Potrzeby i sposoby ich
zaspokajania
Potrzeby i sposoby ich
zaspokajania
Wyróżniamy następujące cechy
potrzeb ludzkich:
niepoliczalność,
nieograniczoność,
różnicowanie w intensywności
potrzeb,
ujawnianie się potrzeb wyższych,
substytucyjność,
komplementarność
Do podstawowych stopni
zorientowania przedsiębiorstwa
na potrzeby nabywców należy:
rozpoznanie
i
zaspokojenie
istniejących potrzeb (również na rynku
personalnym),
kreowanie nowych potrzeb,
współpraca
z
klientami
w
rozwiązywaniu jego problemów w
atmosferze partnerstwa i wzajemnego
zaufania (efekt relacyjny)
Ze względu na cechy
materialności wyodrębnia się
następujące grupy potrzeb:
materialne działania skierowane ku ciału ludzi
materialne działania skierowane na zaspokojenie
potrzeb pozamaterialnych
działania niematerialne nakierowane na ludzkie
umysły,
działania niematerialne skierowane na środki
materialne:
bankowość,
usługi
prawnicze,
księgowość, papiery wartościowe, ubezpieczenia.
Współczesnego nabywcę,
ukształtowały w ostatnich latach i
nadal kształtują następujące
czynniki:
swoboda wyboru i zakupu każdego produktu od różnych
producentów, przedsiębiorstw handlowych i usługowych w
dogodnym dla niego czasie i miejscu,
znaczne zróżnicowanie potrzeb i możliwości ich zaspokojenia
pochodzącymi z różnych źródeł, różnorodnymi dobrami i
produktami krajowymi i zagranicznymi o różnej cenie i jakości,
wyższy i rosnący poziom wymagań w stosunku do oferty
rynkowej i poziomu obsługi,
coraz większa chęć nabywania masowych produktów o
światowych markach i nowości produkcyjnych,
coraz wyraźniejsze wyodrębnianie grup potrzeb i rodzajów
produktów
dla
młodych
konsumentów
oraz
ludzi
przedsiębiorczych, coraz częściej zwanych elitami,
nastawienie
na
produkty
przyjazne
dla
środowiska
(ekologiczne), młodość i dobry wygląd,
wyższy poziom doświadczeń dzięki kontaktom ze światem i
wzrostowi poziomu wykształcenia,
traktowanie zakupów jako przyjemności.
Kategorie dóbr wpływających na
biologiczne i społeczne życie
człowieka:
dobra i usługi mające znaczenie dla organizmu człowieka,
jego ogólnej sprawności, energii życiowej i długości życia
(podstawowe produkty żywnościowe, usługi ochrony
zdrowia, kultury fizycznej i wypoczynku),
dobra związane z kształtowaniem warunków bytowania
człowieka i rodziny (mieszkanie),
dobra kulturalne mające wpływ na poziom życia oraz na
społeczne cechy i postawy ludzkie (książki, prasa, radio,
samochody, środki łączności),
dobra i usługi związane z prowadzeniem gospodarstwa
domowego i wychowywaniem dzieci.
Na wyposażenie gospodarstwa w
dobra trwałe największy wpływ
mają następujące czynniki:
wysokość dochodu,
miejsce zamieszkania,
wielkość gospodarstwa,
przynależność do grupy społeczno-
zawodowej
wykształcenie
Popyt i jego rodzaje
Popyt efektywny – to suma potrzeb, które mają pokrycie w
realnej sile nabywczej.
W praktyce wyróżnia się:
popyt produkcyjny – wyrażający zapotrzebowanie
przedsiębiorstwa na środki do produkcji dobra
inwestycyjne oraz usługi,
popyt konsumpcyjny – wyrażający zapotrzebowanie
nabywców na różnorodne dobra konsumpcyjne,
popyt zaspokojony – gdy społeczeństwo może i jest
wstanie nabyć produkty bez barier,
popyt niezaspokojony – gdy społeczeństwo nie może
nabyć produktów,
popyt na zapas – kumulowanie produktów na przyszłość,
popyt rozwojowy (nowy),
popyt restytucyjny (odtworzeniowy)
Czynniki wpływające na wielkość
i strukturę popytu:
czynniki ekonomiczne:
wysokość dochodów,
dostępność kredytów,
poziom cen produktów na rynku,
relacje cen produktów,
czynniki demograficzne:
liczba ludności,
struktura ludności według płci i wieku,
miejsce zamieszkania,
struktura zawodowa ludności,
liczba i liczebność gospodarstw domowych
,
czynniki przyrodniczo techniczne;
klimat, gleba, ukształtowanie terenu,
stan infrastruktury technicznej kraju,
czynniki społeczno psychologiczne:
poziom i struktura wykształcenia ludności,
poziom edukacji konsumentów,
tradycje i przyzwyczajenia,
ukształtowany model konsumpcji,
moda, upodobania, gusty,
religia i czynniki narodowościowe,
działania promocyjne.
Specyfika popytu (na żywność)
popyt na żywności musi być zaspokajany regularnie,
popytu na żywność nie można realizować na zapas,
w obrębie popytu na żywność występuje zjawisko
substytucyjności,
popyt na żywność cechuje się relatywnie niska
elastycznością cenową i dochodowa,
elastyczność cenowa i dochodowa na żywność wykazuje
jednak pewne zróżnicowanie w obrębie różnych grup
produktów,
popyt na żywność mimo swej regularności cechuje się
pewną sezonowością.