BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Pełnienie wachty

morskiej

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Obsada wacht

•

Statek powinien być należycie obsadzony

załogą, zgodnie z Certyfikatem Bezpiecznej

Obsługi (Safety Manning Certificate).

•

W Certyfikacie Bezpiecznej Obsługi

wymienione jest ilu minimum oficerów

nawigacyjnych i marynarzy mających stanowić

część wachty nawigacyjnej powinno być na

burcie statku, aby mógł on wypłynąć w morze.

•

Za ustalanie składu osobowego i organizację

wacht na statku odpowiada kapitan.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Ustalanie składu osobowego

wacht

•

Ustalając skład osobowy kapitan powinien zapewnić,

aby wachta była prowadzona w sposób ciągły, zgodnie

z zaleceniami IMO, w szczególności Konwencji STCW.

•

Ustalając skład osobowy kapitan powinien brać pod

uwagę następujące czynniki:

- wymagania Konwencji STCW oraz układów pracy (ITF)

dotyczące czasu pracy i wypoczynku,

- warunki hydrometeorologiczne,

- intensywność ruchu statków, oraz inną działalność na

akwenie,

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Ustalanie składu osobowego

wacht

- zachowanie szczególnej ostrożności i uwagi podczas

żeglugi w TSS lub jego pobliżu,

- wykonywanie dodatkowych prac spowodowane

rodzajem wykonywanych przez statek zadań,

- zdolność do pełnienia wacht na wezwanie (przez

osoby wyznaczone do ich pełnienia),

- znajomość i zaufania do kompetencji oficerów i załogi,

- doświadczenie oficerów i ich znajomość wyposażenia,

procedur i zdolności manewrowych statku,

- prace wykonywane na pokładzie statku, możliwość

otrzymania natychmiastowej pomocy na mostku w

przypadku konieczności,

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Ustalanie składu osobowego

wacht

- stan wyposażenia mostka oraz urządzenia

kontrolne, w tym systemy alarmowe,

- urządzenia kontrolne steru i śruby oraz

zdolności manewrowe statku,

- wymiary statku oraz pole widzenia z punktu

obserwacji (dowodzenia),

- kształt mostka, który może utrudniać

obserwację (wzrokową i słuchową),

- ewentualne inne zalecenia, które może wydać

IMO.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Przekazywanie i obejmowanie

wachty morskiej

1. Podstawowe zasady:

•

Oficer zdający wachtę nie może jej przekazać

następcy w następujących przypadkach:

- gdy następca nie jest w stanie skutecznie

wykonywać obowiązków,

- gdy wykonywany jest jakikolwiek manewr

(nawiga-cyjny lub antykolizyjny) – do momentu

jego zakończe-nia,

- gdy pozycja statku budzi wątpliwości – do

momentu ich wyjaśnienia.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Przekazywanie i obejmowanie

wachty morskiej

1. Podstawowe zasady:

•

Oficer obejmujący wachtę musi upewnić się, że

członkowie jego wachty będą w stanie pełnić

swoje obowiązki, ich wzrok przystosował się do

warunków panujących na mostku.

•

Oficer obejmujący wachtę nie przejmuje wachty,

dopóki jego wzrok nie przystosuje się do

warunków oświetlenia panujących na mostku.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Przekazywanie i obejmowanie

wachty morskiej

Obejmując wachtę morską oficer obejmujący wachtę

powinien:

•

Zapoznać się z zapisami w dzienniku poleceń kapitana

(standing orders + zeszyt poleceń na noc)

•

Zapoznać się z prognozami pogody.

•

Zapoznać się z wydrukami z NAVTEX i NAVAREA.

•

Odłożyć pozycję zliczoną na mapie na cały okres

wachty.

•

Sprawdzić, czy są przygotowane mapy i jakie.

•

Zapoznać się z uwagami na mapach (wydrukowane lub

dopisane przez kapitana).

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Przekazywanie i obejmowanie

wachty morskiej

•

Wybrać na mapie akweny osłonięte do kotwiczenia

awaryjnego.

•

Przeanalizować okoliczności wymagające zmniejsze-

nia prędkości i znać zdolności manewrowe statku.

•

Przygotować się do decyzji w sytuacji awaryjnej.

•

Obliczyć kierunki i prędkości prądów pływowych dla

poszczególnych godzin wachty (lub przez całą

wachtę prądu stałego).

•

Sprawdzić wzdłuż wykreślonego kursu głębokości

oraz występowanie przeszkód i niebezpieczeństw

nawigacyjnych, zaznaczając je wyraźnie na mapie.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Przekazywanie i obejmowanie

wachty morskiej

•

Zapoznać się z systemem oznakowania na mapie.

•

Zapoznać się z systemem oznakowania nawigacyjne-

go, światłami, znakami, pomocami nawigacyjnymi.

•

Wybrać charakterystyczne elementy linii brzegowej

nadające się do określania pozycji.

•

Sprawdzić możliwości określania pozycji w

przypadku ograniczonej widzialności.

•

Sprawdzić działanie urządzeń radionawigacyjnych.

•

Określić konieczną częstotliwość określania pozycji.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Przekazywanie i obejmowanie

wachty morskiej

•

Przestudiować (w niezbędnym zakresie) pomoce

nawigacyjne.

•

Sprawdzić pracę urządzeń elektronawigacyjnych.

•

Sprawdzić gotowość środków sygnalizacyjnych.

•

Sprawdzić układy kontrolne sygnalizujące

poprawną pracę systemów i urządzeń statkowych.

•

Sprawdzić, czy palą się światła nawigacyjne i/lub

wystawione są odpowiednie znaki.

•

Sprawdzić obecność marynarzy wachtowych i ich

zdolność do wykonywania obowiązków.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Przekazywanie i obejmowanie

wachty morskiej

•

Zapoznać się z charakterem ruchu na danym

akwenie.

•

Zapoznać się z aktualnym zanurzeniem statku,

wpływem przechyłu przegłębienia, falowania

oraz osiadania na zapas wody pod stępką.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Przekazywanie i obejmowanie

wachty morskiej

Każdorazowo

przed przejęciem wachty morskiej oficer

przejmujący wachtę musi:

•

Zapoznać się z aktualną pozycją statku oraz sposobem

jej określenia.

•

Sprawdzić i wykreślić pozycję (skontrolować).

•

Sprawdzić aktualny kurs żyro, magnetyczny, kurs nad

dnem, poprawkę żyro i kompasu magnetycznego.

•

Sprawdzić prędkość statku (nad dnem i po wodzie).

•

Zidentyfikować widoczne światła i znaki nawigacyjne.

•

Zapoznać się z ruchem innych statków.

(wyprzedzanie,

przecinanie kursów, wymijanie)

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Przekazywanie i obejmowanie

wachty morskiej

•

Kontrolować aktualnie wykonywane manewry

(powinien objąć wachtę po ich zakończeniu).

•

Sprawdzić przekazane przez oficera zdającego

uwagi.

•

Sprawdzić adaptację wzroku do warunków

panujących na mostku.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Przekazywanie i obejmowanie

wachty morskiej

4. Oficer zdający musi upewnić się, że oficer

obejmujący ma pełne rozeznanie sytuacji

nawigacyjnej.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Przekazywanie i obejmowanie

wachty morskiej

5. Kodeks ISM wymaga stosowania odpowiednich

procedur przy przekazywaniu wachty:

- procedury wymagają wykonania odpowiednich

czynności i odzwierciedlenie tego poprzez wypełnienie

list kontrolnych (check lists) lub odnotowanie w

dzienniku okrętowym faktu wykonania tych czynności

zgodnie z odpowiednią listą kontrolną,

- odpowiednie władze mogą sprawdzać znajomość

systemu ISM przez załogę oraz potwierdzenie

wykonania czynności zgodnie z listami kontrolnymi.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

morskiej

Wynikają one generalnie z Konwencji STCW

Oficer wachtowy (OOW) ma obowiązek:

•

pełnić wachtę na mostku,

•

w żadnych okolicznościach nie opuszczać mostka

dopóki nie otrzyma odpowiedniej podmiany,

•

pomimo obecności kapitana dalej dowodzić

statkiem, aż do chwili, gdy zostanie wyraźnie

poinformowany, że kapitan przejmuje dowodzenie,

•

informować kapitana, gdy istnieje jakakolwiek

wątpliwość co do sytuacji.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

morskiej

2. OOW ma obowiązek dostatecznie często sprawdzać

pozycję, kurs i prędkość statku za pomocą wszelkich

dostępnych, a koniecznych środków i urządzeń.

3. OOW nie może być wyznaczony, ani sam

podejmować czynności i obowiązków, który

przeszkadzałyby w bezpiecznym nawigowaniu

statku.

4. OOW powinien jak najbardziej skutecznie używać

wszystkich dostępnych urządzeń nawigacyjnych.

5. OOW powinien odbierać ostrzeżenia nawigacyjne,

prognozy pogody i inne wiadomości.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

morskiej

6. OOW powinien bez wahania używać steru, napędu

i środków do sygnalizacji dźwiękowej.

7. OOW powinien dokonywać odpowiednich zapisów

w dzienniku okrętowym odnośnie ruchu, manewrów

i pozycji statku.

8. OOW powinien zapewnić ciągłość odpowiedniej

obserwacji.

9. OOW powinien kontrolować, czy palą się

odpowiednie światła nawigacyjne.

10. OOW powinien odbierać komunikaty NAVTEX i

NAVAREA.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

morskiej

11. OOW powinien upewnić się, że:

- osoba na sterze lub autopilot steruje

prawidłowo,

- całkowita poprawka określana jest co najmniej

raz na wachtę, repetytory są zsynchronizowane

z żyromatką,

- autopilot jest sprawdzany co najmniej raz na

wachtę,

- urządzenia radiowe działają prawidłowo,

- kontrolki, wskaźniki i alarmy siłowni

bezzałogowej działają prawidłowo.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

morskiej

12. OOW powinien kontrolować działanie urządzeń

nawigacyjnych tak często, jak jest to konieczne i

możliwe i pozwalają na to okoliczności.

13. OOW powinien kontrolować (w miarę możliwości)

poprawność działania:

- telefonów,

- dzwonków alarmowych,

- syren statkowych,

- zegarów i chronometrów,

- telegrafu maszynowego i obrotomierzy,

- automatycznego alarmu w radiostacji,

- przełączania urządzenia sterowego,

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

morskiej

13. OOW powinien (w miarę potrzeby i możliwości)

sprawdzać, czy używane mapy i publikacje

nawigacyjne są poprawione.

14. OOW powinien meldować się do odpowiednich

systemów (VTMS, kontroli ruchu,

meldunkowych).

15. OOW powinien upewnić się, że wykreślona

trasa przebiega w odpowiedniej odległości od

niebezpieczeństw.

16. OOW powinien przestrzegać przepisów MPDM i

wykonywać manewry w celu unikania zderzeń.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

morskiej

17. OOW powinien pamiętać o odpowiednio wczesnym

przechodzeniu na sterowanie ręczne, co może po-

ciągać za sobą konieczność dysponowania sternikiem.

18. OOW powinien używać radaru w ograniczonej

widzialności lub gdy ograniczona widzialność jest

spodziewana oraz zawsze, gdy jest to konieczne –

powinien zmieniać zakres obserwacji w zależności od

potrzeb.

19. OOW ma obowiązek wezwania kapitana na mostek

gdy:

- napotka ograniczoną widzialność lub się jej

spodziewa,

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

morskiej

- warunki ruchu lub ruch innych statków wywoła jego

zaniepokojenie,

- występują trudności w utrzymaniu kursu,

- w spodziewanym czasie nie ujrzy lądu, znaku

nawiga-cyjnego lub sonda nie pokaże spodziewanej

głębokości,

- jeżeli nieoczekiwanie zobaczy ląd, znak nawigacyjny

lub wystąpią niespodziewane zmiany głębokości,

- wystąpi awaria maszyny, zdalnego sterowania

środka- mi napędu , urządzenia sterowego lub

innego istotne-go urządzenia nawigacyjnego, alarmu

lub wskaźnika,

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

morskiej

- nie funkcjonuje urządzenie radiowe,

- w czasie sztormu występują podejrzenia, że

nastąpiły uszkodzenia sztormowe,

- statek napotka jakiekolwiek zagrożenie typu lód,

wrak, opuszczony statek,

- występuje jakikolwiek inny przypadek

zagrożenia lub wątpliwości,

- występują okoliczności zapisane przez kapitana

w dzienniku poleceń kapitana,

- oficer, który ma przejąć wachtę nie stawił się na

nią lub nie jest w stanie jej przejąć.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

morskiej

20. OOW pomimo obowiązku zawiadomienia kapitana

w w/w okolicznościach powinien podjąć odpowiednie

działania do momentu przybycia kapitana na

mostek, tak aby w najlepszy sposób przyczynić się

do uniknięcia niebezpieczeństwa.

21. OOW powinien dać podległym mu członkom wachty

odpowiednie instrukcje, polecenia i informacje

odnoś- nie pełnienia wachty.

22. W przypadku wystąpienia ograniczonej

widzialności OOW powinien:

- zawiadomić kapitana,

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

morskiej

- zawiadomić kapitana,

- włączyć urządzenia radarowe,

- zapalić światła nawigacyjne,

- rozpocząć nadawanie sygnałów mgłowych,

- dostosować prędkość,

- jeżeli potrzeba przejść na sterowanie ręczne,

- zamknąć drzwi wodoszczelne,

- powiadomić maszynę,

- wystawić marynarza „na oko” – odpowiednia

obserwacja,

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

morskiej

- porównać czas z maszyną,

- włączyć echosondę,

- dokonać odpowiednich zapisów w dzienniku

okrętowym,

- prowadzić odpowiedni nasłuch radiowy,

- zarządzić ewentualną ciszę na statku.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

kotwicznej

Przygotowanie do kotwiczenia obejmuje:

•

Uwzględnienie zaleceń locji i innych publikacji.

•

Uwzględnienie zanurzenia statku i stanu

pływów.

•

Odpowiednio wczesne zmniejszenie prędkości.

•

Uwzględnienie siły i kierunku wiatrów i prądów.

•

Uwzględnienie odpowiednie przestrzeni do

manewrowania.

•

Uwzględnienie liczby i rozmieszczenia statków

na kotwicowisku.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

kotwicznej

•

Sprawdzenie i przygotowanie do użycia:

- kotwic (w razie konieczności wypuścić z kluzy),

- świateł i znaków,

- środków sygnalizacji dźwiękowej.

•

Powiadomienie maszyny o przypuszczalnym czasie

przejścia na obroty manewrowe lub włączenia

dodatkowych urządzeń.

•

Wyznaczenia wachty kotwicznej.

•

Określenie punktów charakterystycznych do

określania pozycji.

•

Ustalenie częstotliwości określania pozycji.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

kotwicznej

Podstawowe zasady pełnienia wachty kotwicznej:

•

Zaraz po zakotwiczeniu określić pozycję statku i

nanieść ją na mapę.

•

Kontrolować odpowiednio często pozycję statku.

•

Zapewnić odpowiednią obserwację.

•

Sprawdzać, czy statek stoi bezpiecznie na kotwicy –

obserwacja łukowania statku, innych statków na

kotwicy, innych statków w drodze.

•

Zapewnić prowadzenie okresowych obchodów ppoż.

•

Obserwować warunki pływowe i hydrometeorolo-

giczne.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

kotwicznej

•

Prowadzić nasłuch radiowy, odbierać komunikaty

ostrzeżenia nawigacyjne, komunikaty meteo,

komunikaty NAVTEX i NAVAREA.

•

Gdy statek wlecze kotwicę powiadomić kapitana i

maszynę oraz podjąć odpowiednie środki i działania.

•

Zapewnić, aby stan gotowości maszyny był zgodny z

zaleceniami kapitana.

•

Zawiadomić kapitana w przypadku:

- pogarszającej się widzialności,

- niepokojącym ruchu innych statków (w drodze lub

na kotwicy).

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

kotwicznej

•

Zapewnić pokazywanie przez statek

odpowiednich świateł i znaków oraz nadawanie

odpowiednich sygnałów mgłowych.

•

Przestrzegać przepisów dotyczących

zapobiegania zanieczyszczenia środowiska

morskiego.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty z

pilotem

Podstawowe zasady ogólne:

•

Kapitan ma obowiązek korzystania z usług pilota w

każdej sytuacji wymaganej przepisami lub

bezpieczeństwem statku.

•

Pilot jest doradcą kapitana w sprawach nawigowania

i manewrowania. Pilot ma obowiązek udzielania

kapitanowi wystarczających porad i informacji

potrzebnych do bezpiecznego kierowania statkiem.

•

Fakt ten nie zwalnia kapitana i OOW od wstępnego

zapoznania się z rejonem i przepisami miejscowymi –

zbiory przepisów i pomoce nawigacyjne.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty z

pilotem

•

Pilot, nie będąc członkiem załogi, jest członkiem

zespołu pracującego na mostku.

•

Relacje kapitan i OOW – pilot są wypadkową wielu

składowych takich jak: przepisy, zwyczaje

międzynarodowe i miejscowe, wyszkolenie i

doświadczenie oraz cech osobowości członków

zespołu.

•

Obecność pilota na mostku (zarówno przy

pilotażu obowiązkowym jak i nieobowiązkowym)

nie zwalnia kapitana i OOW od dalszego pełnienia

obowiązków w zakresie nawigacji i obsługi statku.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty z

pilotem

•

Na poprawne współdziałanie załoga – pilot ma

wpływ wiele czynników m. in.:

- właściwa i pełna wymiana informacji takich

jak plany przejść, kondycja i możliwości

manewrowe statku,

- warunki komunikowania się zewnętrznego i

na statku (język roboczy),

- systematyczna kontrola komend pilota i

parametrów ruchu statku przez kapitana i/lub

OOW.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty z

pilotem

Przygotowanie do przyjęcia pilota polega na:

•

Powiadomieniu o ETA do punktu brania pilota

maszyny, stacji pilotów i ewentualnie kapitana.

•

Uzyskać informację, z której burty i jak wysoko ma

być zamocowany trap pilotowy, przygotować go w

odpowiednim czasie i sprowadzić zamocowanie.

•

Wydać polecenie gotowości do maszyny.

•

Ustalenie sposobu łączności oficera wyznaczonego

do przyjęcia pilota z mostkiem.

•

Dostosować kurs i prędkość do zaleceń.

•

Przygotować i wypełnić kartę pilotową.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty z

pilotem

Podstawowe zasady pełnienia wachty z pilotem:

•

Kapitan i OOW pełnią dalej swoje obowiązki zgodnie

z zasadami i procedurami wachtowymi.

•

Kapitan i OOW ściśle współpracują z pilotem.

•

OOW dokładnie sprawdza pozycję i ruch statku.

•

Obecność pilota nie zwalnia kapitana i OOW od

odpowiedzialności za bezpieczeństwo statku (z

wyjątkami).

•

Jeżeli OOW ma wątpliwości co do działań lub zamie-

rzeń pilota ma obowiązek poprosić pilota o ich

wyjaś-nienie, a jeżeli wątpliwości dalej istnieją,

powiadomić kapitana lub podjąć odpowiednie

działania przed jego przybyciem.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Zasady pełnienia wachty

podczas połowów

Do normalnych obowiązków OOW w czasie wachty

morskiej dochodzą obowiązki związane z

prowadzeniem połowów. Należy do nich:

•

Kontrola urządzenia połowowego, zapobieganie

zerwaniu.

•

Utrzymywanie odpowiedniej prędkości.

•

Zwracanie uwagi na manewry innych statków

rybackich (często dużo statków na małym

akwenie).

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Podział obowiązków podczas

wachty morskiej

Pełna obsada wachty

W wielu sytuacjach takich jak:

- akweny ograniczone,

- skrzyżowania ruchu,

- cieśniny,

- podejścia do portów,

ilość informacji, która trafia na statek i musi być prze-

rzona, szybka zmiana sytuacji i konieczność natych-

miastowego przystosowania się do niej zmusza do

wystawienia pełnej, czasami bardzo licznej wachty.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Podział obowiązków podczas

wachty morskiej

Pełna obsada wachty

Praca w takich warunkach musi podlegać

pewnym rygorom i dyscyplinie, każdy członek

wachty musi znać swoje obowiązki, wiedzieć co

ma robić, wykonywać powierzone mu zadania i

polecenia.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Podział obowiązków podczas

wachty morskiej

Wachta jednoosobowa

•

Tylko nieliczne statki i tylko na niektórych

akwenach mają zezwolenie na prowadzenie

wachty jednoosobowej.

•

Obecnie tendencja na udzielanie zezwoleń na

jednoosobową obsługę mostka została

zahamowana.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Podział obowiązków podczas

wachty morskiej

Najczęstsze przyczyny wypadków morskich

•

Łańcuch błędów, zaniedbań lub zaniechań popeł-

nionych na mostku.

•

Zbyt mała obsada mostka.

•

Zbyt późne wezwania kapitana na mostek.

•

Sterowanie automatyczne w sytuacji, gdy wskazane

było ręczne lub nieumiejętność szybkiego

przełączenia na ręczne.

•

Podążanie ze zbyt dużą prędkością.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Podział obowiązków podczas

wachty morskiej

Najczęstsze przyczyny wypadków morskich

•

Złe zaplanowanie trasy statku, zwłaszcza

założenie zbyt małego marginesu

bezpieczeństwa.

•

Niewłaściwa realizacja zaplanowanej trasy

statku.

•

Nieprzestrzeganie przepisów MPDM.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Podział obowiązków podczas

wachty morskiej

Członkami wachty morskiej mogą być:

•

Kapitan.

•

Oficer wachtowy.

•

Marynarze wachtowi.

•

Pilot.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Podział obowiązków podczas

wachty morskiej

Kapitan

•

Jest przełożonym całej załogi.

•

Odpowiada za właściwą obsadę wacht.

•

Nie jest dowódcą wachty nawigacyjnej chyba,

że sam pełni wachtę lub przejmie dowodzenie

wachtą od OOW.

- sama obecność kapitana na mostku nie

oznacza, że przejął on dowodzenie statkiem,

- kapitan przejmując dowodzenie statkiem

powinien wyraźnie to oznajmić OOW (np.

słowami „przejmuję kierownictwo”)

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Podział obowiązków podczas

wachty morskiej

Kapitan

•

Sytuacje, w których kapitan powinien przebywać na

mostku (w razie konieczności osobiście dowodzić

statkiem)

- ograniczona widzialność lub spodziewane wejście w

nią,

- nawigacja na akwenach blisko końców TSS,

- OOW ma wątpliwości co do pozycji, sposobu

wykony-wania manewru lub są trudności w

utrzymaniu kursu,

- przy ustalaniu bezpiecznej prędkości na danym

akwenie,

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Podział obowiązków podczas

wachty morskiej

Kapitan

- pojawienie się niespodziewanie znaku

nawigacyjnego lub lądu bądź niespodziewanych

zmian głębokości i w wypadkach, gdy nie pojawił

się spodziewany znak nawigacyjny lub ląd,

- w czasie nagłych zmian pogody, w ciężkich

warun-kach sztormowych lub w czasie uchylania

się od cyklonu,

- w czasie udzielania pomocy innym jednostkom

lub w czasie ratowania ludzi lub wyławiania

pływającego sprzętu,

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Podział obowiązków podczas

wachty morskiej

Kapitan

- w czasie podawania i naprężania holu, a niekiedy

nawet w czasie holowania innych jednostek,

zwłaszcza przy wykonywaniu zwrotów,

- przy zbliżaniu się do jednostek wojennych lub

jednostek zajętych specjalnymi pracami na morzu,

- w czasie za- i odkotwiczenia,

- przy wchodzeniu w obszar zalodzony oraz gdy

warunki lodowe utrudniają prowadzenie statku,

- w każdej początkowej fazie żeglugi z

lodołamaczami,

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Podział obowiązków podczas

wachty morskiej

Kapitan

- w każdej sytuacji, gdy nie zna umiejętności

OOW lub oceni, że są one niewystarczające,

- przy wchodzeniu i wychodzeniu z portu,

- przy braniu i zdawaniu pilota,

- w czasie alarmów ćwiczebnych,

- w razie kłopotów w czasie postoju na kotwicy,

- w wypadku uszkodzenia maszyny, urządzenia

sterowego, lub innych urządzeń okrętowych

mają-cych związek z bezpieczeństwem statku i

żeglugi,

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Podział obowiązków podczas

wachty morskiej

Kapitan

- na akwenach o bardzo dużym natężeniu ruchu

statków,

- w czasie akcji SAR,

- w sytuacjach awaryjnych,

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Podział obowiązków podczas

wachty morskiej

Oficer wachtowy

•

Jest kierownikiem wachty nawigacyjnej do

momentu przejęcia kierownictwa przez

kapitana.

•

Na podstawie docierającej informacji podejmuje

decyzje i wydaje polecenia podległym mu

członkom wachty.

•

Obowiązkiem OOW jest niedopuszczenie do

powstania sytuacji trudnych lub wręcz

krytycznych, prowadzą-cych do wypadku.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Podział obowiązków podczas

wachty morskiej

Oficer wachtowy

•

Jeżeli OOW traci kontrolę nad sytuacją powinien:

- wezwać na mostek drugiego marynarza

wachtowego,

- zmniejszyć prędkość statku, a nawet

zastopować maszynę (zachowując jednak

sterowność statku) – zwiększenie czasu na

podjecie decyzji,

- wezwać na mostek kapitana.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Podział obowiązków podczas

wachty morskiej

Oficer wachtowy

•

Jeżeli kapitan przejmie dowodzenie OOW może:

- dostawać konkretne polecenia od kapitana i je

wykonywać (np. obserwacja radarowa),

- nie otrzymywać żadnych dodatkowych poleceń

od kapitana – wtedy ma obowiązek wykonywania

normalnych obowiązków i przedkładać

kapitanowi wnioski i propozycje , szczególnie

wtedy, gdy ma podejrzenia, że powstał błąd w

nawigacji lub grozi inne niebezpieczeństwo.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Podział obowiązków podczas

wachty morskiej

Załoga nieoficerska

•

Są to marynarze wachtowi pełniący rolę sternika

i/lub obserwatora.

•

Podlegają bezpośrednio OOW.

•

Wykonują polecenia OOW, ale mają prawo i

obowią-zek zgłaszania swoich uwag dotyczących

sytuacji, zwłaszcza wtedy, gdy widzą, że OOW

nie podejmuje właściwego działania.

•

Powinni zwracać uwagę OOW na sytuacje, fakty

zdarzenia, które mogą wpłynąć na

bezpieczeństwo statku.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Podział obowiązków podczas

wachty morskiej

Załoga nieoficerska

•

OOW ma obowiązek zwracać uwagę marynarzom

wachtowym, gdy ich zachowanie jest bierne lub

nie wykonują powierzonych im zadań.

•

OOW powinien zorientować się na ile i w jakim

stopniu może polegać na obsadzie mostka.

•

Marynarze wachtowi powinni również

odpowiednio wcześnie przychodzić na mostek w

celu przejęcia wachty – marynarze wachtowi

przekazują sobie aktualnie wykonywane zadania.

BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI

Normy czasu pracy i wypoczynku

•

Wszystkim członkom wachty nawigacyjnej

(oficerom i nieoficerom) należy zapewnić 10

godzin wypoczynku na dobę.

•

Godziny wypoczynku muszą być podzielone na

nie więcej niż dwa okresy, z których jeden

powinien być nie krótszy niż 6 godzin.

•

Powyższe wymagania nie muszą być spełnione w

niebezpieczeństwie, do przeprowadzania

alarmów ćwiczebnych lub z powodu innych

nadrzędnych okoliczności.

Document Outline