background image

REHABILITACJA 

MEDYCZNA I JEJ 

SKŁADOWE

Kinga Kowalska
Zuzanna Potępska-
Kuźnik
Monika Wojtaszek

background image

REHABILITACJA 

MEDYCZNA

background image

HISTORIA KONCEPCJI 

REHABILITACJI

Od najdawniejszych czasów wiedziano, 

iż ruch i ćwiczenia fizyczne wpływają 
korzystnie na rozwój i sprawność 
całego organizmu ludzkiego. 

W dziele "O chirurgii" Hipokrates (ok. 

460-377 p.n.e.) podaje, że "ćwiczenia 
wzmacniają, a nieczynność osłabia 
ciało". 

background image

 Claudius Galen - sławny przedstawiciel 

szkoły aleksandryjskiej (130-199 n.e.) 
pisał na temat ruchu i pozytywnego 
wpływu ćwiczeń na prawidłowy rozwój 
człowieka. Dobroczynny wpływ ruchu i 
ćwiczeń na zdrowie człowieka znany był 
także w dawnej kulturze chińskiej i 
japońskiej. W Europie w czasach 
średniowiecznych potępiano kult ciała.

Henryk Ling (1776-1839)- uważany jest 

za twórcę gimnastyki leczniczniczej.

background image

W Anglii Francis Glisson (1597-1677) 

anatom i fizjolog, propagował ćwiczenia 

fizyczne przy leczeniu schorzeń kręgosłupa 

i zniekształceń klatki piersiowej. Wprowadził 

urządzenie, które stosuje się po dzień 

dzisiejszy, do wyciągu mięśni i kręgów 

szyjnych przy ich zmianach chorobowych - 

nazywane pętlą Glissona.

Z początkiem XVI wieku lekarz wojsk 

francuskich, Ambroży Pare po 

amputacjach kończyn zaopatrywał chorych 

w protezy. Jednocześnie prowadził z nimi 

ćwiczenia fizyczne, dzięki którym chorzy 

zdobywali umiejętności używania protez. 

background image

W Polsce historia rehabilitacji sięga XVI wieku, kiedy 

to nadworny lekarz Stefan Batory, Wojciech 
Oczko, wzorując się na C.Galenie, propaguje 
leczenie ruchem. 

Inicjatorem rehabilitacji ruchowej w Polsce był 

chirurg Ludwik Bierkowski (1801-1860). W 1837 r. 
w Krakowie zorganizował on zakład 
gimnastyczno-ortopedyczny, w którym prowadził 
gimnastykę leczniczą. 

W Warszawie, w 1892 r., został otwarty Zakład 

Gimnastyki Inwalidzkiej.

 Po pierwszej wojnie światowej celem rehabilitacji 

było przywrócenie osobom dotkniętym kalectwem 
możliwie dużo z utraconych sprawności, aby 
mogły one podjąć czynności zawodowe. Była to 
zwłaszcza rehabilitacja zawodowa. 

background image

Szczególnie szybki rozwój rehabilitacji w 

Polsce datuje się na lata po II wojnie 
światowej. Olbrzymia liczba kalek, ofiar 
wojny, ludzi w różnym wieku, wymagała 
podjęcia działań na rzecz przywrócenia 
tych osób społeczeństwu. Z czasem 
rozwój metod rehabilitacyjnych umoż 
liwił objęcie rehabilitacją także chorych i 
niepełnosprawnych. Zaczęto patrzeć na 
rehabilitację w aspekcie medycznym, 
społecznym i zawodowym. 

background image

Rehabilitacja medyczna

Rehabilitacja medyczna przywraca sprawność 

fizyczną, psychiczną , społeczną , utraconą 

wskutek schorzeń i urazów, przez stosowanie 

działań usprawniających i terapeutycznych.  

Rehabilitacja medyczna jest  dziedziną medycyny 

zajmująca się przystosowaniem do normalnego 

życia osób, które doznały przemijającej lub trwałej 

utraty zdrowia.  Rehabilitacja to przywrócenie 

choremu jak największej sprawności. Ma szerokie 

zastosowanie, bowiem jest wykorzystywana w 

każdej dziedzinie medycyny. Zatem usprawnia się 

nie tylko pacjentów z zaburzeniami ruchowymi, ale 

również  chorych kardiologicznie, neurologicznie i 

po przebytych chorobach układu oddechowego. 

background image

obejmuje działania kompleksowe prowadzone 

przez zespół rehabilitacyjny ale też z udziałem 

różnorodnej grupy lekarzy specjalistów w 

zakresie wielu specjalności. Dzięki takiemu 

podejściu konkretny pacjent jest 

diagnozowany i leczony w optymalny sposób. 

Pod pojęciem rehabilitacja medyczna 

(lecznicza) rozumie się postępowanie, które 

umożliwia przyspieszenie procesu naturalnej 

regeneracji i plastyczności (dla układu 

nerwowego) oraz zmniejszenie następstw 

ustrojowych i psychicznych spowodowanych 

przez chorobę.

background image

Rehabilitacja

Rehabilitacja  jest złożonym, wieloetapowym i 

wielowymiarowym procesem, zmierzającym do 

maksymalnego usprawnienia jednostek dotkniętych 

niepełnosprawnością. Usprawnienie to odbywa się na 

drodze wielu profesjonalnych działań o charakterze 

leczniczym, psychologicznym, pedagogicznym, 

społecznym i zawodowym, przy istotnym 

współudziale samych osób niepełnosprawnych. 

Ostatecznym celem rehabilitacji jest  osiągnięcie 

najwyższego możliwego poziomu samodzielności i 

niezależności osoby niepełnosprawnej, przejście z 

pozycji biorcy na pozycje dawcy – osoby produktywnej 

i tworzącej cenne społecznie wartości, a więc pełna 

integracja ze społeczeństwem, znajdująca wyraz w 

pełnym uczestnictwie w życiu społecznym.

background image

Rehabilitacja w Polsce ma już olbrzymi, uznany w 

świecie dorobek naukowy, jak też 

doświadczenia w zakresie szkolenia 

specjalistów dla rehabilitacji. To właśnie 

specjaliści w zakresie rehabilitacji medycznej, 

rehabilitacji ruchowej, fizjoterapeuci dobrze 

wyszkoleni na poziomie szkolnictwa średniego, 

wyższych studiów zawodowych i 

magisterskich, pracownicy socjalni, 

psycholodzy, logopedzi, ergoterapeuci, 

technicy zaopatrzenia ortopedycznego, 

pedagodzy specjalni stanowią o wielkiej 

wartości naszej rehabilitacji i jej możliwościach.

background image

Rehabilitacja powinna być wprowadzana 

w okresie ostrym choroby, często 

prawie jednocześnie z diagnostyką, a 

zawsze równolegle z farmakoterapią.

background image

Podstawowym wymogiem prawidłowego 

prowadzenia rehabilitacji jest stała 

współpraca i konsultacja między 

lekarzem specjalistą w rehabilitacji 

medycznej i lekarzami innych 

specjalności. Właśnie w rehabilitacji, 

niezależnie od pracy w zespole 

rehabilitacyjnym – co jest wymogiem 

podstawowym – konsylium lekarskie w 

dalszym ciągu jest podstawową zasadą 

postępowania lekarskiego i tylko wtedy 

efekty rehabilitacji są najlepsze.

background image

Podstawowa zasada w rehabilitacji, zasada 

aktywnego uczestniczenia pacjenta w 

rehabilitacji, czyli wymóg motywacji do 

realizowania wspólnie ustalonego programu. 

O jakości i sile rehabilitacji zawsze stanowi zespół 

kompetentnych specjalistów tworzących zespół 

rehabilitacyjny. Każdy członek zespołu 

rehabilitacyjnego ma do zrealizowania, w jak 

najlepszym zakresie część całościowego 

programu rehabilitacji, zawsze w ścisłej 

współpracy z pacjentem i innymi członkami 

zespołu i pod kierunkiem lidera zespołu, którym 

przeważnie jest lekarz specjalista w rehabilitacji 

medycznej. Takie są bardzo dobre doświadczenia 

naszej polskiej rehabilitacji i taki model należy 

kontynuować i rozwijać przy zapewnieniu pełnych 

praw ale i odpowiedzialności wszystkich 

współpracowników. 

background image

Zespół rehabilitacyjny

Zespół rehabilitacyjny składa się ze specjalistów 

medycznych i innych a w jego skład wchodzą:

• Lekarz specjalista w rehabilitacji medycznej,

• Fizjoterapeuta,

• Pielęgniarka,

• Psycholog kliniczny,

• Neuropsycholog,

• Logopeda,

• Pracownik socjalny,

• Terapeuta zajęciowy,

• Masażysta,

• Technik ortopedyczny,

• Pedagog.

background image

Współcześnie zarówno różne formy aktywności 

ru chowej, jak i rehabilitacji są elementami 
wieloaspekto wego postępowania 
medycznego, pedagogicznego i społecznego. 
Aktywność fizyczna i rehabilitacja mają więc 
wymiar 

bio-psycho-społeczny, gdyż wpływają na 

zdrowie fizyczne i psychiczne człowieka oraz 
na jego relacje z otoczeniem. Organizacja 
wszelkich form aktywności ruchowej (sportu, 
rekreacji, turystyki) i rehabilitacji 
niepełnosprawnych odgrywa istotną rolę we 
włączaniu tych osób w nurt życia społecznego 
i ich integrację ze społeczeństwem.

background image

Szeroko pojęta aktywność fizyczna i 

rehabili tacja osób niepełnosprawnych 
stwarza korzystną sytuację nie tylko 
dla niwelowania przez te osoby 
swego inwalidztwa, lecz służy 
przeobrażeniu wartości, a tym 
samym pomnażaniu szans na pełniej 
sze uczestnictwo w życiu rodzinnym, 
społecznymi zawodowym

background image

Na początku nowego wieku 

są realne perspektywy 

rozwoju rehabilitacji 

medycznej w Polsce. 

Składają się na to dwa 

czynniki: z jednej strony 

świadomość 

społeczeństwa a 

zwłaszcza tej części, która 

wymaga rehabilitacji 

medycznej i rodzin tych 

osób, które to doskonale 

zdają sobie sprawę z tego, 

jak wiele zyskują dzięki 

rehabilitacji i że 

rehabilitacja tak jak opieka 

medyczna należy się 

potrzebującym pacjentom.

background image

Rozwój rehabilitacji medycznej w Polsce zależeć 

będzie od poniższych uwarunkowań:

• zapotrzebowania na rehabilitację 
• ustawodawstwa
• świadomości społeczeństwa
• jakości i liczebności specjalistycznej kadry 

medycznej 

• aktywności towarzystw naukowych
• bazy dla rehabilitacji szpitalnej, ambulatoryjnej i 

środowiskowej

• znajomości rehabilitacji wśród lekarzy innych 

specjalności

• aktywności organizacji i stowarzyszeń 

pozarządowych

• likwidacji wszelakich barier rehabilitacji

background image

Organizacja rehabilitacji wynika z zaleceń WHO, która 

w roku 1970 uznała model podany przez Wiktora 

Degę jako godny do naśladowania. Model ten 

zakłada:

•  Powszechność  - to dostęp do rehabilitacji każdego, kto 

jej potrzebuje. Do tego czasu była selekcja na tych co 

mają szansę na zdrowie i na tych co jej nie mają.

• Wczesność zapoczątkowania - rehabilitację należy 

rozpocząć równocześnie z zabiegami medycznymi, a nie 

jak sądzono, że po całkowitym wyleczeniu.

• Ciągłość- rehabilitacja trwa tak długo, aż osiągniemy 

najlepszy, możliwy skutek.

• Kompleksowość - równocześnie prowadzone są 4 

rodzaje rehabilitacji:

a)  Rehabilitacja medyczna - dokonywanie zabiegów 

medycznych usprawniających organizm.

b)  Rehabilitacja psychologiczna - usprawnianie stanu 

ducha, ma ona iść w kierunku akceptacji sytuacji w jakiej 

dana osoba się znalazła.

c)  Rehabilitacja społeczna - akceptacja życia w 

społeczeństwie z niepełnosprawnością

d)  Rehabilitacja zawodowa - nauczenie nowego zawodu 

albo przystosowanie do wykonywania dotychczasowego 

zawodu w niepełnosprawności.

background image

Wiktor Dega pisał i 

powtarzał 
wielokrotnie, że 
„nieludzkim jest 
uratowanie 
człowiekowi życia a 
potem pozostawienie 
go samemu sobie.”

background image

Ojcem i pionierem polskiej rehabilitacji jest prof. Wiktor 

Dega (1896--1995), chirurg ortopeda, który w 1950 r. 
Został kra jowym specjalistą do spraw rehabilitacji. 
Polska szkoła rehabilitacji, stworzona przez tego lekarza, 
cieszy się sza cunkiem na całym świecie. Uznaje ona 
rehabilitację za integralną część podstawo wego leczenia 
i wymaga od niej takich cech, jak: wczesność 
zapoczątkowania, powszechność, kompleksowość i 
ciągłość.

Według prof. W. Degi „rehabilitacja to zorganizowane 

postępowanie zmierzające do ujęcia i uwzględ nienia 
wszystkich potrzeb chorego, związanych z jego chorobą i 
jej skutkami. A skutki choroby to nie tylko upośledzenie 
fizyczne, czy reakcje psychicz ne – skutki te mają często 
daleko idące znaczenie społeczne i zawodowe”6. 
Zapoczątkowany proces rehabilitacji powinien być 
kontynuowany do końca, tj. Aż do momentu, gdy chory 
zdobędzie maksymal ną sprawność psychiczną i fizyczną.

background image

TERAPIA ZAJĘCIOWA

background image

TERAPIA ZAJĘCIOWA

Terapia zajęciowa jest to leczenie usprawniające oznacza 

wykonywanie czynności różnego rodzaju, które zaleca 

się pacjentom jako jeden ze środków leczniczych, 

mających na celu przyspieszenie powrotu utraconej 

funkcji narządu ruchu, a w przypadku zmian 

nieodwracalnych – wyrobienie funkcji zastępczych. Jest 

stosowana również jako rodzaj działań 

terapeutycznych mających na celu ułatwienie 

wykonywania podstawowych czynności życia 

codziennego. Terapia zajęciowa jest uzupełnieniem lub 

kontynuacją ćwiczeń , stosowanych w programie 

usprawniania. Jej przewaga nad innymi metodami 

terapeutycznymi polega na tym, że stawia przed 

pacjentem konkretny cel wykonania pewnej pracy. 

Wykonanie podjętej pracy daje pacjentowi 

świadomość jego możliwości funkcjonalnych oraz 

wpływa korzystnie na jego stan psychiczny.

background image

Terapia zajęciowa jest działaniem wielokierunkowym opartym 

na wykorzystaniu tkwiącego w każdym człowieku potencjału 

rozwojowego mającego źródło w naturalnych siłach witalnych 

organizmu, niezależnie od stopnia niesprawności. Daje 

każdemu  szansę wyrażenia siebie w dostępnej i 

indywidualnej formie, określonej jego wewnętrznymi i 

zewnętrznymi predyspozycjami. Pozwala na wybór takiej 

formy twórczości, która odpowiada indywidualnym 

zainteresowaniom.

Terapeuta zajęciowy pracując z pacjentem bądź podopiecznym 

kształtuje w nim pewne postawy i za pomocą określonych 

czynności wyucza go nowych umiejętności. 

Kazimiera Milanowska podaje taką oto definicję terapii 

zajęciowej:

Terapia zajęciowa – leczenie pracą, ergoterapia – 

wykorzystuje różne formy pracy i rekreacji jako jedne ze 

środków leczniczych mających na celu przyspieszenie 

powrotu utraconych funkcji i sprawności, a w przypadkach 

zmian nieodwracalnych wyrobienie funkcji zastępczych. 

Terapia zajęciowa jest jedną z form leczenia usprawniającego

background image

Formy organizacji zajęć w 

terapii zajęciowej

• grupowa - polegająca na wykonywaniu 

różnych bądź tych samych zadań przez 

kilka osób; grupy mogą być tworzone 

celowo lub powstawać samorzutnie.

 
• indywidualna – pacjent wykonuje 

zadania specjalnie dla niego 

przeznaczone przygotowane, dobrane 

tak aby korygowały jego zaburzone 

sfery w sposób indywidualny.

background image

Klasyfikacja terapii 

zajęciowej

RODZAJE

METODY 

TECHNIKI

background image

Rodzaje terapii zajęciowej

EROTERAPI

A

terapia 

pracą, 
terapia 
poprzez 
zajęcia 
manualn
e

SOCJOTERAPIA
terapia 

zaburzeń 
zachowania i 
zaburzeń 
emocjonalny
ch w toku 
spotkań 
grupowych, 
towarzyskich

ARTETERAPIA
terapia 
sztuką, 
kontakt 
bierny lub 
czynny ze 
sztuką i 
kulturą

background image

METODY ERGOTERAPII

• Dziewiarstwo 
• Hawciarstwo 
• Tkactwo
• Krawiectwo
• Kaletnictwo
• Metaloplastyka
• Stolarstwo
• Ogrodnictwo
• Wikliniarstwo
• Garncarstwo i ceramika

• Hawciarstwo
• Tkactwo
• Krawiectwo
• Kaletnictwo
• Metaloplastyka
• Stolarstwo
• Ogrodnictwo
• Wikliniarstwo
• Garncarstwo i ceramika

background image

METODY ARTETERAPII

• Rysunek
• Malarstwo
• Grafika
• Rzeźba
• Sztuki użytkowe
• Zdobnictwo i dekoratorstwo
• Muzykoterapia
• Biblioterapia
• Filmoterapia
• Teatroterapia
• Choreoterapia

background image

METODY SOCJOTERAPII

• Ludoterapia-zabawoterapia
• Terapia ruchem
• Trening umiejętności społecznych
• Rekreacja

Technika terapii zajęciowej:
W terapii zajęciowej technika jest rozumiana jako 

skonkretyzowane czynności praktyczne 
wykonywane w określonym porządku, pozwalające 
na uzyskanie określonego efektu oddziaływania 
terapeutycznego.

background image
background image

Estetoterapia – terapia wykorzystująca kontakt z 

pięknym otoczeniem, np. Spacery po lesie, 
kontakt z przyrodą, wyjścia do teatru i galerii, itp.

 
Zajęcia ceramiczne są atrakcyjne zarówno dla 

chłopców, jak i dziewcząt. Praca związana z 
wytwarzaniem wyrobów ceramicznych służy:

• realizacji konkretnych celów,
• usprawnienie wielozmysłowe, a także ćwiczenia 

koordynacji wzrokowo-ruchowej,

• potrzebę twórczego i aktywnego działania i 

myślenia.

background image

BASEN– zajęcia basenowe 

stosowane są w ramach zajęć 
rehabilitacyjnych, ale nie tylko. 
W Domu Pomocy Społecznej 
„Zameczek” w ramach zajęć 
stosuje się elementy 
nurkowania – jest to 
ewenement w skali kraju.

Jest to jedyne miejsce w Polsce, 

które zajmuje się nurkowaniem 
osób niepełnosprawnych 
intelektualnie.

Zajęcia basenowe 

przeprowadzane są w formie

grupowych zabaw i 

indywidualnych ćwiczeń w

zależności od stopnia ogólnej 

sprawności. Wielu

uczestników od fazy „strachu 

przed wodą” przeszło

już do etapu samodzielnego 

utrzymywania się na

powierzchni.

background image

PRACOWNIA
TURYSTYCZNA
wyjazd pod namiot 

dla

wielu pełnosprawnych
osób jest czymś tak
banalnym, że trudno
go uznać za
ekscytującą przygodę.
Jednak trochę inaczej
sprawa przedstawia
się w przypadku osób
niepełnosprawnych.

background image
background image

DOGOTERAPIA

Stymulacja rozwoju 

borykającego się z 
niepełnosprawności
ą dziecka wymaga 
stosowania 
alternatywnych, 
niekonwencjonalnyc
h metod. Jedną z 
form terapii dzieci 
niepełnosprawnych, 
doskonale łączącą 
rewalidację i zabawę 
jest dogoterapia

background image

DOGOTERAPIA

To metoda wykorzystująca w terapii kontakt z psem. W 

czasie zajęć i zabaw spontaniczność i naturalna radość 
psa, pozwala odczuć satysfakcję i sukces z 
wykonywanych przez dziecko zadań, a nade wszystko 
mobilizuje do podejmowania nowych wyzwań. Program 
zajęć musi być jednak dostosowany do indywidualnych 
potrzeb i możliwości dzieci. Rewalidacja z udziałem 
psa obejmuje wielopłaszczyznowe oddziaływanie na 
dziecięce zmysły: wzrok, słuch, dotyk, aktywizuje sferę 
ruchową i werbalną, umożliwia ekspresję uczuć, 
relaksację. Dzieci uczą się wymawiać imię psa, (choć 
bywa niekiedy trudne), opanowują liczenie (bo łapy tak 
fajnie się liczy).

background image

Orientacja przestrzenna też lepiej „wchodzi”, jak kładzie się 

piłkę przed psem i słyszy szczekanie za plecami, niż ogląda 
to na obrazku. A ileż ciekawych psów można stworzyć z 
kółek, kwadratów i trójkątów. Tym bardziej, że każdy 
rysunek psu bardzo się podoba. Pies instynktownie modeluje 
nieakceptowane zachowania dzieci. Nie podchodzi do tych, 
które krzyczą, potrafią uderzyć lub dokuczyć, omija małych 
„oszustów”. Dzieci szybko to zauważają i zaczynają 
zmieniać swoje zachowania, by nie być pominiętym w 
zabawie przez czworonoga. Poprzez kontakt z psem 
doskonalą swoje umiejętności społeczne, kształtują 
wrażliwość.

Doświadczenia pokazują, że gdy w zajęciach uczestniczy pies, 

dzieci dłużej i chętniej ćwiczą, a wykonywanie zadań 
wywołuje wiele radości. Pies potrafi skoncentrować na sobie 
uwagę, zachęcić do zabawy,  uatrakcyjnić długotrwałe 
zajęcia, przełamać lęk przed kontaktem ze światem 
zewnętrznym.

background image
background image

FIZYKOTERAPIA

background image

FIZYKOTERAPIA- jest działem leczniczym 
w którym stosuje się występujące w 
przyrodzie naturalne czynniki fizyczne, 
takie jak:

• czynniki termiczne

• promieniowanie Słońca (helioterapia)
oraz czynniki fizyczne wytworzone przez 
różnego rodzaju urządzenia np:

• urządzenia dostarczające energii cieplnej

• prądów małej częstotliwości

• prądów wielkiej częstotliwości

• promieniowania świetlnego, 
nadfioletowego, podczerwonego oraz 

• ultradźwięków

background image

Ciepłolecznictwo

• Łaźnia sucha 

szafkowa

• Łaźnia sucha 

rzymska

• Sauna
• Zabiegi cieplne 

przy użyciu 
parafiny

background image

Ciepłolecznictwo-polega na 

dostarczeniu do ustroju energii 
cieplnej głównie drogą 
przewodzenia i przenoszenia, 
odróżnia zabiegi ciepłolecznicze 
od innych zabiegów fizykalnych, 
polegających również na 
przekazywaniu ciepła np. drogą 
promieniowania.

background image

Wpływ bodźców na organizm zależy od 

nastepujących  czynników:

-natężenia bodźca, tzn. różnicy między 

temperaturą bodźca a temperaturą 
organizmu,

-okoliczności fizycznych towarzyszących 

oddziaływaniu ciepła,

-możliwości termoregulacyjnych ustroju,
-czas działania bodźca,
-zmiany natężenia bodźca w czasie,
-powierzchni ciała, na którą działa bodziec 

cieplny

-właściwości środowiska wchodzących w 

bezpośredni kontakt ze skórą.

background image

Leczenie zimnem

Zimne zabiegi 
miejscowe

Zimne okłady lub 
zawijania

Oziębienie przy użyciu 
ciekłego chlorku etylu

Zabiegi miejscowe 
przy użyciu gazów 
chłodzących

KRIOTERAPIA

background image

Leczenie zimnem-polega na 

obniżeniu temperatury tkanek. W 
zależności od rodzaju 
zastosowanej metody oziębienie 
tkanek zachodzi drogą 
przewodzenia lub przenoszenia 
ich energii cieplnej do użytego w 
danej metodzie środowiska 
oziębiającego o odpowiednio 
niskiej temperaturze.

background image

Wodolecznictwo

• Kąpiele 
• Półkąpiele
• Natryski

background image

Wodolecznictwo-zwane również 

hydroterapią, jest działem lecznictwa 
fizykalnego, w którym wykorzystuje się 
oddziaływanie wody na ustój. 
Właściwości fizyczne wody czynią ją 
szczególnie przydatną do tych celów. 
Może być ona stosowana we wszystkich 
trzech jej stanach skupienia, a 
mianowicie:

• Cieczy

• Lodu

• Pary wodnej

background image

Światłolecznictwo

• Promieniowanie 

podczerwone

• Promieniowanie 

nadfioletowe

background image

Światłolecznictwo-jest działem 

fizykoterapii, w którym wykorzystuje 
się promieniowanie podczerwone, 
widzialne oraz nadfioletowe.

background image

Helioterapia 

Wykorzystywanie do 

celów leczniczych 
promieni 
słonecznych. 
Stanowi ważny 
element w 
całokształcie 
leczniczego 
postępowania 
fizykalnego. 

background image

Energia promieniowania słonecznego 

od niepamiętnych czasów jest 
wykorzystywana przez człowieka w 
celach leczniczych. Promieniowanie 
słoneczne wykazuje widmo ciągłe i 
zawiera w swym składzie:

• 59-65% promieniowania 

podczerwonego,

• 33-40% promieniowania widzialnego,

• 1-2% promieniowania nadfioletowego

background image

Biostymulacja promieniem 

laserowym

Jest to jeden z nowych, 

obecnie rozwijających 
się działów 
fizykoterapii, w 
którym do celów 
leczniczych 
wykorzystuje się 
promienie laserowe.

background image

Wskazania:
-trudno gojące się rany i 

owrzodzenia,

-utrudnione zrastanie 

się kości,

-choroby 

zwyrodnieniowa 
stawów,

-zapalenia 

okołostawowe

-zapalenie ścięgien,
-trądzik pospolity,
-neuropatia cukrzycowa,
-nerwobóle nerwów 

obwodowych

Przeciwwskazania:
Szczególną 

ostrożność należy 
zastosować w 
stanach 
nowotworowych i 
zagrożenia 
nowotworowego. 

background image

Elektrolecznictwo 

• Prąd stały
-galwanizacja
-jonoforeza
-kąpiele elektryczno-wodne

• Prądy małej 

częstotliwości

-elektrostymulacja
-impulsy prostokątne
-impulsy trójkątne

• Prądy średniej 

częstotliwości

-prądy interferencyjne 
-sterointerferencyjne

background image

Elektrolecznictwo

-lub elektroterapią nazywa się 

dział lecznictwa fizykalnego w którym wykorzystuje 
się do celów leczniczych prąd stały oraz prądy 
impulsowe małej i średniej częstotliwości.

Prąd stały-prąd elektryczny, który w czasie przepływu 

nie zmienia kierunku ani natężenia.

Prądy małej częstotliwości-pojęcie to jest bardzo 

ogólne i obejmuje wiele prądów o różnym cechach 
charakterystycznych i różnym działaniu biologicznym.

Prądy średniej częstotliwości-słabsze oddziaływanie 

na receptory czuciowe skóry, ograniczony wpływ 
elektrochemiczny na tkanki, lepsze przenikania 
prądów w głąb tkanki.

background image

Elektrodiagnostyka 

• Metody jakościowe
• Metody ilościowe
• Galwanopalpacja

background image

Elektrodiagnostyka-umożliwia badania 

pobudliwości nerwów i mięśni przy użyciu 
prądu stałego i prądów impulsowych. Celem 
elektrodiagnostyki jest wykazanie zmian 
pobudliwości, zachodzących w układzie 
nerwowo-mięśniowym w stanach 
chorobowych. Metody elektrodiagnostyczne 
można podzielić na:

• Metody jakościowe-polegają na obserwacji 

rodzaju skurczu mięśnia w odpowiedzi na 
określony impuls elektryczny.

• Metody ilościowe-oparte na ilościowym 

określeniu wielkości fizycznych, które 
stanowią miarę pobudliwości mięśnia.

background image

Prądy elektromagnetyczne 

wielkiej częstotliwości

• Arsonwalizacja
• Diatermia 

krótkofalowa

• Diatermia 

mikrofalowa

background image

Istotą oddziaływania pola 

elektromagnetycznego wielkiej 
częstotliwości jest wytworzenie w 
tkankach ciepła. Z tego też powodu 
zabiegi, w których na tkanki ustroju 
oddziałują elektryczne, magnetyczne i 
elektromagnetyczne pola wielkiej 
częstotliwości, noszą nazwę diatermii, 
czyli głębokiego przegrzania. W zależności 
od wielkości fali, odpowiadającej danej 
częstotliwości drgań elektrycznych, 
wyróżnia się diatermię krótkofalową i 
mikrofalę. 

background image

Pole magnetyczne

• Magnetoterapia
• Magnetostymulacja

background image

Stosowanie w lecznictwie pola magnetycznego 

podzielono na:

-statyczne,
-dynamiczne.
Źródłem statycznego pola magnetycznego są 

różnego rodzaju magnesy. Dynamicznymi 
nazywa się pola magnetyczne indukowane 
przez prąd elektryczny płynące w 
przewodniku. Mogą to być pola stałe, 
indukowane przez prąd elektryczny, oraz 
różnego rodzaju impulsowe pola zmienne. 
Przebieg zmian impulsów pola 
magnetycznego zależy oczywiście od zmian 
prądu płynącego przez przewodnik. 

background image

Ultradźwięki

Nazywa się drgania 

mechaniczne o 
częstotliwości 
przekraczającej 
granicę 
słyszalności ucha 
ludzkiego.

background image

Wskazania:
-bóle pleców i krzyża,
-zespoły bólowe rwy 

kulszowej,

-choroba 

zwyrodnieniowa 
stawu biodrowego,

-zespół bolesnego 

karku,

-zespół bolesnego 

łokcia,

-ostroga kości 

piętowej,

Przeciwwskazania:
-nowotwory i stany po 

ich operacyjnym 
usunięciu,

-ciąża,
-czynne procesy 

gruźlicze,

-skazy krwotoczne,
-niewydolność krążenia,
-zaburzenia rytmu 

serca,

-zakrzepowe zapalenie 

żył,

background image

KINEZYTERAPIA

background image

Składowa rehabilitacji-

Kinezyterapia

• Kinezyterapia to 

leczenie ruchem. 
Inne, mniej 
profesjonalne 
określenia, to 
gimnastyka lecznicza 
lub ćwiczenia 
usprawniające. 
Kinezyterapia jest 
jedną z metod 

fizjoterapii

background image

Stosowanie Kinezyterapii!

• Dysfunkcje 

narządu ruchu,

• Przy zespołach 

bólowych 
kręgosłupa,

• Udary mózgowe,
• Choroby ukł. 

oddechowego,

• Po zawle serca,

background image

Stosowanie Kinezyterapii!

• Bóle krzyża,
• Przed porodem,
• Wady postawy,
• Po zabiegach,
• Bóle stawu 

rzepkowo 
udowego,

• Tendiopatie,

background image

Cele stosowania 

Kinezyterapii:

Poprawa utraconej 
funkcji,

Przywrócenie 
poprawnej mechaniki,

Zapobiega 
powikłaniom w ukł. 
krążenia i oddychania,

Umożliwia prawidłowy 
przebieg procesów 
przebudowy tkanek 
po urazach,

background image

Reakcja organizmu na 

Kinezyterapię:

• Zwiększenie siły 

mięśniowej,

• Poprawa zakresu 

ruchu,

• Zmniejszenie 

dolegliwości 
bólowych,

• Poprawa 

elastyczności i 
napięcia tkanek 
miękkich, 

background image

Reakcja organizmu na 

Kinezyterapię:

• Poprawa wydolności 

krążeniowo-
oddechowej,

• Zwiększanie 

wydzielania mazi 
stawowej,

• Hamowanie odruchów 

patologicznych,

• Sprawnniejsze gojenie 

tkanek

background image

Kinezyterapię dzieli się na:

• miejscową, w której 

wszystkie 
oddziaływania 
dotyczą 
bezpośrednio 
narządu zmienionego 
chorobowo, a ich 
dobór zależy od 
stanu funkcjonalnego 
i zamierzonego celu

• ogólną - ćwiczenia 

nie objętych 
chorobą części 
ciała 

background image

Metody 

kinezyterapeutyczne!

• metody kinezyterapeutyczne - bardzo 

efektywne, specjalistyczne sposoby 
aplikowania ruchu, często 
rozbudowane o część diagnostyczną, 
korzystające ze specyficznych technik, 
stworzone w oparciu o najnowszą 
wiedzę z zakresu anatomii i fizjologii, 
biomechaniki. Opracowane z myślą o 
usuwaniu określonych dysfunkcji.

background image

Metody mechaniczne:

• Metoda Cyriaxa
• Metoda Dobosiewicza
• Metoda Hoppe
• Metoda Kaltenborna-Evjentha
• Metoda Karskiego
• Metoda Klappa
• Metoda Kostewicza
• Metoda Majocha
• Metoda McKenzie
• Metoda Siwka-Tylmana 

background image

Metody neurofizjologiczne:

• Metoda Brunkow
• Metoda NDT Bobath
• Metoda PNF
• Metoda Vojty

background image

Metody edukacyjne:

• Metoda Ayres 
• Metoda Domana
• Metoda Petö
• Metoda Pilatesa

background image

Ćwiczenia samodzielne

– ćwiczenia 

wykonywane 
samodzielnie przez 
pacjenta pod 
nadzorem 
fizjoterapeuty, który 
ustala rodzaje ćwiczeń 
indywidualnie dla 
każdego pacjenta na 
podstawie wskazówek 
lekarza i pacjenta. 

background image

Ćwiczenia na 

przyrządach

•  – ćwiczenia siłowe 

pod nadzorem 
fizjoterapeuty z 
wykorzystaniem 
urządzeń do 
wzmacniania 
odpowiednich grup 
mięśni pracujących 
w najbardziej 
korzystnych 
ustawieniach ciała.

background image

Ćwiczenia zespołowe

 – ćwiczenia prowadzone przez 

fizjoterapeutę dla grupy pacjentów 
na sali ćwiczeń grupowych.

background image

                                                                                            

PAMIĘTAJ, ŻE RUCH TO 

ŻYCIE, A BEZRUCH TO 

ŚMIERĆ…” 

 /Pascal/

background image

Bibliografia wykorzystana w 

prezentacji:

• Tadeusz Mika, Wojciech Kasprzak 

„Fizykoterapia”

• Elżbieta Rutkowska „Rehabilitacja w 

pielęgnowanie osób 
niepełnosprawnych”

• Wiktor Dega, Kazimiera Milanowska 

„Rehabilitacja medyczna”

• Kazimiera Milanowska „Kinezyterapia”


Document Outline