background image

 

 

Dziecko ryzyka 

okołoporodowego

Dr n. med. Irena 
Grudziecka

background image

 

 

Przyczyny niedotlenienia 

okołoporodowego

• Nieprawidłowy przebieg ciąży – gestoza, 

wiek matki poniżej 16 lat i powyżej 35, 
trudna sytuacja społeczno-ekonomiczna. 
Choroby matki – cukrzyca, krwawienia z 
dróg rodnych, nadużywanie alkoholu, 
palenie papierosów, narkotyki

• Opóźniony rozwój wewnątrzmaciczny 

płodu

background image

 

 

Przyczyny niedotlenienia 

okołoporodowego cd.

• Nieprawidłowy przebieg porodu - 

poród przedwczesny, łożysko 
przodujące, krwawienie z łożyska 
przodującego, kolizje pępowinowe, 
zakażenia 

background image

 

 

Ocena noworodka w skali 

Apgar

Cecha

0

1

2

Czynność 

serca

Brak Wolna 

poniżej 100 
na minutę

Powyżej 

100 na 
minutę

Oddech

Brak Wolny, 

nieregularny

Regularny, 

głośny 
krzyk

Napięcie 

mięśni

Brak Słabe

Prawidłow

e

Reakcja na 

bodźce 

Brak Grymasy

Kichanie, 

krzyk

Ukrwienie 

skóry

sinic

a

Sinica 

kończyn

Całe ciało 

różowe

background image

 

 

Kliniczne następstwa 

niedotlenienia

• OUN - krwotok do-i okołokomorowy, 

obrzęk mózgu, drgawki

• Płuca - opóźnione podjęcie czynności 

oddechowej, zaburzenia oddychania- 

niedobór surfaktantu

• Nerki-uszkodzenie kanalików nerkowych
• Układ sercowo-naczyniowy - 

niedokrwienie serca, zaburzenia 

krążenia obwodowego

background image

 

 

Kliniczne następstwa 

niedotlenienia cd.

• Przewód pokarmowy - 

niedotlenienie jelit, możliwość 
martwicy

• Następstwa metaboliczne: 

hipoglikemia, hipokalcemia, 
dodatnie markery niedotlenienia

background image

 

 

Niska punktacja w skali Apgar 
nie zawsze jest synonimem 
niedotlenienia. Wiek ciążowy, 
zakażenie, wady wrodzone mają 
wpływ na punktację. Istotne 
rokowniczo jest utrzymywanie 
się niskiej  punktacji w 5, 10 
minucie od urodzenia. Można 
spodziewać się zaburzeń 
neurologicznych u tych dzieci

background image

 

 

Mózgowe 

porażenie 

dziecięce- mpdz

background image

 

 

Mózgowe porażenie 

dziecięce -Zespół 

objawów chorobowych 

spowodowanych 

wczesnym uszkodzeniem 

OUN w okresie jego 

kształtowania się tzn. w 

okresie ciąży i okresie 

okołoporodowym

background image

 

 

Mózgowe porażenie 

dziecięce jest chorobą 

niepostępującą, ilość 

komórek uszkodzonych nie 

zmienia się. Nieprawidłowe 

napięcie mięśniowe może 

być z czasem tak silne, że 

prowadzi do przykurczów i 

nieodwracalnych zmian w 

stawach

background image

 

 

Objawy uszkodzenia OUN 

w mpdz

• Dotyczą zawsze funkcji ruchowych - 

ograniczenia kontroli nad własnym ciałem

• Niedojrzałość OUN prowadzi do 

niepełnego uwidocznienia się choroby u 
małego dziecka, a w przypadku wczesnego 
rozpoznania lub/i zastosowania wczesnej 
rehabilitacji  umożliwia też złagodzenie 
intensywności objawów

background image

 

 

Podział mpdz ze  względu 

na rodzaj napięcia 

mięśniowego

• Porażenie spastyczne i zespół 

piramidowy -uszkodzone są 
głównie piramidowe komórki 
mózgu związane z polem 
ruchowym kory i tzw. drogą 
piramidową łączącą te pola z 
odpowiednimi strukturami rdzenia 
kręgowego

background image

 

 

Zespoły móżdżkowe mpdz

• Uszkodzenie dotyczy móżdżku 

odpowiedzialnego za kontrolę 
równowagi. Obserwujemy 
grubofaliste drżenia kończyn, 
tułowia, brak koordynacji ruchów, 
oczopląs i zaburzenia mowy

background image

 

 

Postać mieszana mpdz

• Wiotkość w obrębie tułowia karku i głowy przy 

równoczesnym wzmożeniu napięcia 
mięśniowego w obrębie kończyn – związana jest 
z uszkodzeniem struktur pozapiramidowych, 
jąder podkorowych odpowiedzialnych za 
płynność ruchowa także regulację napięcia 
mięśniowego. Postaci tej towarzyszą ruchy 
atetotyczne w obrębie palców rąk.

• Wbrew tym trudnościom i wrażeniu jakie 

sprawiają dzieci z uszkodzeniami 
pozapiramidowymi są dobrze rozwinięte 
umysłowo

background image

 

 

Podział mpdz - dotyczy 

obszaru ciała który 

obejmują objawy

• Niedowład połowiczy - hemiplegia 

zaburzenia napięcia kończyn po 
jednej stronie zwykle bardziej 
kończyny górnej niż dolnej

background image

 

 

• Niedowład kończynowy lub 

obustronne porażenie kurczowe - 
porażeniem objęte są cztery 
kończyny jednak z przewagą 
kończyn dolnych  - diplegia 
spastica tzw. zespół Littla

background image

 

 

• Niedowład czterokończynowy z 

przewagą objawów w kończynach 
górnych –hemiplegia bilateralis. 
Jest to najcięższa postać 
przebiegająca z upośledzeniem 
umysłowym, padaczką, 
zaburzeniami ssania i połykania

background image

 

 

• Postać móżdżkowa i postać 

pozapiramidowa objawy jak w 
poprzednim podziale

background image

 

 

• Mpdz towarzyszą często uszkodzenia 

zmysłów wzroku i słuchu

• Częsty jest zez zbieżny i rozbieżny 

wymagający opieki okulistycznej

• Mpdz towarzyszą niekiedy drgawki 

związane z uszkodzeniem tkanki 

mózgowej

• Zaburzenia postrzegania objawiają się w 

późniejszym wieku jako trudności w 

czytaniu, rysowaniu

background image

 

 

• Mpdz towarzyszą zaburzenia słuchu co 

jest przyczyną w odróżnieniu głosek b, 
d, s, ś, sz. W cięższych uszkodzeniach 
stanowi to barierę w nauce

• Dziecko z dobrym intelektem, 

zainteresowane otoczeniem łatwiej 
osiąga sukcesy w czasie leczenia i 
rehabilitacji

background image

 

 

Pierwsze oznaki zaburzeń 

neurorozwojowych

• Nadmierne odginanie głowy i mostka 

oraz reakcja odgięciowa tułowia 

• Prężenie kończyn dolnych
• Baletowe ustawienie stopy
• Trudności zginania i odwodzenia 

kończyn w czasie toalety i ubierania

• Drżenia kończyn
• Silne i częste zaciskanie piąstek
• Przywodzenie kciuka pod koniec 

pierwszego kwartału

background image

 

 

• Niechęć dziecka do leżenia na brzuchu pod 

koniec pierwszego kwartału oraz w 

późniejszy okresie

• Nadmierna i nieuporządkowana ruchliwość 

dziecka

• Nadwrażliwość, niepokój, małe 

zapotrzebowanie na sen

• Trudności w nawiązywaniu kontaktu z 

najbliższymi

• Drgawki, bezdechy, wyłączenie świadomości

background image

 

 

• Jeżeli dziecko urodziło się o czasie, 

bez powikłań ciąży i porodu 
drobne odchylenia od wzorca nie 
powinny budzić niepokoju. 
Konieczna jest wtedy ocena 
dziecka na przełomie I i II 
kwartału życia

background image

 

 

• Noworodki, wcześniaki, noworodki 

hipotroficzne – tzw. ryzyka 
okołoporodowego powinny być 
objęte opieką co najmniej 2 razy w 
odstępie 3-6 tygodni szczególnie 
jeżeli wyżej wymienione objawy 
nie mają tendencji do samoistnego 
wyciszania

background image

 

 

• Niepokój musi budzić również 

nadmierny spokój dziecka, brak 
zainteresowania otoczeniem, słaba 
reakcja na bodźce wzrokowe i 
słuchowe

background image

 

 

• Częstość mpdz ok. 2-3‰
• Szczególnego nadzoru wymagają 

dzieci ryzyka okołoporodowego, 
ale mpdz można rozpoznać u 
dzieci bez wyraźnych 
okołoporodowych obciążeń

background image

 

 

Deficyty zmysłowe u 

dzieci z mpdz

• Pierwotne - przyczyna wspólna z 

zaburzeniami motorycznymi zależą 
od uszkodzenie anatomicznego

• Wtórne - wynikają z ograniczonych 

nieprawidłowych doświadczeń 
ruchowych dziecka

background image

 

 

• Praca z dzieckiem dotkniętym mpdz 

wymaga zaangażowania wielu 
specjalistów: lekarza neurologa, 
pediatry, specjalisty rehabilitacji 
medycznej. Najbliższym towarzyszem 
rodziny dziecka jest fizjoterapeuta 
potrzebny na co dzień. Rodzice 
powinni być partnerem dla lekarzy i 
terapeutów

background image

 

 

Terapia dzieci z mpdz

• Największą rolę odgrywa usprawnianie 

motoryczne

• NTD Bobath i metoda integracji 

sensorycznej odwołuje się do prawideł 

rozwojowych neurofizjologicznych. 

Nieprawidłowy ruch prowadzi do 

nieprawidłowych informacji sensorycznych.

• Metoda Vojty już w procesie dgn wskazuje 

na zaburzenia przedsionkowe i 

automatycznej kontroli ciała niemowlęcia

background image

 

 

Okołoporodowe 

uszkodzenie splotu 

barkowego

• Przyczyną jest makrosomia płodu i 

dystocja barkowa.Uszkodzeniu 
ulegają gałązki nerwów C- 5, C-6, 
C-7, C-8, Th-1.W obszarze 
unerwienia występują zaburzenia 
ruchowe, czuciowe i wegetatywne

• Częstość występowania 2-2,5/1000 

porodów

background image

 

 

Uszkodzenie typu górnego 

- typu Erba Duchena

• Uszkodzenie C-5, C-6, C-7 ramię 

luźno zwisa, nie może być 
aktywnie unoszone, ruchy palców 
są zachowane, zniesienie 
odruchów. Kończyna jest chłodna.

background image

 

 

Uszkodzenie typu 

dolnego-typu Klumpke

• Ręka opada i nie może wykonać 

czynności chwytnych. 
Obserwowane są objawy oczne - 
zespół Hornera opadnięcia 
powieki i zapadnięcie gałki ocznej

background image

 

 

Leczenie uszkodzenia 

splotu barkowego

Początek leczenia już w oddziale 
noworodkowym

Najczęstszym leczenie-ręka w przywiedzeniu 
i zgięciu jak na temblaku co przeciwdziała 
nadmiernemu naciągnięciu splotu barkowego

Oremus - ręce na tekturowej podkładce w 
odwiedzeniu

Ciepłe ubranie dziecka

Czynne usprawnianie-masaże

Leczenie operacyjne

Rzadko uzyskuje się pełną sprawność ręki

background image

 

 

Dziękuję za 
uwagę


Document Outline