background image

PRZEDSIĘBIORCZOŚ

Ć

Pojęcie i znaczenie 

przedsiębiorczości 

Marian Oliński

Olsztyn 2013

background image

Przedsiębiorczość

 - 

jest to cecha przedsiębiorcy i 

przedsiębiorstwa, przez którą rozumie się gotowość i 

zdolność do podejmowania oraz rozwiązywania w sposób 

twórczy i nowatorski nowych problemów, przy 

świadomości związanego z tym ryzyka, umiejętność 

wykorzystywania pojawiających się szans i okazji oraz 

elastycznego przystosowania się do zmieniających się 

warunków.

Sudoł S. [2006], Przedsiębiorstwo. Podstawy nauki o przedsiębiorstwie. Zarządzanie 

przedsiębiorstwem, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne S.A., Warszawa. 

PRZEDSIĘBIORCZOŚ

Ć

background image

PRZEDSIĘBIORCZOŚ

Ć

- proces organizowania i prowadzenia 
działalności gospodarczej oraz 
podejmowania związanego z nią ryzyka

- proces kreowania czegoś odmiennego z 
uwagi na jego wartość, w ramach którego 
poświęca się konieczny do realizacji tego 
celu czas i wysiłek, zakładając 
towarzyszące mu finansowe, psychiczne i 
społeczne ryzyko i oczekując uzyskania 
nagrody finansowej i osobistej satysfakcji

background image

PRZEDSIĘBIORCZOŚ

Ć

W  praktyce  często  analizujemy 
przedsiębiorczość  ze  względu 
na  jej  rodzaj  lub  głównych 
aktorów  z  nią  związanych. 
Wtedy  mówimy  o  różnych 
rodzajach 

przedsiębiorczości, 

np.:

przedsiębiorczość społeczna;

przedsiębiorczość 
intelektualna;

przedsiębiorczość  akademicka. 

background image

PRZEDSIĘBIORCA

- ktoś, kto podejmuje działania objęte 
mianem przedsiębiorczości; ktoś, kto 
organizuje i prowadzi działalność 
gospodarczą oraz podejmuje ryzyko

Różne spojrzenia na przedsiębiorcę i jego rolę są 
przyczyną utożsamiania z nim w języku 
potocznym takich pojęć jak: 

- kapitalista

- kierownik (menedżer)

- producent

-rzemieślnik

- biznesmen

background image

Elastyczność

Twórczość

Kreowanie 

wartości

Zdolność 

reagowania

Dyscyplina

Kreatywność

Innowacyjność

Wyjątkowość

Skłonność do

podejmowania

ryzyka

Osobista
inicjatywa

Cechy

osoby

przedsiębiorczej

background image

Istota przedsiębiorstwa

Najgorzej jest zawsze w 

nauce z pojęciami 

oczywistymi, a za takie 

tradycyjna ekonomia 

uważa pojęcie 

przedsiębiorstwa. 

background image

Istota przedsiębiorstwa

Przedsiębiorstwo (lub inaczej jednostka 
gospodarcza) - wyodrębniona prawnie, 
organizacyjnie i ekonomicznie jednostka, 
prowadząca działalność gospodarczą. 
Najczęściej definiowanym celem działalności 
przedsiębiorstwa jest osiąganie zysku lub 
zaspokajanie potrzeb konsumentów.
 

Wikipedia

Jest to klasyczna definicja poprzez cel (a 

jeśli cel nie jest jednoznaczny w 

interpretacji – to co zostaje?)

background image

Istota przedsiębiorstwa

Przedsiębiorstwa są to względnie trwałe 

organizacje i instytucje gospodarki- 

przyjmujące w różnych krajach i okresach 

historycznych różne formy prawne, w tym 

szczególnie własnościowe - które dzięki 

swoim licznym odkrytym i potencjalnym 

autonomicznym zdolnościom (celom) 

zapewniają gospodarstwom domowym 

wyższą długookresową użyteczność z 

posiadanego przez nie kapitału 

(ludzkiego, rzeczowego, pieniężnego, 

intelektualnego, społecznego), niż 

mogłyby same osiągnąć przez własne 

gospodarowanie (ekonomię 

arystotelesowską) w gospodarce 

rynkowej, państwowej lub jakiejkolwiek 

ich mieszance.

A. Noga-Teorie przedsiębiorstw, PWE Warszawa 2009

background image

Sektor małych i średnich 
przedsiębiorstw spełnia 
szereg pozytywnych funkcji w 
gospodarkach rynkowych 
państw wysoko rozwiniętych. 
Przede wszystkim podkreśla 
się, że to właśnie małym i 
średnim przedsiębiorstwom 
prywatnym gospodarka 
rynkowa zawdzięcza wielość 
zatomizowanych i 
niezależnych decyzji 
ekonomicznych, które sterują 
mechanizmem konkurencji na 
rynku

Małe i średnie 

przedsiębiorstwa

background image

Co to jest małe i średnie 
przedsiębiorstwo ?

Nie  ma  precyzyjnych  i  uniwersalnych 
kryteriów, 

które 

pozwalałyby 

jednoznacznie 

wyodrębnić 

małe 

przedsiębiorstwa  z  ogółu  podmiotów 
gospodarczych.

 

Najczęściej wszystkie możliwe do 
zastosowania kryteria dzieli się na 
kryteria:

- jakościowe

- ilościowe

background image

Definicja mikro, małych i 

średnich przedsiębiorstw 

Za 

mikroprzedsiębiorce, 

uważa 

się 

przedsiębiorcę, który w co najmniej w jednym 
z dwóch ostatnich lat obrotowych:
1)  zatrudniał  średniorocznie  mniej  niż  10 
pracowników oraz 
2)  osiągnął  przychód  netto  ze  sprzedaży 
towarów,  wyrobów  i  usług  oraz  operacji 
finansowych 

nie 

przekraczający 

równowartości  w  złotych  2  mln  EURO  lub 
suma aktywów jego bilansu sporządzonego na 
koniec  poprzedniego  roku  obrotowego  nie 
przekroczyła  równowartości  w  złotych  2  mln 
EURO

.

 

background image

Analogicznie  za  małego  przedsiębiorcę  uważa 
się  przedsiębiorcę,  który  w  co  najmniej  w 
jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:
1)    zatrudniał  średniorocznie  mniej  niż  50 
pracowników oraz
2)  osiągnął  przychód  netto  ze  sprzedaży 
towarów,  wyrobów  i  usług  oraz  operacji 
finansowych  nie  przekraczający  równowartości 
w złotych 10 milionów EURO lub suma aktywów 
jego 

bilansu 

sporządzonego 

na 

koniec 

poprzedniego roku obrotowego nie przekroczyła 
równowartości w złotych 10 milionów EURO.

 

Definicja mikro, małych i 

średnich przedsiębiorstw 

background image

Definicja mikro, małych i 

średnich przedsiębiorstw 

Za  średniego  przedsiębiorcę  uważa  się 
przedsiębiorcę, 

nie 

będącego 

małym 

przedsiębiorcą,  który  w  co  najmniej  w 
jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

 

1)  zatrudniał  średniorocznie  mniej  niż  250 
pracowników oraz
2)  osiągnął  przychód  netto  ze  sprzedaży 
towarów,  wyrobów  i  usług  oraz  operacji 
finansowych 

nie 

przekraczający 

równowartości w złotych 50 milionów EURO 
lub 

suma 

aktywów 

jego 

bilansu 

sporządzonego  na  koniec  poprzedniego 
roku 

obrotowego 

nie 

przekroczyła 

równowartości  w  złotych  43  milionów 
EURO.

background image

Bariery 

przedsiębiorczości

W dyskusjach i 
publikacjach na 
temat sytuacji 
sektora małych i 
średnich 
przedsiębiorstw 
bariery rozwoju 
grupowane są w 
rozmaity sposób.

 

background image

Przykłady barier 

przedsiębiorczości

rynkowe i społeczne;

finansowe;

wynikające 

polityki 

gospodarczej;

prawne;

informacyjne;

związane 

ze 

stanem 

infrastruktury.

background image

Natura ryzyka

Różnice w stopniu rozumienia 

ryzyka mają olbrzymie 

znaczenie. Być może jest tak, 

ze ryzyko, które nasza firma 

decyduje się podjąć, znacznie 

lepiej rozumieją inni- 

niezależnie od tego czy 

postępujemy ostrożnie, czy 

odważnie.

Różnice w stopniu rozumienia 

ryzyka mają olbrzymie 

znaczenie. Być może jest tak, 

ze ryzyko, które nasza firma 

decyduje się podjąć, znacznie 

lepiej rozumieją inni- 

niezależnie od tego czy 

postępujemy ostrożnie, czy 

odważnie.

background image

Identyfikacja ryzyka

 Przyczyny zewnętrzne

Przyczyny wewnętrzne

background image

Ryzyko niepowodzenia w 

działalności gospodarczej

ryzyko finansowe;

 ryzyko osobiste;

 ryzyko społeczne.

background image

Identyfikacja ryzyka

 Ryzyko polityczne
 Ryzyko kraju
 Ryzyko rynkowe

-ryzyko kursów walutowych

- ryzyko stóp procentowych

 Ryzyko związane z partnerem w 

interesach

 Ryzyko kredytowe lub ryzyko 

niespłacenia
   długu

 Ryzyko operacyjne

background image

Formy organizacyjne i prawne

* indywidualna działalność 
gospodarcza
 
*spółka cywilna 
*spółka jawna 
*spółka partnerska 
*spółka komandytowa 
*spółka komandytowo-akcyjna 
*spółka z ograniczoną 
odpowiedzialnością
*spółka akcyjna

 

background image

Wyszczególnienie

Stan  na 2012 rok

Liczba 

przedsiębior

stw

 udział

Osoby fizyczne prowadzące 
działalność

2883703

82,5%

Spólki cywilne

278232

8,0%

spółki partnerskie

1708

0,05%

spółki  jawne

33065

0,9%

spółki komandytowe

9357

0,3%

spółki komandytowo-akcyjne

2034

0,1%

spółki z o.o.

278494

8,0%

spółki akcyjne

10010

0,3%

Razem

3496603

100%

Tabela 1

Liczebność podmiot gospodarczych wg 

formy prawnej

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS

background image

PROCEDURA ZAKŁADANIA FIRMY:

 przed 31 marca 2009 

 po 31 marca 2009 

background image

•Wniosek EDG-1 – 

Urząd Miasta/Gminy 

background image

W  związku  z  wprowadzeniem  zasady  tzw. 
„jednego okienka” składany wniosek o wpis do 
ewidencji 

działalności 

gospodarczej  jest 

jednocześnie  wnioskiem  o  wpis  do  krajowego 
rejestru  urzędowego  podmiotów  gospodarki 
narodowej 

(REGON), 

zgłoszeniem 

identyfikacyjnym, 

bądź 

aktualizacyjnym 

kierowanym do naczelnika właściwego urzędu 
skarbowego 

oraz 

zgłoszeniem 

płatnika 

składek  albo  jego  zmiany  do  ZUS/KRUS.  W 
związku  z  tym  urząd  gminy  jest  zobowiązany 
do  przekazania  danych  z  wniosku  pozostałym 
instytucjom  -  nie  znaczy  to  jednak,  że  nie 
ma  spraw,  które  przedsiębiorca  powinien 
załatwić samodzielnie w tych urzędach.

background image

Procedura rejestracji 

zależy jednak od formy 

organizacyjno-prawnej – 

dotychczas omawialiśmy 

uruchomienie małej firmy 

na przykładzie osoby 

fizycznej prowadzącej 

działalność gospodarczą

background image

składa się z:

1)rejestru przedsiębiorców,
2)rejestru stowarzyszeń, innych 
organizacji społecznych i 
zawodowych, fundacji oraz 
publicznych zakładów opieki 
zdrowotnej,
3)rejestru dłużników 
niewypłacalnych

 

 

Krajowy Rejestr Sądowy

background image

Infrastruktura wspierająca 

przedsiębiorczość

Generalnie wsparcie 

przedsiębiorczości i małych 

przedsiębiorstw można 

podzielić na wsparcie 

finansowe (np. pożyczki, 

dotacje) oraz pozafinansowe 

(np. szkolenia, doradztwo)

background image

Infrastruktura wspierająca 

przedsiębiorczość

Parki Technologiczne

Inkubatory Technologiczne

Preinkubatory i Akademickie Inkubatory 
Przedsiębiorczości

Inkubatory Przedsiębiorczości

Centra Transferu Technologii

Fundusze Kapitału Zalążkowego

Sieci Aniołów Biznesu

Lokalne i Regionalne Fundusze Pożyczkowe

Fundusze Poręczeń Kredytowych

Ośrodki Szkoleniowo-Doradcze

background image

Infrastruktura wspierająca 

przedsiębiorczość- wsparcie finansowe

Zdolności finansowania 

rozpoczynających działalność 

warunkuje brak możliwości 

finansowania swego rozwoju 

(a często także bieżącej 

działalności) bez poszukiwania 

zewnętrznych kapitałów.  

background image

Instytucje dostarczające kapitał 

rozpoczynającym działalność

 

Banki

 Fundusze Poręczeń 

Kredytowych

 Fundusze Pożyczkowe
 Fundusze venture capital
 Fundusze pomocowe

background image

BANKI

Jednym 

podstawowych 

źródeł 

zewnętrznego 

finansowania 

osób 

rozpoczynających działalność gospodarczą 
powinien być kredyt bankowy. 
Kredyt 

bankowy 

jako 

instrument 

zewnętrznego 

finansowania 

odgrywa 

nieraz 

ważniejszą 

rolę 

wśród 

przedsiębiorstw  mniejszych  rozmiarów  w 
porównaniu  z  dużymi  podmiotami,  ze 
względu na fakt, że małe przedsiębiorstwa 
mają  znacznie  mniejszy  zakres  wyboru 
alternatywnych  form  i  instrumentów 
finansowania.

background image

BANKI

W  literaturze  ekonomicznej  dotyczącej 
problematyki  funkcjonowania  małych 
podmiotów  i  osób  rozpoczynających 
działalność, 

podkreśla 

się 

często 

utrudniony  dostęp  przedsiębiorstw  tej 
kategorii  do  kapitału  obcego.  Przede 
wszystkim  zwraca  się  uwagę  na  bariery 
jakie  napotykają  osoby  rozpoczynające 
działalność 

uzyskaniu 

kredytu 

bankowego (niedostateczne gwarancje i 
zabezpieczenia  kredytu,  brak  historii 
kredytowej  małego  przedsiębiorstwa, 
niższa  w  stosunku  do  przedsiębiorstw 
dużych wiarygodność kredytowa itp.).
 

background image

FUNDUSZE PORĘCZEŃ 

KREDYTOWYCH

Podstawową funkcją, jaką 

pełnią fundusze poręczeń 

kredytowych, jest ułatwianie 

małym i średnim 

przedsiębiorstwom dostępu 

do finansowania bankowego 

i pozabankowego. 

background image

FUNDUSZE POŻYCZKOWE

Fundusze  pożyczkowe  stały  się  naturalnym  elementem 
systemu 

finansowania 

mikro, 

małych 

średnich 

przedsiębiorstw. 

Wielu 

przedsiębiorców 

lub 

osób 

rozpoczynających  działalność  gospodarczą  swój  rozwój 
zawdzięcza wsparciu funduszy pożyczkowych.
Fundusze  pożyczkowe  dostarczają  kapitału  rozwojowego 
firmom,  które  w  perspektywie  stają  się  klientami  systemu 
bankowego.  Instytucje  pożyczkowe  przygotowują  klientów 
do  późniejszej  roli  –  do  roli  klienta  banku,  klienta,  który  w 
dalszym  rozwoju  firmy  potrzebuje  większych  środków  lub 
innych  instrumentów  finansowych.  Tym  samym  fundusze 
pełnią rolę swego rodzaju „inkubatora bankowego”.

background image

Bezpośrednim efektem wsparcia 

finansowego mikro, małych i średnich 

przedsiębiorstw przez fundusze pożyczkowe 

są nowe miejsca pracy. Dla wielu lokalnych, 

początkujących przedsiębiorców fundusze 

pożyczkowe stanowią jedyną szansę 

zaistnienia na rynku, trwania i dalszego 

rozwoju.

Fundusze udzielając przedsiębiorcom 

pożyczek dawno już przekroczyły kwotę 3 

mld zł i pomogły utworzyć dziesiątki tysięcy 

miejsc pracy.  

FUNDUSZE POŻYCZKOWE

background image

FUNDUSZE VENTURE 

CAPITAL

Fundusze venture capital stały 

się w ostatnich latach 

zagadnieniem często 

pojawiającym się w literaturze 

ekonomicznej dotyczącej 

wspierania małej i średniej 

przedsiębiorczości (ta forma 

finansowania jest szczególnie 

rozwinięta na amerykańskim 

rynku finansowym).

background image

FUNDUSZE VENTURE 

CAPITAL

Istotą finansowania przez VC 

jest wyposażenie 

przedsiębiorstwa  w kapitał 

własny w formie udziałów. 

Powinno się więc to sprowadzać 

do udostępnienia 

przedsiębiorstwu w początkowej 

fazie jego istnienia lub fazie 

rozwojowej nieoprocentowanego 

kapitału. 

background image

Są jednym z trzech rodzajów 

rynkowych dostawców finansowania 

typu venture capital. Ich inwestycje 

odgrywają szczególną rolę w procesie 

finansowania innowacji, gdyż lokowane 

 w znacznym stopniu we wczesne 

fazy rozwojowe projektów oraz w 

porównaniu do inwestycji funduszy 

inwestycyjnych, obejmują mniejsze 

kwoty.

ANIOŁY BIZNESU -Business 

Angels

background image

Określenie AB odnosi się do osób 

fizycznych, dostarczających 

kapitałów udziałowych (lub 

zbliżonych) bezpośrednio do 

nowych (młodych) 

przedsiębiorstw o dużym 

potencjale wzrostu, z którymi 

łączy ich jedynie interes 

ekonomiczny.

ANIOŁY BIZNESU -Business 

Angels

background image

Programy pomocowe 

pomagają dostosować się 

przedsiębiorstwom do 

wymagań Jednolitego Rynku, 

lecz nie mogą stanowić 

ukrytej formy finansowania 

przedsiębiorstw mniej 

konkurencyjnych sektorów.

FUNDUSZE POMOCOWE

background image

Specyfika nowych przedsięwzięć 

technologicznych

Przedsiębiorca technologiczny – połączenie 

technologii jako kluczowego zasobu z 
liderem/liderami biznesu

Trudność w  akceptacji nowych produktów i 

procesów przez odbiorców na rynku

Problemy ochrony własności przemysłowej

Specyfika finansowania (wyższe nakłady 

inwestycyjne, udział funduszy venture 
capital)

background image

Przedsiębiorczość 

akademicka

Transfer technologii z nauki 

do gospodarki

Można wyróżnić dwie główne drogi:

1)Bezpłatne  i  płatne  przekazywanie 

wyników  prac  badawczych  (np. 
patenty, 

know-how, 

ekspertyzy 

itd.)

2)Tworzenie 

przedsiębiorstw 

opartych na wiedzy (firmy spin-off, 
spin-out spółki profesorskie)

background image

Czemu szkoły wyższe mają pomagać 

studentom lub pracownikom zakładać 

spółki spin off/spin out

Bo:
-gospodarka 

potrzebuje 

nowych 

rodzajów działalności;
-  pracownicy,  studenci  coraz  częściej 

myślą o samozatrudnieniu;
- rozwój uczelni. 

background image

 mocny fundament naukowy

    (instytucjonalny)

 dostępność środków 

finansowych

 zasoby wiedzy zarówno 

   technologicznej, jak i biznesowej

Czynniki o kluczowym znaczeniu 

dla sukcesu spółki spin-off

background image

W Polsce powstaje wiele 

ciekawych, nowatorskich w skali 

światowej, rozwiązań naukowo-

technicznych. Niestety wiele z 

nich nie kończy się 

komercjalizacją. 

Nie jesteśmy pustynią jeśli 

chodzi o innowacyjne pomysły

background image

Problem z komercjalizacją wiedzy to 

zjawisko szersze, charakterystyczne 

nie tylko dla Polski ale całej Europy 

– jest to tzw. europejski paradoks 

(tzn. mniej efektywna niż w USA i 

Japonii umiejętność korzystania z 

wyników prac badawczych krajowej 

bazy naukowej)

Komercjalizacja 

wiedzy

background image

Etapy rozwoju szkół wyższych

-Uniwersytet Średniowieczny

-Uniwersytet Humboldtowski

- Uniwersytet Trzeciej Generacji

Rola ośrodków 

naukowych 

a komercjalizacja wiedzy 

background image

Etapy powstawania firmy opartej na 

wiedzy z punktu widzenia emocji 

właściciela

obietni

ce i 

euforia

wątpliwo

ści

rzeczywist

ość

początek 

sukcesó

w

background image

Dziękuję za uwagę


Document Outline