background image

 

 

 

 

SPONDYLOARTROPATIE  - zapalenia 

SPONDYLOARTROPATIE  - zapalenia 

stawów przebiegające z zajęciem 

stawów przebiegające z zajęciem 

stawów kręgosłupa oraz innych 

stawów kręgosłupa oraz innych 

stawów i tkanek pozastawowych.

stawów i tkanek pozastawowych.

 

 

1. Zesztywniające zapalenie stawów 

1. Zesztywniające zapalenie stawów 

    kręgosłupa (ZZSK)

    kręgosłupa (ZZSK)

2. Łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS)

2. Łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS)

3. Reaktywne zapalenie stawów.

3. Reaktywne zapalenie stawów.

4. Spondyloartropatia młodzieńcza.

4. Spondyloartropatia młodzieńcza.

5. Zapalenia stawów w przebiegu 

5. Zapalenia stawów w przebiegu 

nieswoistych 

nieswoistych 

    zapaleń   jelit. 

    zapaleń   jelit. 

background image

 

 

 

 

ZESZTYWNIAJĄCE ZAPALENIE 

ZESZTYWNIAJĄCE ZAPALENIE 

STAWÓW KRĘGOSŁUPA

STAWÓW KRĘGOSŁUPA

Def. Jest to przewlekły , 

Def. Jest to przewlekły , 

postępujący proces zapalny 

postępujący proces zapalny 

obejmujący stawy krzyżowo – 

obejmujący stawy krzyżowo – 

biodrowe, drobne stawy 

biodrowe, drobne stawy 

kręgosłupa, pierścienie 

kręgosłupa, pierścienie 

włókniste i więzadła 

włókniste i więzadła 

kręgosłupa, prowadzące do ich 

kręgosłupa, prowadzące do ich 

stopniowego usztywnienia.

stopniowego usztywnienia.

background image

 

 

 

 

OBRAZ KLINICZNY

OBRAZ KLINICZNY

Układ ruchu.

Układ ruchu.

- ból okolicy lędźwiowo – krzyżowej promieniujący do 

- ból okolicy lędźwiowo – krzyżowej promieniujący do 

pachwin, 

pachwin, 

  pośladków i stawów kolanowych, zwykle tępy, trudny do 

  pośladków i stawów kolanowych, zwykle tępy, trudny do 

  umiejscowienia, jednostronny;

  umiejscowienia, jednostronny;

- objawy zapalenia stawów skokowych lub kolanowych a także 

- objawy zapalenia stawów skokowych lub kolanowych a także 

  przyczepów ścięgna Achillesa i rozcięgna podeszwowego;

  przyczepów ścięgna Achillesa i rozcięgna podeszwowego;

- stan podgorączkowy, utrata masy ciała, uczucie zmęczenia;

- stan podgorączkowy, utrata masy ciała, uczucie zmęczenia;

- dolegliwości bólowe i ograniczenie ruchomości kręgosłupa 

- dolegliwości bólowe i ograniczenie ruchomości kręgosłupa 

  narastają stopniowo;

  narastają stopniowo;

- ból nasila się w nocy, rano dołącza się uczucie sztywność;

- ból nasila się w nocy, rano dołącza się uczucie sztywność;

- ból zmniejsza się po wykonaniu ćwiczeń fizycznych;

- ból zmniejsza się po wykonaniu ćwiczeń fizycznych;

background image

 

 

 

 

-

 

 

ból w klp nasilający się przy oddychaniu, 

ból w klp nasilający się przy oddychaniu, 

promieniujący 

promieniujący 

  od strony kręgosłupa wzdłuż żeber ku przodowi;

  od strony kręgosłupa wzdłuż żeber ku przodowi;

- utrata ruchomości szyjnego odcinka kręgosłupa 

- utrata ruchomości szyjnego odcinka kręgosłupa 

(objaw 

(objaw 

  biegu wstecznego);

  biegu wstecznego);

- zniesienie fizjologicznej lordozy odcinka lędźwiowego 

- zniesienie fizjologicznej lordozy odcinka lędźwiowego 

  kręgosłupa;

  kręgosłupa;

- ból stawów krzyżowo- biodrowych;

- ból stawów krzyżowo- biodrowych;

- zanik mięśni przykręgosłupowych (plecy 

- zanik mięśni przykręgosłupowych (plecy 

wyprasowane);

wyprasowane);

- zwiększenie odległości potylicy od ściany;

- zwiększenie odległości potylicy od ściany;

background image

 

 

 

 

Narząd wzroku

Narząd wzroku

- zapalenie naczyniówki - ból, 

- zapalenie naczyniówki - ból, 

  zaczerwienienie, upośledzenie  

  zaczerwienienie, upośledzenie  

  widzenia, światłowstręt;

  widzenia, światłowstręt;

- w zaawansowanych przypadkach 

- w zaawansowanych przypadkach 

jaskra 

jaskra 

  i ślepota;

  i ślepota;

Układ krążenia.

Układ krążenia.

- niedomyklność zastawki aortalnej;

- niedomyklność zastawki aortalnej;

- zapalenie aorty wstępującej;

- zapalenie aorty wstępującej;

- zaburzenia przewodzenia;

- zaburzenia przewodzenia;

- zapalenie osierdzia;

- zapalenie osierdzia;

background image

 

 

 

 

Układ oddechowy

Układ oddechowy

 – zmiany 

 – zmiany 

śródmiąższowe w związku z 

śródmiąższowe w związku z 

ograniczeniem ruchomości klp.

ograniczeniem ruchomości klp.

Układ nerwowy

Układ nerwowy

 – objawy związane 

 – objawy związane 

z podwichnięciami w stawie 

z podwichnięciami w stawie 

szczytowo – obrotowym i 

szczytowo – obrotowym i 

złamaniami kręgosłupa.

złamaniami kręgosłupa.

Układ pokarmowy

Układ pokarmowy

 – choroba 

 – choroba 

wrzodowa żołądka;

wrzodowa żołądka;

background image

 

 

 

 

BADANIA DODATKOWE

BADANIA DODATKOWE

1. Wzrost OB i CR.

1. Wzrost OB i CR.

2. Leukocytoza, niedokrwistość, białkomocz, 

2. Leukocytoza, niedokrwistość, białkomocz, 

    krwinkomocz.

    krwinkomocz.

3. RF w klasie Ig A, Ig M nieobecny

3. RF w klasie Ig A, Ig M nieobecny

4. Antygen HLA B27.

4. Antygen HLA B27.

5. Płyn stawowy – charakter zapalny.

5. Płyn stawowy – charakter zapalny.

6. Stawy krzyżowo – biodrowe:

6. Stawy krzyżowo – biodrowe:

- zwężenie szpar stawowych,

- zwężenie szpar stawowych,

- sklerotyzacja brzeżna w obrębie kości,

- sklerotyzacja brzeżna w obrębie kości,

- nadżerki,

- nadżerki,

- zarośnięcie szpar stawowych,

- zarośnięcie szpar stawowych,

7. Kwadratowienie trzonów kręgów,

7. Kwadratowienie trzonów kręgów,

8. Syndesmofity łączące brzegi kręgów.

8. Syndesmofity łączące brzegi kręgów.

9.Obraz kija bambusowego.

9.Obraz kija bambusowego.

background image

 

 

 

 

LECZENIE

LECZENIE

1. Spanie na twardym podłożu, 

1. Spanie na twardym podłożu, 

    rezygnacja z palenia papierosów, 

    rezygnacja z palenia papierosów, 

    informacja o postępującym 

    informacja o postępującym 

    i przewlekłym charakterze choroby.

    i przewlekłym charakterze choroby.

2. Fizjoterapia.

2. Fizjoterapia.

3. Farmakoterapia: NLPZ, leki modyfikujące 

3. Farmakoterapia: NLPZ, leki modyfikujące 

    przebieg choroby, GKS (odstawowo 

    przebieg choroby, GKS (odstawowo 

    i ogólnie, leki biologiczne.

    i ogólnie, leki biologiczne.

4. Leczenie operacyjne.

4. Leczenie operacyjne.

background image

 

 

 

 

ŁUSZCZYCOWE ZAPALENIE 

ŁUSZCZYCOWE ZAPALENIE 

STAWÓW

STAWÓW

Def:

Def:

 przewlekła zapalna 

 przewlekła zapalna 

choroba stawów u chorych 

choroba stawów u chorych 

na łuszczycę.

na łuszczycę.

Etiologia:

Etiologia:

 urazy, zakażenia 

 urazy, zakażenia 

wirusowe i bakteryjne;

wirusowe i bakteryjne;

background image

 

 

 

 

OBRAZ KLINICZNY

OBRAZ KLINICZNY

Zapalenie stawów obwodowych.

Zapalenie stawów obwodowych.

1. Zapalenie stawów międzypaliczkowych dalszych.

1. Zapalenie stawów międzypaliczkowych dalszych.

2. Niesymetryczne zapalenie stawów kręgosłupa 

2. Niesymetryczne zapalenie stawów kręgosłupa 

    i stawów krzyżowo – biodrowych.

    i stawów krzyżowo – biodrowych.

3. Zapalenie przyczepów ścięgien (ścięgno Achillesa).

3. Zapalenie przyczepów ścięgien (ścięgno Achillesa).

4. Palce teleskopowe.

4. Palce teleskopowe.

5. Zapalenie tęczówki i naczyniówki.

5. Zapalenie tęczówki i naczyniówki.

6. Wady zastawki aortalnej.

6. Wady zastawki aortalnej.

7. Zmiany skórne (łuszczyca) – nie wykazano korelacji 

7. Zmiany skórne (łuszczyca) – nie wykazano korelacji 

    między rozległością zmian skórnych a 

    między rozległością zmian skórnych a 

występowaniem 

występowaniem 

    zapalenia stawów.

    zapalenia stawów.

8. Objaw naparstka – zagłębienia w płytce 

8. Objaw naparstka – zagłębienia w płytce 

paznokciowej.

paznokciowej.

background image

 

 

 

 

BADANIA DODATKOWE

BADANIA DODATKOWE

1. Wzrost OB. I CRP.

1. Wzrost OB. I CRP.

2. Antygen HLA B27.

2. Antygen HLA B27.

3. RTG:

3. RTG:

- asymetryczne zajęcie stawów krzyżowo – biodrowych,

- asymetryczne zajęcie stawów krzyżowo – biodrowych,

- asymetryczne syndesmofity,

- asymetryczne syndesmofity,

- zajęcie odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa,

- zajęcie odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa,

- zmiany w stawach międzypaliczkowych dalszych rąk i 

- zmiany w stawach międzypaliczkowych dalszych rąk i 

  stóp – nadżerki, osteoliza (obraz zaostrzonego 

  stóp – nadżerki, osteoliza (obraz zaostrzonego 

ołówka)

ołówka)

- asymetryczne zajęcie dużych stawów kończyn 

- asymetryczne zajęcie dużych stawów kończyn 

dolnych.

dolnych.

- palce teleskopowe,

- palce teleskopowe,

4. Płyn stawowy – charakter zapalny.

4. Płyn stawowy – charakter zapalny.

background image

 

 

 

 

LECZENIE

LECZENIE

1. Edukacja pacjenta i rodziny.

1. Edukacja pacjenta i rodziny.

2. Rehabilitacja.

2. Rehabilitacja.

3. Leczenie farmakologiczne: 

3. Leczenie farmakologiczne: 

NLPZ, 

NLPZ, 

    leki modyfikujące przebieg 

    leki modyfikujące przebieg 

    choroby, leczenie biologiczne.

    choroby, leczenie biologiczne.

4. Leczenie ortopedyczne.

4. Leczenie ortopedyczne.

background image

 

 

 

 

REAKTYWNE ZAPALENIE STAWÓW 

REAKTYWNE ZAPALENIE STAWÓW 

(ZESPÓŁ REITERA)

(ZESPÓŁ REITERA)

Def: Asymetryczne, jałowe 

Def: Asymetryczne, jałowe 

zapalenie kilku stawów, głównie 

zapalenie kilku stawów, głównie 

kończyn dolnych i przyczepów 

kończyn dolnych i przyczepów 

ścięgnistych, poprzedzone 

ścięgnistych, poprzedzone 

zakażeniem najczęściej przewodu 

zakażeniem najczęściej przewodu 

pokarmowego lub narządów 

pokarmowego lub narządów 

płciowych.

płciowych.

Czynniki etiologiczne: Salmonella, 

Czynniki etiologiczne: Salmonella, 

Chlamydia.

Chlamydia.

background image

 

 

 

 

OBRAZ KLINICZNY

OBRAZ KLINICZNY

1. Zazwyczaj objawy zapalenia stawów poprzedzone 

1. Zazwyczaj objawy zapalenia stawów poprzedzone 

    zakażeniem bakteryjnym.

    zakażeniem bakteryjnym.

2. Złe samopoczucie, osłabienie i gorączka.

2. Złe samopoczucie, osłabienie i gorączka.

3. Ból i obrzęk pojedynczego stawu lub kilku stawów, 

3. Ból i obrzęk pojedynczego stawu lub kilku stawów, 

    najczęściej kończyn dolnych (kolanowych, skokowych, 

    najczęściej kończyn dolnych (kolanowych, skokowych, 

    stawów stóp). Zapalenie stawów asymetryczne.

    stawów stóp). Zapalenie stawów asymetryczne.

4. Objawy zapalenia stawów krzyżowo – biodrowych i 

4. Objawy zapalenia stawów krzyżowo – biodrowych i 

    kręgosłupa – ból pleców, krzyża i pośladków, sztywność 

    kręgosłupa – ból pleców, krzyża i pośladków, sztywność 

    kręgosłupa.

    kręgosłupa.

5. Objawy zapalenia przyczepów ścięgna Achillesa – obrzęk i 

5. Objawy zapalenia przyczepów ścięgna Achillesa – obrzęk i 

    ból pięt.

    ból pięt.

6. Nadżerki w ujściu cewki moczowej, na żołędzi lub trzonie 

6. Nadżerki w ujściu cewki moczowej, na żołędzi lub trzonie 

    prącia. 

    prącia. 

7. Zmiany są niebolesne i nie powodują powstawania blizn.

7. Zmiany są niebolesne i nie powodują powstawania blizn.

8. Wyciek z cewki moczowej i bolesne oddawanie moczu – 

8. Wyciek z cewki moczowej i bolesne oddawanie moczu – 

    objawy zapalenia układu moczowego.

    objawy zapalenia układu moczowego.

background image

 

 

 

 

8. Objawy zapalenia szyjki macicy lub pochwy.

8. Objawy zapalenia szyjki macicy lub pochwy.

9. Wykwity łuskowo-grudkowe z nadmiernym 

9. Wykwity łuskowo-grudkowe z nadmiernym 

    rogowaceniem podeszwowej powierzchni stóp.

    rogowaceniem podeszwowej powierzchni stóp.

10. Żółtawe lub szare przebarwienia, zgrubienia , 

10. Żółtawe lub szare przebarwienia, zgrubienia , 

     rogowacenie paznokci.

     rogowacenie paznokci.

11. Rumień guzowaty.

11. Rumień guzowaty.

12. Niebolesne, błyszczące afty na podniebieniu, 

12. Niebolesne, błyszczące afty na podniebieniu, 

      języku, błonie śluzowej policzków i warg.

      języku, błonie śluzowej policzków i warg.

13. Zapalenie spojówek i błony naczyniowej.

13. Zapalenie spojówek i błony naczyniowej.

14. Zaburzenia rytmu i przewodzenia. Wady 

14. Zaburzenia rytmu i przewodzenia. Wady 

      zastawkowe serca.

      zastawkowe serca.

15. Zapalenie błon surowiczych.

15. Zapalenie błon surowiczych.

background image

 

 

 

 

BADNIA DODATKOWE

BADNIA DODATKOWE

1. Wzrost OB i CRP.

1. Wzrost OB i CRP.

2. Leukocytoza, nadpłytkowość 

2. Leukocytoza, nadpłytkowość 

    i niedokrwistość.

    i niedokrwistość.

3. Jałowy ropomocz.

3. Jałowy ropomocz.

4. Płyn stawowy – bogatokomórkowy, 

4. Płyn stawowy – bogatokomórkowy, 

    początkowo przewaga neutrofili, później 

    początkowo przewaga neutrofili, później 

    imfocytów.

    imfocytów.

5. Obecne antygeny bakteryjne we krwi, 

5. Obecne antygeny bakteryjne we krwi, 

moczu, 

moczu, 

    płynie stawowym.

    płynie stawowym.

background image

 

 

 

 

Leczenie:

Leczenie:

1.Ograniczenie aktywności 

1.Ograniczenie aktywności 

   fizycznej, fizykoterapia.

   fizycznej, fizykoterapia.

2. Leczenie farmakologiczne: 

2. Leczenie farmakologiczne: 

NLPZ,   

NLPZ,   

    GKS (odstawowo i ogólnie), leki 

    GKS (odstawowo i ogólnie), leki 

    modyfikujące przebieg choroby.

    modyfikujące przebieg choroby.

3. Leczenie zakażenia.

3. Leczenie zakażenia.

background image

 

 

 

 

ZAPALENIE STAWOW W 

ZAPALENIE STAWOW W 

PRZEBIEGU NIESWOISTYCH 

PRZEBIEGU NIESWOISTYCH 

ZAPALEŃ JELIT 

ZAPALEŃ JELIT 

(CH.L.Cr.; WZJG).

(CH.L.Cr.; WZJG).

Def: Spondyloartropatie 

Def: Spondyloartropatie 

seronegatywne 

seronegatywne 

występujące w przebiegu 

występujące w przebiegu 

nieswoistych zapaleń jelit.

nieswoistych zapaleń jelit.

background image

 

 

 

 

Etiologia:

Etiologia:

 Prawdopodobnie proces 

 Prawdopodobnie proces 

zapalny w jelitach zwiększa 

zapalny w jelitach zwiększa 

przepuszczalność błony śluzowej jelita 

przepuszczalność błony śluzowej jelita 

co powoduje wnikanie flory bakteryjnej 

co powoduje wnikanie flory bakteryjnej 

jelita do ściany jelita, aktywację 

jelita do ściany jelita, aktywację 

makrofagów z wytwarzaniem cytokin 

makrofagów z wytwarzaniem cytokin 

pozapalnych i dalszym nasilaniem 

pozapalnych i dalszym nasilaniem 

zapalenia. Antygeny bakteryjne 

zapalenia. Antygeny bakteryjne 

przenoszone przez makrofagi mogą 

przenoszone przez makrofagi mogą 

wywoływać ogólnoustrojową odpowiedź 

wywoływać ogólnoustrojową odpowiedź 

immunologiczną z tworzeniem 

immunologiczną z tworzeniem 

kompleksów immunologicznych, które 

kompleksów immunologicznych, które 

odkładają się w stawach i innych 

odkładają się w stawach i innych 

tkankach.

tkankach.

background image

 

 

 

 

OBRAZ KLINICZNY:

OBRAZ KLINICZNY:

1. Zapalenie stawów kolanowych, skokowych, 

1. Zapalenie stawów kolanowych, skokowych, 

    łokciowych, barkowych, nadgarstkowych, 

    łokciowych, barkowych, nadgarstkowych, 

    śródręczno – paliczkowych

    śródręczno – paliczkowych

    i międzypaliczkowych bliższych.

    i międzypaliczkowych bliższych.

2. Rumień guzowaty.

2. Rumień guzowaty.

3. Zapalenie tęczówki.

3. Zapalenie tęczówki.

4. Owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej.

4. Owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej.

background image

 

 

 

 

Leczenie:

Leczenie:

 

 

1. Leczenie choroby podstawowej.

1. Leczenie choroby podstawowej.

2. Fizjoterapia.

2. Fizjoterapia.

3. Leczenie farmakologiczne: 

3. Leczenie farmakologiczne: 

   - unikanie NLPZ (nasilają dolegliwości 

   - unikanie NLPZ (nasilają dolegliwości 

 

 

     jelitowe),

     jelitowe),

   - GKS dostawowo,

   - GKS dostawowo,

4. Zapalenie stawów nie jest 

4. Zapalenie stawów nie jest 

    wskazaniem do wycięcia jelita 

    wskazaniem do wycięcia jelita 

    grubego w WZJG.

    grubego w WZJG.


Document Outline