Co „działa” w naszym 

interweniowaniu?

Pennebaker i współpracownicy (2002): osoby 

opisujące 

swoje przeżycia traumatyczne – w 

porównaniu z tymi, którzy opisywali neutralne – 

wykazywały za rok:



wyższe wskaźniki zdrowia fizycznego (m.in. liczba wizyt u 

lekarzy, wydolność systemu immunologicznego, poziom 

ciśnienia krwi), 



wyższą skuteczność społeczną (więcej ofert pracy, lepsze 

oceny), 



zwiększenie aktywności towarzyskiej (tzn. częstotliwość 

rozmawiania z innymi osobami oraz śmiania się w 

towarzystwie innych ludzi)



ale pozawerbalne wyrażanie uczuć związanych z 

traumatycznymi wydarzeniami (np. poprzez malowanie, 

taniec) nie powodowało takich efektów

 

 

Co „działa” w naszym 

interweniowaniu? – c.d.



Dalsza analiza (z zastosowaniem programu 

komputerowego do lingwistycznej analizy narracji) 

tworzonych przez badanych opowieści, wykazała, 

że „uzdrawiające” są takie opowiadania, które:



zawierają 

dużo

 słów odnoszących się do 

pozytywnych 

emocji



umiarkowaną liczbę

 słów odnoszących się do 

negatywnych emocji



liczne wyrażenia opisujące 

relacje przyczynowe

 (czyli 

kluczowe jest tu umysłowe konstruowanie sensu 

zdarzenia a nie jego proste odzwierciedlanie)

 

 

Co „działa” w naszym 

interweniowaniu? – c.d.

Mc Adams i współpracownicy (1997, 2005) wykazali, 

że:



osoby „zdrowsze” rozpoczynają opowiadanie o sobie od

 

przedstawienia problemu 

lub trudności do 

przezwyciężenia



następnie analizują

, jak zmieniała się sytuacja na 

bardziej korzystną pod wpływem ich działania



poza tym interpretują zdarzenia ze swojej przeszłości w 

taki sposób, że ujawnia się 

znaczenie tych zdarzeń dla 

ich osobistego rozwoju

, przy czym:



wspominaniu pogłębiającym rozumienie jakiegoś ważnego 

aspektu własnego życia lub relacji z otoczeniem towarzyszy 

większa dojrzałość 



wspominaniu odnoszącym zdarzenia do realizacji ważnych 

osobistych celów towarzyszy większa satysfakcja z życia

 

 

Co „działa” w naszym 

interweniowaniu? – c.d.



Innym sposobem poznawczej strukturalizacji 

zdarzeń i nadawania im sensu może być humor



Lefcourt (2002) precyzuje, że chodzi tu o humor 

nadający perspektywę (perspective-taking-humor), 

który, zastosowany do stresującej sytuacji, sprawia, 

że traci ona stresujące znaczenie



poznawcze interpretowanie sytuacji w taki sposób, że jej 

centralnym aspektem staje się rzeczywiście w niej zawarty 

lub wykreowany i „wmontowany” w nią zabawny 

nonsens

 

lub 

paradoks

 pozostaje w związku z wyższą jakością życia

 

 

Jakie interwencje sprzyjają 

zmianom?

Badanie Aleksandrowicza i Mazgaja (1992):



Terapia o charakterze eklektycznym z nachyleniem 

psychodynamicznym; 40 pacjentów; 5 spotkań w tygodniu po 

ok. 40 min.; w ciągu 70 dni, średnia ilość spotkań 34 (od 8 do 

91)



ZZ: zmiany obrazu psychopatologicznego (pomiar 

kwestionariuszem objawowym „O” przed i po leczeniu) oraz 

wskaźnika dezintegracji nerwicowej (pomiar t. osobowości 

16PF Cattella przed i po leczeniu)



Metoda: Wszystkie spotkania nagrywane na magnetofon a 

następnie przesłuchiwane przez trzech sędziów 

kompetentnych, którzy rejestrują wszystkie wypowiedzi 

terapeuty, klasyfikując je w oparciu o cechy formalne i 

treściowe

 

 

Rezultaty: formy interwencji a zmiany 

Kategorie interwencji

Zmiany objawowe

Zmiany 

osobowości

Interpretacje

+

Pobudzanie do interpretacji

+

Klaryfikacje

+

Pobudzanie do klaryfikacji

+

Konfrontacje

+

+

Pobudzanie do konfrontacji

– 

–

Sugestie

+

+

Pytania sugerujące

+

Kontrsugestie

–

Informacje, instrukcje

–

Eksploracja

–

–

Podsumowania

–

„Jokery”

–

–

Interwencje „mieszane”

–

Inne rodzaje interwencji

+

+ korelacje pozytywne;  – korelacje negatywne 

 

 

Rezultaty: treści interwencji a zmiany 

Kategorie treści

Zmiany objawowe

Zmiany 

osobowości

Objawy – ich znaczenie, 

przyczyny

+

+

Wyparte treści

+

Lęki

–

Aktualne relacje 

interpersonalne

Ilość w całej terapii

+

Intensywność

–

Relacje z terapeutą

–

+

Dawne i aktualne relacje z 

osobami związanymi z 

konfliktem

–

–

Emocje przeżywane przez 

pacjenta

–

–

Interwencje „mieszane”

+

Inne tematy

–

–

+ korelacje pozytywne;  – korelacje negatywne 

 

 

uzupełnienie do 1 wykładu



Trójkąt dramatyczny



stałość czy sztywność ról?



reprezentacje psychiczne „siebie” oraz „innych”



styl przywiązania w dorosłości



Relacja terapeutyczna



cel (P, T)



zaangażowanie (P, T)



odsłonięcie (P, T)

 

 

Jakich terapeutów wybierają 

pacjenci?



Charakterystyka grupy badawczej:



97 pacjentów (36 M i 61K) w wieku 17-50 lat; 



powód szukania terapii: 58% problem emocjonalny 

(głównie stany depresyjne), 42%: trudności społeczne, 

brak ukierunkowania niskie poczucie wartości 



Charakterystyka terapeutów: 



51 terapeutów (33 K i 18 M) w wieku 27-47 lat o 

orientacji psychoanalitycznej



Metoda

 

(zarys):



Pacjenci zgłaszający się do terapii indywidualnej 

deklarują, czy chcą przydziału terapeuty, czy dokonać 

samodzielnego wyboru. Ci, którzy decydują się na wybór, 

dokonują go po 3 1 godz. wywiadach z 3 terapeutami



Po wywiadach, zarówno pacjenci, jak i terapeuci 

wypełniają odpowiednie skale i kwestionariusze 

Hollander-Goldfein, Fosshage 

(1989)

 

 

Jakich terapeutów wybierają 

pacjenci? 

- rezultaty

Powody wyboru terapeuty



terapeuta był pozytywnie usposobiony, 

ciepły, akceptujący, empatyczny (82%)



był profesjonalny (26%)



miał dyrektywne podejście (26%)



płeć terapeuty (20%)



był zaangażowany (14%)



koncentrował się na pacjencie (9%)



Koncentrował się na uczuciach (6%)



wiek terapeuty (5%)

 

 

Jakich terapeutów wybierają 

pacjenci? 

- rezultaty (cd)

Terapeuci wybrani, w porównaniu z nie wybranymi, 

oceniani byli jako:



bardziej przyjemni jako ludzie



bardziej kompetentni



bardziej rozumiejący



posiadający więcej właściwości, które pacjenci chcieliby też mieć



posiadający więcej cech, uznawanych za istotne dla terapeuty

Natomiast sami terapeuci:



byli bardziej skłonni pracować z tymi pacjentami, którzy 

ostatecznie ich wybrali



poza tym oceniali ich lepiej, niż tych, którzy ich nie wybrali (jako 

bardziej przyjemnych, kompetentnych, rozumiejących, 

posiadających pożądane cechy pacjenta (zależność ta wystąpiła 

tylko w przypadku pacjentów lepiej funkcjonujących) – por. YAVIS