Protezy szkieletowe
Protezy szkieletowe
Prelekcja IV rok
Prelekcja IV rok
Dr n. med. Krzysztof Drobnik
Dr n. med. Krzysztof Drobnik
Zak
Zak
ł
ł
ad Protetyki Stomatologicznej
ad Protetyki Stomatologicznej
Uniwersytet Medyczny w
Uniwersytet Medyczny w
Ł
Ł
odzi
odzi
Proteza szkieletowa
Proteza szkieletowa
Jest to ruchome uzupełnienie
Jest to ruchome uzupełnienie
protetyczne o konstrukcji metalowo-
protetyczne o konstrukcji metalowo-
akrylowej, w której
akrylowej, w której
szkielet protezy jest odlany w cało
szkielet protezy jest odlany w cało
ś
ś
ci.
ci.
Odbudowuje zniszczone lub brakuj
Odbudowuje zniszczone lub brakuj
ą
ą
ce
ce
z
z
ę
ę
by i tkanki podło
by i tkanki podło
ż
ż
a.
a.
Jest to proteza ruchoma, uzupełniaj
Jest to proteza ruchoma, uzupełniaj
ą
ą
ca
ca
braki cz
braki cz
ęś
ęś
ciowe, oz
ciowe, oz
ę
ę
bnowa lub
bnowa lub
oz
oz
ę
ę
bnowo-
bnowo-
ś
ś
luzówkowa, trwała, zło
luzówkowa, trwała, zło
ż
ż
ona.
ona.
Wskazania do protez
Wskazania do protez
szkieletowych
szkieletowych
:
:
1.Braki mi
1.Braki mi
ę
ę
dzyz
dzyz
ę
ę
bowe zbyt rozległe, aby
bowe zbyt rozległe, aby
je uzupełni
je uzupełni
ć
ć
mostem
mostem
2.Braki skrzydłowe
2.Braki skrzydłowe
3.Rozległo
3.Rozległo
ść
ść
i rodzaj braków z
i rodzaj braków z
ę
ę
bowych
bowych
nie stanowi przeszkody do wykonania
nie stanowi przeszkody do wykonania
mostu, ale wyst
mostu, ale wyst
ę
ę
puj
puj
ą
ą
przeciwwskazania
przeciwwskazania
wzgl
wzgl
ę
ę
dne (np. konieczno
dne (np. konieczno
ść
ść
szlifowania
szlifowania
z
z
ę
ę
bów, wzgl
bów, wzgl
ę
ę
dy estetyczne)
dy estetyczne)
Wskazania dodatkowe:
Wskazania dodatkowe:
1.Stany zaawansowanych
1.Stany zaawansowanych
periodontopatii pozostałych z
periodontopatii pozostałych z
ę
ę
bów
bów
2.Leczenie zgryzów gł
2.Leczenie zgryzów gł
ę
ę
bokich,
bokich,
urazowych
urazowych
3.Wskazania wynikaj
3.Wskazania wynikaj
ą
ą
ce z leczenia
ce z leczenia
ortodontycznego lub chirurgicznego
ortodontycznego lub chirurgicznego
4.Leczenie zniekształce
4.Leczenie zniekształce
ń
ń
łuków
łuków
z
z
ę
ę
bowych wrodzonych i nabytych
bowych wrodzonych i nabytych
Warunki pola
Warunki pola
protetycznego:
protetycznego:
1.Liczba z
1.Liczba z
ę
ę
bów filarowych musi by
bów filarowych musi by
ć
ć
dostatecznie du
dostatecznie du
ż
ż
a
a
2.Korony kliniczne z
2.Korony kliniczne z
ę
ę
bów musz
bów musz
ą
ą
by
by
ć
ć
wła
wła
ś
ś
ciwie
ciwie
anatomicznie ukształtowane (je
anatomicznie ukształtowane (je
ś
ś
li ten
li ten
warunek nie jest spełniony konieczne jest
warunek nie jest spełniony konieczne jest
skorygowanie kształtu koron zachowawcze,
skorygowanie kształtu koron zachowawcze,
chirurgiczne lub protetyczne)
chirurgiczne lub protetyczne)
3.Umocowanie z
3.Umocowanie z
ę
ę
bów w z
bów w z
ę
ę
bodole musi by
bodole musi by
ć
ć
dobre, aby mogły one spełnia
dobre, aby mogły one spełnia
ć
ć
funkcj
funkcj
ę
ę
z
z
ę
ę
bów oporowych (dla umieszczenia na nich
bów oporowych (dla umieszczenia na nich
elementów podpiera
elementów podpiera
-
-
j
j
ą
ą
cych protezy)
cych protezy)
Budowa protezy
Budowa protezy
szkieletowej
szkieletowej
Materia
Materia
ł
ł
y podstawowe
y podstawowe
1.Stop chrom-kobalt-molibden
1.Stop chrom-kobalt-molibden
(du
(du
ż
ż
a twardo
a twardo
ść
ść
, wytrzymało
, wytrzymało
ść,
ść,
spr
spr
ęż
ęż
yst
yst
ość
ość
)
)
2.Akryl
2.Akryl
Materiały pomocnicze
Materiały pomocnicze
1.Gips modelowy
1.Gips modelowy
2.Woski modelowe- do wykonawstwa
2.Woski modelowe- do wykonawstwa
części akrylowych protez
części akrylowych protez
3.Woski odlewowe (spalające się bez
3.Woski odlewowe (spalające się bez
reszty)- do wykonawstwa części
reszty)- do wykonawstwa części
metalowych protez
metalowych protez
Materiały pomocnicze
Materiały pomocnicze
4.Masy agarowe i silikonowe do
4.Masy agarowe i silikonowe do
powielenia modelu roboczego
powielenia modelu roboczego
5.Masy osłaniające:
5.Masy osłaniające:
-
służą do wykonania modeli
służą do wykonania modeli
powielonych
powielonych
-
cechują się rozszerzalnością, która
cechują się rozszerzalnością, która
wyrównuje zmniejszenie się objętości
wyrównuje zmniejszenie się objętości
(skurcz) stopu odlewowego
(skurcz) stopu odlewowego
-
duża twardość po związaniu
duża twardość po związaniu
Przygotowanie jamy ustnej
Przygotowanie jamy ustnej
do wykonania protez
do wykonania protez
szkieletowych
szkieletowych
1.
1.
Przygotowanie periodontologiczne
Przygotowanie periodontologiczne
-usuni
-usuni
ę
ę
cie złogów naz
cie złogów naz
ę
ę
bnych, instrukta
bnych, instrukta
ż
ż
higieny jamy ustnej oraz wyleczenie
higieny jamy ustnej oraz wyleczenie
aktywnych schorze
aktywnych schorze
ń
ń
błony
błony
ś
ś
luzowej
luzowej
2.
2.
Przygotowanie zachowawcze -wyleczenie
Przygotowanie zachowawcze -wyleczenie
aktywnych ognisk próchnicowych, z
aktywnych ognisk próchnicowych, z
ę
ę
by
by
leczone endodontycznie wzmacniamy
leczone endodontycznie wzmacniamy
wkładami koronowo-korzeniowymi i
wkładami koronowo-korzeniowymi i
koronami lub przy małych ubytkach
koronami lub przy małych ubytkach
tkanek twardych leczymy zachowawczo
tkanek twardych leczymy zachowawczo
Przygotowanie jamy ustnej
Przygotowanie jamy ustnej
do wykonania protez
do wykonania protez
szkieletowych
szkieletowych
3.
3.
Przygotowanie chirurgiczne - usuwamy
Przygotowanie chirurgiczne - usuwamy
z
z
ę
ę
by nadmiernie rozchwiane lub
by nadmiernie rozchwiane lub
przemieszczone pionowo na skutek
przemieszczone pionowo na skutek
długotrwałego braku z
długotrwałego braku z
ę
ę
bów
bów
przeciwstawnych (tylko wtedy gdy
przeciwstawnych (tylko wtedy gdy
leczenie protetyczne nie przyniesie efektu
leczenie protetyczne nie przyniesie efektu
długoczasowego np. skr
długoczasowego np. skr
ó
ó
cenie korony
cenie korony
klinicznej i wykonanie wkładu i korony)
klinicznej i wykonanie wkładu i korony)
.
.
Usunięcie z
Usunięcie z
ę
ę
bów nie nadających si
bów nie nadających si
ę
ę
do
do
odbudowy lub utrudniaj
odbudowy lub utrudniaj
ą
ą
cych czy
cych czy
uniemo
uniemo
ż
ż
liwiaj
liwiaj
ą
ą
cych leczeni
cych leczeni
e
e
protetyczne,
protetyczne,
wyr
wyr
ó
ó
wnanie ostrych brzegów kostnych,
wnanie ostrych brzegów kostnych,
usuni
usuni
ę
ę
cie przerosłej błony
cie przerosłej błony
ś
ś
luzowej.
luzowej.
Przygotowanie jamy ustnej
Przygotowanie jamy ustnej
do wykonania protez
do wykonania protez
szkieletowych
szkieletowych
4
4
Przygotowanie ortodontyczne stosujemy
Przygotowanie ortodontyczne stosujemy
wybi
wybi
ó
ó
rczo w przypadkach, kiedy celowe
rczo w przypadkach, kiedy celowe
jest zamknięcie przestrzeni pomi
jest zamknięcie przestrzeni pomi
ę
ę
dzy
dzy
s
s
ą
ą
siednimi z
siednimi z
ę
ę
bami lub zmiana poło
bami lub zmiana poło
ż
ż
enia
enia
z
z
ę
ę
b
b
ó
ó
w, aby uzyska
w, aby uzyska
ć
ć
wła
wła
ś
ś
ciwy tor
ciwy tor
wprowadzenia protezy.
wprowadzenia protezy.
Przygotowanie protetyczne
Przygotowanie protetyczne
jamy ustnej do wykonania
jamy ustnej do wykonania
protez szkieletowych
protez szkieletowych
1.
1.
Korekta powierzchni
Korekta powierzchni
zwarciowej poprzez selektywne
zwarciowej poprzez selektywne
szlifowanie z
szlifowanie z
ę
ę
bów w celu
bów w celu
przywr
przywr
ó
ó
cenia prawidłowego
cenia prawidłowego
zwarcia
zwarcia
2.
2.
Z
Z
ę
ę
by o niewła
by o niewła
ś
ś
ciwym kształcie
ciwym kształcie
korony klinicznej po wykonaniu
korony klinicznej po wykonaniu
analizy paralelometrycznej
analizy paralelometrycznej
pokrywamy koronami, tak by
pokrywamy koronami, tak by
m
m
ó
ó
c zastosować na nie klamry
c zastosować na nie klamry
umocowuj
umocowuj
ą
ą
ce protez
ce protez
ę
ę
(
(
k
k
ształt
ształt
koron protetycznych
koron protetycznych
wykonywanych na z
wykonywanych na z
ę
ę
by
by
klamrowe modeluje si
klamrowe modeluje si
ę
ę
bezwzgl
bezwzgl
ę
ę
dnie pod kontrol
dnie pod kontrol
ą
ą
paralelometru)
paralelometru)
3.
3.
Ustalamy poło
Ustalamy poło
ż
ż
enie cierni:
enie cierni:
W przypadku braku przestrzeni
W przypadku braku przestrzeni
na ciernie konieczne jest jej
na ciernie konieczne jest jej
stworzenie poprzez wykonanie
stworzenie poprzez wykonanie
odpowiednich zagł
odpowiednich zagł
ę
ę
bie
bie
ń
ń
w
w
z
z
ę
ę
bie oporowym lub korekt
bie oporowym lub korekt
ę
ę
z
z
ę
ę
b
b
ó
ó
w przeciwstawnych
w przeciwstawnych
Etapy wykonania protezy
Etapy wykonania protezy
szkieletowej
szkieletowej
Fazy wykonania protezy
Fazy wykonania protezy
szkieletowej
szkieletowej
I. Lekarz- badanie, wstępne projektowanie, wyciski orientacyjne
I. Lekarz- badanie, wstępne projektowanie, wyciski orientacyjne
Technik: wykonanie modeli orientacyjnych i wzorników zwarciowych
Technik: wykonanie modeli orientacyjnych i wzorników zwarciowych
II Lekarz -analiza paralelometryczna modelu orientacyjnego,
II Lekarz -analiza paralelometryczna modelu orientacyjnego,
opracowanie wst
opracowanie wst
ę
ę
pnego projektu protezy szkieletowej oraz
pnego projektu protezy szkieletowej oraz
przygotowanie protetyczne jamy ustnej do zało
przygotowanie protetyczne jamy ustnej do zało
ż
ż
enia protezy
enia protezy
szkieletowej, pobranie wycisków roboczych, wst
szkieletowej, pobranie wycisków roboczych, wst
ę
ę
pne ustalenie
pne ustalenie
zwarcia centralnego
zwarcia centralnego
Technik: wykonanie modeli roboczych i wzorników zwarciowych,
Technik: wykonanie modeli roboczych i wzorników zwarciowych,
przygotowanie modelu roboczego do powielania (blokada podcieni,
przygotowanie modelu roboczego do powielania (blokada podcieni,
wykonanie woskowych stopni pod ramionami klamer i elementami
wykonanie woskowych stopni pod ramionami klamer i elementami
stabilizacyjnymi, nało
stabilizacyjnymi, nało
ż
ż
enie płytek wosku w miejscu kratek
enie płytek wosku w miejscu kratek
zaczepowych i ramion klamer naddzi
zaczepowych i ramion klamer naddzi
ą
ą
słowych), powielenie modelu,
słowych), powielenie modelu,
modelowanie szkieletu protezy na modelu ogniotrwałym, odlanie
modelowanie szkieletu protezy na modelu ogniotrwałym, odlanie
szkieletu z chromokobaltu, obr
szkieletu z chromokobaltu, obr
ó
ó
bka szkieletu.
bka szkieletu.
III
III
Lekarz-przymiarka szkieletu, ustalenie barwy z
Lekarz-przymiarka szkieletu, ustalenie barwy z
ę
ę
bów.
bów.
Technik: zamocowanie modeli w artykulatorze, ustawienie
Technik: zamocowanie modeli w artykulatorze, ustawienie
sztucznych
sztucznych
z
z
ę
ę
bów.
bów.
IV
IV
Lekarz: przymiarka próbnej protezy szkieletowej.
Lekarz: przymiarka próbnej protezy szkieletowej.
Technik: wyko
Technik: wyko
ń
ń
czenie protezy szkieletowej.
czenie protezy szkieletowej.
V
V
Lekarz: dopasowanie protezy szkieletowej, poinstruowanie pacjenta o
Lekarz: dopasowanie protezy szkieletowej, poinstruowanie pacjenta o
sposobie korzystania z protezy szkieletowej.
sposobie korzystania z protezy szkieletowej.
Wizyta I
Wizyta I
1.Wywiad i badanie pacjenta
1.Wywiad i badanie pacjenta
2.Wyciski na modele diagnostyczne
2.Wyciski na modele diagnostyczne
3.Skierowanie na Rtg
3.Skierowanie na Rtg
pantomograficzne
pantomograficzne
Wizyta II
Wizyta II
1. Wstępna analiza paralelometryczna
1. Wstępna analiza paralelometryczna
.
.
Wybieramy zęby filarowe, miejsca usytuowania
Wybieramy zęby filarowe, miejsca usytuowania
cierni i w miar
cierni i w miar
ę
ę
potrzeb rozpoczynamy leczenie
potrzeb rozpoczynamy leczenie
przedprotetyczne i wst
przedprotetyczne i wst
ę
ę
pne protetyczne.
pne protetyczne.
2. Pobieramy wycisk na model roboczy
2. Pobieramy wycisk na model roboczy
anatomiczny czynno
anatomiczny czynno
ś
ś
ciowy
ciowy
Braki mi
Braki mi
ę
ę
dzyzębowe Rozległe braki skrzydłowe
dzyzębowe Rozległe braki skrzydłowe
Niewielkie braki skrzydłowe Uzębienie resztkowe
Niewielkie braki skrzydłowe Uzębienie resztkowe
Wizyta II
Wizyta II
Ustalenie zwarcia centralnego
Ustalenie zwarcia centralnego
1.W przypadku rozległych braków z
1.W przypadku rozległych braków z
ę
ę
bowych
bowych
stosujemy wzorniki zwarciowe (przy rozległych
stosujemy wzorniki zwarciowe (przy rozległych
brakach z
brakach z
ę
ę
bowych ustalenie zwarcia
bowych ustalenie zwarcia
centralnego
centralnego
konieczne jest na etapie modeli
konieczne jest na etapie modeli
diagnostycznych)
diagnostycznych)
2.W przypadku niewielkich braków
2.W przypadku niewielkich braków
z
z
ę
ę
bowych i jednoznacznym zaguzkowaniu
bowych i jednoznacznym zaguzkowaniu
z
z
ę
ę
bów stosujemy k
bów stosujemy k
ę
ę
sek zwarciowy
sek zwarciowy
Wizyta III
Wizyta III
Kontrola metalu protezy
Kontrola metalu protezy
szkieletowej w jamie
szkieletowej w jamie
ustnej
ustnej
Sprawdzamy dokładność
Sprawdzamy dokładność
przylegania szkieletu do
przylegania szkieletu do
podłoża (zębów oporowych)
podłoża (zębów oporowych)
Sprawdzamy zasi
Sprawdzamy zasi
ę
ę
g i kształt
g i kształt
szkieletu, rozmieszczenie i
szkieletu, rozmieszczenie i
usytuowanie klamer i cierni
usytuowanie klamer i cierni
Kontrolujemy zwarcie
Kontrolujemy zwarcie
centralne (ciernie nie
centralne (ciernie nie
powinny podnosić wysoko
powinny podnosić wysoko
ś
ś
ci
ci
zwarciowej
zwarciowej
)
)
Ostateczne ustalenie
Ostateczne ustalenie
zwarcia centralnego,
zwarcia centralnego,
dobór
dobór
koloru
koloru
i kształtu
i kształtu
z
z
ę
ę
bów
bów
.
.
Kontrola struktury
Kontrola struktury
metalowej
metalowej
1.Metal szkieletu powinniśmy
1.Metal szkieletu powinniśmy
swobodnie wkładać i zdejmować z
swobodnie wkładać i zdejmować z
podłoża, a jednocześnie powinien on
podłoża, a jednocześnie powinien on
być dobrze umocowany na zębach
być dobrze umocowany na zębach
filarowych
filarowych
2.Sprawdzamy dokładność przylegania
2.Sprawdzamy dokładność przylegania
szkieletu do podłoża (zębów
szkieletu do podłoża (zębów
oporowych)
oporowych)
Kontrola struktury
Kontrola struktury
metalowej
metalowej
Jednostronny ucisk na element szkieletu
Jednostronny ucisk na element szkieletu
nie
nie
może wywołać jego przemieszczenia.
może wywołać jego przemieszczenia.
!!! Wyjątek !!!
!!! Wyjątek !!!
Ucisk na siodło protezy szkieletowej
Ucisk na siodło protezy szkieletowej
(pamiętajmy, że jest tam miejsce na akryl)
(pamiętajmy, że jest tam miejsce na akryl)
Kontrola struktury
Kontrola struktury
metalowej
metalowej
3.Sprawdzamy zasięg i kształt
3.Sprawdzamy zasięg i kształt
szkieletu, rozmieszczenie i
szkieletu, rozmieszczenie i
usytuowanie klamer wg
usytuowanie klamer wg
wcześniejszego projektu
wcześniejszego projektu
4.Kontrolujemy zwarcie centryczne
4.Kontrolujemy zwarcie centryczne
(ważne, ażeby ciernie nie podnosiły
(ważne, ażeby ciernie nie podnosiły
wysokości zwarciowej)
wysokości zwarciowej)
Kontrola struktury
Kontrola struktury
metalowej
metalowej
Pominięcie etapu kontroli struktury
Pominięcie etapu kontroli struktury
metalowej powoduje, że w przypadku
metalowej powoduje, że w przypadku
problemu z wprowadzeniem gotowej
problemu z wprowadzeniem gotowej
protezy
protezy
na podłoże nie wiemy, czy przyczyną
na podłoże nie wiemy, czy przyczyną
nieprawidłowości jest metal, czy
nieprawidłowości jest metal, czy
elementy
elementy
akrylowe protezy.
akrylowe protezy.
Błędy w wykonawstwie
Błędy w wykonawstwie
struktury metalowej
struktury metalowej
1.Perełki metalu umiejscowione na
1.Perełki metalu umiejscowione na
dozębowych powierzchniach metalu,
dozębowych powierzchniach metalu,
które
które
nie zostały usunięte podczas obróbki
nie zostały usunięte podczas obróbki
(konieczność ponownego polerowania
(konieczność ponownego polerowania
metalu)
metalu)
Błędy w wykonawstwie
Błędy w wykonawstwie
struktury metalowej
struktury metalowej
2.Niezauważone uszkodzenia zębów na
2.Niezauważone uszkodzenia zębów na
modelu roboczym lub wtórnym w
modelu roboczym lub wtórnym w
miejscach, do których przylegać
miejscach, do których przylegać
będą
będą
elementy odlewu (konieczność
elementy odlewu (konieczność
powtórzenia pracy)
powtórzenia pracy)
Błędy w wykonawstwie
Błędy w wykonawstwie
struktury metalowej
struktury metalowej
3.Deformacja wycisku alginatowego
3.Deformacja wycisku alginatowego
(szkielet nie pasuje do podłoża,
(szkielet nie pasuje do podłoża,
konieczność powtórzenia pracy)
konieczność powtórzenia pracy)
Błędy w wykonawstwie
Błędy w wykonawstwie
struktury metalowej
struktury metalowej
4.Znaczne pomniejszenie się wymiarów
4.Znaczne pomniejszenie się wymiarów
odlewu na skutek tylko częściowego
odlewu na skutek tylko częściowego
wyrównania kurczliwości stopu
wyrównania kurczliwości stopu
(pacjent podaje, że zęby bolą go po
(pacjent podaje, że zęby bolą go po
założeniu metalu i wyczuwa nadmierny
założeniu metalu i wyczuwa nadmierny
ucisk na nie – konieczność powtórzenia
ucisk na nie – konieczność powtórzenia
pracy)
pracy)
Wizyta IV
Wizyta IV
Kontrola protez
Kontrola protez
próbnych w jamie
próbnych w jamie
u
u
stnej
stnej
W przypadku
W przypadku
niewielkich
niewielkich
braków mi
braków mi
ę
ę
dzyz
dzyz
ę
ę
bowych
bowych
w odcinku bocznym po
w odcinku bocznym po
ustaleniu zwarcia
ustaleniu zwarcia
możemy zleci
możemy zleci
ć
ć
pracowni
pracowni
wyko
wyko
ń
ń
czenie protezy
czenie protezy
szkieletowej
szkieletowej
.
.
Wizyta V
Wizyta V
Oddanie protez i zalecenia dotyczące
Oddanie protez i zalecenia dotyczące
jej
jej
użytkowania
użytkowania
.
.