego.

background image

 

 

Zasady leczenia zakażeń 

Zasady leczenia zakażeń 

nicieniami

nicieniami

Leki należące do grupy pochodnych benzamidazolu 

Leki należące do grupy pochodnych benzamidazolu 

mają szeroki zakres działania 

mają szeroki zakres działania 

przeciwpasożytniczego.Upośledzają one 

przeciwpasożytniczego.Upośledzają one 

wielostronnie metabolizm komórek pasożytów,a 

wielostronnie metabolizm komórek pasożytów,a 

najistotniejszym efektem ich działania jest 

najistotniejszym efektem ich działania jest 

zahamowanie polimeryzacji 

zahamowanie polimeryzacji 

mikrokanalików(mikrotubul komórkowych) na 

mikrokanalików(mikrotubul komórkowych) na 

skutek nieodwracalnego połączenia się leków z 

skutek nieodwracalnego połączenia się leków z 

beta-tubuliną.W konsekwencji następuje porażenie 

beta-tubuliną.W konsekwencji następuje porażenie 

ruchowe pasożytów spowodowane przerwaniem 

ruchowe pasożytów spowodowane przerwaniem 

przewodzenia nerwowo-mięśniowego. 

przewodzenia nerwowo-mięśniowego. 

background image

 

 

PIRANTEL

PIRANTEL

Jest lekiem stosowanym głównie w zwalczaniu 

Jest lekiem stosowanym głównie w zwalczaniu 

owsicy,glistnicy i zakażenia tęgoryjcem dwunastnicy.

owsicy,glistnicy i zakażenia tęgoryjcem dwunastnicy.

Mechanizm działania polega na porażeniu mięśni 

Mechanizm działania polega na porażeniu mięśni 

pasożyta przez blok depolaryzacyjny płytki 

pasożyta przez blok depolaryzacyjny płytki 

mięśniowo-nerwowej.

mięśniowo-nerwowej.

Działa na formy dojrzałe i wczesne stadia rozwoju 

Działa na formy dojrzałe i wczesne stadia rozwoju 

pasożytów,natomiast nie niszczy ich larw w tkankach.

pasożytów,natomiast nie niszczy ich larw w tkankach.

Nie wolno stosować go w niewydolności wątroby,dnie 

Nie wolno stosować go w niewydolności wątroby,dnie 

moczanowej,porfirii,u kobiet w ciąży oraz podawać 

moczanowej,porfirii,u kobiet w ciąży oraz podawać 

razem z piperazyną (antagonizm farmakologiczny). 

razem z piperazyną (antagonizm farmakologiczny). 

Działania niepożądane:u chorych leczonych środkami 

Działania niepożądane:u chorych leczonych środkami 

przeciwcukrzycowymi należy często badać stężenie 

przeciwcukrzycowymi należy często badać stężenie 

glukozy gdyż w czasie leczenia pirantelem mogą 

glukozy gdyż w czasie leczenia pirantelem mogą 

wystąpić gwałtowne jego zmiany.W czasie leczenia 

wystąpić gwałtowne jego zmiany.W czasie leczenia 

mogą także wystąpić zaburzenia gastryczne,bóle i 

mogą także wystąpić zaburzenia gastryczne,bóle i 

zawroty głowy,senność i wysypki skórne.

zawroty głowy,senność i wysypki skórne.

background image

 

 

MEBENDAZOL

MEBENDAZOL

Pochodna benzoimidazolu

Pochodna benzoimidazolu

Mechanizm działania polega na hamowaniu 

Mechanizm działania polega na hamowaniu 

wchłaniania glukozy przez pasożyta,co prowadzi 

wchłaniania glukozy przez pasożyta,co prowadzi 

do szybkiego zużycia jego zapasów glikogenu i 

do szybkiego zużycia jego zapasów glikogenu i 

porażenia

porażenia

Nie wpływa na poziom glukozy w surowicy 

Nie wpływa na poziom glukozy w surowicy 

człowieka 

człowieka 

Jego zaletą w stosunku do poprzedniego leku jest 

Jego zaletą w stosunku do poprzedniego leku jest 

szeroki zakres działania przeciwpasożytniczego

szeroki zakres działania przeciwpasożytniczego

Działania niepożądane:jest lekiem mało 

Działania niepożądane:jest lekiem mało 

toksycznym,niekiedy wywołuje zaburzenia 

toksycznym,niekiedy wywołuje zaburzenia 

gastryczne,gorączkę,objawy 

gastryczne,gorączkę,objawy 

grypopodobne,reakcje alergiczne skóry 

grypopodobne,reakcje alergiczne skóry 

oraz,rzadko,kłębuszkowe zapalenie nerek.

oraz,rzadko,kłębuszkowe zapalenie nerek.

background image

 

 

TIABENDAZOL

TIABENDAZOL

Jest lekiem o szerokim zakresie działania 

Jest lekiem o szerokim zakresie działania 

przeciwpasożytniczego w porównaniu z 

przeciwpasożytniczego w porównaniu z 

mebendazolem.

mebendazolem.

Poraża ruchliwość postaci dojrzałych i larwalnych 

Poraża ruchliwość postaci dojrzałych i larwalnych 

nicieni.

nicieni.

Stosuje się go w zakażeniach węgorkiem 

Stosuje się go w zakażeniach węgorkiem 

jelitowym,włośnicy,zespole larwy wędrującej trzewnej 

jelitowym,włośnicy,zespole larwy wędrującej trzewnej 

lub skórnej.

lub skórnej.

Pomimo że działa w owsicy,zakażeniu tęgoryjcami i w 

Pomimo że działa w owsicy,zakażeniu tęgoryjcami i w 

glistnicy,jest lekiem drugiego wyboru w 

glistnicy,jest lekiem drugiego wyboru w 

nieinwazyjnych postaciach wymienionych robaczyc.

nieinwazyjnych postaciach wymienionych robaczyc.

background image

 

 

Nie wolno stosować go w inwazyjnych postaciach tych 

Nie wolno stosować go w inwazyjnych postaciach tych 

robaczyc,gdyż może to grozić gwałtowną migracją 

robaczyc,gdyż może to grozić gwałtowną migracją 

robaków przez drogi oddechowe i usta,a w 

robaków przez drogi oddechowe i usta,a w 

konsekwencji poważnymi powikłaniami.

konsekwencji poważnymi powikłaniami.

Działania niepożądane:zaburzenia 

Działania niepożądane:zaburzenia 

gastryczne,alergiczne zmiany 

gastryczne,alergiczne zmiany 

skóry,leukopenia,spadek ciśnienia 

skóry,leukopenia,spadek ciśnienia 

krwi,bradykardia,zaburzenia widzenia,senność oraz 

krwi,bradykardia,zaburzenia widzenia,senność oraz 

zaburzenia pamięci i czynności poznawczych.

zaburzenia pamięci i czynności poznawczych.

background image

 

 

PIPERAZYNA

PIPERAZYNA

Jest starym i tanim lekiem,działającym równie silnie w 

Jest starym i tanim lekiem,działającym równie silnie w 

zwalczaniu owsicy i glistnicy jak nowsze leki,opisane 

zwalczaniu owsicy i glistnicy jak nowsze leki,opisane 

powyżej.Należy ją jednak podawać dłużej i stosować 

powyżej.Należy ją jednak podawać dłużej i stosować 

dwa cykle leczenia.

dwa cykle leczenia.

Zwiększa wydalanie kwasu moczowego,gdyż po 

Zwiększa wydalanie kwasu moczowego,gdyż po 

połączeniu się z nim powoduje powstawanie łatwo 

połączeniu się z nim powoduje powstawanie łatwo 

rozpuszczalnej soli tego kwasu i powoduje alkalizację 

rozpuszczalnej soli tego kwasu i powoduje alkalizację 

moczu.Dlatego znalazła zastosowanie również w 

moczu.Dlatego znalazła zastosowanie również w 

leczeniu kamicy nerkowej,moczanowej oraz dny 

leczeniu kamicy nerkowej,moczanowej oraz dny 

moczanowej razem z lekami zwiększającymi 

moczanowej razem z lekami zwiększającymi 

wydalanie kwasu moczowego(probenecydem lub 

wydalanie kwasu moczowego(probenecydem lub 

sulfinpirazonem).

sulfinpirazonem).

background image

 

 

Działania niepożądane:jest na ogół lekiem bardzo 

Działania niepożądane:jest na ogół lekiem bardzo 

dobrze tolerowanym i niesłychanie rzadko wywołuje 

dobrze tolerowanym i niesłychanie rzadko wywołuje 

ciężkie powikłania,w tym napady drgawek 

ciężkie powikłania,w tym napady drgawek 

uogólnionych,zaburzenia widzenia,zaburzenia 

uogólnionych,zaburzenia widzenia,zaburzenia 

koordynacji ruchowej i śpiączkę.

koordynacji ruchowej i śpiączkę.

Lek ten jest przeciwwskazany u chorych na padaczkę 

Lek ten jest przeciwwskazany u chorych na padaczkę 

oraz osób z niewydolnością nerek lub wątroby.

oraz osób z niewydolnością nerek lub wątroby.

Istnieje kilkanaście soli piperazyny stosowanych w 

Istnieje kilkanaście soli piperazyny stosowanych w 

leczeniu,najczęściej stosuje się adypinian piperazyny.

leczeniu,najczęściej stosuje się adypinian piperazyny.

background image

 

 

LEWAMIZOL

LEWAMIZOL

Syntetyczna pochodna tiazolowa

Syntetyczna pochodna tiazolowa

Jest alternatywnym lekiem stosowanym w leczeniu zakażeń nicieniami.

Jest alternatywnym lekiem stosowanym w leczeniu zakażeń nicieniami.

Szybko lecz krótkotrwale poraża układ nerwowy robaków obłych

Szybko lecz krótkotrwale poraża układ nerwowy robaków obłych

Wywiera również działanie immunostymulujące,którego natura nie jest 

Wywiera również działanie immunostymulujące,którego natura nie jest 

na razie poznana.

na razie poznana.

Wywołuje dość liczne objawy niepożądane,jak 

Wywołuje dość liczne objawy niepożądane,jak 

nudności,wymioty,biegunki,wysypki uczuleniowe,a niekiedy nefropatię 

nudności,wymioty,biegunki,wysypki uczuleniowe,a niekiedy nefropatię 

i leukopenię.

i leukopenię.

Stosuje się go również jako lek wspomagający terapię niektórych 

Stosuje się go również jako lek wspomagający terapię niektórych 

nowotworów,np.raka jelita grubego,wraz z lekami 

nowotworów,np.raka jelita grubego,wraz z lekami 

przeciwnowotworowymi specyficznymi dla danego nowotworu.

przeciwnowotworowymi specyficznymi dla danego nowotworu.

Po dłuższym stosowaniu lewamizolu w terapii nowotworów może 

Po dłuższym stosowaniu lewamizolu w terapii nowotworów może 

wystąpić leukopenia ,a nawet agranulocytoza,zespół rzekomogrypowy 

wystąpić leukopenia ,a nawet agranulocytoza,zespół rzekomogrypowy 

oraz zaburzenia świadczące o toksycznym wpływie leku na OUN.

oraz zaburzenia świadczące o toksycznym wpływie leku na OUN.

background image

 

 

ALBENDAZOL

ALBENDAZOL

Pochodna benzoimidazolu o mechanizmie i zakresie 

Pochodna benzoimidazolu o mechanizmie i zakresie 

działania podobnym do mebendazolu.W 

działania podobnym do mebendazolu.W 

przeciwieństwie do niego wchłania się z przewodu 

przeciwieństwie do niego wchłania się z przewodu 

pokarmowego i może wywoływać częściej objawy 

pokarmowego i może wywoływać częściej objawy 

niepożądane,jak bóle głowy,nudności,wzdęcia,bóle 

niepożądane,jak bóle głowy,nudności,wzdęcia,bóle 

brzucha i wymioty.

brzucha i wymioty.

background image

 

 

Zasady leczenia zakażeń 

Zasady leczenia zakażeń 

tasiemcami

tasiemcami

U człowieka najczęściej występują:tasiemiec 

U człowieka najczęściej występują:tasiemiec 

nieuzbrojony,tasiemiec uzbrojony,bąblowiec i 

nieuzbrojony,tasiemiec uzbrojony,bąblowiec i 

tasiemiec szeroki.

tasiemiec szeroki.

W leczeniu tasiemczyc stosuje 

W leczeniu tasiemczyc stosuje 

się:

się:

niklosamid

niklosamid

 i 

 i 

prazykwantel

prazykwantel

.

.

background image

 

 

NIKLOSAMID

NIKLOSAMID

Pochodna kwasu chlorosalicylowego

Pochodna kwasu chlorosalicylowego

Zaburza metabolizm pasożytów,powodując gwałtowny wzrost 

Zaburza metabolizm pasożytów,powodując gwałtowny wzrost 

stężenia kwasu mlekowego,co prowadzi do obumarcia pasożyta 

stężenia kwasu mlekowego,co prowadzi do obumarcia pasożyta 

i wydalenia go w całości z przewodu pokarmowego.

i wydalenia go w całości z przewodu pokarmowego.

W ok.90% przypadków powoduje wyleczenie z zarobaczenia 

W ok.90% przypadków powoduje wyleczenie z zarobaczenia 

tasiemcami-jest przy tym mało toksyczny dla człowieka.             

tasiemcami-jest przy tym mało toksyczny dla człowieka.             

                                                                                                    

                                                                                                    

Nie wchłania się z przewodu pokarmowego,jest lekiem dobrze 

Nie wchłania się z przewodu pokarmowego,jest lekiem dobrze 

tolerowanym.

tolerowanym.

Podczas leczenia nie wolno pić alkoholu,nie należy go również 

Podczas leczenia nie wolno pić alkoholu,nie należy go również 

podawać kobietom w ciąży oraz w uporczywych 

podawać kobietom w ciąży oraz w uporczywych 

zaparciach,zaburzeniach wchłaniania i wrzodziejącym zapaleniu 

zaparciach,zaburzeniach wchłaniania i wrzodziejącym zapaleniu 

jelita grubego.

jelita grubego.

Skuteczny w leczeniu owsicy.

Skuteczny w leczeniu owsicy.

background image

 

 

PRAZYKWANTEL

PRAZYKWANTEL

Pochodna chinoliny

Pochodna chinoliny

Uszkadza powłoki płaźińców i zaburza ich 

Uszkadza powłoki płaźińców i zaburza ich 

przepuszczalność prowadząc do paraliżu 

przepuszczalność prowadząc do paraliżu 

mięśni pasożyta.

mięśni pasożyta.

Działania niepożądane:lek jest na ogół dobrze 

Działania niepożądane:lek jest na ogół dobrze 

tolerowany.Rzadko występują powikłania 

tolerowany.Rzadko występują powikłania 

polekowe w postaci alergicznych zmian 

polekowe w postaci alergicznych zmian 

skóry,objawów gastrycznych i gorączki.

skóry,objawów gastrycznych i gorączki.

Przeciwwskazaniem względnym do stosowania 

Przeciwwskazaniem względnym do stosowania 

jest niewydolność nerek.wątroby i serca.

jest niewydolność nerek.wątroby i serca.

background image

 

 

W leczeniu zakażeń robakami płaskimi stosuje się 

W leczeniu zakażeń robakami płaskimi stosuje się 

również takie leki,jak PAROMOMYCYNĘ(antybiotyk 

również takie leki,jak PAROMOMYCYNĘ(antybiotyk 

aminoglikozydowy nie wchłaniający się z przewodu 

aminoglikozydowy nie wchłaniający się z przewodu 

pokarmowego),MEPAKRYNĘ(barwnik akrydynowy 

pokarmowego),MEPAKRYNĘ(barwnik akrydynowy 

działający przeciwpierwotniakowo),BITIONOL,EMETYNĘ 

działający przeciwpierwotniakowo),BITIONOL,EMETYNĘ 

oraz DICHLOROFEN.Jednak leki te są rzadziej 

oraz DICHLOROFEN.Jednak leki te są rzadziej 

stosowane od niklosamidu i prazykwantelu,bądź to ze 

stosowane od niklosamidu i prazykwantelu,bądź to ze 

względu na liczne objawy 

względu na liczne objawy 

niepożądane(mepakryna,dichlorofen)bądź to ze 

niepożądane(mepakryna,dichlorofen)bądź to ze 

względu na mniejszą skuteczność(paromomycyna).      

względu na mniejszą skuteczność(paromomycyna).      

                                                                                        

                                                                                        

                                                                   

                                                                   

background image

 

 

Zasady leczenia zakażeń

Zasady leczenia zakażeń

 przywrami

 przywrami

Przywry najczęściej powodujące zakażenia u 

Przywry najczęściej powodujące zakażenia u 

człowieka należą do rodzaju Schistosoma,dlatego 

człowieka należą do rodzaju Schistosoma,dlatego 

te zakażenia nazywa się schistosomozą.

te zakażenia nazywa się schistosomozą.

Pasożyty dostają się do przewodu pokarmowego 

Pasożyty dostają się do przewodu pokarmowego 

z wodą,w której żyją zakażone ślimaki.Rozwijają 

z wodą,w której żyją zakażone ślimaki.Rozwijają 

się one w przewodzie pokarmowym,wątrobie i 

się one w przewodzie pokarmowym,wątrobie i 

śledzionie.

śledzionie.

Lekiem z wyboru w leczeniu schistosomozy jest 

Lekiem z wyboru w leczeniu schistosomozy jest 

prazykwantel podawany w jednorazowej dawce 

prazykwantel podawany w jednorazowej dawce 

40mg/kg mc.

40mg/kg mc.

background image

 

 

METRYFONAT

METRYFONAT

Jest alternatywnym i znacznie tańszym lekiem 

Jest alternatywnym i znacznie tańszym lekiem 

stosowanym w zwalczaniu zakażeń przywrami 

stosowanym w zwalczaniu zakażeń przywrami 

z rodzaju Schistosoma.

z rodzaju Schistosoma.

Lek jest dobrze tolerowany.

Lek jest dobrze tolerowany.

Ponieważ stwierdzono że metryfonat silnie 

Ponieważ stwierdzono że metryfonat silnie 

hamuje aktywność acetylocholinesterazy,a w 

hamuje aktywność acetylocholinesterazy,a w 

konsekwencji zwiększa stężenie acetylocholiny 

konsekwencji zwiększa stężenie acetylocholiny 

w erytrocytach,podjęto próby wykorzystania 

w erytrocytach,podjęto próby wykorzystania 

tego leku w chorobie Alzheimera.

tego leku w chorobie Alzheimera.

background image

 

 

ZASADY LECZENIA ZAKAŻEŃ 

ZASADY LECZENIA ZAKAŻEŃ 

PIERWOTNIAKAMI

PIERWOTNIAKAMI

    

    

Leki stosowane w zimnicy

Leki stosowane w zimnicy

              

              

                             

                             

Zimnica(malaria) jest chorobą zakaźną o przebiegu 

Zimnica(malaria) jest chorobą zakaźną o przebiegu 

ostrym lub przewlekłym wywołaną przez pierwotniaki 

ostrym lub przewlekłym wywołaną przez pierwotniaki 

z rodzaju zarodźców(Plasmodium),przenoszonych na 

z rodzaju zarodźców(Plasmodium),przenoszonych na 

człowieka przez samice komarów 

człowieka przez samice komarów 

widliszków(Anopheles).

widliszków(Anopheles).

Zimnicę wywołują cztery rodzaje zarodzców:zarodziec 

Zimnicę wywołują cztery rodzaje zarodzców:zarodziec 

ruchliwy,zarodziec owalny,zarodziec malarii i 

ruchliwy,zarodziec owalny,zarodziec malarii i 

zarodziec sierpowaty. 

zarodziec sierpowaty. 

background image

 

 

CHININA

CHININA

Jest najstarszym lekiem przeciwzimniczym

Jest najstarszym lekiem przeciwzimniczym

Najsilniej działa na schizontocyty we krwi,a słabo na 

Najsilniej działa na schizontocyty we krwi,a słabo na 

sporozoity.Niszczy gametocyty P.vivax oraz P.malariae

sporozoity.Niszczy gametocyty P.vivax oraz P.malariae

Sama nie działa na P.falciparum,natomiast stosowana 

Sama nie działa na P.falciparum,natomiast stosowana 

ze swym stereoizomerem - chinidyną,wywiera silny 

ze swym stereoizomerem - chinidyną,wywiera silny 

efekt przeciwko szczepom P.faliciparum opornym na 

efekt przeciwko szczepom P.faliciparum opornym na 

wiele leków przeciwmalarycznych.

wiele leków przeciwmalarycznych.

Chinidyna poraża płytkę mięśni prążkowanych,dlatego 

Chinidyna poraża płytkę mięśni prążkowanych,dlatego 

może spowodować ciężkie powikłania oddechowe na 

może spowodować ciężkie powikłania oddechowe na 

skutek porażenia mięśni oddechowych oraz zaburzenia 

skutek porażenia mięśni oddechowych oraz zaburzenia 

połykania u chorych z nużliwością mięśniową.

połykania u chorych z nużliwością mięśniową.

background image

 

 

Alkaloidy chininowe ulegają szybkiemu 

Alkaloidy chininowe ulegają szybkiemu 

metabolizmowi w wątrobie za pomocą 

metabolizmowi w wątrobie za pomocą 

cytochromu P-450 CYP3A4.Większość 

cytochromu P-450 CYP3A4.Większość 

metabolitów wydala się z moczem.Jeden z tych 

metabolitów wydala się z moczem.Jeden z tych 

metabolitów,3-hydroksychinina,zachowuje 

metabolitów,3-hydroksychinina,zachowuje 

częściowo działanie przeciwmalaryczne,a 

częściowo działanie przeciwmalaryczne,a 

ulegając kumulacji,może wywołać działanie 

ulegając kumulacji,może wywołać działanie 

toksyczne.Pomimo dość dużej toksyczności 

toksyczne.Pomimo dość dużej toksyczności 

chininę stosuje się do zwalczania schizontocytów 

chininę stosuje się do zwalczania schizontocytów 

P.falciparum opornych na nowsze leki.

P.falciparum opornych na nowsze leki.

Działania niepożądane:duże dawki wywołują 

Działania niepożądane:duże dawki wywołują 

zespół tzw.cinchonizmu(dzwonienie w uszach,bóle 

zespół tzw.cinchonizmu(dzwonienie w uszach,bóle 

głowy,zaburzenia żołądkowo-jelitowe,gwałtowne 

głowy,zaburzenia żołądkowo-jelitowe,gwałtowne 

spadki ciśnienia krwi),zagrażającą życiu 

spadki ciśnienia krwi),zagrażającą życiu 

hipoglikemię oraz gwałtowną hipotensję. 

hipoglikemię oraz gwałtowną hipotensję. 

background image

 

 

Przeciwwskazaniem do stosowania chinidyny jest 

Przeciwwskazaniem do stosowania chinidyny jest 

nadwrażliwość na lek objawiająca się 

nadwrażliwość na lek objawiająca się 

zaburzeniami skórnymi,obrzękami pochodzenia 

zaburzeniami skórnymi,obrzękami pochodzenia 

naczyniowego,dużymi zaburzeniami słuchowymi i 

naczyniowego,dużymi zaburzeniami słuchowymi i 

wzrokowymi oraz hemolizą.

wzrokowymi oraz hemolizą.

Interakcje:chinidyna wchodzi w szkodliwe 

Interakcje:chinidyna wchodzi w szkodliwe 

interakcje z doustnymi lekami 

interakcje z doustnymi lekami 

przeciwzakrzepowymi i lekami blokującymi płytkę 

przeciwzakrzepowymi i lekami blokującymi płytkę 

motoryczną.

motoryczną.

Wszystkie preparaty chinidyny są solami kwasu 

Wszystkie preparaty chinidyny są solami kwasu 

solnego(chlorowodorkami).

solnego(chlorowodorkami).

background image

 

 

CHLOROCHINA

CHLOROCHINA

Wprowadzona w 1943 roku,lek syntetyczny

Wprowadzona w 1943 roku,lek syntetyczny

Jest bardzo skuteczna wobec postaci 

Jest bardzo skuteczna wobec postaci 

erytrocytarnych wszystkich zarodzców zimnicy i 

erytrocytarnych wszystkich zarodzców zimnicy i 

szczepówP.falciparum wrażliwych na ten lek.

szczepówP.falciparum wrażliwych na ten lek.

Jest stosowana w innych zespołach 

Jest stosowana w innych zespołach 

chorobowych,m.in.w amebiozie wątrobowej.

chorobowych,m.in.w amebiozie wątrobowej.

Chlorochina oraz jej analog hydroksychinolina są 

Chlorochina oraz jej analog hydroksychinolina są 

stosowane także w reumatoidalnym zapaleniu 

stosowane także w reumatoidalnym zapaleniu 

stawów,toczniu rumieniowatym układowym oraz 

stawów,toczniu rumieniowatym układowym oraz 

sarkoidozie.

sarkoidozie.

Chlorochina,która gromadzi się w schizontocytach 

Chlorochina,która gromadzi się w schizontocytach 

zarodzców wrażliwych na lek,zapobiega inaktywacji 

zarodzców wrażliwych na lek,zapobiega inaktywacji 

hemu,co prowadzi do nasilenia procesów 

hemu,co prowadzi do nasilenia procesów 

oksydacyjnych i aktywacji proteaz uszkadzających 

oksydacyjnych i aktywacji proteaz uszkadzających 

błony komórkowe pasożytów.

błony komórkowe pasożytów.

background image

 

 

Dobrze i szybko się wchłania z przewodu 

Dobrze i szybko się wchłania z przewodu 

pokarmowego.Jest najbardziej uniwersalnym lekiem 

pokarmowego.Jest najbardziej uniwersalnym lekiem 

przeciwzimniczym.Jej największą wada jest szybkie 

przeciwzimniczym.Jej największą wada jest szybkie 

wytwarzanie oporności u Plasmodium falciparum.

wytwarzanie oporności u Plasmodium falciparum.

Jest lekiem lepszym od chininy gdyż skuteczniej 

Jest lekiem lepszym od chininy gdyż skuteczniej 

przerywa ostrą fazę malarii wywołaną przez P.vivax i 

przerywa ostrą fazę malarii wywołaną przez P.vivax i 

P.ovale.Na ogół znosi ostre napady choroby w ciągu 

P.ovale.Na ogół znosi ostre napady choroby w ciągu 

24-48h.

24-48h.

Działania niepożądane:jest lekiem 

Działania niepożądane:jest lekiem 

bezpiecznym.Objawy toksyczne występują po zbyt 

bezpiecznym.Objawy toksyczne występują po zbyt 

szybkim podaniu parenteralnym,są to- zaburzenia 

szybkim podaniu parenteralnym,są to- zaburzenia 

sercowo-naczyniowe(spadek ciśnienia 

sercowo-naczyniowe(spadek ciśnienia 

krwi,rozszerzenie naczyń krwionośnych,zaburzenia 

krwi,rozszerzenie naczyń krwionośnych,zaburzenia 

czynności serca).Inne objawy niepożądane 

czynności serca).Inne objawy niepożądane 

to:zaburzenia żołądkowo-jelitowe,bóle głowy i 

to:zaburzenia żołądkowo-jelitowe,bóle głowy i 

pokrzywka,uczula na promienie UV

pokrzywka,uczula na promienie UV

Przeciwwskazania:padaczka,myasthenia gravis

Przeciwwskazania:padaczka,myasthenia gravis

Szkodliwe interakcje:z lekami przeciwpadaczkowymi i 

Szkodliwe interakcje:z lekami przeciwpadaczkowymi i 

przeciwarytmicznymi.Lek zwiększa toksyczność 

przeciwarytmicznymi.Lek zwiększa toksyczność 

digoksyny i cyklosporyny A.

digoksyny i cyklosporyny A.

background image

 

 

PRYMACHINA

PRYMACHINA

Została odkryta w 1940 roku.

Została odkryta w 1940 roku.

Działa na znajdujące się w wątrobie i tkankach 

Działa na znajdujące się w wątrobie i tkankach 

postacie P.vivax i P.ovale,a więc jej stosowanie w 

postacie P.vivax i P.ovale,a więc jej stosowanie w 

przypadku zakażenia zarodzcami na nią wrażliwymi 

przypadku zakażenia zarodzcami na nią wrażliwymi 

powoduje całkowite wyleczenie chorych.Na skutek 

powoduje całkowite wyleczenie chorych.Na skutek 

działania prymachiny powstają wolne rodniki, które 

działania prymachiny powstają wolne rodniki, które 

niszczą zarodzce.

niszczą zarodzce.

Działania niepożądane:najczęściej zaburzenia 

Działania niepożądane:najczęściej zaburzenia 

żołądkowo-jelitowe,rzadziej niedokrwistość 

żołądkowo-jelitowe,rzadziej niedokrwistość 

niedobarwliwa,leukocytoza,methemoglobinemia,któ

niedobarwliwa,leukocytoza,methemoglobinemia,któ

rej objawem jest rzucająca się w oczy sinica.

rej objawem jest rzucająca się w oczy sinica.

background image

 

 

SULFADOKSYNA

SULFADOKSYNA

Jest sulfonamidem o bardzo długim okresie działania 

Jest sulfonamidem o bardzo długim okresie działania 

na wszystkie zarodzce zimnicy u 

na wszystkie zarodzce zimnicy u 

człowieka,wprowadzonym do lecznictwa w 1971 

człowieka,wprowadzonym do lecznictwa w 1971 

roku.

roku.

Jest stosowana w leczeniu toksoplazmozy i 

Jest stosowana w leczeniu toksoplazmozy i 

zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis 

zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis 

carinii.Ze względu na niezbyt wielką efektywność 

carinii.Ze względu na niezbyt wielką efektywność 

działania jest stosowana razem z pirymetaminą lub 

działania jest stosowana razem z pirymetaminą lub 

meflochiną.

meflochiną.

background image

 

 

MEFLOCHINA

MEFLOCHINA

Pochodna chinolinometanolu

Pochodna chinolinometanolu

Odkryta w 1980r.,działa zabójczo na postacie zarodzców 

Odkryta w 1980r.,działa zabójczo na postacie zarodzców 

znajdujących się we krwi,głównie na dojrzałe trofozoity i 

znajdujących się we krwi,głównie na dojrzałe trofozoity i 

schizonty.

schizonty.

Należy stosować ją w zapobieganiu i leczeniu malarii 

Należy stosować ją w zapobieganiu i leczeniu malarii 

wywołanej przez P.falciparum oporne na inne leki 

wywołanej przez P.falciparum oporne na inne leki 

przeciwmalaryczne.Lek ten jest bardzo wskazany w 

przeciwmalaryczne.Lek ten jest bardzo wskazany w 

profilaktyce malarii u osób ze sprawnym układem 

profilaktyce malarii u osób ze sprawnym układem 

immunologicznym udających się do krajów,w których malaria 

immunologicznym udających się do krajów,w których malaria 

jest chorobą bardzo rozpowszechnioną (endemiczną).

jest chorobą bardzo rozpowszechnioną (endemiczną).

Działania niepożądane:są zależne od dawki:mniejsze dawki 

Działania niepożądane:są zależne od dawki:mniejsze dawki 

mogą wywołać:zaburzenia układu pokarmowego 

mogą wywołać:zaburzenia układu pokarmowego 

(nudności,wymioty,biegunka,ból brzucha),a większe - 

(nudności,wymioty,biegunka,ból brzucha),a większe - 

zaburzenia ze strony OUN (bóle i zawroty 

zaburzenia ze strony OUN (bóle i zawroty 

głowy,encefalopatia,drgawki);nie powinna być podawana 

głowy,encefalopatia,drgawki);nie powinna być podawana 

kobietom w ciąży.

kobietom w ciąży.

background image

 

 

HALOFANTRYNA,PROGUANIL

HALOFANTRYNA,PROGUANIL

Halofantryna działa wyłącznie na postacie 

Halofantryna działa wyłącznie na postacie 

zarodzców znajdujące się we krwi.

zarodzców znajdujące się we krwi.

Jest wskazana głównie w leczeniu malarii 

Jest wskazana głównie w leczeniu malarii 

wywołanej przez P.falciparum.

wywołanej przez P.falciparum.

Znacznie lepiej tolerowana niż meflochina.

Znacznie lepiej tolerowana niż meflochina.

Proguanil działa przeciwmalarycznie po 

Proguanil działa przeciwmalarycznie po 

biotransformacji w wątrobie do 

biotransformacji w wątrobie do 

cykloguanilu,hamując syntezę DNA 

cykloguanilu,hamując syntezę DNA 

P.falciparum.Stosuje się go również wraz z 

P.falciparum.Stosuje się go również wraz z 

chlorochiną.

chlorochiną.

Działania niepożądane:głównie zaburzenia 

Działania niepożądane:głównie zaburzenia 

żołądkowo-jelitowe. 

żołądkowo-jelitowe. 

background image

 

 

ATOWAKWON

ATOWAKWON

Wprowadzony do leczenia w 1991r.

Wprowadzony do leczenia w 1991r.

Hamuje transport elektronów do mitochondriów zarodzców 

Hamuje transport elektronów do mitochondriów zarodzców 

malarii.Działa skutecznie w zakażeniach P.falciparum

malarii.Działa skutecznie w zakażeniach P.falciparum

Stosuje się go z proguanilem,gdyż ma podobny do niego 

Stosuje się go z proguanilem,gdyż ma podobny do niego 

mechanizm działania biologicznego.Wchłania się słabo z 

mechanizm działania biologicznego.Wchłania się słabo z 

przewodu pokarmowego.Jego dostępność biologiczną 

przewodu pokarmowego.Jego dostępność biologiczną 

zwiększają pokarmy zawierające dużo tłuszczu.Łączy się w 

zwiększają pokarmy zawierające dużo tłuszczu.Łączy się w 

99% z białkami osocza.Nie przenika do płynu mózgowo-

99% z białkami osocza.Nie przenika do płynu mózgowo-

rdzeniowego.

rdzeniowego.

Działania niepożądane:jest na ogół dobrze 

Działania niepożądane:jest na ogół dobrze 

tolerowany,rzadko występują nasilone objawy 

tolerowany,rzadko występują nasilone objawy 

niepożądane,wymagające odstawienia leku,takie 

niepożądane,wymagające odstawienia leku,takie 

jak:wysypki skórne,gorączka,bóle głowy,nudności i wymioty.

jak:wysypki skórne,gorączka,bóle głowy,nudności i wymioty.

Stosuje się go również w ciężkim zapaleniu płuc wywołanym 

Stosuje się go również w ciężkim zapaleniu płuc wywołanym 

przez pierwotniaka Pneumocystis carinii,szczególnie u 

przez pierwotniaka Pneumocystis carinii,szczególnie u 

chorych na AIDS oraz w zakażeniu Toxoplazma gondii.

chorych na AIDS oraz w zakażeniu Toxoplazma gondii.

background image

 

 

ARTEMIZYNA

ARTEMIZYNA

Jest to endotlenek laktonu seskwiterpenowego 

Jest to endotlenek laktonu seskwiterpenowego 

otrzymywany z wyciągów piołunu.Związkiem 

otrzymywany z wyciągów piołunu.Związkiem 

czynnym tej substancji jest cząsteczka 

czynnym tej substancji jest cząsteczka 

endonadtlenku,która powoduje uszkodzenie białek 

endonadtlenku,która powoduje uszkodzenie białek 

swoistychzarodzców.

swoistychzarodzców.

Działa również przeciwko Leishmania major i 

Działa również przeciwko Leishmania major i 

Toxoplazma gondii.

Toxoplazma gondii.

Stosuje się ją w leczeniu napadów malarycznych 

Stosuje się ją w leczeniu napadów malarycznych 

wywołanych przez P.vivax oraz 

wywołanych przez P.vivax oraz 

P.falciparum.Natomiast jest ona nieskuteczna w 

P.falciparum.Natomiast jest ona nieskuteczna w 

zapobieganiu zakażeniom zarodzcami 

zapobieganiu zakażeniom zarodzcami 

malarii.Preparaty zawierające atremizynę ulegają 

malarii.Preparaty zawierające atremizynę ulegają 

biotransformacji w wątrobie do dihydroartemizyny,a 

biotransformacji w wątrobie do dihydroartemizyny,a 

następnie powstają cztery nieaktywne metabolity 

następnie powstają cztery nieaktywne metabolity 

związku podstawowego.

związku podstawowego.

background image

 

 

Artemizyna jest najszybciej działającym,najbardziej 

Artemizyna jest najszybciej działającym,najbardziej 

efektywnym i najbezpieczniejszym lekiem 

efektywnym i najbezpieczniejszym lekiem 

przeciwmalarycznym,działającym nawet na 

przeciwmalarycznym,działającym nawet na 

P.falciparum oporne na inne leki 

P.falciparum oporne na inne leki 

przeciwmalaryczne.

przeciwmalaryczne.

Lek jest bardzo dobrze tolerowany.

Lek jest bardzo dobrze tolerowany.

Jak dotąd opisano sporadyczne objawy 

Jak dotąd opisano sporadyczne objawy 

niepożądane,które nie są w pęłni udokumentowane.

niepożądane,które nie są w pęłni udokumentowane.

background image

 

 

LUMEFANTRYNA

LUMEFANTRYNA

Zaburza syntezę kwasów nukleinowych i białek 

Zaburza syntezę kwasów nukleinowych i białek 

zarodzców,w tym także P.falciparum.

zarodzców,w tym także P.falciparum.

Zapobiega napadom zimnicy.

Zapobiega napadom zimnicy.

Działania niepożądane:bóle i zawroty głowy,ból 

Działania niepożądane:bóle i zawroty głowy,ból 

brzucha,biegunka,wymioty,arytmie 

brzucha,biegunka,wymioty,arytmie 

sercowe,zmęczenie.

sercowe,zmęczenie.

background image

 

 

LEKI STOSOWANE W 

LEKI STOSOWANE W 

TRYPANOSOMOZACH

TRYPANOSOMOZACH

Do trypanosomoz zaliczamy śpiączkę afrykańską 

Do trypanosomoz zaliczamy śpiączkę afrykańską 

wywołaną przez świdrowiec gambijski lub 

wywołaną przez świdrowiec gambijski lub 

rodezyjski,przenoszone przez muchę tse-tse,oraz 

rodezyjski,przenoszone przez muchę tse-tse,oraz 

chorobę Chagasa.

chorobę Chagasa.

Śpiączka afrykańska przebiega dwufazowo:w fazie I 

Śpiączka afrykańska przebiega dwufazowo:w fazie I 

występuje gorączka i duże powiększenie węzłów 

występuje gorączka i duże powiększenie węzłów 

chłonnych,faza II charakteryzuje się zapaleniem 

chłonnych,faza II charakteryzuje się zapaleniem 

opon mózgowych i mózgu i stanem śpiączki.

opon mózgowych i mózgu i stanem śpiączki.

background image

 

 

Leki stosowane w I fazie śpiączki 

Leki stosowane w I fazie śpiączki 

afrykańskiej

afrykańskiej

SURAMINA

SURAMINA

Uszkadza błony komórkowe świdrowców i osłabia 

Uszkadza błony komórkowe świdrowców i osłabia 

aktywność enzymów cytozolu niezbędnych do 

aktywność enzymów cytozolu niezbędnych do 

prawidłowego metabolizmu pasożytów. 

prawidłowego metabolizmu pasożytów. 

Nie wchłania się z przewodu pokarmowego,stosuje 

Nie wchłania się z przewodu pokarmowego,stosuje 

się ją jedynie dożylnie,w powolnych 

się ją jedynie dożylnie,w powolnych 

wstrzyknięciach.

wstrzyknięciach.

Działania niepożądane:lek wywołuje wiele objawów 

Działania niepożądane:lek wywołuje wiele objawów 

niepożądanych o różnym nasileniu,które są również 

niepożądanych o różnym nasileniu,które są również 

związane z działaniem trucizn z rozpadających się 

związane z działaniem trucizn z rozpadających się 

pasożytów;są to najczęściej:uczucie 

pasożytów;są to najczęściej:uczucie 

rozbicia,zmęczenie,nudności,wymioty,wysoka 

rozbicia,zmęczenie,nudności,wymioty,wysoka 

gorączka i wysypki skórne.Dwa ostatnie objawy 

gorączka i wysypki skórne.Dwa ostatnie objawy 

występują w okresie rozpadu pasożytów.Można im 

występują w okresie rozpadu pasożytów.Można im 

zapobiec podając glikokortykosteroidy.

zapobiec podając glikokortykosteroidy.

background image

 

 

Najpoważniejszym powikłaniem leczenia 

Najpoważniejszym powikłaniem leczenia 

suraminą jest uszkodzenie nerek,zwykle 

suraminą jest uszkodzenie nerek,zwykle 

samoistnie ustępujące.

samoistnie ustępujące.

Stosowanie tego leku wymaga wielkiej 

Stosowanie tego leku wymaga wielkiej 

ostrożności od lekarza prowadzącego leczenie.

ostrożności od lekarza prowadzącego leczenie.

background image

 

 

PENTAMIDYNA

PENTAMIDYNA

Toksycznie działa na pasożyty,a mechanizm tych 

Toksycznie działa na pasożyty,a mechanizm tych 

działań jest wciąż badany.

działań jest wciąż badany.

Działania niepożądane:dotyczą ok. 50%leczonych 

Działania niepożądane:dotyczą ok. 50%leczonych 

chorych.Często po dożylnym podaniu występują 

chorych.Często po dożylnym podaniu występują 

niebezpieczne powikłania w postaci 

niebezpieczne powikłania w postaci 

bezdechu,tachykardii,omdlenia;do mniej 

bezdechu,tachykardii,omdlenia;do mniej 

niepokojących objawów należą bóle i zawroty 

niepokojących objawów należą bóle i zawroty 

głowy oraz wymioty.Ciężkie objawy występują na 

głowy oraz wymioty.Ciężkie objawy występują na 

skutek gwałtownego spadku ciśnienia krwi 

skutek gwałtownego spadku ciśnienia krwi 

spowodowanego hiperhistaminemią.

spowodowanego hiperhistaminemią.

background image

 

 

Leki stosowane w II fazie śpiączki 

Leki stosowane w II fazie śpiączki 

afrykańskiej

afrykańskiej

MELARSOPROL

MELARSOPROL

Jest lekiem zawierającym trójwartościowy arsen.

Jest lekiem zawierającym trójwartościowy arsen.

Reaguje z wieloma biologicznie czynnymi 

Reaguje z wieloma biologicznie czynnymi 

cząsteczkami niezbędnymi do prawidłowego 

cząsteczkami niezbędnymi do prawidłowego 

metabolizmu pasożytów.Dokładny mechanizm 

metabolizmu pasożytów.Dokładny mechanizm 

jego działania przeciw świdrowcom nie jest 

jego działania przeciw świdrowcom nie jest 

znany.Jest jedynym skutecznym lekiem 

znany.Jest jedynym skutecznym lekiem 

stosowanym w zaburzeniach mózgowych w 

stosowanym w zaburzeniach mózgowych w 

przebiegu trypanosomozy.

przebiegu trypanosomozy.

background image

 

 

Działania niepożądane:wysoka gorączka,a 

Działania niepożądane:wysoka gorączka,a 

przede wszystkim reaktywna encefalopatia 

przede wszystkim reaktywna encefalopatia 

występująca między cyklami terapeutycznymi,w 

występująca między cyklami terapeutycznymi,w 

czasie której występują drgawki,ostry obrzęk 

czasie której występują drgawki,ostry obrzęk 

mózgu,śpiączka i ostre zaburzenia 

mózgu,śpiączka i ostre zaburzenia 

psychiczne;dotyczą ok. 6% 

psychiczne;dotyczą ok. 6% 

chorych.Równoczesne stosowanie 

chorych.Równoczesne stosowanie 

glikokortykosteroidów zapobiega ciężkim 

glikokortykosteroidów zapobiega ciężkim 

objawom encefalopatii.

objawom encefalopatii.

Lek stosuje się wyłącznie u chorych 

Lek stosuje się wyłącznie u chorych 

hospitalizowanych.

hospitalizowanych.

background image

 

 

Leki stosowane w chorobie 

Leki stosowane w chorobie 

Chagasa

Chagasa

Główne objawy tej choroby to przerost serca i 

Główne objawy tej choroby to przerost serca i 

zaburzenia żołądkowo-jelitowe.Przyczyną choroby jest 

zaburzenia żołądkowo-jelitowe.Przyczyną choroby jest 

zakażenie Trypanosoma cruzi.

zakażenie Trypanosoma cruzi.

NIFURTIMOKS

NIFURTIMOKS

Niszczy organelle komórkowe pasożyta

Niszczy organelle komórkowe pasożyta

Wchłania się dość dobrze z przewodu pokarmowego i 

Wchłania się dość dobrze z przewodu pokarmowego i 

jest szybko metabolizowany w wątrobie.

jest szybko metabolizowany w wątrobie.

Wywołuje często działania niepożądane,które są 

Wywołuje często działania niepożądane,które są 

wyrazem nadwrażliwości,takie jak:zapalenie 

wyrazem nadwrażliwości,takie jak:zapalenie 

skóry,gorączka,żółtaczka,nacieki skórne i reakcje 

skóry,gorączka,żółtaczka,nacieki skórne i reakcje 

anafilaktyczne,a ponad to:neuropatię 

anafilaktyczne,a ponad to:neuropatię 

obwodową,zaburzenia psychiczne,leukopenię i 

obwodową,zaburzenia psychiczne,leukopenię i 

zmniejszenie wytwarzania plemników.

zmniejszenie wytwarzania plemników.

background image

 

 

Leki stosowane w

Leki stosowane w

 leiszmaniozie

 leiszmaniozie

Choroba ta może wystąpić w postaci wrzodu 

Choroba ta może wystąpić w postaci wrzodu 

tropikalnego lub choroby kala-azar 

tropikalnego lub choroby kala-azar 

(leiszmaniozy trzewnej),w której pasożyty 

(leiszmaniozy trzewnej),w której pasożyty 

atakują otrzewną,wątrobę i śledzionę.

atakują otrzewną,wątrobę i śledzionę.

Stosuje się 

Stosuje się 

pentamidynę

pentamidynę

 i 

 i 

amfotercynę B

amfotercynę B

.

.

Amfotercyna B jest lekiem bardzo 

Amfotercyna B jest lekiem bardzo 

toksycznym,wywołuje silna 

toksycznym,wywołuje silna 

gorączkę,uogólnione bóle,uszkodzenie nerek i 

gorączkę,uogólnione bóle,uszkodzenie nerek i 

ciężkie zaburzenia czynności OUN.

ciężkie zaburzenia czynności OUN.

background image

 

 

Leki stosowane 

Leki stosowane 

w lambliozie

w lambliozie

Przyczyną tej choroby jest zakażenie jelita 

Przyczyną tej choroby jest zakażenie jelita 

cienkiego pierwotniakiem Giardia lamblia.

cienkiego pierwotniakiem Giardia lamblia.

Występuje w postaci bezobjawowej,w postaci 

Występuje w postaci bezobjawowej,w postaci 

nagle występującej gwałtownej biegunki lub 

nagle występującej gwałtownej biegunki lub 

zespołu złego wchłaniania.

zespołu złego wchłaniania.

FURAZOLIDON

FURAZOLIDON

Jest pochodną nitrofuranu.

Jest pochodną nitrofuranu.

Działania 

Działania 

niepożądane:nudności,wymioty,biegunka,bóle 

niepożądane:nudności,wymioty,biegunka,bóle 

głowy,senność,zmiany skórne - występują 

głowy,senność,zmiany skórne - występują 

rzadko.W czasie stosowania leku należy wykluczyć 

rzadko.W czasie stosowania leku należy wykluczyć 

picie napojów alkoholowych.

picie napojów alkoholowych.

background image

 

 

METRONIDAZOL

METRONIDAZOL

Jest pochodną nitroimidazolu,no ogół dobrze tolerowaną

Jest pochodną nitroimidazolu,no ogół dobrze tolerowaną

Działania niepożądane:nudności,anoreksja,zaburzenia 

Działania niepożądane:nudności,anoreksja,zaburzenia 

smaku - występują rzadko.

smaku - występują rzadko.

TYNIDAZOL

TYNIDAZOL

Jest pochodną nitroimidazolu,lepiej tolerowaną od 

Jest pochodną nitroimidazolu,lepiej tolerowaną od 

metronidazolu.

metronidazolu.

NIMORAZOL

NIMORAZOL

Pochodna nitroimidazolu,bezpieczniejsza od tynidazolu.

Pochodna nitroimidazolu,bezpieczniejsza od tynidazolu.

ORNIDAZOL

ORNIDAZOL

Jest to jedna z najnowszych pochodnych nitroimidazolu.

Jest to jedna z najnowszych pochodnych nitroimidazolu.

Stosuje się też:

Stosuje się też:

PAROMOMYCYNĘ i AZITROMYCYNĘ. 

PAROMOMYCYNĘ i AZITROMYCYNĘ. 

background image

 

 

Leki stosowane w 

Leki stosowane w 

rzęsistkowicy

rzęsistkowicy

Chorobę tę wywołuje zakażenie pierwotniakiem Trichomonas 

Chorobę tę wywołuje zakażenie pierwotniakiem Trichomonas 

vaginalis,przenoszone najczęściej drogą płciową(wówczas 

vaginalis,przenoszone najczęściej drogą płciową(wówczas 

należy leczyć oboje partnerów).

należy leczyć oboje partnerów).

Choroba przebiega bezobjawowo lub w postaci zapalenia dróg 

Choroba przebiega bezobjawowo lub w postaci zapalenia dróg 

moczowych i gruczołu krokowego.

moczowych i gruczołu krokowego.

Leczenie jest bardzo trudne i nie zawsze skuteczne

Leczenie jest bardzo trudne i nie zawsze skuteczne

Leki przeciwrzęsistkowe dzielimy na 2 grupy:

Leki przeciwrzęsistkowe dzielimy na 2 grupy:

   

   

1.leki działające miejscowo

1.leki działające miejscowo

   

   

2.leki działające miejscowo i ogólnie

2.leki działające miejscowo i ogólnie

   

   

Leki działające miejscowo stosuje się najczęściej w postaci 

Leki działające miejscowo stosuje się najczęściej w postaci 

gałek,tabletek i czopków dopochwowych.

gałek,tabletek i czopków dopochwowych.

    

    

Leki o działaniu ogolnym stosuje się również dopochwowo w 

Leki o działaniu ogolnym stosuje się również dopochwowo w 

postaci gałek i tabletek dopochwowych oraz doustnie.                

postaci gałek i tabletek dopochwowych oraz doustnie.                

                                                                         

                                                                         

W leczeniu stosuje 

W leczeniu stosuje 

się

się

:FURAZOLIDON,METRONIDAZOL,TYNIDAZOL, 

:FURAZOLIDON,METRONIDAZOL,TYNIDAZOL, 

NIMORAZOL,ORNIDAZOL.

NIMORAZOL,ORNIDAZOL.

 

 

background image

 

 

Pochodne 

Pochodne 

imidazolu(metronidazol,tynidazol,klotrimazol)wywierają silne 

imidazolu(metronidazol,tynidazol,klotrimazol)wywierają silne 

działanie pierwotniakobójcze,zwłaszcza w stosunku do 

działanie pierwotniakobójcze,zwłaszcza w stosunku do 

rzęsistka pochwowego i jelitowego,poza tym pełzaka 

rzęsistka pochwowego i jelitowego,poza tym pełzaka 

czerwonki.Są to związki dość toksyczne,wywołujące wiele 

czerwonki.Są to związki dość toksyczne,wywołujące wiele 

zaburzeń czynności przewodu pokarmowego,OUN (bóle i 

zaburzeń czynności przewodu pokarmowego,OUN (bóle i 

zawroty głowy,pobudzenie,bezsenność),szpiku 

zawroty głowy,pobudzenie,bezsenność),szpiku 

kostnego(leukopenia)W czasie zażywania tych związków nie 

kostnego(leukopenia)W czasie zażywania tych związków nie 

wolno spożywać alkoholu,który nasila objawy neurologiczne. 

wolno spożywać alkoholu,który nasila objawy neurologiczne. 

NIFURATEL

NIFURATEL

    

    

Pochodna oksazolidynodionu

Pochodna oksazolidynodionu

    

    

Stosuje się w rzęsistkowicy,a także w zakażeniach 

Stosuje się w rzęsistkowicy,a także w zakażeniach 

bakteryjnych i grzybiczych dróg moczowych.

bakteryjnych i grzybiczych dróg moczowych.

                                                                   

                                                                   

background image

 

 

Leki stosowane w

Leki stosowane w

 toksoplazmozie

 toksoplazmozie

Toksoplazmoza jest ciężką chorobą wywoływaną 

Toksoplazmoza jest ciężką chorobą wywoływaną 

przez pierwotniaka Toxoplasma gondii,który należy do 

przez pierwotniaka Toxoplasma gondii,który należy do 

zarodnikowców.

zarodnikowców.

Jej objawami są:limfadenopatia,zapalenie 

Jej objawami są:limfadenopatia,zapalenie 

mózgu,zapalenie mięśnia sercowego i zapalenie płuc.

mózgu,zapalenie mięśnia sercowego i zapalenie płuc.

Podstawowymi lekami stosowanymi w leczeniu 

Podstawowymi lekami stosowanymi w leczeniu 

zakażenia tym pierwotniakiem są:

zakażenia tym pierwotniakiem są:

sulfonamidy

sulfonamidy

 

 

(sulfadiazyna)oraz 

(sulfadiazyna)oraz 

kotrimoksazol.

kotrimoksazol.

Lekiem z wyboru 

Lekiem z wyboru 

jest obecnie 

jest obecnie 

klindamycyna

klindamycyna

.W zmianach ocznych 

.W zmianach ocznych 

stosuje się ją z reguły łącznie z sulfonamidem,czasem 

stosuje się ją z reguły łącznie z sulfonamidem,czasem 

w postaci wstrzyknięć do ciała szklistego lub 

w postaci wstrzyknięć do ciała szklistego lub 

okołogałkowo.W leczeniu toksoplazmozy stosuje się 

okołogałkowo.W leczeniu toksoplazmozy stosuje się 

też makrolid – 

też makrolid – 

spiramycynę.

spiramycynę.

background image

 

 

PIRYMETAMINA,SULFADIAZYN

PIRYMETAMINA,SULFADIAZYN

A

A

PIRYMETAMINA 

PIRYMETAMINA 

- hamuje syntezę kwasu 

- hamuje syntezę kwasu 

foliowego,niezbędnego do powstania kwasów 

foliowego,niezbędnego do powstania kwasów 

nukleinowych w komórkach pasożyta.

nukleinowych w komórkach pasożyta.

Działania niepożądane:u chorych z niedoborem 

Działania niepożądane:u chorych z niedoborem 

dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej wywołuje 

dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej wywołuje 

niedokrwistość hemolityczną.Często powoduje 

niedokrwistość hemolityczną.Często powoduje 

poważne uszkodzenia szpiku i ośrodkowego układu 

poważne uszkodzenia szpiku i ośrodkowego układu 

nerwowego.

nerwowego.

SULFADIAZYNA

SULFADIAZYNA

 - jest silnie działającym 

 - jest silnie działającym 

sulfonamidem

sulfonamidem

Ponadto w leczeniu toksoplazmozy stosuje 

Ponadto w leczeniu toksoplazmozy stosuje 

się:kotrymoksazol,klindamycynę,azytromycynę.

się:kotrymoksazol,klindamycynę,azytromycynę.

background image

 

 

Leki stosowane w 

Leki stosowane w 

czerwonce amebowej

czerwonce amebowej

Czerwonka amebowa jest chorobą zakaźną,szerzącą się 

Czerwonka amebowa jest chorobą zakaźną,szerzącą się 

główniw w krajach tropikalnych,wywołaną przez pierwotniaka 

główniw w krajach tropikalnych,wywołaną przez pierwotniaka 

czerwonki (Entamoeba hisotolytica).Pierwotniaki te pasożytują 

czerwonki (Entamoeba hisotolytica).Pierwotniaki te pasożytują 

w jelitach człowieka,wywołując ostre zapalenie jelit z 

w jelitach człowieka,wywołując ostre zapalenie jelit z 

podśluzówkowymi ropniami i owrzodzeniami.Głównym objawem 

podśluzówkowymi ropniami i owrzodzeniami.Głównym objawem 

jest gwałtowna biegunka.

jest gwałtowna biegunka.

Działanie przeciwpierwotniakowe wykazują niektóre antybiotyki 

Działanie przeciwpierwotniakowe wykazują niektóre antybiotyki 

(fumagilina,w mniejszym stopniu tetracykliny,erytromycyna i 

(fumagilina,w mniejszym stopniu tetracykliny,erytromycyna i 

paromomycyna),niektóre sulfonamidy 

paromomycyna),niektóre sulfonamidy 

(sulfaguanidyna),pochodne imidazolu (metronidazol),pochodne 

(sulfaguanidyna),pochodne imidazolu (metronidazol),pochodne 

chinoliny i izochinoliny 

chinoliny i izochinoliny 

(dehydroemetyna,dijodoksychinolina,klichinol,chlorochina i 

(dehydroemetyna,dijodoksychinolina,klichinol,chlorochina i 

chiniofon),związki bizmutu (glikobiarsol) oraz diloksanid.

chiniofon),związki bizmutu (glikobiarsol) oraz diloksanid.

Podstawowym lekiem w leczeniu czerwonki pełzakowatej jest 

Podstawowym lekiem w leczeniu czerwonki pełzakowatej jest 

metronidazol                                            

metronidazol                                            

background image

 

 

DILOKSANID 

DILOKSANID 

Związek syntetyczny o silnym 

Związek syntetyczny o silnym 

działaniu przeciwpełzakowym

działaniu przeciwpełzakowym

Prawie nie wchłania się z jelit,dlatego jest 

Prawie nie wchłania się z jelit,dlatego jest 

stosowany u bezobjawowych nosicieli cyst pełzaka 

stosowany u bezobjawowych nosicieli cyst pełzaka 

czerwonki (nie działa w postaci narządowej)

czerwonki (nie działa w postaci narządowej)

Pochodne 

Pochodne 

chinoliny

chinoliny

 i 

 i 

izochinoliny

izochinoliny

W leczeniu stosuje się także tynidazol,ornidazol 

W leczeniu stosuje się także tynidazol,ornidazol 

oraz silnie działający na pełzaka czerwonki 

oraz silnie działający na pełzaka czerwonki 

FANCHINON (związek syntetyczny,pochodny 

FANCHINON (związek syntetyczny,pochodny 

fenantrolinochinonu).                                               

fenantrolinochinonu).                                               

                    

                    

background image

 

 

Leki stosowane w 

Leki stosowane w 

zapaleniu płuc wywołanym 

zapaleniu płuc wywołanym 

Pneumocystis carinii

Pneumocystis carinii

Zapalenie płuc wywołane Pneumocystis 

Zapalenie płuc wywołane Pneumocystis 

carinii,obok AIDS,malarii i wirusowego zapalenia 

carinii,obok AIDS,malarii i wirusowego zapalenia 

wątroby typu B,jest najczęściej występującą 

wątroby typu B,jest najczęściej występującą 

chorobą zakaźną na świecie.

chorobą zakaźną na świecie.

W leczeniu stosuje się duże dawki 

W leczeniu stosuje się duże dawki 

ko-

ko-

trymoksazolu,pentamidynę 

trymoksazolu,pentamidynę 

i

i

 atowakwon

 atowakwon

.

.


Document Outline