background image

POWSTAWANIE I SKUTKI 
EKOLOGICZNE KWAŚNYCH 

DESZCZY

POWSTAWANIE I SKUTKI 
EKOLOGICZNE KWAŚNYCH 

DESZCZY

ROBERT PROKOP

MAREK ZIEMNICKI

background image

KWAŚNE DESZCZE

Każdy opad atmosferyczny (np. deszcz) wykazuje 

odczyn kwasowy (p H ok.5,5) ponieważ zawiera 

pewną ilość jonów H

+

 powstających w reakcji 

dwóch składników powietrza: dwutlenku węgla i 

pary wodnej. Zanieczyszczenia powietrza w 

postaci tlenków azotu 

 

i siarki  SO

i SO

3

, a także 

tlenki węgla również reagują z parą wodną 

znajdującą się w chmurach tworząc 

kwasy

Pojawienie się deszczu, śniegu lub gradu 

powoduje opadanie tych kwasów na Ziemię w 

postaci kwaśnych opadów, zwanych popularnie 

kwaśnymi deszczami

. Przy znacznym 

zanieczyszczeniu powietrza opady te zawierają 

takie ilości, pochodzących z kwasów, jonów H

+

, że 

ich pH może mieć wartość 3,5, a nawet 2,5. 

background image
background image

Szkodliwe działanie 
związków siarki i azotu

Związki siarki 

niszczenie biosfery  

korozja metali  

wybielanie materiałów  

degradacja środowiska 

background image

Szkodliwe działanie 

Szkodliwe działanie 

związków siarki i azotu

związków siarki i azotu

 

 

Związki azotu 

niszczą ekosystem jezior - składniki 
tzw. "impulsu
 kwasowego " 

inicjują reakcje chemiczne w 
powietrzu - powstaje ozon i nadtlenek 
azotu: 
  

uczestniczące w przetwarzaniu 
dwutlenku siarki w kwas siarkowy VI 
  

niszczące bezpośrednio rośliny 

background image

Źródła związków siarki i 
azotu
 

       

SIARKA                               

przemysł np. huty, fabryki - emisja SO2 ok. 
100 milionów
 ton rocznie 

przyroda - wulkany, bagna , morza

 

            

           

          

AZOT

spalanie wszystkich paliw stałych w 
elektrowniach
  

inne procesy przemysłowe, np. spalanie w 
silnikach spalinowych - samochody, autobusy, 
ciągniki

  

background image

Reakcje tlenków niemetali, 
prowadzące do powstawania 
kwaśnych deszczów

 CO

2

+ H

2

O ---> H

2

CO

3

 

 SO

2

+ H

2

0 ---> H

2

SO

3

 

 3NO

2

+ H

2

O ---> 2HNO

3

+ NO 

 2NO

2

 ---> 2NO + O

2

 

 2SO

2

+ O

2

 ---> 2SO

3

 

 SO

3

+ H

2

O ---> H

2

SO

4

 

background image

Kwaśne deszcze a 

Kwaśne deszcze a 

roślinność. 

roślinność. 

Oddziaływanie zanieczyszczeń 

Oddziaływanie zanieczyszczeń 

może być zarówno 

może być zarówno 

bezpośrednie, jak i 

bezpośrednie, jak i 

pośrednie. 

pośrednie. 

To pierwsze, w przypadku 

To pierwsze, w przypadku 

drzew, uwidacznia się w 

drzew, uwidacznia się w 

postaci uszkodzeń igieł i 

postaci uszkodzeń igieł i 

liści. Wewnątrz nich 

liści. Wewnątrz nich 

uszkadzane są różne błony, co 

uszkadzane są różne błony, co 

może spowodować zakłócenie w 

może spowodować zakłócenie w 

systemie odżywiania i w 

systemie odżywiania i w 

bilansie wodnym

bilansie wodnym

.

.

                                          

   

background image

Pośrednie uszkodzenia są następstwem 
zakwaszenia gleby. Zmniejsza się 
wówczas dostępność substancji 
odżywczych przy jednoczesnym 
zwiększeniu zawartości szkodliwych 
dla drzew metali rozpuszczonych w 
roztworze glebowym
Powoduje to uszkodzenie korzeni i 
zabicie flory 
 co prowadzi do tego, że rośliny nie 
mogą pobrać wystarczających ilości 
pożywienia i zmienia się odczyn 
gleby. Ponadto zmniejsza się 
odporność roślin na choroby i owady. 
Tak osłabione drzewo atakują owady 
lub pasożytnicze grzyby niszcząc je 
doszczętnie. 

background image

Uszkodzenia drzewostanu wywołane kwaśnymi   

                     deszczami

 

background image

Kwaśne deszcze powodują  
uszkodzenia  budynków, pomników i 
zabytków, ponieważ wymywają 
wapień .

background image

ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA NIE 

ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA NIE 

POZOSTAJE BEZ WPŁYWU NA ZWIERZĘTA 

POZOSTAJE BEZ WPŁYWU NA ZWIERZĘTA 

:

:

rozmnażanie ptaków żyjących przy 

brzegach zakwaszonych jezior jest 
zaburzone.
- zmiana składu roślinności 
spowodowana zanieczyszczeniami 
powietrza wywiera też wpływ na 
zwierzęta uzależnione od danego 
zbiorowiska roślinnego , nie znajdują 
w nim właściwych dla siebie gatunków 
roślin, co może spowodować nawet 
niezdolność do rozmnażania.

background image

Uregulowania prawne

Uregulowania prawne

W 1986 roku państwa Unii 

W 1986 roku państwa Unii 

Europejskiej podpisały postanowienie, 

Europejskiej podpisały postanowienie, 

które uzupełniało Konwencję Genewską. 

które uzupełniało Konwencję Genewską. 

Zakładało ono między innymi 

Zakładało ono między innymi 

zmniejszenie emisji zanieczyszczeń, 

zmniejszenie emisji zanieczyszczeń, 

przede wszystkim tlenków siarki i 

przede wszystkim tlenków siarki i 

azotu.

azotu.

W czerwcu 1992 roku uczestnicy 

W czerwcu 1992 roku uczestnicy 

Szczytu Ziemi w Rio de Janeiro wezwali 

Szczytu Ziemi w Rio de Janeiro wezwali 

wszystkie kraje do redukcji tzw. gazów 

wszystkie kraje do redukcji tzw. gazów 

szklarniowych odpowiedzialnych za 

szklarniowych odpowiedzialnych za 

niekorzystne zmiany klimatyczne. 

niekorzystne zmiany klimatyczne. 

Unia Europejska zamierzała do roku 2000 

Unia Europejska zamierzała do roku 2000 

zredukować  emisję o 15% w stosunku do 

zredukować  emisję o 15% w stosunku do 

roku 1990. 

roku 1990. 

background image

Podczas konferencji na temat zmian 

Podczas konferencji na temat zmian 

klimatu, która odbyła się w grudniu 1997 

klimatu, która odbyła się w grudniu 1997 

roku w Kyoto, próbowano nałożyć prawne 

roku w Kyoto, próbowano nałożyć prawne 

ograniczenia na ilość emitowanych 

ograniczenia na ilość emitowanych 

zanieczyszczeń do atmosfery. Stany 

zanieczyszczeń do atmosfery. Stany 

Zjednoczone, usiłowały uniknąć 

Zjednoczone, usiłowały uniknąć 

zobowiązania się do zmniejszenia emisji 

zobowiązania się do zmniejszenia emisji 

substancji szkodliwych. W tym celu 

substancji szkodliwych. W tym celu 

zaproponowały, że w przypadku gdyby 

zaproponowały, że w przypadku gdyby 

jakieś państwo rozwijające się emitowało 

jakieś państwo rozwijające się emitowało 

mniej zanieczyszczeń niż limit wyznaczony 

mniej zanieczyszczeń niż limit wyznaczony 

na konferencji, mogłoby sprzedać prawo do 

na konferencji, mogłoby sprzedać prawo do 

emisji tej różnicy jakiemuś innemu 

emisji tej różnicy jakiemuś innemu 

państwu.

państwu.

background image

dziękujemy za uwagę...


Document Outline