dr Grażyna Węgrzyn
dr Grażyna Węgrzyn
to działania państwa związane z
kształtowaniem dochodów i
wydatków publicznych zmierzające
do realizacji zadań stojących przed
gospodarką;
to ogół działań państwa
kształtujących budżet państwa
poprzez zmiany we wpływach (np.
podatki, zadłużenia publicznego) i
wydatkach państwa (np. subwencje,
inwestycje państwowe, itp.).
decyzje dotyczące wielkości i kierunku
wydatków państwa,
decyzje dotyczące opodatkowania
podmiotów gospodarczych,
decyzje dotyczące sposobu
finansowania ew. deficytu budżetowego
i sposobu wykorzystania ew. nadwyżki
budżetowej.
P O L T Y K A P O D A T K O W A
P O L I T Y K A B U D Ż E T O W A
( w y d a t k ó w b u d ż e to w y c h )
P O L I T Y K A F I S K A L N A
to roczny plan finansowy zawierający
dochody i wydatki państwa związane z
realizacją przyjętej polityki
gospodarczej, społecznej i obronnej.
Sporządza Ministerstwo Finansów.
1.
Funkcja fiskalna.
2.
Funkcja redystrybucyjna.
3.
Funkcja stymulacyjna.
Dochody podatkowe (podatki pośrednie,
podatki bezpośrednie),
Dochody niepodatkowe (dywidendy,
wypłaty z zysku banku centralnego, cła).
1.
Wydatki prorozwojowe (na gospodarkę,
na rozwój kapitału ludzkiego, na
tworzenie i egzekwowanie prawa oraz
inne podstawowe funkcje państwa, np.
obronę narodową, bezpieczeństwo
publiczne).
2.
Wydatki o charakterze socjalnym
(emerytury, renty, zapomogi, zasiłki).
3.
Wydatki o charakterze niesocjalnym (np.
dla przedsiębiorstw).
4.
Odsetki od długu państwa.
1.
Dochody = Wydatki – budżet
zrównoważony
2.
Dochody > Wydatki – nadwyżka
budżetowa
3.
Wydatki > Dochody – deficyt
budżetowy
1.
Deficyt budżetu państwa
– to
nadwyżka wydatków nad dochodami
budżetu.
2.
Deficyt sektora finansów
publicznych
– to nadwyżka
wydatków budżetu państwa,
samorządów i funduszy celowych
nad wydatkami.
3.
Deficyt ekonomiczny
– jest to
skorygowany deficyt sektora
finansów publicznych.
De = Dfs + Kr − Kt
Dfs – deficyt finansowy sektora finansów
publicznych
Kr – kwota rekompensat dla
pracowników sektora publicznego oraz
emerytów
Kt – kwota transferów do drugiego filaru
prywatnych funduszy emerytalnych
5,6
4,7
4,6
4,1
3,7
3,8
2,9
2,6
2,2
1,9
0
1
2
3
4
5
6
2004
2005
2006
2007
2008
ja
ko
p
ro
c.
P
K
B
deficyt liczony według norm UE*
deficyt liczony wedug norm MF
* liczone według metodologii unijnej klasyfikującej aktywa otwartych
funduszy emerytalnych poza systemem finansów publicznych
Źródło: „Rzeczpospolita” z dn. 2.03.2006r.
1.
Konieczność spłaty wcześniej
zaciągniętego długu publicznego.
2.
Zwiększenie wydatków państwa
będące konsekwencją strategii
gospodarczej rządu.
3.
Mniejsze dochody od zakładanych w
ustawie.
4.
Zwiększenie wydatków budżetowych
ponad posiadane rezerwy (klęski
żywiołowe, wojna).
1.
Finansowanie deficytów budżetowych
drogą zaciągania pożyczek
państwowych.
2.
Emisja papierów wartościowych w
celu dokonania spłaty wcześniejszych
zobowiązań.
3.
Udzielania poręczeń i gwarancji przez
rząd.
4.
Nieregularne spłaty zobowiązań przez
jednostki sektora finansów
publicznych.
Kryteria stabilności finansów sektora
instytucji rządowych i samorządowych
są spełnione, gdy kraj nie jest objęty
procedurą nadmiernego deficytu.
Kryteria fiskalne dotyczą:
1.
Deficyt budżetowy ≤ 3% PKB.
2.
Dług publiczny ≤ 60% PKB.
Ekspansywna,
Restrykcyjna.
Jej celem jest likwidacja luki recesyjnej.
Ma przynosić efekty ilościowe.
Następuje wzrost wydatków państwa
lub/i transferów,
Zmniejszenie obciążeń podatkowych,
ich kombinacja.
Celem tej polityki jest likwidacja luki
inflacyjnej,
Ma przynosić efekty cenowe,
Następuje zmniejszenie wydatków
państwa lub/i transferów,
Zwiększenie obciążeń podatkowych,
ich kombinacja.
Aktywna.
Pasywna - oparta na automatycznych
stabilizatorach koniunktury.
Kryterium tego rozróżnienia jest
szybkość (częstotliwość) z jaką rząd
może wdrażać podjęte decyzje fiskalne.
WZROST FISKALIZMU MOŻE BYĆ
DLA GOSPODARKI
NIEBEZPIECZNY
, TZN. MOŻE STAĆ
SIĘ PRZYCZYNĄ OSŁABIENIA
AKTYWNOŚCI GOSPODARRCZEJ.
