Istota struktury
organizacyjnej.
Czynniki
strukturotwórcze
dr Janusz Kraśniak
Istota struktury
organizacyjnej.
Czynniki
strukturotwórcze
dr Janusz Kraśniak
Dr Janusz Kraśniak Istota struktury organizacyjnej. Czynniki strukturotwórcze
2
Struktura organizacyjna instytucji to układ
stanowisk
pracy,
komórek
i
jednostek
organizacyjnych wraz z zachodzącymi między
nimi powiązaniami
Istota struktury organizacyjnej
Dr Janusz Kraśniak Istota struktury organizacyjnej. Czynniki strukturotwórcze
3
Podstawowymi
elementami
struktury
organizacyjnej są:
stanowisko pracy,
komórka organizacyjna,
jednostka organizacyjna.
Elementy struktury organizacyjnej
Dr Janusz Kraśniak Istota struktury organizacyjnej. Czynniki strukturotwórcze
4
Powiązania występujące między elementami
struktury
organizacyjnej
to
więzi
organizacyjne. Wyróżnia się następujące
rodzaje więzi organizacyjnych:
więź służbowa,
więź funkcjonalna,
więź techniczna,
więź informacyjna.
Więzi organizacyjne
Dr Janusz Kraśniak Istota struktury organizacyjnej. Czynniki strukturotwórcze
5
Do
czynników
kształtujących
strukturę
organizacyjną zalicza się:
strategię,
czynniki wewnętrzne,
czynniki zewnętrzne.
Czynniki kształtujące strukturę
organizacyjną
Dr Janusz Kraśniak Istota struktury organizacyjnej. Czynniki strukturotwórcze
6
A.D. Chandler empirycznie wykazał, że struktura
organizacyjna przedsiębiorstwa jest następstwem
strategii
rozwoju
firmy
i
stanowi
jej
odzwierciedlenie
Organizacje formułują i realizują trzy typy strategii,
które są zarazem fazami rozwoju przedsiębiorstw
Wyróżnionym typom strategii odpowiadają, różne
rozwiązania strukturalne:
strategia wzrostu – struktura jednowydziałowa,
strategia
integracji
pionowej
–
struktura
funkcjonalna (struktura wielowydziałowa),
strategia dywersyfikacji – struktura dywizjonalna
(struktura wielozakładowa).
Strategia
Dr Janusz Kraśniak Istota struktury organizacyjnej. Czynniki strukturotwórcze
7
Technologia - grupując przedsiębiorstwa według
charakteru stosowanej w nich technologii można
zauważyć, iż osiągające spośród nich najwyższą
efektywność cechują się podobnymi strukturami
Typ
rozwiązywanych
zadań
–
powtarzalne,
zrutynizowane i proste zadania najlepiej rozwiązuje się
przy sformalizowanej i scentralizowanej strukturze
organizacyjnej. Zadania złożone i twórcze wymagają
zdecentralizowanej i nieformalnej struktury
Umiejętności i poziom wiedzy pracowników -
wysoki poziom umiejętności sprzyja decentralizacji
uprawnień decyzyjnych, stosowaniu bezpośrednich
dróg komunikowania się oraz wykorzystywaniu
zespołowych form rozwiązywania problemów
Czynniki wewnętrzne
Dr Janusz Kraśniak Istota struktury organizacyjnej. Czynniki strukturotwórcze
8
Cykl życia – każda organizacja przechodzi fazy
ewolucyjnego rozwoju. Fazy te przerywane są
kryzysami. Pokonanie kryzysów wymaga zmian
obejmujących także strukturę organizacyjną
Wielkość organizacji – najczęściej określana jest
liczbą
zatrudnionych.
Wzrastająca
wielkość
organizacji wymaga pogłębienia specjalizacji i
stworzenia
mechanizmów
koordynacji.
Można
zaobserwować tendencję do formalizacji działań
organizacyjnych
Czynniki wewnętrzne
Dr Janusz Kraśniak Istota struktury organizacyjnej. Czynniki strukturotwórcze
9
Wpływ czynników zewnętrznych jest konsekwencją
funkcjonowania organizacji w otoczeniu
Organizacja będąc systemem otwartym prowadzi
z otoczeniem ciągłą wymianę materii, energii i
informacji
Zmiana
charakteru
otoczenia
prowadzi
do
ukształtowania odmiennych struktur organizacyjnych
Uwzględniając dynamikę otoczenia wyróżnia się:
otoczenie stabilne,
otoczenie zmienne,
otoczenie burzliwe.
Czynniki zewnętrzne
Dr Janusz Kraśniak Istota struktury organizacyjnej. Czynniki strukturotwórcze
10
K.
Krzakiewicz
[red.],
Teoretyczne
Podstawy
Organizacji i Zarządzania, Wyd. Akademii Ekonomicznej
w Poznaniu, Poznań 2008, rozdział 3 i 4
Literatura