background image

WYKŁAD VII

MOŻLIWOŚCI POPRAWY 
WSPÓŁPRACY Z 
PACJENTEM

background image

Opracowano na podstawie: 

Sabate i wsp. Adherence to long-term 

therapies:evidence for action WHO 2003

W: Leventhal M.J.E. i wsp. EJCN 2005; (4): 298–

307 

Socjo-

ekonomiczn

e

System 

opieki 

zdrowotnej

Choroby 

współistenieją

ce

Przebieg 

leczenia

Pacjent            

          

.  

     

 Status 

socjalno- 
-
ekonomiczny

 Sieć 

wsparcia 
społecznego 

 

Wykształceni
e

 Sytuacja 

finansowa

 Kultura
 Rodzina
 Odległość     

  od  
jednostek 
opieki 
medycznej

 System 

edukacji          
    i wsparcia   
      dla 
pacjentów

 Relacje: 

pacjent–          
   –
usługodawca

Pokrycie 

kosztów 
swiadczeń

 Dostępność 

świadczeń 

Koszty, czas 

oczekiwania

 Dolegliwości
 Uciążliwość 

objawów

Stopień 

upośledzenia/ 
/kalectwa

Stan 

(ostry/stabiln
y)

Efektywność 

leczenia

Upośledzenie 

funkcji 
poznawczych

Depresja

 Zmiany stylu 

życia

 Złożoność 

leczenia

Długie 

leczenie (do 
końca życi)

Czas 

oczekiwania    
na poprawę

Częstość 

modyfikacji 
leczenia

Objawy   

uboczne

 Wiedza
Możliwości
Nadzieje/ 

/oczekiwania

Nastawienie
Postrzeganie 
Wola
Motywacja
Błędne 

zrozumienie

Siła/słabość 

do 
podejmowani
a zmian

 Płeć/wiek

PACJENT

Complianc

e

WYNIKI

Czynniki modyfikujące przestrzeganie zaleceń przez pacjenta 

Czynniki modyfikujące przestrzeganie zaleceń przez pacjenta 

compliance

compliance

background image

Pacjenci z niewydolnością serca… 
poziom wiedzy o chorobie

 

10,7
48,6
62,1

Postępowanie niefarmakologiczne:
                        wysiłek fizyczny
                        kontrola ilości 
płynów
                        ograniczenie soli

51,4

Objawy NS

25,0

Przyczyny NS

70,0

Świadomość choroby

(%)

Wiedza

Pacjenci z rozpoznaną niewydolnością serca (NS) (n = 140): 

Pacjenci z rozpoznaną niewydolnością serca (NS) (n = 140): 

    

    

73 mężczyzn i 67 kobiet  

73 mężczyzn i 67 kobiet  

Wiek 45–90 lat —  (71,2 

Wiek 45–90 lat —  (71,2 

±

±

 9,7 roku)

 9,7 roku)

Wykształcenie (średnie i wyższe) 55,7%

Wykształcenie (średnie i wyższe) 55,7%

NYHA:

NYHA:

 I  20,0%     II  30,0%

 I  20,0%     II  30,0%

     III  30,7%       IV   19,3%

     III  30,7%       IV   19,3%

Wizner B., Fedyk-Łukasik M., Szlezynger-Tekielska M., Grodzicki T. (dane 
niepublikowane)

background image

Znajomość leków — ocena współpracy

20,4

43,4

27,4

72,4

19,0

10.5

90,0

82,7

0

20

40

60

80

100%

Efekt 

Dawka

Obj. uboczneSystematyczność

ACE-I 

B-blokery

56,8

10,0

70,4

50,0

7,4

3,3

77,5

60,0

0

20

40

60

80

100%

Efekt 

Dawka Objawy uboczneSystematyczność

Diuretyki

Naparstnica

Wizner B., Fedyk-Łukasik M., Szlezynger-Tekielska M., Grodzicki T. (dane 
niepublikowane)

background image

Wiedza pacjentów

— samoocena i potrzeby

 

78% pacjentów przyznaje, że posiada małą 

78% pacjentów przyznaje, że posiada małą 

wiedzę

wiedzę

w zakresie prowadzenia samokontroli 

w zakresie prowadzenia samokontroli 

29% pacjentów przyznaje się do zupełnej 

29% pacjentów przyznaje się do zupełnej 

nieznajomości przepisanych im leków 

nieznajomości przepisanych im leków 

Nawet jeśli pacjenci mieli częsty kontakt z lekarzem            

Nawet jeśli pacjenci mieli częsty kontakt z lekarzem            

              (dwa razy  w miesiącu), 26% wyrażało ochotę 

              (dwa razy  w miesiącu), 26% wyrażało ochotę 

dowiedzenia się czegoś wiecej o swojej chorobie

dowiedzenia się czegoś wiecej o swojej chorobie

Opracowano na podstawie:

Opracowano na podstawie:

Leventhal M.J.E. i wsp. EJCN 2005; (4): 298–307

Leventhal M.J.E. i wsp. EJCN 2005; (4): 298–307

De Geest S. i wsp. EJHF 2003; (5): 557–567

De Geest S. i wsp. EJHF 2003; (5): 557–567

background image

Compliance

Stopień przestrzegania zaleceń 

lekarskich przez pacjentów

background image

SAMOKONTROLA 
— OCENA WSPÓŁPRACY

20,7

27,1

63,6

72,9

46,4

54,3

20,1

25,0

0

10

20

30

40

50

60

70

80

Kontrola masy

ciała

Pomiar

ciśnienia

Badanie tętnaSzczepienie

przeciw grypie

Wykonywane

przez pacjentów

Informacja           

od lekarza

Wizner B., Fedyk-Łukasik M., Szlezynger-Tekielska M., Grodzicki T. (dane 
niepublikowane)

background image

Jak sprawić, by chory regularnie 

zażywał leki?

Dobra 
współpraca

Odsetek przyjętych dawek leku/-ów 

Odsetek przyjętych dawek leku/-ów 

konieczny do zapewnienia 

konieczny do zapewnienia 

zadowalającej kontroli ciśnienia

zadowalającej kontroli ciśnienia

80 
%

background image

Jak zmierzyć współpracę?

1.

Czy dzisiaj rano zapomniałeś przyjąć leków?

2.

Czy od poprzedniej wizyty zdarzyło Ci się nie przyjąć 
leków?

3.

Czy kiedykolwiek zdarzyło Ci się nie przyjąć leków 
zgodnie
z rozpisem przyjmowania leków?

4.

Czy kiedykolwiek zapomniałeś przyjąć leków?

5.

Czy kiedykolwiek postanowiłeś nie przyjąć leku/-ów,
aby ograniczyć jego działanie niepożądane?

6.

Czy uważasz, że liczba tabletek, jaką codziennie 
powinieneś przyjmować, jest za duża? 

Interpretacja:

Dobra współpraca

       0  x tak

Częściowa współpraca

1 lub 2 x tak

Brak współpracy

            

3 i więcej  x tak

Girerd X. ESH 2005 
Milan 

background image

 

 

Self-reported medication adherence and cardiovascular 

Self-reported medication adherence and cardiovascular 

events

events

 

 

in patients with stable coronary heart disease: the Heart and Soul 

in patients with stable coronary heart disease: the Heart and Soul 

Study.

Study.

Gehi A.K., Ali S., Na B., Whooley M.A.

Gehi A.K., Ali S., Na B., Whooley M.A.

Opracowano na podstawie: Arch. Intern. Med. 2007; 167 (16): 1798–

1803

1015 pacjentów ze stabilną ChNS w opiece 

1015 pacjentów ze stabilną ChNS w opiece 

ambulatoryjnej:

ambulatoryjnej:

Jak często w ciągu ostatniego miesiąca przyjmował leki zgodnie z 

Jak często w ciągu ostatniego miesiąca przyjmował leki zgodnie z 

zaleceniem lekarza?”

zaleceniem lekarza?”

Średni okres obserwacji: 4 

Średni okres obserwacji: 4 

lata

lata

8,2% 

8,2% 

 

 

 przyznających się 

 przyznających się 

do nieregularnego przyjmowania 

do nieregularnego przyjmowania 

leków

leków

91,8%

91,8%

— 

— 

deklarujących  regularne   

deklarujących  regularne   

przyjmowanie leków

przyjmowanie leków

22,9% 

22,9% 

13,8%

13,8%

Zgon z powodu ChNS, zawał m.  sercowego, udar 

Zgon z powodu ChNS, zawał m.  sercowego, udar 

mózgu

mózgu

background image

JAK SPRAWIĆ, BY PACJENT 
PRZESTRZEGAŁ ZALECEŃ?

a właściwie…

Jak ułatwić pacjentowi
z niewydolnością serca 
akceptację choroby i pomóc
w przestrzeganiu zaleceń…?

background image

JAK POPRAWIĆ WSPÓŁPRACĘ?

Poszerzenie wiedzy pacjenta

Nabycie umiejętności (poszerzenie 

zakresu)

Oddziaływanie na postawę

background image

Trzy podstawowe pytania, jakie pacjent 

powinien 

sobie postawić i na nie odpowiedzieć:

Dlaczego jest to 

dla mnie 

ważne? 

Podejście

Co powinienem 

zrobić?

Leczenie

Jaki jest mój 

główny 

problem?

Diagnoza

background image

JAK POSZERZYĆ WIEDZĘ 

PACJENTÓW?

 

Informacje podczas wizyty — najlepiej
w obecności członków 
rodziny/opiekunów

Poradniki, broszury, ulotki 

   Multimedialne programy edukacyjne 

(CD)

Edukacja pacjentów i ich 
rodzin/opiekunów

Indywidualne konsultacje

Sesje szkoleniowe w małych grupach

 Serwisy informacyjne dla pacjentów (www)

background image

1.  Poświęcając chwilę czasu!
2.  Włączając do rozmowy kogoś z 

rodziny 

3.  Unikając fachowych, 

skoplikowanych nazw medycznych

4.  Zapisując najważniejsze rzeczy
5.  Upewniając się, czy rozumie
6.  Umożliwiając zadawanie pytań

JAK MÓWIĆ, BY PACJENT 

NAS ROZUMIAŁ I ZAPAMIĘTAŁ… 

background image

Strona internetowa dla 

Strona internetowa dla 

pacjentów  z niewydolnością 

pacjentów  z niewydolnością 

serca 

serca 

European Society of 

European Society of 

Cardiology

Cardiology

Heart Failure Association

Heart Failure Association

heartfailurematters.org

heartfailurematters.org

background image
background image

PROBLEMY Z KOMUNIKACJĄ…

Przypadek 1:

Przypadek 1:

Pacjent opisuje sytuację, że otrzymał zalecenie od swojego 

Pacjent opisuje sytuację, że otrzymał zalecenie od swojego 

lekarza, że ma ograniczyć ilość soli w diecie… ale nie wie, jak. 

lekarza, że ma ograniczyć ilość soli w diecie… ale nie wie, jak. 

Nikt mu nie powiedział

Nikt mu nie powiedział

Przypadek 2:

Przypadek 2:

Pacjent zwiększa ilość przyjmowanych płynów, ponieważ jak 

Pacjent zwiększa ilość przyjmowanych płynów, ponieważ jak 

później wyjaśnił, sądził na podstawie tego, co kiedyś w 

później wyjaśnił, sądził na podstawie tego, co kiedyś w 

przeszłości usłyszał

przeszłości usłyszał

od lekarza, że człowiek chory powinien pić więcej wody…

od lekarza, że człowiek chory powinien pić więcej wody…

Lekarz: poinformował pacjenta

Lekarz: poinformował pacjenta

Pacjent: nie rozumie zalecenia lub nie wie jak 

Pacjent: nie rozumie zalecenia lub nie wie jak 

Efekt: pacjent nie podejmuje żadnych zmian

Efekt: pacjent nie podejmuje żadnych zmian

Lekarz: nie poinformował pacjenta o potrzebie ograniczenia płynów 

Lekarz: nie poinformował pacjenta o potrzebie ograniczenia płynów 

(poinformował, ale niedostatecznie zrozumiale) 

(poinformował, ale niedostatecznie zrozumiale) 

Pacjent: nie usłyszał, nie zrozumiał — podejmuje działania w jego 

Pacjent: nie usłyszał, nie zrozumiał — podejmuje działania w jego 

mniemaniu właściwe, bo oparte na zaleceniu lekarza

mniemaniu właściwe, bo oparte na zaleceniu lekarza

Efekt: brak porozumienia, niewłaściwe zachowanie pacjenta — 

Efekt: brak porozumienia, niewłaściwe zachowanie pacjenta — 

zaostrzenie NS

zaostrzenie NS

background image

Jak poprawić współpracę?

ZWIĘKSZENIE CZĘSTOŚCI 
WIZYT KONTROLNYCH 

–  Lekarskich/pielęgniarskich
–  Monitoring telefoniczny

background image

Miesiąc

Podatność

Wizyta

Wizyta

0

  

   1                              2  

Mengden T. 2000

Mengden T. 2000

CZĘSTSZE WIZYTY — LEPSZA KONTROLA

background image

Monitoring telefoniczny pomaga pacjentom oraz ich 
portfelom

Klinika Kardiochirurgiczna zredukowała szpitalne 
wizyty pacjentów z zastoinową niewydolnością serca 
dzięki codziennemu monitoringowi telefonicznemu

 

Aby zredukować liczbę przyjęć pacjentów z zastoinową 
niewydolnością serca, Klinika Serca w Minnesocie 
używa zdecydowanie nieskomplikowanej metody 
kontrolowania stanu pacjentów — codziennej rozmowy 
telefonicznej

 

Jak dotąd, rezultaty są imponujące. W ciągu 
ostatniego roku liczba przyjęć do szpitala została 
zredukowana 
do zera z poziomu 30%, kiedy to program został 
wprowadzony w życie. Należy wspomnieć,że średnia 
krajowa wynosi 40% lub więcej. A to przekłada się 
na oszczędności (...)

Źródło: Star Tribune (Minneapolis, MN) 16 maja 

2005 

Autor: Phelps, David D. 

background image

CZĘSTOŚĆ DAWKOWANIA A ODSETEK PRZYJĘTYCH 

DAWEK

Opracowano na podstawie: Claxton A.J. i wsp. Clin. Ther. 2001; 23: 1296–1310

Opracowano na podstawie: Claxton A.J. i wsp. Clin. Ther. 2001; 23: 1296–1310

Lek podawany 1x dziennie

Lek dawkowany 2 x dziennie

79
%

69
%

Lek dawkowany 3 x dziennie

65
%

Lek dawkowany 4 x dziennie

51
%

background image

Jak poprawić współpracę?

Pudełka dozujące 
tabletki  
w ciągu dnia

Zastosowanie 
elektronicznych technik 
monitoringu

Prowadzenie 
dzienniczków, w 
których pacjent 
zapisuje masę ciała, 
CTK, tętno

0

0

2

1

2

1

1

0

1

1

1

2

2

1

0

0

2

2

2

1

3

0

0

1

2

2

2

1

Ni

So

Pi

Cz

Śr

Wt

Pn

Techniki monitoringu

background image

Klucz do porozumienia

 

 Wymiana informacji 

— Dobra komunikacja

 


Document Outline