DOCHODZENIE EPIZOOTIOLOGICZNE

DOCHODZENIE

EPIZOOTIOLOGICZNE

Maciej Frankowski

Łukasz Wolny

Grupa 5b

CEL DOCHODZENIA

EPIZOOTIOLOGICZNEGO:



Ustalenie źródła zarazka, nosicielstwa, dróg

szerzenia się choroby celem określenia

dalszego postępowania.



Wykonawca: Urzędowy Lekarz Weterynarii,

którego celem jest ustalenie jak

największej ilości danych….

ELEMENTY DOCHODZENIA



Wywiad epizootiologiczny



Badanie kliniczne



Badanie sekcyjne



Badanie histopatologiczne



Badanie biologiczne



Badanie alergiczne



Badanie serologiczne

WYWIAD



Liczba, gatunek i wiek chorych zwierząt



Ustalenie czasu wystąpienia i charakteru

objawów chorobowych



Rozprzestrzenianie się choroby w stadzie



Stan odpornościowy stada, ewentualnie

stosowane leki – supresja



Kontakt zwierząt chorych z innymi



Rodzaj, jakość i pochodzenie paszy



Stan sanitarny pastwisk, wodopojów



Obecność owadów, gryzoni



Obrót zwierząt – przerzuty, transporty

ROZPOZNANIE ŚRODOWISKA

ROZSZERZONY WYWIAD

EPIZOOTIOLOGICZNY



Adres zamieszkania, telefon/fax, modem



Numer gospodarstwa – nadany przez agencję

restrukturyzacji i modernizacji rolnictwa (ARiMR) –

jest on zakodowany także w UE -

do numeru gospodarstwa przypisane są numery

zwierząt z wyjątkiem drobiu



Miejscowość, najbliższe miasto



Mapka – zaznaczenie co jest wokół gospodarstwa



ZCHZZ – zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt.

System komputerowy



System identyfikacji i rejestracji zwierząt. Dane, do

których ma dostęp każdy powiatowy inspektorat



Dane dotyczące właściciela / kierownictwa

gospodarstwa:

Określić czy mamy do czynienia z

właścicielem czy zarządcą gospodarstwa



Kierunek produkcji: trzoda chlewna, opasy,

krowy mleczne, kury nioski

Gospodarstwo towarowe, hodowlane,

hodowla jako hobby



Styczność z innymi gospodarstwami



Wielkość produkcji i jej przeznaczenie



Dane dotyczące higieny i ochrony zwierząt

- bioasekuracja, zabezpieczenia obiektu,

dostęp osób „trzecich”, „all in all out”



Dane dotyczące czyszczenia i dezynfekcji



Dane dotyczące składowania i utylizacji

części ciał zwierząt



Dane dotyczące karmienia

mleko, siara, odpady żywieniowe lub

kuchenne z własnego domu, środki paszowe

pochodzenia zwierzęcego

szczegóły odnośnie skarmiania odpadami

żywieniowymi lub kuchennymi: obróbka

termiczna



Informacje o rozrodzie

krycie, unasiennianie, czy zwierzęta były

pożyczane do rozrodu



Obserwacja kliniczna



Opis przebiegu i symptomów choroby włącznie ze

stratami w stadzie

Data i miejsce wystąpienia objawów klinicznych

Rodzaj zwierząt, które zachorowały

Objawy kliniczne na terenie gospodarstwa



Opis przebiegu klinicznego ze szczególnym

uwzględnieniem rozwoju symptomów



Liczba zachorowań klinicznych i strat zwierząt w

momencie urzędowego stwierdzenia



Zachorowania i\lub straty wśród zakupionych lub

nowo przyjętych zwierząt 14 dni wstecz



Pozostałe zachorowania w całym stadzie w ciągu 30

dni



Ustalić szczegółowo sprzedaż zwierząt w

ciągu ostatnich 30 dni



Ustalić jaki był ruch wewnętrzny w danym

gospodarstwie: kontakt ze zwierzętami z

innych gospodarstw w ciągu 30 dni



Prześledzić ruch osób:



dane o osobach które miłych dostęp w

ciągu 30 dni, pobyt za granicą, aukcje,

targi…



Osoby, które miały dostęp do budynków w

ciągu 30 dni



Gospodarstwa , które odwiedzono przed

wejściem do obory lub zagrody



Gospodarstwa odwiedzone po wyjściu z

obory lub zagrody



Dane na temat ruchu pojazdów



Gospodarstwa lub instytucje, które

odwiedzono przed wjazdem na teren zagrody

lub gospodarstwa



Wywóz zwłok przez zakład utylizacji w ciągu

ostatnich 30 dni



Dane na temat użytkowania, sprawności i

czystości pojazdów



Kontakty z innymi stadami po przez

zainfekowane materiały, urządzenia itd.



Podsumowanie



Czas inkubacji



Przyczyny choroby



Rozprzestrzenianie choroby przez pojazdy



Rozprzestrzenianie choroby przez osoby



Rozprzestrzenianie choroby przez inne czynniki



Na okoliczność wykonania badań urzędowych,

zarówno badań kontrolnych jak i badań

wykonanych w związku ze zwalczaniem

choroby, należy sporządzić każdorazowo

protokół z prowadzonych czynności.



Protokół sporządza się zgodnie z przepisami

ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.



Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.

U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z pózn. zm.).



Protokół sporządza się tak, aby z niego

wynikało:



kiedy przeprowadzono czynności

•

kto dokonał czynności,



rodzaj czynności, w tym opis i rodzaj

wykonanego badania,

•

miejsce wykonania czynności,

•

kto i w jakim charakterze był przy tych

czynnościach obecny, w tym

identyfikacja osoby w obecności której

prowadzone są czynności (imię i

nazwisko, adres zamieszkania),



co i w jaki sposób w wyniku czynności

ustalono,

•

jakie uwagi zgłosiły obecne osoby,

•

ewentualnie dodatkowe elementy –

decyduje urzędowy lekarz weterynarii

sporzadząjacy protokół.



Protokół podpisuje osoba

sporządzająca protokół oraz wszystkie

inne osoby obecne, biorące udział w

czynności urzędowej.



Odmowę lub brak podpisu

którejkolwiek osoby należy omówić w

protokole.



Do czasu wydania rozporządzenia Minisrta

Rolnictwa i Rozwoju Wsi z art. 61 pkt 1 lit. i

ustawy z dnia 11 marca 2004r. o ochronie

zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób

zakaźnych zwierząt na potrzeby dochodzenia

epizootycznego, sekcji oceny aktualnej

sytuacji epizootycznej w ognisku choroby

stosuje wzory dokumentów z rozporządzenia

Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22

stycznia 2003r. w sprawie postępowania przy

zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt,

uwzględniając w tych wzorach stan prawny

wynikający z wymienionej wyżej ustawy.

PROTOKÓŁ

DOCHODZENIA EPIZOOTYCZNEGO I BADAŃ ZWIERZĄT

Przeprowadzonego w dniu ............ 20... r. przez Powiatowego

Lekarza Weterynarii ...........................................

(imię i nazwisko)

w ................................, gmina ....................,

(wymienić miejscowość)

poczta ..........................., powiat ....................

w wyniku zgłoszenia nr ................... z dnia .... 20... r.

(lp. księgi zgłoszeń)

o podejrzeniu .................................................

(wymienić chorobę)

w gospodarstwie ............................................. .

(imię i nazwisko lub nazwa posiadacza oraz

dokładny adres)

W miejscowości znajduje się ogółem gospodarstw ...............,

gospodarstw posiadających zwierzęta z gatunku podatnego ......,

w tym ............ gospodarstw zapowietrzonych chorobą

...............................................................

(wymienić chorobę)

POBIERANIE MATERIAŁU DO

BADAŃ LABORATORYJNYCH

MATERIAŁ POBIERANY PRZYŻYCIOWO

Krew



próby z antykoagulantem – morfologia

heparyna 10-20



l na 1 ml krwi

cytrynian/wersenian sodu

izolacja komórek krwi



próby bez antykoagulantów

badanie serologiczne (hemoliza!!!), bakteriologiczne i

wirusologiczne

Mleko



badania bakteriologiczne, morfologiczne (TOK), badanie

serologiczne



Płyn mózgowo – rdzeniowy, płyny wysiękowe,

przesiękowe



Nasienie, mocz, kał



Wydzieliny surowicze, śluzowe, ropne



wymazy, rozmazy, zeskrobiny

UWAGI:

Probówki/płytki/szkiełka – suche, sterylne,

oznakowane

Materiał do badań wirusologicznych –

pobrany sterylnie

Płyny utrzymujące (media) z dodatkiem

antybiotyków



MATERIAŁ POBRANY POŚMIERTNIE – UBÓJ

DIAGNOSTYCZNY



Małe zwierzęta – całe zwłoki lub narządy



Duże zwierzęta – narządy – zawsze pobrane z czasie

sekcji (wycinki, preparaty odciskowe, wysięk –

zanieczyszczenia!)



Do badań wirusologicznych – termos z lodem



Do badań serologicznych – 10% formalina (kreda)



INNE MATERIAŁY



Pasza, woda, ściółka, gryzonie, stawonogi, ptaki



OPAKOWANIE



Probówki, buteleczki, pojemniki, woreczki



PISMO PRZEWODNIE



Adres wysyłającego, adres właściciela, kierunek

badanie, dane z wywiadu, opis kliniczny i sekcyjny

METODY BEZPOŚREDNIEGO

WYKRYWANIA ZARAZKA



BADANIE BAKTERIOLOGICZNE I

MYKOLOGICZNE



BADANIE WIRUSOLOGICZNE



BADANIE BIOLOGICZNO –

MOLEKULARNE

BADANIE BAKTERIOLOGICZNE I

MYKOLOGICZNE

Badanie mikroskopowe

- wykonanie rozmazu (ropa, tkanki, wykrztusiny)

- wymazu z odbytu, gardła, worka spojówkowego

innych błon śluzowych, skóry

- preparatu odciskowego z narządów

wewnętrznych,

- zawiesina (mleko, krew, mocz – wirowanie

materiału, badanie osadu)

- rozcieranie narządów wewnętrznych, tkanek,

całych zwierząt (pszczoły)

- utrwalenie (wysuszenie, ogrzanie,

aceton); cele

utrwalenia: przytwierdzenie materiału

(bakterii)do podłoża, zabicie żywych

komórek (materiał zakaźny),

odsłonięcie aktywnych miejsc do

barwienia na komórkach bakterii

barwienie metodą Gramma, Ziehl-

Nielsena, Lofflera (metachrom.),

Neissera (ziarenka), Fleminga

(otoczki), Mellera

Barwienie pozytywne

: barwniki kwaśne

(eozyna, kwaśna fuksyna), barwniki zasadowe

(fiolet krystaliczny, zieleń malachitowa,

fuksyna zasadowa, błękit metylowy)

Barwienie negatywne

: barwienie tła (rzęski,

otoczki)

Barwienie pozytywne przyżyciowe

: proste

(jeden barwnik np. błękit metylowy, czerwień

obojętna), złożone (więcej barwników

stosowanych po kolei lub w mieszaninie),

metachromazja (jeden barwnik – różne barwy

komórek w preparacie np. Corynebacterium)

Stosowanie bejcy

(utrwalenie połączenia

barwnika z komórką, mamy bejce proste i

złożone)

Badanie hodowlane

Podłożami lub pożywkami nazywamy płynne

(bulion, mleko),

półpłynne (bulion + agar) lub stałe (żelatynowe,

agarowe

ścięta surowica, jajowe) mieszaniny różnych

związków

chemicznych, na których rozmnażają się bakterie

lub grzyby

Wyróżniamy podłoża:



ze względu na zawartość: syntetyczne,

półsyntetyczne, naturalne (surowica, płyny

ustrojowe



ze względu na konsystencję: stałe, półpłynne,

płynne



ze względu na ilość i jakość składników

odżywczych:

proste

lub podstawowe

– bulion zwykły, bulion

odżywczy, agar odżywczy, żelatyna odżywcza;

wzbogacone

– agar z krwią – bakterie

hemolityczne, agar cukrowy, agar drożdżowy

dla

Paenibacillus larvae, surowica, żółtko;

wybiórczo – namnażające

– Mc Concey,

Chapman, Saburauda – zawierające składniki

wzmagające (żółć) lub hamujące wzrost bakterii

(zieleń brylantowa), Chapman (NaCl), Saburaud

(aktidion lub chloramfenikol);

wybiórczo –

różnicujące z szeregiem cukrowym

(podłoże

odżywcze, substrat cukry, wskaźnik pH, gazy-

CO2);

specjalne

– agar czekoladowy, Wrzoska

Fazy rozmnażanie się bakterii



- faza spoczynkowa – stała liczba

komórek

- faza intensywnych podziałów –

np. E.coli 20 min, Myc.bovis 90 min.

- faza niezmienna = równowagi –

po wyczerpaniu się zasobów

odżywczych

- faza spadkowa – starzenie się

Kolonia bakteryjna – skupiska

mld.bakterii,

jeden klon

Cechy kolonii: kształt, wielkość,

wzniesienie, przeźroczystość,

zawieszalność, brzegi, wzrost, zapach

Ruch bakterii: kropla wisząca, ciemne

pole

Badanie metabolizmu: specjalne pożywki –

zmiana

pH, fermentacja cukrów, tworzenie gazów,

właściwości proteolityczne, SH2,

wytwarzanie

indolu, hemoliza







Antybiogram – metoda dyfuzyjno-

krążkowa (1 ml tj. 108 18-24 godz. hodowli

bulionowej na podłoże Muellera-Hintona –

określamy wrażliwość (+, ++, +++)

BADANIE WIRUSOLOGICZNE



Mikroskopia – mikroskop elektronowy lub

skaningowy (rozpoznawanie kształtu: kulisty,

kubiczny, cylindryczny, cegiełkowy)



Hodowlana – izolacja wirusa: zarodki kurze,

pierwotne hodowle komórkowe, ciągłe hodowle

komórkowe CPE, diploidalne hodowle

komórkowe – z płodów do produkcji

szczepionek, zawiesiny komórek, hodowle

narządowe



Metody immunokoniugacyjne: IF bezpośrednia,

test ELISA

Metody serologiczne

Odczyn immunofluorescencji bezpośredniej

( DIF )



odczyn pozwalający na wykazanie antygenu w

badanym materiale



na szkiełko z materiałem badanym nawarstwia

się swoistą surowicę znakowaną fluoresceiną



Po inkubacji i odpłukaniu niezwiązanych

przeciwciał jasno zielono-żółta fluorescencja

wskazuje na obecność szukanego antygenu =

wynik dodatni

Metody biologii

molekularnej



Polimerazowa reakcja łańcuchowa ( PCR )

- Test o wysokiej czułości, szybki i bardzo

specyficzny, opiera się na znajomości

sekwencji nukleotydów w wirusowym

DNA i RNA, bakterii i grzybów

- Do jego przeprowadzenia wymagana jest

jednoniciowa matryca DNA , startery

( primery )



polega na amplifikacji jednej kopii

fragmentu DNA



Konserwatywne fragmenty matrycy

są miejscem przyłączenia primerów,

które uruchamiają polimeryzację



Polimeryzację przeprowadza enzym

polimeraza dosyntetyzowując

fragment DNA pojedynczej nici z

miksu nukleotydów w środowisku

bufora i obecności jonów magnezu



Elektroforeza i wizualizacja w UV



Metoda ta jest stosowana do szybkiego

wykrywania drobnoustrojów, których

hodowla in vitro jest trudna lub

długotrwała, pozwala na zidentyfikowanie

czynnika etiologicznego choroby jeszcze

przed pojawieniem się swoistej

odpowiedzi immunologicznej i

stwierdzenia jej odczynami

serologicznymi, umożliwia wykrycie

materiału genetycznego zarazka w

materiale biologicznym jak i w czystych

hodowlach, nawet wtedy gdy próbka jest

bardzo mała lub w stanie rozkładu



PCR służy do wykrywania materiału

genetycznego zarazków w narządach

wewnętrznych, skórze, krwi…

RT PCR



Służy do wykrywania genomu RNA

wirusów



Do uzyskania cDNA służącego jako

matryca do właściwej reakcji PCR

polimeryzacja poprzedzona jest

etapem odwrotnej transkrypcji

Document Outline