dr Bartosz Dziewiałtowski-

Gintowt

Mediacja  jako  

alternatywna  forma  

rozwiązywania  konfliktów

Nieznajomość prawa  

szkodzi

„

Powiedz  mi, a może  posłucham. Naucz  mnie, a 

może zapamiętam. Włącz  mnie a zrobię.

”

Postępowanie mediacyjne oznacza  naprawę  

tego wszystkiego , co  tylko  da  się  

naprawić. Oznacza  sprawiedliwość  

naprawczą, w której liczą  się  

zadośćuczynienie, przeproszenie , 

przebaczenie tzn.  także uczucia  ludzi  i ich 

 emocje. W sprawiedliwości naprawczej  

najważniejszy jest  proces, jaki  zachodzi  

między  sprawcą a ofiarą.

Mediacja

DEFINICJA
Postępowanie  mediacyjne  to  

dobrowolne i poufne 
porozumiewanie  się stron 
znajdujących  się  w konflikcie w 
obecności  bezstronnej i neutralnej  
trzeciej osoby  - mediatora.

                      „

Kodeks  etyki mediatora

”

Mediacja

Rozwiązywanie  konfliktów  międzyludzkich 

,problemów  i sporów  powinno odbywać  się  

drogą  negocjacji kompromisu, 

porozumienia, konsensusu .

Instytucja  mediacji  w  prawie  karnym istnieje 

 niecałe  30  lat. W naszym  kraju, 

faktycznie , jako  eksperymentalny  program 

w  sprawach  o czyny  karalne od 1996 roku, 

a formalnie została  włączona  do   ustawy  z 

26 października 1982 roku ,przy  czym  

zaczęła  obowiązywać od  wydania  

rozporządzenia Ministra  Sprawiedliwości z 

dnia 18 maja 2001 roku.

Przyczyny  konfliktów 

Strażnik - Obywatel

• Poczucie  niesprawiedliwości z powodu  słabo  

umotywowanej  kary, kar z tzw.  błahych powodów

• Brak  jasno  określonych  zasad

• WSO –  wewnętrzna  potrzeba  nagradzania

• „Zmuszanie” do  egzekwowania prawa 

• Słaba  komunikacja 

     

Przyczyny  konfliktów (c.d.)

• Przeświadczenie  o  dyskryminacji, dyskryminacja 

rzeczywista (religijna, płci)

• Poczucie  ośmieszenia w  wyniku  obecności świadków 

konfliktu, „spisanie  na  straty”, brak  ostatniej  szansy

• Osobowe  cechy  strażnika (brak życzliwości, empatii, 

nieufność)

• Sugerowanie  się  wyglądem  obywatela

• Przyzwyczajenie  Strażnika do  słabej znajomości 

przepisów

Obywatel - Strażnik

• Brak  kultury (forma  wypowiedzi, 

słownictwo, przeszkadzanie  w 
prowadzeniu  akcji, pasywność, 
okazywanie  złości).

• Rażące  naruszenie  przepisów, 

względnie bezpieczeństwa, 
nieposłuszeństwo wobec 
funkcjonariusza.

Kodeks  etyki mediatora

Mediator w swojej pracy powinien  

kierować się zasadami dobra 
stron tzn.:

 1. FACHOWOŚCI – obowiązuje  go 

nabywanie  wiedzy i umiejętność 
posługiwania  się  posiadaną 
wiedzą zgodnie  z  dobrem i 
interesami obu  stron,

Kodeks  mediatora

2. DOBROWOLNOŚCI – dobrowolna  zgoda 

stron  na  mediację musi  zostać  

wyrażona  na  początku  pierwszego  

spotkania. Strony  powinny  zostać  

poinformowane, że mogą  wycofać  się  

na  każdym  etapie  postępowania. Nie  

wolno  wywierać  na  nie  żadnej  presji, 

aby  zgodziły  się  na  mediację. Warunek 

 pełnej  dobrowolności  jest  

bezwzględny; odróżnia to  mediacje od 

sądu i arbitrażu.

Kodeks etyki  mediatora

3. BEZSTRONNOŚCI – strony w 

mediacji mają  równe  prawa i  
powinny  być  traktowane  jednakowo 
z zachowaniem  godności  i 
szacunku. Niedopuszczalne  jest  aby  
mediator  pozostawał  ze  stronami  
w stanie  pokrewieństwa  lub  
jakichkolwiek  innych  związkach.

Kodeks  etyki  mediatora

4.NEUTRALNOŚCI – wobec  

przedmiotu  sporu. Mediator  
nie  narzuca  stronom  
własnych  rozwiązań, nawet  
gdy – jak sądzi – byłyby  
najlepsze.

Kodeks  etyki  mediatora 

5.POUFNOŚCI – wszystko  co  się  dzieje  w  

czasie  prowadzenia  mediacji jest  poufne  

i  nie  może  być  przekazywane  żadnej  

instytucji lub  osobie  prywatnej. 

Dokumentacja  przechowywana w związku  

z prowadzonymi  mediacjami  musi  być  

zabezpieczona  przed  osobami  

niepowołanymi. W  przypadku  poważnych  

przestępstw mediator  powinien  

poinformować  odpowiednie  organy.

Kodeks  etyczny mediatora

6. BEZINTERESOWNOŚCI – mediator  

nie  może  czerpać  żadnych  korzyści 
 materialnych  z  tego co  jest  
przedmiotem  negocjacji między  
stronami. Nie  może  mieć  także  
żadnego   osobistego  interesu   z  
faktu  zawarcia  ugody  czy  sposobu  
i  form  w  jakich  zostanie  zawarta.

Kodeks  etyczny  mediatora

7. AKCEPTOWALNOŚCI – 

mediator  powinien  być  
zaakceptowany  przez  strony, 
w tym celu reguły  i  procedury  
 muszą  być  podane przez 
mediatora już na samym 
początku  negocjacji.

Kodeks  etyki  mediatora

8. SZACUNKU – mediator  musi 

zadbać  o zapewnienie  

bezpiecznych  warunków  

rozmów. Mediacja  powinna  

być  prowadzona  w  

odpowiednim  tempie w 

czasie  wyznaczonym  przez  

możliwości  i życzenia  stron.  

Kodeks  etyki  mediatora

Mediator musi  zapewnić  przede 

wszystkim:

a) SATYSFAKCJĘ  PROCEDURALNĄ 

(właściwy sposób prowadzenia mediacji),

b) MERYTORYCZNĄ (zadośćuczynienie),
c) PSYCHOLOGICZNĄ (poczucie autorstwa 

stron wobec osiągniętego rozwiązania i 
lepsze samopoczucie po 
przeprowadzonej mediacji).

Kto  może  zostać  mediatorem

Instytucję tę reguluje 

rozporządzenie Ministerstwa 

Sprawiedliwości z dnia 13  

czerwca 2003 r. - mediatorem 

może zostać osoba posiadająca:

•Kwalifikacje  moralno-etyczne,
•Uczciwość i wzbudzająca 

zaufanie,

•Umiejętność  koncentracji,

Kto  może  zostać  

mediatorem

• Łatwość w nawiązywaniu kontaktu  z 

innymi, otwartość,

• Umiejętność aktywnego  słuchania, 
• Umiejętność okazywania  szacunku  

innym, 

• Cierpliwość,
• Tolerancję, 
• Życzliwość,
• Pozbawiona skłonności do przemocy,

Kto  może  zostać  

mediatorem

• Posiadająca  obywatelstwo polskie i 

korzystająca  w pełni  z  praw  cywilnych i 

obywatelskich,

• Ukończone 26 lat,
• Nie  karana  za  przestępstwo  umyślne,
• Posiadająca  umiejętności  rozładowania 

konfliktów  oraz  wystarczającą  wiedzę  w 

temacie mediacji,

• daje  rękojmię należytego  wykonywania  

obowiązków,

• Została  wpisana  do  wykazu sądów  

okręgowych.