Jak rozwija się układ 

Jak rozwija się układ 

odpornościowy

odpornościowy

Magdalena Ostrowska

Magdalena Ostrowska

III rok Biotechnologii

III rok Biotechnologii

Gr. III

Gr. III

Literatura

Literatura



Świat Nauki, listopad 1993

Świat Nauki, listopad 1993

Układ 

Układ 

immunologiczny???

immunologiczny???

Układ 

Układ 

immunologiczny zaliczany 

immunologiczny zaliczany 

jest do systemów 

jest do systemów 

integracyjnych organizmu. 

integracyjnych organizmu. 

Jest to system, który 

Jest to system, który 

potrafi za pomocą różnych 

potrafi za pomocą różnych 

mechanizmów 

mechanizmów 

zlokalizować "agresora", 

zlokalizować "agresora", 

rozpoznać go jako 

rozpoznać go jako 

"obcego", zastosować 

"obcego", zastosować 

wobec niego środki 

wobec niego środki 

neutralizujące, wreszcie - 

neutralizujące, wreszcie - 

ostatecznie - pozbyć się 

ostatecznie - pozbyć się 

go.

go.

Dwie linie komórek 

Dwie linie komórek 

limfoidalnych

limfoidalnych



Limfocyty B zwalczają patogeny takie 

Limfocyty B zwalczają patogeny takie 

jak bakterie

jak bakterie



Limfocyty T działają przeciwko 

Limfocyty T działają przeciwko 

wewnątrzkomórkowym patogenom- 

wewnątrzkomórkowym patogenom- 

wirusy, prątki gruźlicy

wirusy, prątki gruźlicy



Oba powstałe rodzaje limfocytów 

Oba powstałe rodzaje limfocytów 

wędrują do śledziony, węzłów 

wędrują do śledziony, węzłów 

chłonnych i tkanki limfoidalnej 

chłonnych i tkanki limfoidalnej 

przewodu pokarmowego

przewodu pokarmowego

Komórki macierzyste

Komórki macierzyste



Różnicują się w linie komórkowe B 

Różnicują się w linie komórkowe B 

lub T w odpowiedzi na  sygnały z ich 

lub T w odpowiedzi na  sygnały z ich 

środowiska

środowiska

Limfocyty B

Limfocyty B



Aby prawidłowo dojrzewać  muszą 

Aby prawidłowo dojrzewać  muszą 

otrzymać sygnał chemiczny z 

otrzymać sygnał chemiczny z 

komórek zrębu

komórek zrębu



Limfocyty składają geny przeciwciał, 

Limfocyty składają geny przeciwciał, 

a następnie produkują łańcuchy lekki 

a następnie produkują łańcuchy lekki 

i ciężki swoich receptorów

i ciężki swoich receptorów

Kolejność genów

Kolejność genów



Geny decydujące o budowie łańcuchów 

Geny decydujące o budowie łańcuchów 

ciężkich jako pierwsze ulegają 

ciężkich jako pierwsze ulegają 

rearanżacji i aktywacji (pre-B), potem 

rearanżacji i aktywacji (pre-B), potem 

dopiero geny kodujące łańcuchy lekkie

dopiero geny kodujące łańcuchy lekkie



Łańcuchy ciężkie immunoglobulin i 

Łańcuchy ciężkie immunoglobulin i 

odpowiadające im łańcuchy lekkie łączą 

odpowiadające im łańcuchy lekkie łączą 

się z Ig alfa i beta tworząc jednostkę 

się z Ig alfa i beta tworząc jednostkę 

receptora immunoglobulinowego dla 

receptora immunoglobulinowego dla 

antygenu, która przemieszcza się na 

antygenu, która przemieszcza się na 

powierzchnie komórki.

powierzchnie komórki.

Limfocyty T

Limfocyty T



Wytwarzane są w grasicy z komórek 

Wytwarzane są w grasicy z komórek 

macierzystych, które przywędrowały ze 

macierzystych, które przywędrowały ze 

szpiku kostnego

szpiku kostnego



Dojrzewające komórki przechodzą kolejne 

Dojrzewające komórki przechodzą kolejne 

etapy rozwoju; można je wyróżnić dzięki 

etapy rozwoju; można je wyróżnić dzięki 

odmiennemu składowi białek na ich 

odmiennemu składowi białek na ich 

powierzchni

powierzchni



Opuszczają grasicę jedynie te limfocyty T, 

Opuszczają grasicę jedynie te limfocyty T, 

które zdolne są jednocześnie rozpoznać 

które zdolne są jednocześnie rozpoznać 

obce peptydy i własne cząsteczki MHC

obce peptydy i własne cząsteczki MHC

Szlak rozwojowy limfocytów 

Szlak rozwojowy limfocytów 

T

T

Odpowiedź odpornościowa

Odpowiedź odpornościowa

Podsumowanie

Podsumowanie



Dzięki pełnemu zrozumieniu 

Dzięki pełnemu zrozumieniu 

procesu wiodącego od komórki 

procesu wiodącego od komórki 

macierzystej do pobudzonych 

macierzystej do pobudzonych 

limfocytów B lub T naukowcy 

limfocytów B lub T naukowcy 

będą mogli poczynić postępy w 

będą mogli poczynić postępy w 

leczeniu chorób  wynikających 

leczeniu chorób  wynikających 

z nieprawidłowego rozwoju ukł. 

z nieprawidłowego rozwoju ukł. 

odpornościowego

odpornościowego



Zapobiegać wrodzonym 

Zapobiegać wrodzonym 

defektom limfocytów T i B np. 

defektom limfocytów T i B np. 

SCID- złożony ciężki zespół 

SCID- złożony ciężki zespół 

niedoboru odporności

niedoboru odporności

 

 

Dziękuję za uwagę