Różnice w określeniu pozycji głowy państwa w europejskim i amerykańskim systemie prezydenckim na przykładzie Francji i USA.

Różnice w określeniu

pozycji głowy

państwa w

europejskim i

amerykańskim

systemie

prezydenckim na

przykładzie Francji i

USA.

System prezydencki

System prezydencki

(prezydencjalizm) - system polityczny

w demokracji charakteryzujący się

rygorystycznym podziałem (separacją)

władzy

ustawodawczej i wykonawczej,

oraz połączeniem funkcji prezydenta i

szefa rządu. W myśl tych zasad

prezydentowi (jako organowi władzy

wykonawczej) przysługuje pełnia

władzy wykonawczej oraz zwolnienie z

odpowiedzialności przed parlamentem -

pozbawiony zostaje jednak możliwości

ustawodawczych.

System półprezydencki

System semiprezydencki (inaczej system

półprezydencki lub parlamentarno-

prezydencki) – system polityczny, forma

rządów pośrednia między systemem

parlamentarnym a prezydenckim, dzisiaj

m.in. we Francji. Prezydent wybierany w

wyborach powszechnych jest głową

państwa. Określa kierunki polityki

wewnętrznej i zewnętrznej państwa, jest

zwierzchnikiem sił zbrojnych. Powołuje i

odwołuje on także premiera, a na jego

wniosek powołuje ministrów. W systemie

semiprezydenckim rząd i poszczególni jego

członkowie ponoszą odpowiedzialność

przed parlamentem.

Nazwa państwa: United States of

America (Stany Zjednoczone Ameryki
Północnej)
Stolica: Waszyngton
Ustrój: republika prezydencka, prezydencki
Uzyskanie niepodległości: 4 lipca 1776r.
Głowa państwa: Prezydent Barack Obama

Szef rządu: Barack Obama
Języki urzędowe: amerykański angielski,

hiszpański
Podział administracyjny: 50 stanów i
dystrykt federalny Kolumbia

Artykuł II konstytucji USA

otwiera bardzo krótkie

zdanie:

„Władzę

wykonawczą
sprawuje
Prezydent Stanów
Zjednoczonych.”

KONSTYTUCJA USA



Została przyjęta 17 września

1787, a weszła w życie 4 marca
1789r.



Wprowadziła trójpodział władzy



System „hamulców i

równowagi” polegający na
równowadze władzy
wykonawczej, ustawodawczej i
sądowniczej.

WYBIERANIE PREZYDENTA



Wybierany jest w wyborach

powszechnych i pośrednich,



Kadencja trwa 4 lata (Prezydent

może pełnić urząd maksymalnie

przez dwie kadencje),



Wybory odbywają się zawsze w

pierwszy wtorek po pierwszym

poniedziałku listopada

Obowiązki i kompetencje

prezydenta:

Jest on głównodowodzącym
armii, jak również powołanej do
służby Stanów Zjednoczonych
milicji poszczególnych stanów;

Stosuje prawo łaski;

Zawiera traktaty za radą i zgodą
Senatu;

4. Powołuje na stanowiska ambasadorów,

sędziów i

innych funkcjonariuszy USA, a także

obsadza je tymczasowo, gdy Senat nie

obraduje;

5. Kieruje do Kongresu orędzia;

6.Może zwoływać lub odraczać w pewnych

nadzwyczajnych okolicznościach

posiedzenia izb Kongresu;

7.Zapewnia ściśle wykonywanie ustaw;

8.Wystawia akty nominacyjne;

Jakie warunki musi spełniać

kandydat na prezydenta

USA?

Na prezydenta może być

wybrana na cztery lata

osoba będąca obywatelem

Stanów Zjednoczonych od

urodzenia, która ukończyła

35 lat i zamieszkiwała w

Stanach Zjednoczonych

przez co najmniej 14 lat.

W jaki sposób można

odwołać prezydenta?

W art. II/4 stwierdzono, że

prezydent i każdy

funkcjonariusz cywilny Stanów

Zjednoczonych zostaje usunięty

z urzędu w razie skazania w

trybie impeachmentu za

zdradę, przekupstwo lub inne

„ciężkie przestępstwa albo

przewinienia”.

Prezydent jest:



Najważniejszą osoba w

partii



Głównodowodzącym armii



Odpowiada w opinii

publicznej za efekty prac
ustawodawczych
parlamentu

ODPOWIEDZIALNOŚĆ

PREZYDENTA



Prezydent odpowiedzialny politycznie

jest przed Kongresem.



W przypadku złamania prawa może

nastąpić zwolnienie z pełnienia

dotychczasowych obowiązków

(impeachment).



Nie może być odwołany przed końcem

swojej kadencji.



Jedyną możliwością odwołania

prezydenta przez Kongres jest

postawienie go w stan oskarżenia

(przypadek wyjątkowy).



W wyniku śmierci, rezygnacji

lub usunięcia z urzędu w
trybie impeachmentu
obowiązki prezydenta
przejmuje wiceprezydent i
pełni je do końca kadencji.

Władza ustawodawcza:



Sprawowana przez Kongres składający

się z 2 izb: Izby Reprezentantów
(niższa) i Senatu (wyższa).

Izba Reprezentantów: wybierana jest na

2 letnią kadencję w wyborach
powszechnych i bezpośrednich, liczy
435 członków.

Każdy stan musi mieć co najmniej

jednego przedstawiciela.



Senat:

-bezkadencyjny

-liczący 100 członków

-każdy stan ma taką samą

reprezentację, czyli po dwóch
senatorów

Nazwa państwa: Republika Francuska

Stolica: Paryż
Ustrój: republika, półprezydencki
Uzyskanie niepodległości: 15 maja
2009
Głowa państwa: Prezydent Nicolas
Sarkozy
Szef rządu: François Fillon

Języki urzędowe: francuski

Podział administracyjny: 22 regiony,
96 departamentów oraz ok. 36 tys. gmin.



Władza ustawodawcza to

dwuizbowy parlament, składający
się z izby niższej (Zgromadzenie
Narodowe) liczącej 577
deputowanych wybieranych przez
obywateli na 5 letnią kadencję
oraz z izby wyższej (Senat) liczący
343 członków, którzy są wybierani
na 6 letnią kadencję.

Rząd Francji to:



Premier



Ministrowie stanu



Ministrowie resortowi i delegowani



Sekretarz stanu

Liczba członków zależy od

nominującego prezydenta i
wnioskującego premiera.

KONSTYTUCJA FRANCJI

Obecna Konstytucja została

podpisana 4 października 1958r.

Najważniejszym aspektem tej

Konstytucji jest to, że organy
egzekutywne mają przewagę nad
innymi organami w państwie.

NAJWAŻNIEJSZE ZASADY

KONSTYTUCJI



Suwerenność narodu



Arbitraż prezydencki i dominująca

rola prezydenta



Niezależność rządu od parlamentu



Jednolitość struktury państwa



Dwuizbowy parlament



Forma państwa jest niezmienna

Konstytucyjna pozycja

prezydenta.

„Prezydent Republiki czuwa nad

przestrzeganiem Konstytucji. Zapewnia
przez swój arbitraż prawidłowe
funkcjonowanie władz publicznych, jak
również ciągłość państwa. Jest
gwarantem niepodległości narodowej,
integralności terytorialnej i
przestrzegania traktatów.”

Szczególne funkcje prezydenta:
1)Strażnik konstytucji
2)Arbiter w sferze funkcjonowania

władz publicznych

3)Gwarant niepodległości narodowej

Jest to model prezydentury

aktywnej, wywierającej wpływ na
bieg spraw publicznych.

Ustrojowo-polityczna pozycja

prezydenta



Prezydent jest wybierany w

wyborach powszechnych, przyznaje
mu się szeroki zakres uprawnień.



Zajmuje on stanowisko szefa

parlamentarno-rządowej większości.



Tradycja polityczna wynikająca z

praktyki politycznej.



Pozycja prezydenta nie łączy się

z jakimkolwiek innym urzędem
państwowym, również z
mandatem parlamentarnym.



W przypadku przeszkód w

wykonywaniu przez prezydenta
jego funkcji, zastępuje go
przewodniczący Senatu.

KADENCJA PREZYDENTA



Kadencja prezydenta trwa 5 lat. (Wcześniej

trwała 7 lat)



Prezydent może pełnić swój urząd przez

nieograniczoną liczbę kadencji



Kandydatów na prezydenta mogą zgłaszać

wyborcy kwalifikowani:

-członkowie obu izb parlamentu
-członkowie rad generalnych
-członkowie Rady Paryża
-członkowie zamorskich zgromadzeń

terytorialnych



Za kandydatem musi być minimum

500 wyborców kwalifikowanych z co
najmniej 30 różnych
departamentów.



Kandydaci na prezydenta wpłacają

kaucję, która jest zwracana jeśli
kandydat uzyska co najmniej 5%
głosów.



Prezydent wybierany jest

bezwzględną większością głosów, w
dwóch turach

Jakie warunki musi spełniać

kandydat na prezydenta

Francji?

Prawo ubiegania się o urząd

prezydenta przysługuje

każdemu obywatelowi

francuskiemu, który posiada

bierne prawo wyborcze i

ukończył 23 lata. Wybory

przeprowadzane są w dwóch

turach.

Prezydent Republiki wybierany

jest bezwzględną większością

oddanych głosów. Jeżeli w I

turze żaden z kandydatów nie

uzyskał wymaganej większości,

przeprowadza się II w kolejną

niedzielę drugą niedziele

głosowania. Mogą w niej brać

udział jedynie dwaj kandydaci,

którzy otrzymali największą

liczbę głosów w I turze.

Uprawnienia prezydenta Francji

wymagające kontrasygnaty
Premiera:



Reprezentowanie państwa w stosunkach
międzynarodowych



Promulgacja ustaw (15 dni)



Weto ustawodawcze



Zwoływanie i zamykanie nadzwyczajnych sesji
parlamentu



Mianowanie i dymisjonowanie ministrów



Podpisywanie aktów prawnych Rady Ministrów



Prawo łaski



Mianowanie członków Najwyższej

Rady Sądownictwa i
przewodniczenie tej Radzie



Zwierzchnictwa nad siłami zbrojnymi



Dokonywanie nominacji na

stanowiska cywilne i wojskowe



Inicjatywa na temat zmiany

konstytucji, która wymaga też
wniosku premiera.

Uprawnienia prezydenta Francji nie

wymagające kontrasygnaty Premiera:



Decyzja o użyciu broni atomowej



Przewodniczy posiedzeniom rządu

oraz ustala ich daty i porządek obrad



Mianowanie premiera



Zarządzanie referendum w sprawie

każdego projektu ustawy dot.
Organizacji władzy publicznej,
ratyfikacje umów międzynarodowych.



Mianowanie trzech członków

Rady Konstytucyjnej



Prezydent może zmusić rząd do

ustąpienia, ale nie może go
odwołać



Prezydent może rozwiązać

Zgromadzenie Narodowe



Kierowanie orędzi do parlamentu

SYSTEM EUROPEJSKI



Prezydent pełni funkcję
reprezentatywną,



Wybierany w wyborach powszechnych,



Organ jednoosobowy,



Silna pozycja w państwie,



Kandydata obowiązuje cenzus wiekowy,



Bezpartyjność,



Posiadanie obywatelstwa państwa, w
którym kandyduje,



Jest szefem rządu,



Zwierzchnik sił zbrojnych,



Posiada prerogatywy,



Ma prawo weta,



Wydaje dekrety,



Prawo inicjatywy ustawodawczej,



Stoi na straży konstytucji,



Dba o politykę zagraniczną i

wewnętrzną.

SYSTEM AMERYKAŃSKI



Prezydent to organ jednoosobowy,



Urząd prezydenta może trwać nie

więcej niż dwie kadencje,



Wybierany w wyborach

powszechnych i pośrednich,



Obywatel urodzony i zamieszkały

(min. przez 14 lat) na terenie USA,



Musi mieć ukończone 35 lat,



Musi dysponować pełnią praw

publicznych,



Posiada inicjatywę ustawodawczą,



Ma prawo weta,



Mianuje sędziów Sądu Najwyższego,



Pełni funkcję reprezentatywną,



Prawo łaski,



Zajmuje się polityką zagraniczną,



Stoi na czele sił zbrojnych,



Posiada prerogatywy,



Mianuje funkcjonariuszy USA na urzędy.

RÓŻNICE

USA



Istnieje tylko

jeden organ

władzy

wykonawczej

– prezydent.

FRANCJA



Władze

wykonawczą
sprawują
prezydent i
premier.

USA



Prezydent

nie posiada
inicjatywy
ustawodaw
czej.

FRANCJA



Prezydent

posiada
inicjatywę
ustawodaw
czą.

USA



Prezydent

nie
odpowiada
przed
parlamente
m.

FRANCJA



Prezydent

odpowiada
przed
parlamente
m.

USA



Prezydent

powołuje

członków

rządu.

FRANCJA



Prezydent

powołuje

premiera a

ten na jego

wniosek

powołuje

ministrów

USA



Prezydent

nie może
rozwiązać
parlamentu.

FRANCJA



Prezydent

dysponuje
prawem
rozwiązania
parlamentu.

USA



Prezydent

wybierany
na 4-letnią
kadencję.

FRANCJA



Prezydent

wybierany
na 5-letnią
kadencję.

Bibliografia:



„Współczesne systemy

polityczne”, Marek Żmigrodzki,



„Systemy polityczne

współczesnej Europy”,
Andrzej Antoszewski,
Ryszard Herbut,



www.wikipedia.pl

Wykonali:



Monika Serej



Justyna Grzędzińska



Aleksandra Staszkiewicz



Maciej Skierniewski



Michał Tarulewicz

Document Outline