R Ó Ż N I C O W A N I E

L I M F A D E N O P A T I I

U   D Z I E C I

Ewa Talarek

Klinika Chorób Zakaźnych Wieku 

Dziecięcego AM

Limfadenopatia

• Powiększenie węzłów 

chłonnych

• Zapalenie węzłów chłonnych

Postępowanie diagnostyczne

1. Wywiad:

- czas trwania limfadenopatii

- objawy towarzyszące

- kontakt z osobami chorymi

- kontakt ze zwierzętami

Postępowanie diagnostyczne

2.   Badanie fizykalne

- węzły chłonne – wielkość, konsystencja,
      ruchomość, tkliwość
- skóra – wysypka, zadrapania, zmiana 
 zabarwienia, ucieplenia nad węzłami
- spojówki, jama ustna, gardło, uzębienie
- ewent. badanie laryngologiczne
- wątroba, śledziona

Postępowanie diagnostyczne

3. Badania dodatkowe

- OB, CRP, leukocytoza z rozmazem
- badanie serologiczne
- USG jamy brzusznej
- RTG klatki piersiowej
- próba tuberkulinowa
- biopsja węzła

Przyczyny limfadenopatii

1.  Zakażenia wirusowe

- EBV
- CMV
- HSV
- VZV
- HHV6
- różyczka
- HIV
- adenowirusy
- inne – Coxsackie, ECHO, HAV, HBV

Przyczyny limfadenopatii

2.  Zakażenia bakteryjne

- gronkowce
- paciorkowce
- choroba kociego pazura
- inne

Przyczyny limfadenopatii

3.  Gruźlica i zakażenia prątkami atypowymi

4.  Zakażenia grzybicze
- histoplazmoza
- coccidioidomycosis

5.  Zakażenia pierwotniakowe
- toksoplazmoza

Różyczka

• Uogólniona limfadenopatia, ale najbardziej 

charakterystyczne jest powiększenie węzłów 
chłonnych karkowych i zausznych

• Limfadenopatia pojawia się 24 h przed 

wysypką

• Węzły chłonne mogą być tkliwe
• Powiększenie węzłów chłonnych utrzymuje się 

1-2 tygodnie

• Wysypka może nie wystąpić

Zakażenia adenowirusowe

•

Powiększenie węzłów chłonnych 
przedusznych i szyjnych, rzadziej uogólniona 
limfadenopatia

•

Gorączka, zapalenie spojówek (może być 
jedno-stronne), zapalenie gardła, nieżyt nosa

•

Czasem wysypka plamisto-grudkowa, 
objawy żołądkowo-jelitowe

Zakażenia enterowirusowe

• Najczęściej niespecyficzna choroba 

gorączkowa trwająca od 24h do 6 dni 
(śr.3-4), czasem o przebiegu dwufazowym

• Ból gardła, ból głowy, wysypka, wymioty, 

biegunka

• Limfadenopatia szyjna

Ropne nieswoiste 

zapalenie węzłów chłonnych

• W przebiegu zakażenia umiejscowionego w 

obszarze drenowanym przez dany węzeł 
chłonny

• Najczęstsze czynniki etiologiczne:

- gronkowce
- paciorkowce β-hemolizujące
- rzadziej – beztlenowce, H.influenzae, 
M.pneumoniae

Ropne nieswoiste z.w.ch.

• Zajęte węzły chłonne są na ogół 

bolesne/tkliwe, spoiste, nie 
przesuwalne względem podłoża

• Czasem skóra nad węzłem jest 

zaczerwieniona i ucieplona

• Często towarzyszy gorączka
• Węzeł może zropieć z wytworzeniem 

przetoki przezskórnej

Ropne nieswoiste z.w.ch.

•

Badania dodatkowe:
- ↑ OB, ↑ CRP
- leukocytoza z przesunięciem w lewo w 
rozmazie
- ewent. USG

•

Leczenie – antybiotykoterapia

•

W przypadku zropienia – interwencja 
chirurgiczna

Choroba kociego pazura

• Czynnik etiologiczny – Rochalimea 

henselae – pałeczka Gram/-/

• Zakażenie następuje w wyniku 

bezpośredniego kontaktu z kotem 
(95%) lub psem (4%), zadrapanie nie 
jest „konieczne” 

Choroba kociego pazura

• W miejscu wniknięcia drobnoustroju przez 

skórę po 3-10 dniach powstaje pęcherzyk 
lub krostka śr.3-5mm, ewoluujaca w grudkę

• 7-60 dni (śr.2 tyg.) później powiększają się 

regionalne węzły chłonne (najczęściej 
pachowe, szyjne, podżuchwowe, 
nadobojczykowe), mogą być tkliwe, 
utrzymują się 2-4 miesiące; mogą ulec 
zropieniu

Choroba kociego pazura

• Limfadenopatii mogą towarzyszyć objawy 

ogólne: gorączka, osłabienie, męczliwość

• Rozpoznanie – na podstawie obrazu 

klinicznego, ewentualnie badanie 

serologiczne (ELISA), badanie 

histopatologiczne

• Leczenie – wskazania do antybiotykoterapii 

względne, najskuteczniejsze aminoglikozydy

Gruźlica 

obwodowych węzłów chłonnych

•

Zakażenie M.tuberculosis, M.bovis, prątkami 

atypowymi (MAC), sporadycznie BCG

•

Najczęściej postać pierwotna

•

W 90% przypadków zajęte są węzły chłonne 

szyjne – po jednej stronie, pojedynczy węzeł 

lub grupa węzłów – charakterystyczna 

asymetria i tendencja do tworzenia się 

pakietów

Gruźlica obwodowych w.ch.

• Przebieg przewlekły, podostry lub ostry

• Na ogół przebieg podostry:

nacieczenie, powiększenie, stwardnienie →
serowacenie (rozmiękanie z objawem 
chełbotania) →
perforacja węzła do otaczających tkanek →
wytworzenie przetoki

Gruźlica obwodowych w.ch.

• W przypadku zakażenia prątkami 

atypowymi – przebieg kliniczny 

łagodniejszy, bardziej przewlekły

• Rozpoznanie – wywiad, próba 

tuberkulinowa, badanie histopatologiczne

• Leczenie – 3 leki tuberkulostatyczne 6 

miesięcy, ewentualnie leczenie 

chirurgiczne

Toksoplazmoza

• Najczęstszą manifestacją kliniczną 

toksoplazmozy nabytej jest 
powiększenie jednego lub kilku węzłów 
chłonnych – szyjnych, karkowych, 
potylicznych, rzadziej innych; może 
wystąpić limfadenopatia uogólniona

• Limfadenopatia pojawia się i znika – 

nawet do roku

Toksoplazmoza

• Węzły chłonne mogą być tkliwe

• Limfadenopatii mogą towarzyszyć objawy 

ogólne: stany podgorączkowe/gorączka, 
osłabienie, męczliwość, bóle mięśniowe i 
kostno-stawowe, potliwość

• Węzły chłonne nie ulegają zropieniu

Toksoplazmoza

• Rozpoznanie – wywiad, badanie 

serologiczne

• Leczenie 

- wskazania względne, na ogół objawy 
ustępują
  samoistnie, bez leczenia
- spiramycyna lub kotrimoksazol