background image

 

 

Bakteryjne zakażenia skóry.

Lek. Angelika Maślanka

na podstawie podręcznika „Choroby 
skóry” S. Jabłońskiej i materiałów

własnych

.

background image

 

 

Flora bakteryjna skóry.

Skóra ludzka fizjologicznie nie jest 
jałowa, prawidłowo kolonizują ją 
niechorobotwórcze bakterie jak : 
gronkowce (Staphylococcus 
epidermidis), Corynebacteriae, 
ziarenkowce;

Szczególnie obfita w bakterie jest skóra 
fałdów pachowych.

background image

 

 

Obrona skóry przed 

patogenami:

Niskie pH skóry (ok.5,5) – nie przychylne 
dla większości szczepów bakteryjnych;

Stałe złuszczanie się naskórka;

Komórki żerne skóry – makrofagi, 
leukocyty;

Droga immunologiczna – przez 
produkowane przeciwciała.

background image

 

 

Czynniki predysponujące do 

bakteryjnych zakażeń skóry:

Niedożywienie;

Niedobory witaminowe (awitaminozy);

Kacheksja nowotworowa;

Cukrzyca;

Przewlekła terapia sterydowa;

Mikrourazy – najczęściej zawodowe, 
powtarzające się.

background image

 

 

Zakażenia gronkowcowe.

Zapalenie mieszków włosowych;

Figówka;

Czyrak i czyrak gromadny;

Ropnie mnogie pach;

Ropnie mnogie niemowląt;

Liszajec pęcherzowy noworodków;

Zapalenie pęcherzowe i złuszczające 

skóry noworodków.

background image

 

 

Zapalenie mieszka włosowego 

(folliculitis).

Def: stan zapalny ujścia mieszka 
włosowego, może przechodzić na cały 
mieszek i otoczenie.

Objawy: pęcherzyk ropny często przebity 
włosem, otoczony rąbkiem zapalnym; 
umiejscowienie rozmaite: twarz, tułów, 
kończyny; stan ogólny chorego db.

Różnicowanie: trądzik (tu dod. zaskórniki).

background image

 

 

Zapalenie mieszka 

włosowego.

background image

 

 

Figówka (sycosis). Przewlekłe 

zapalenie ropne mieszków 

włosowych. 

Def: szczególnie przewlekła odmiana 
ropnego zapalenia mieszków włosowych w 
obrębie owłosionej skóry twarzy 
(mężczyźni).

Na brodzie w zakresie zarostu krostki, 
grudki, bliznowaciejące strupy; włosy bez 
zmian ale dają się łatwo usunąć (bo 
zniszczone mieszki włosowe).

Okres trwania : wiele miesięcy / lat. 

background image

 

 

Figówka cd.

Różnicowanie: grzybica z odczynem 
zapalnym (tu zmiany też w obrębie 
włosów);

Lecznie: bardzo trudne, antybiotyki, wit. 
B, C.

Nie powinno się golić, ewent. po goleniu 
wody alkoholowe.

background image

 

 

Czyrak (furunkulus).

Def: ropne zapalenie okołomieszkowe z 

wytworzeniem czopa martwiczego.

Naciek zapalny w otoczeniu mieszka 

włosowego => guzek siwoczerwony żywo 

bolesny => po 4-6 dniach na szczycie 

krosta przebita włosem, pod nią martwica 

i rozpad tkanek (czop martwiczy).

Bardzo duża bolesność w okresie 

tworzenia się czyraka.

background image

 

 

Czyrak cd. 

Umiejscowienie: może być wszędzie, ale 
niebezpieczna dla życia jest lokalizacja 
czyraka na twarzy powyżej linii ustno-
usznej (zakażenie może przejść do mózgu 
przez zatoki).

Nie wolno wygniatać!

Leczenie: antybiotyki, nacięcie chirurgiczne 
na szczycie martwicy i usunięcie czopa.

background image

 

 

Czyrak.

background image

 

 

Czyraczność (furunculosis).

To kilka czyraków w różnych miejscach 
naraz lub pojedyncze czyraki ciągnące 
się przez długi okres czasu.

Czynnik sprzyjający: cukrzyca 
(obowiązuje badanie poziomu cukru).

background image

 

 

Czyrak mnogi (carbunculus).

Powstaje w wyniku 
skupiania się i zlewania 
czyraków => duży 
naciek z czopami 
martwiczymi;

Bardzo duża bolesność;

Niedożywienie, 
cukrzyca;

Leczenie: chirurgiczne.

background image

 

 

Ropnie mnogie pach 

(Hidradenitis suppurativa).

Def: głębokie guzy zapalne ze skłonnością 
do rozmiękania (chełbotanie), 
bliznowacenia;

Umiejscowione głównie w okolicy pach (też 
okolica odbytu, narządów płciowych, 
brodawek sutkowych u kobiet);

Zakażenie dotyczy gruczołów apokrynowych 
– nie występuje przed okresem pokwitania;

background image

 

 

Ropnie mnogie pach, cd.

Okres trwania: kilka – 
wiele miesięcy.

Różnicowanie: czyrak 
(obecność czopa 
martwiczego, szybszy 
przebieg).

Leczenie: miejscowe, 
ewent. Atb, 
ostatecznie chirurgia.

background image

 

 

Ropnie mnogie niemowląt 

(Abscessus multiplices infantum).

Def: gronkowcowe zapalenie gruczołów 
potowych;

Na tylnej powierzchni głowy, na potylicy 
(tam, gdzie becik), na plecach i pośladkach 
tworzą się ropnie wielkości dużej śliwy (1-2-
3 cm);

Chełboczą, przebijające z trudem;

Leczenie: chirurgiczne nacięcie + antybiotyk

background image

 

 

Ropnie.

background image

 

 

Liszajec pęcherzowy 

noworodków (Impetigo bullosa 

neonatorum).

Def: zakażenie gronkowcowe ze 
zmianami pęcherzowymi i pęcherzowo 
– ropnymi w pierwszych tygodniach 
życia, bez objawów ogólnych;

Zakażenie – głównie od personelu 
pielęgnującego noworodki;

Gdy nie leczymy…

background image

 

 

Zapalenie pęcherzowe i 

złuszczające skóry noworodków.

Def: uogólnione zakażenie skóry o ciężkim 
przebiegu, zwykle u dzieci do 3 m-ca życia;

Gronkowiec złocisty produkuje toksynę działającą 
niszcząco na naskórek (epidrmolizyna);

Poronne pęcherze – pękają – sączą się - spełzanie 
naskórka, jak w oparzeniu II stopnia (dziecko 
wygląda jak po wrzuceniu do wrzątku);

Stan ogólny dziecka ciężki – zaburzenie ciepłoty, 
gospodarki wodnej, elektrolitowej.

background image

 

 

Zapalenie pęcherzowe i 

złuszczjące skóry noworodków, 

cd.

Różnicowanie:

1.Złuszczające 

zapalenie skóry 
Leinera;

2.Toksyczna nekroliza 

naskórkowa.

Leczenie: penicylina, 

uzupełnianie płynów.

background image

 

 

Zakażenia paciorkowcowe – 

Róża (Erysipelas).

Def: Jest to ostry stan zapalny skóry i 

tkanki podskórnej, cechujący się wysoką 

temperaturą i szybkim przebiegiem;

Paciorkowiec gr. A wnika do skóry gdy 

jest ona uszkodzona mechanicznie (róża 

przyranna) lub przez inny proces 

chorobowy (np. owrzodzenia, grzybice).

Raz przebyta róża pozostawia skłonność 

do kolejnego zachorowania. 

background image

 

 

Róża – lokalizacja.

Może lokalizować się wszędzie;

Najczęściej – podudzia (niewielkie 
nadżerki z obecności grzybicy 
międzypalcowej, owrzodzenia 
żylakowate, na podłożu zwykłego 
otarcia skóry – zawsze musi być 
przerwanie ciągłości naskórka);

Twarz (punkt wyjścia – śluzówki nosa).

background image

 

 

Róża – objawy.

Wysoka gorączka 39-40 stopni;

Dreszcze;

W miejscu wniknięcia wystąpienia róży silny 

obrzęk;

Skóra napięta, lśniąca, czerwona;

Wyraźna granica między zdrową a chorą skórą;

Zmiana chorobowa ma często wypustki.

Mogą dodatkowo w obrębie rumienia pojawić się 

wybroczyny, pęcherze lub martwice.

Leczenie: antybiotyki (penicyliny).

background image

 

 

Róża.

background image

 

 

Mieszane zakażenia skóry 

paciorkowcowo – gronkowcowe.

Liszajec zakaźny;

Niesztowice;

Pioderma;

Wyprzenia bakteryjne.

background image

 

 

Liszajec zakaźny (Impetigo 

contagiosa).

Def: Powierzchowne wykwity pęcherzowo 

– ropne, zasychające w miodowożółte 

strupy, o krótkim okresie trwania;

Najczęściej u dzieci przedszkolnych, 

szkolnych;

Wysoka zakaźność (przez kontakt, 

przedmioty);

Na twarzy lub w miejscu urazu.

background image

 

 

Liszajec zakaźny.

background image

 

 

Niesztowica (ecthyma).

Def: wykwit pęcherzowo - ropny (bardzo 
krótkotrwały) na podłożu rumieniowym 
=> pęka => okrągłe owrzodzenie;

Najczęściej na podudziach; 

Predysponuje wyniszczenie i brak 
higieny;

Obecnie rzadko.

background image

 

 

Niesztowica.

background image

 

 

Piodermia przewlekła bujająca i 

wrzodziejąca.

Def: przewlekłe ropne zapalenie skóry z 
obecnością owrzodzeń i przetok lub 
bujającej ziarniny;

Pośladki, pachwiny, kończyny dolne;

U osób zaniedbanych.

background image

 

 

Wyprzenie bakteryjne 

(Intertrigo microbica).

Def: zmiana zapalna lokalizująca się w 
fałdach ciała.

Na podłożu rumieniowym: pęcherzyki, 
krosty => pękają => sączą się => 
powstają spore powierzchnie 
pozbawione naskórka.

Jego powstawaniu sprzyja cukrzyca.

background image

 

 

Wyprzenie bakteryjne.

background image

 

 

Inne choroby bakteryjne 

skóry.

Różyca;

Łupież rumieniowy;

Promienica;

Boreliozy.

background image

 

 

Różyca (Erysipeloid).

Wywołana przez Erysipelothrix russiopathiae – 
wnika przez miejsca skaleczenia skóry;

Zakażenie częste u kucharzy, gospodyń domowych 
itd. - przy ranach podczas krojenia mięsa; 

Lokalizacja: na grzbietowej powierzchni palców i 
dłoni;

Ostro odgraniczone zmiany zapalne i obrzękowe 
(sinoczerwone); bez objawów ogólnych.

Leczenie: antybiotyk (penicylina).

background image

 

 

Różyca.

background image

 

 

Łupież rumieniowy 

(Erythrasma).

Wywołany przez maczugowca 

Corynebacterium minutissimum;

Lokalizacja: pachwiny, wewnętrzna strona ud, 

skóra worka mosznowego;

Objawy: zaczerwienienie i złuszczanie 

naskórka, nie ma pęcherzyków ani krost;

Przypomina grzybicę ale nie ma nasilenia 

zmian na obwodzie;

Pomarańczowoczerwona fluorescencja w lampie Wooda;

Leczenie: antybiotyk (erytromycyna).

background image

 

 

Łupież rumieniowy.

background image

 

 

Promienica (Actinomycosis).

Def: zapalenie tkanki podskórnej i skóry 

cechujące się deskowato twardymi, 

guzowatymi naciekami, ze skłonnością 

do rozmiękania i przebicia z 

wytworzeniem przetok.

Patogen: promieniowiec beztlenowy 

Actinomyces israeli który normalnie 

występuje u każdego w jamie ustnej w 

formie niepatogennej (tlenowej).

background image

 

 

Promienica, cd.

Czynniki sprzyjające: próchnica zębowa, 
zakażenia przywierzchołkowe zębów, urazy 
(ekstrakcja zęba);

Lokalizacja: najczęściej okolica szyjno – twarzowa 
pod żuchwą lub na wysokości kąta żuchwy;

Objawy: naciek zapalny deskowato twardy, w 
centrum rozmięka, po pewnym czasie przetoki 
(kanaliki, przez które wydobywa się ropa); po 
zagojeniu brzydkie blizny; może zniszczyć kość.

Leczenie: antybiotyki (penicylina, cefalosporyny). 

background image

 

 

Promienica.

background image

 

 

Boreliozy.

Grupa schorzeń wywoływanych przez 

krętkowe bakterie Borrelia burgdorferi, 

przenoszone przez kleszcze Ixodes ricinus;

Prócz objawów skórnych także neurologiczne 

oraz naczyniowo – sercowe;

Należą tu:

1.Rumień przewlekły pełzający;
2.Lymphocytoma;
3.Zanikowe zapalenie skóry kończyn.

background image

 

 

Rumień przewlekły pełzający 

(Erythema chronicum migrans).

Def: rumień powstający nagle i szerzący się 
obwodowo w miejscu ukłucia przez kleszcza

Lokalizacja: rozmaita, często tułów, kończyny; 

Obrączkowate ogniska leżące w poziomie 
skóry lub nieznacznie wyniosłe; stan ogólny 
chorych db, brak innych objawów;

Możliwe szczepienie – stosunkowo niewielka 
skuteczność.

background image

 

 

Rumień pełzający.

background image

 

 

Rumień pełzający.

background image

 

 

Lymphocytoma 

(Lymphadenosis benigna cutis).

Def: zmiana guzowata powstająca w 

miejscu ukłucia przez kleszcza;

Guzek jest zwykle pojedynczy, 

sinoczerwony, dość miękki, db 

odganiczony, do kilku cm średnicy;

Umiejscowienie: rozmaite, często płatek 

uszny, twarz, gruczoł piersiowy u kobiet;

Gdy nieleczony – może trwać wiele 

miesięcy.

background image

 

 

Lymphocytoma.

background image

 

 

Zanikowe zapalenie skóry 

kończyn (Acrodermatitis chronica 

atrophicans).

Def: początkowo zapalne, a następnie zanikowe 
zmiany skóry kończyn, o przewlekłym przebiegu; 

Chorują głównie mieszkańcy okolic zalesionych;

Początkowo nacieczone czerwone plamy, potem 
skóra ulega ścieńczeniu, staje się bibułkowato 
pomarszczona, z przeświecającą siecią naczyń;

W obrębie kończyn dolnych zmiany dochodzą do 
kanału pachwinowego i pośladków, w obrębie 
kończyn górnych – do łokci.

background image

 

 

Zanikowe zapalenie skóry.


Document Outline