background image

 

 

1

Wykład 1

Geneza i istota 

zarządzania strategicznego

background image

 

 

2

Ewolucja zarządzania 

przedsiębiorstwem

Charakter przedsiębiorstwa 
(organizacji)  i zarządzania nim 
wyznaczają dwa czynniki:

 otoczenie 

 

relacje z otoczeniem

 

background image

 

 

3

Ewolucja zarządzania 

przedsiębiorstwem

relacje z otoczeniem

d

yn

a

m

ik

a

 o

to

c

ze

n

ia

d

u

ża

m

a

ła

luźne

ścisłe

III.  Aktywna 

promocja 

i sprzedaż 

IV.  Integracja

 procesów 

gospodarczych

I.  Swoboda 

gospodarcza

II.  Masowość

 produkcji

background image

 

 

4

Innowacje:

 

baza badawczo-projektowa

Przykład: Ford

Otoczenie:   

spokojne, zestrukturalizowane

  

Orientacja:  produkcyjna 

Zarządzanie: funkcjonalne 

Kierownik: specjalista

Pracownicy: model klasyczny
Struktura org.

funkcjonalna 

                              sztabowo-liniowa

Informacja

analizy ekonomiczne 

                        plany długookresowe

 

Lata 1880 - 1930

Duża autonomia przedsiębiorstwa 

ograniczana przez konkurencję cenową

 

II Masowość produkcjiI Swoboda gospodarcza

Tworzenie i rozwój przedsiębiorstw

Bardzo duża autonomia przedsiębiorstwa 

jako główny instrument postępu społecznego

 

Lata 1820 - 1880

Otoczenie:   spokojne, przypadkowe

  

Orientacja:  przedsiębiorcza

Zarządzanie

przez intuicję i doświadczenie

Kierownik: właściciel, przedsiębiorca

Pracownicy

decyzje podejmuje właściciel

Struktura org.: liniowa
Informacja

kontrola

                        sprawozdawczość

Innowacje:

 

własna pomysłowość i aktywność

Przykład: Rothschild, Bata, Nobel

background image

 

 

5

Innowacje:

 

projekty innowacyjne

Przykład: A. Sloan, GM

Otoczenie:   

przeszkadzająco - oddziaływujące

  

Orientacja:  rynkowa 

Zarządzanie: marketingowe

Kierownik: generalista

Pracownicy

model stosunków międzyludzkich

Struktura org.

dywizjonalna, macierzowa

Informacja

analizy rynku

Lata 1930 - 1970

Autonomia przedsiębiorstwa ograniczana 

przez różnicujące się rynki w obrębie krajów

 

III Aktywna promocja 

i sprzedaż 

IV Integracja procesów 

gospodarczych

Wykorzystanie nauki w gospodarce

Autonomia przedsiębiorstwa ograniczana

Przez konkurencję, państwo i społeczeństwo

 

Lata 1970 - ?

Otoczenie:   

turbulentne, 

                       zagęszczone i burzliwe pole

  

Orientacja:  globalna

Zarządzanie

strategiczne

Kierownik

superboss, generalista-specjalista

Pracownicy

zarządzanie potencjałem 

                        społecznym

Struktura org.

zadaniowa, hybrydowa, 

                              logistyczna

Informacja

SWO, systemy sterowania, 

                         sieci, internet

Innowacje:

 

kultura innowacyjna

Przykład: Sony, Microsoft, GE

background image

 

 

6

Rozwój kompetencji 

przedsiębiorstwa

A. Rynek 

wirtalny

B. Globalizacja  

 rynków

C. Spadek 

popytu na 

rynkach

D. Rozwój 

rynków zbytu

E. Ograniczona 

podaż

Lata 50 Lata 60

Lata 70

Lata 80

Lata 90

otoczenie

kompetencje

Technologiczne umiejętności

Skuteczność handlowa

Efektywna działalność handlowa

Umiejętność zarządzania

zmianami

Umiejętność

samouczenia się

background image

 

 

7

Podstawowe funkcje 

strategii

Ograniczanie nieokreśloności 
(strukturyzacja) otoczenia

Redukcja wieloznaczności 
(selekcja kierunków działania)

background image

 

 

8

jeden rynek

Przestrzeń wyborów strategicznych

Obszar 
działania

C

h

a

ra

k

te

w

zr

o

st

u

St

os

un

ek

 d

ni

ep

ew

no

śc

i

wiele rynków

ze

w

n

ę

tr

zn

y

w

e

w

n

ę

tr

z

n

y

ak

ty

w

n

y

pa

sy

w

n

y

background image

 

 

9

Definicje strategii

Definicje strategii

Strategia przedsiębiorstwa to:

  określenie  długofalowych  celów  i 

zadań,  wybór  kierunków  działania 
oraz  alokacja  środków  niezbędnych 
do  realizacji  tych  celów  (A.  D. 
Chandler)

background image

 

 

10

Strategia 

Strategia 

przedsiębiorstwa to

przedsiębiorstwa to

:

:

  system pewnych wartości, przy 

pomocy których przedsiębiorstwo 
rozpoznaje i ocenia pojawiające się 
dla niego szanse i zagrożenia oraz 
zgodnie z którymi wybiera i 
podejmuje określone działania 
mające na celu zapewnienie mu 
długotrwałej egzystencji (J. Jeżak)

background image

 

 

11

Strategia 

Strategia 

przedsiębiorstwa to

przedsiębiorstwa to

:

:

przemyślana, ogólna koncepcja 
działania, której realizacja 
zapewnia mu przewagę na 
rynku, mimo inteligentnego 
przeciwdziałania konkurencji  
(K. Obłój)

background image

 

 

12

Strategia 

Strategia 

przedsiębiorstwa to

przedsiębiorstwa to

:

:

wyprowadzony z przyjętej 
koncepcji biznesu (misji) sposób 
postępowania, umożliwiający 
przedsiębiorstwu zachowanie 
korzystnej - przy danych 
kryteriach (systemie wartości) - 
stabilności przedsiębiorstwa 
względem otoczenia  (M. 
Moszkowicz)

background image

 

 

13

Cechy strategii

Cechy strategii

  

ustala pole działalności przedsiębiorstwa

  jest skorelowana z działaniami konkurentów
  nawiązuje do sytuacji i rozwoju otoczenia 

(szanse, zagrożenia)

  jest zorientowana na zasoby przedsiębiorstwa 

(mocne i słabe strony)

  odzwierciedla system wartości i postawy 

kierownictwa

  uruchamia ważne decyzje inwestycyjne
  jest zorientowana przyszłościowo
  może być wynikiem systematycznego 

planowania lub ewolucyjnego dostosowania

background image

 

 

14

Formuły 

Formuły 

strategii

strategii

 w ujęciu 

 w ujęciu 

wielowymiarowym

wielowymiarowym

formuła H. Mintzberga: 

   

strategia = 5 x P 

P - plan działania (plan

P - wzorzec zachowania 
się    organizacji (pattern

P - poszukiwanie 
najlepszej pozycji na 
rynku (position
)

P - kierunek rozwoju 
organizacji (perspective

P - kompozycja narzędzi 
konkurowania ( ploy

)

formuła I. Kanter:    

 strategia = 4 x F 

F - być pierwszym na 

rynku, w biznesie 

(first)

F - koncentrować się 

na biznesie (focus

F - szybko dostosować 

się do  zmian i podjąć 

wyzwania (fast)

F - być elastyczny  

(flexibility

background image

 

 

15

Formuły 

Formuły 

strategii

strategii

 w ujęciu 

 w ujęciu 

wielowymiarowym

wielowymiarowym

formuła A. Hexa:     strategia : 6 x wymiar 

  decyzyjny - spójny i integrujący wzór 

podejmowania decyzji

  programujący - sposób wyznaczania celów, 

programów, priorytetów 

 rynkowy - poszukiwanie dla organizacji 

najlepszej domeny 

  przedsiębiorczy - forma zachowań wobec 

szans, ryzyka i zagrożeń 

  organizacyjny - kryterium tworzenia struktury 
   kontrolny - kryterium analizy i oceny 

realizacji celów

 

background image

 

 

16

Treść 

Treść 

strategii

strategii

Formułując 

strategię 

dokonujemy 

podstawowych 

wyborów 

(decyzji 

strategicznych) w zakresie:

koncepcji biznesu

 (wizja przedsiębiorstwa i jego 

otoczenia, misja)

domeny działania

 (rynki i produkty)

sposobów i narzędzi konkurowania

architektury przedsiębiorstwa

 (modele: 

techniczno-ekonomiczny, społeczny i 
organizacyjny)

background image

 

 

17

I. 

I. 

Koncepcja biznesu

Koncepcja biznesu

Wizja jest 
obrazem 
przyszłości, 
którą 
organizacja 
chce osiągnąć i 
do której dąży

Co chcemy 
osiągnąć?

Misja jest wyrażeniem -     
 w języku zrozumiałym 
dla pracowników i 
otoczenia - 
dalekosiężnych zamierzeń 
  i aspiracji organizacji. 

     Określa powód istnienia, 

kierunek działalności, 
podstawy jej tożsamości

W jaki sposób to 
osiągnąć?

background image

 

 

18

Misja organizacji powinna: 

Misja organizacji powinna: 

wyrażać marzenia i wyzwania które 
są 

udziałem 

pracowników 

(najemników

lojalistów 

lub 

gwardzistów)

zapewniać,  że  proces  jej  realizacji 
jest wiarygodny (spójność działań i 
intencji)

   jest syntezą sposobu zachowania 

przedsiębiorstwa

background image

 

 

19

Funkcje misji:

Funkcje misji:

   odzwierciedla osobowość 

organizacji

   stanowi podstawę 

komunikacji  organizacji z 
otoczeniem (w różnych 
domenach)

background image

 

 

20

Definiowanie misji

Tempo 
wzrostu 
firmy i jej 
pozycji na 
rynku

założenie 

szybkiego wzrostu

 

wymaga koncentracji na zdobywaniu 

najszybciej rosnących segmentów 

rynku (branża komputerowa)

stabilizacja rynkowa

 skłania do 

działań defensywnych, w tym: 

ograniczenia konkurencji oraz 

utrzymywania lub budowy barier 

wejścia na rynek (branża chemiczna)

silna pozycja

 oznacza ograniczenie 

portfela do tych segmentów, w 

których pozycja przedsiębiorstwa 

jest wiodąca (aktywna 

dywersyfikacja)

 

background image

 

 

21

Definiowanie misji

Sposó

budow

przew
agi

nowoczesność w obsłudze klienta

 oznacza 

potrzebę stałego śledzenia rozwoju technologii 

i jej skutków na różnych rynkach

koncentracja na 

niskim koszcie

 wymusza 

doskonałość funkcjonalną, dyscyplinę 

kosztową, poszukiwanie efektów skali oraz 

umiejętne posługiwanie się ceną 

globalizacja oferty rynkowej

 wymaga 

dywersyfikacji na „sąsiednie” rynki, 

poszukiwania efektów synergicznych oraz 

poszukiwania nisz rynkowych

budowa i podtrzymywanie lojalności

 

klienta oznacza konieczność definiowania 

wartości w odbiorze społecznym i 

koncentrowania się na procesach tworzenia 

wartości 

background image

 

 

22

Definiowanie misji

Reputacja 
firmy

uzyskanie trwałego efektu 
skojarzenia hasła lub cechy 
wyrobu z nazwą firmy (

budowa 

marki

)

promocja 

wizerunku firmy

 w 

działaniach poza produkcyjnych 
(mecenat, sponsoring, inicjatywy 
społeczne, itp.)

background image

 

 

23

Definiowanie misji

Stosunek 
do 
przyszłoś
ci

prognozowanie nowych technologii 
i rynków przyszłości w celu 
poszukiwania 

udziału w szansach

budowa szerokiego zakresu 

kompetencji

 i 

umiejętności

 na 

styku wielu dziedzin i potrzeb 
konsumentów

cierpliwość i eksperymentowanie 

odkrywaniu

 i 

kreowaniu 

przyszłych rynków

 oraz w 

budowie systemów kompetencji

background image

 

 

24

II. 

II. 

Domena działania

Domena działania

Odpowiedź na 

pytanie: na jakich 

rynkach organizacja 

chce osiągnąć 

sukces dziś i w 

przyszłości oznacza 

wybór:

        

produktów (usług),

        

odbiorcy

        

konkurencji 

oraz

      

sposobu radzenia 

sobie z nią 

(konfrontacja, 

zagospodarowanie niszy, 

unikanie konkurencji, 

kooperacja

W określeniu domeny 

organizacja musi brać pod 

uwagę:

a) misję, w tym

:

  

 - tempo wzrostu jej pozycji na rynku
 - sposób budowania przewagi 
 - budowę i ochronę reputacji 
 - udział w potencjalnych innowacjach 

i   szansach na rynku

b) 

opłacalność rynku

, w tym: 

 

- rentowność                                         

             - perspektywy rozwoju             

                                     - 

bezpieczeństwo

c) 

innowacyjność zachowań 

strate-gicznych

 (z 

wykorzystaniem wzorców  

bazowych strategii)

background image

 

 

25

III. Architektura 

III. Architektura 

organizacji

organizacji

Odpowiedź na pytanie: jakie, niezbędne 

do  zrealizowania  misji,  kompetencje 
musi 

rozwijać 

organizacja 

poprzez 

odpowiednią konfigurację:

  techniczno - ekonomiczną

  społeczną

  organizacyjną

background image

 

 

26

M

M

odel techniczno-

odel techniczno-

ekonomiczny

ekonomiczny

Które elementy w systemie techniczno-
produkcyjnym organizacji tworzą istotną wartość 
użytkową dla strate-gicznych odbiorców? 
(koncepcja łańcucha wartości
)

Co wykonywać w ramach organizacji, a co kupić na 
rynku (make or buy
)?

        kryterium kosztowe (Kz = Kp)
                kryterium  strategiczne  (kontrola  na  rynku,  zdobycie 

wiedzy, 

          budowa przewagi konkurencyjnej)

Jak koordynować działania w cyklu produkcyjnym, 
aby zoptymalizować proces w wymiarze kosztowym 
i czaso-wym? (aspekt logistyczny
)

background image

 

 

27

M

M

odel społeczny

odel społeczny

Jaki powinien 
być typ 
relacji: pra-
cownik-
organiza-cja?

  charakter 
wzajem- 
    nych 
zobowiązań
  poczucie 
wspólnoty 
    interesów
  tradycja, 
historia, 
    tożsamość

Jaki 
powinien 
być 
dominujący 
typ relacji 
inter-
personalnyc
h?

  klan(rodzina)
  rynek 
    
(konkurencja)
  migracja 
    (izolacja)
  konformizm 
    (spokój)

Jaki 
powinien 
być proces 
zarządzania 
personelem?

  selekcja i 
rekru- 
    tacja
  adaptacja
  uczenie
  kontrola
  awans
  wzorce 
osobowe

background image

 

 

28

M

M

odel organizacyjny

odel organizacyjny

Kryteria 
grupo-wania 
zadań, od-
powiedzialnoś
ci    i 
kompetencji  
w ramach 
struktury

  wg funkcji
 wg subsystemu 
tech-
   niczno-
produkcyj-  
    nego 
(dywizjonu)
  wg zadań

  wg procesu

 

Poziom 
scentra-
lizowania i 
sfor-
malizowania 
decyzji 
kierow-
niczych

    na  jakim 

szczeblu 
        hierarchii 
zarzą-
    dzania i jakie 
        podejmuje 
się 
    decyzje?

  obowiązujące 

   formalne  
proce-    
   dury 
podejmowa- 
    nia decyzji   

Mechanizmy 
koordynacji 
działań

  dyscyplina 
    
technologiczna

  dyscyplina 

    kosztowa
  dyscyplina 
    logistyczna
  budowa 
zespołu

background image

 

 

29

Zarządzanie

Zarządzanie

 strategiczne

 strategiczne

Proces 

zarządzania strategicznego

 

obejmuje 3 wzajemnie zależne procesy:

1. Diagnoza 
strategiczn
a

Jaka jest nasza 
pozycja i 
wynikające z 
niej możliwości 
rozwoju

2. 
Planowani

strategicz
ne

Formułowanie 
strategii i 
planów 
rozwoju

3. 
Kontroling 
strategiczn
y

Sterowanie 
procesem 
wdrażania 
strategii w 
praktyce 
organizacji


Document Outline