KLASA  I  
PRZEDMIOT

USTALANIE PRZYCZYN I OKOLICZNOŚCI 

WYPADKÓW PRZY PRACY ORAZ CHORÓB 

ZAWODOWYCH

LEKCJA 22



TEMAT LEKCJI:

    Wnioski wynikające z ustalania 

okoliczności i przyczyn wypadków 
przy pracy. 

AKTY PRAWNE DO TEMATU LEKCJI

   Rozporządzenie Rady Ministrów z 

dnia 1.07.2009 r. w sprawie 
ustalania okoliczności i przyczyn 
wypadków przy pracy 

Zadania zespołu powypadkowego

    § 7. 1. Niezwłocznie po otrzymaniu wiadomości o wypadku 

zespół powypadkowy jest obowiązany przystąpić do ustalenia 

okoliczności i przyczyn wypadku, w szczególności:

    1) dokonać oględzin miejsca wypadku, stanu technicznego 

maszyn i innych urządzeń technicznych, stanu urządzeń 

ochronnych oraz zbadać warunki wykonywania pracy i inne 

okoliczności, które mogły mieć wpływ na powstanie wypadku;

     2) jeżeli jest to konieczne, sporządzić szkic lub wykonać 

fotografię miejsca wypadku;

     3) wysłuchać wyjaśnień poszkodowanego, jeżeli stan jego 

zdrowia na to pozwala;

     4) zebrać informacje dotyczące wypadku od świadków 

wypadku;

     5) zasięgnąć opinii lekarza, a w razie potrzeby opinii innych 

specjalistów, w zakresie niezbędnym do oceny rodzaju i 

skutków wypadku;

    6) zebrać inne dowody dotyczące wypadku;
    7) dokonać prawnej kwalifikacji wypadku 

zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 
października 2002 r. o ubezpieczeniu 
społecznym z tytułu wypadków przy pracy i 
chorób zawodowych (Dz. U. nr 199, 
poz. 1673, z późn. zm.), zwanej dalej 
"ustawą";

    

8) określić środki profilaktyczne oraz wnioski,

 

w szczególności wynikające z oceny ryzyka 
zawodowego na stanowisku pracy, na którym 
wystąpił wypadek.

Działania profilaktyczne

   Działania profilaktyczne lub działania 

prewencyjne oznaczają działania w celu 
wyeliminowania lub ograniczenia 
możliwości wystąpienia określonych 
zdarzeń, ich dobór powinien być oparty 
m.in. na aktualnym stanie wiedzy i praktyki 
oraz na doświadczeniach z przeszłości, 
może to być: wykorzystanie wyników 
analizy wypadków przy pracy oraz chorób 
zawodowych w ocenie ryzyka zawodowego.



Działania w zakładzie pracy, zaliczane do  

profilaktyki wypadków przy pracy to: 

- bezpośredni nadzór, 
- system zarządzania, 
- działalność służb bhp, 
- komisje bezpieczeństwa, 
- kontrole warunków pracy, 
- szkolenie w zakresie bhp, 
- rejestracja danych o wypadkach, 
- zasady i przepisy bhp, 
- działalność propagandowa, 
- stosowanie ochron indywidualnych i zbiorowch,
- utrzymanie ładu i porządku w miejscu pracy.



środki techniczne eliminujące lub 

ograniczające zagrożenia u źródła;



środki ochrony zbiorowej;



środki organizacyjne i proceduralne 

(procedury lub instrukcje bezpiecznej pracy);



środki ochrony indywidualnej.

 

Przy doborze środków 
prewencyjnych zaleca się 
zachowanie następującej kolejności:

Także należy w niektórych 
przypadkach zastosować:

   
   zmiany organizacyjne w zakresie 

ustalonej, zaprojektowanej organi-
zacji procesu produkcyjnego.  

     

Po  każdym  wypadku  należy 

dokonać  powtórnej  oceny  ryzyka 
zawodowego,  z  uwzględnieniem 
rekonstrukcji 

zdarze-nia 

i 

wprowadzić adekwatne środki pre-
wencyjne. 

Zastosowane 

rozwiązania 

powinny 

zapobiec 

wystąpieniu  wyda-rzeń  będących 
odchyleniami od stanu normalnego 
albo 

wydarzeń 

powodu-jących 

uraz. 

   

      Często  zdarza  się,  że  do  zdarzenia 

wypadkowego  dochodzi  nie  z  powodu 
jednej,  a  z  powodu  kilku  przyczyn. 
Wówczas należy przeprowadzić analizę 
wszystkich  czynników  mogących  mieć 
wpływ na powstanie wypadku: 

   -sprawdzić stan: 
    sprzętu używanego podczas pracy, 

używanych materiałów i rodzajów 
energii (przyczyny techniczne), 

   - prześledzić ogólną organizację 

procesów pracy na danym stanowisku 
pracy (przyczyny organizacyjne)

  - zwrócić uwagę na reagowanie i 

zachowanie ludzi (przyczyny ludzkie). 

PROFILAKTYKA WYNIKAJĄCA Z 
ANALIZY PRZYCZYN WYPADKÓW 
PRZY PRACY

 



Profilaktyka ta, zmierza do zwiększenia niezawodności 

procesu pracy w zakresie bezpieczeństwa pracy. 



Wyniki  analizy  przyczyn  wypadków  przy  pracy, 

występujących 

przy 

wykonywaniu 

określonych 

czynności  i  proponowane  po  każdym  wypadku 

przedsięwzięcia zapobiegawcze na przyszłość, mogą i 

powinny  być  podstawą  programowania  (sporządzania 

planu działań) profilaktyki wypadków przy pracy.

   Dobrze sporządzona analiza 

wypadków przy pracy może wskazać 
odpowiednie działania zapobiegające 
na przyszłość powstawaniu wypadków 
przy pracy.

     1.Wprowadzenie zmian, korekt w 

zaprojektowanym i realizowanym 
procesie produkcyjnym (np. zmiany 
w instrukcji obsługi urządzenia, w 
instrukcji wykonywania określonej 
czynności itp.), 

   2.Dążenie do stosowania w procesie 

produkcyjnym środków technicznych, 
charakteryzujących się wysoką 
niezawodnością i rozwiązaniami 
ergonomicznymi, aby eliminować 
wypadki przy pracy spowodowane 
wadami materiałowymi, 
konstrukcyjnymi tych środków. 

3. Prowadzenie badań naukowych 

zmierzających do szerszego poznania 
istoty zagrożeń niedostatecznie 
opanowanych przez naukę i technikę. 
Ich prognozowanie i zapobiegnie im.

4. Stosowanie w razie potrzeby kar 

określonych w Kodeksie pracy.

Pytania:

1.

Co to są środki ochrony indywidualnej 
i zbiorowej w zakładzie pracy pod 
względem BHP? 

2.

Podaj konkretne przykłady środków 
ochrony indywidualnej i zbiorowej.