background image

 

 

Pomiary korozyjne

Pomiary korozyjne

Inżynieria materiałowa  

Inżynieria materiałowa  

background image

 

 

Potencjał

Potencjał

Potencjał punktu w przestrzeni

Potencjał punktu w przestrzeni

 

 

jest 

jest 

definiowany jako praca przeniesienia 

definiowany jako praca przeniesienia 

jednostkowego ładunku do tego punktu 

jednostkowego ładunku do tego punktu 

z nieskończoności.  

z nieskończoności.  

Jednostką potencjału jest 

Jednostką potencjału jest 

, V (

, V (

 

 

=J/C)

=J/C)

background image

 

 

Pomiary potencjału

Pomiary potencjału

 

 

background image

 

 

Potencjał elektrodowy

Potencjał elektrodowy

Potencjał elektrody definiuje się jako siłę 

Potencjał elektrody definiuje się jako siłę 

elektromotoryczną ogniwa złożonego z 

elektromotoryczną ogniwa złożonego z 

danej elektrody i odpowiedniej elektrody 

danej elektrody i odpowiedniej elektrody 

porównawczej.

porównawczej.

background image

 

 

Pomiary potencjału 

Pomiary potencjału 

elektrodowego

elektrodowego

Umowna standardowa elektroda 

Umowna standardowa elektroda 

odniesienia jest oparta na reakcji:  

odniesienia jest oparta na reakcji:  

2

2

2

H

e

H

Gazowy 
wodór  

Gazowy 
wodór  

Jony 
wodorowe w 
roztworze 

jednostkowej 
aktywności

Jony 
wodorowe w 
roztworze 

jednostkowej 
aktywności

Elektrony w 
metalu

Elektrony w 
metalu

background image

 

 

Standardowa elektroda 

Standardowa elektroda 

wodorowa

wodorowa

 (

 (

SEW

SEW

)

)

background image

 

 

Wtórne elektrody 

Wtórne elektrody 

odniesienia

odniesienia

Elektrody odniesienia pierwszego 

Elektrody odniesienia pierwszego 

rodzaju – metal w równowadze z 

rodzaju – metal w równowadze z 

rozpuszczalna solą:

rozpuszczalna solą:

Cu

Cu

e

2

2

Potencjał 
kontrolowany 
przez stężenie 
jonów Cu

2+

Potencjał 
kontrolowany 
przez stężenie 
jonów Cu

2+

background image

 

 

Wtórne elektrody 

Wtórne elektrody 

odniesienia

odniesienia

Elektrody odniesienia drugiego rodzaju

Elektrody odniesienia drugiego rodzaju

metal w równowadze z 

metal w równowadze z 

 

 

trudno 

trudno 

rozpuszczalna solą i roztworem 

rozpuszczalna solą i roztworem 

zawierającym anion wchodzący w skład 

zawierającym anion wchodzący w skład 

soli:

soli:

 

 

 

 

Ag

Ag

e

AgCl

Ag

Cl

Stężenie jonówAg

+

 

utrzymuje 
potencjał 
równowagowy

Stężenie jonówAg

+

 

utrzymuje 
potencjał 
równowagowy

Stężenie jonów chlorkowych 
reguluje stężenie jonów Ag

+

 

[Ag

+

][Cl

-

] = const

Stężenie jonów chlorkowych 
reguluje stężenie jonów Ag

+

 

[Ag

+

][Cl

-

] = const

background image

 

 

Electrod

Electrod

a

a

 Ag/AgCl

 Ag/AgCl

background image

 

 

Potencjały popularnych 

Potencjały popularnych 

elektrod odniesienia

elektrod odniesienia

Nazwa zwyczajowa 

Elektroda 

V vs NHE 

Nasycona elektroda kalomelowa  

Hg/Hg

2

Cl

2

/sat. KCl 

+0.241 

Kalomelowa 

Hg/Hg

2

Cl

2

/1M KCl 

+0.280 

Siarczano - rtęciowa 

Hg/Hg

2

SO

4

/nas. K

2

SO

4

 

+0.640 

Tlenkowo - rtęciowa 

Hg/HgO/1M NaOH 

+0.098 

Chloro - srebrna 

Ag/AgCl/nas. KCl 

+0.197 

Siarczano - miedziowa 

Cu/nas. CuSO

4

 

+0.316 

Cynk w wodzie morskiej 

Zn/seawater 

~ -0.8 

 
 

background image

 

 

Praktyczne pomiary 

Praktyczne pomiary 

potencjału

potencjału

 

 

background image

 

 

Pomiary potencjału

Pomiary potencjału

 

 

 

 

Wymagania

Wymagania

 –

 –

Rezystancja 

Rezystancja 

wejściowa

wejściowa

Wysoka rezystancja wejściowa 

Wysoka rezystancja wejściowa 

zmniejsza błędy związane z rezystancją 

zmniejsza błędy związane z rezystancją 

układu mierzonego  

układu mierzonego  

W przypadku większości pomiarów 

W przypadku większości pomiarów 

korozyjnych wystarczająca jest wartość 

korozyjnych wystarczająca jest wartość 

10

10

7

7

 

 

ale dla układów o wysokich 

ale dla układów o wysokich 

rezystancjach (farby, warstwy pasywne, 

rezystancjach (farby, warstwy pasywne, 

itp.) 

itp.) 

10

10

9

9

 

 

 

 

lub więcej jest wymagane.

lub więcej jest wymagane.

background image

 

 

Pomiary potencjału

Pomiary potencjału

 

 

 

 

Wymagania

Wymagania

 – – 

 – – 

Odpowiedź 

Odpowiedź 

częstotliwościowa

częstotliwościowa

Odpowiedź częstotliwościowa

Odpowiedź częstotliwościowa

 (

 (

zdolność 

zdolność 

do wykrywania niewielkich zmian

do wykrywania niewielkich zmian

  

  

Często 

Często 

mało istotna przy pomiarach korozyjnych

mało istotna przy pomiarach korozyjnych

.

.

Pomiary przy

Pomiary przy

 1 Hz 

 1 Hz 

są bardzo łatwe

są bardzo łatwe

Pomiary powyżej

Pomiary powyżej

 1kHz 

 1kHz 

są bardziej 

są bardziej 

skomplikowane

skomplikowane

Pomiary przy 

Pomiary przy 

 50 Hz 

 50 Hz 

są trudne

są trudne

 (

 (

z powodu

z powodu

 

 

nakładania się częstotliwości źródła 

nakładania się częstotliwości źródła 

zasilania

zasilania

).

).

background image

 

 

Pomiary potencjału

Pomiary potencjału

 

 

Wymagania

Wymagania

 - 

 - 

Rozdzielczość

Rozdzielczość

 

 

Rozdzielczość jest to zdolność do 

Rozdzielczość jest to zdolność do 

wykrywania małych zmian potencjału 

wykrywania małych zmian potencjału 

przy pomiarach dużych wartości. 

przy pomiarach dużych wartości. 

dla większości pomiarów korozyjnych 

dla większości pomiarów korozyjnych 

rozdzielczość 

rozdzielczość 

1 mV 

1 mV 

jest wystarczająca

jest wystarczająca

w pomiarach szumu elektrochemicznego i 

w pomiarach szumu elektrochemicznego i 

badaniach pokrewnych może być konieczne 

badaniach pokrewnych może być konieczne 

zastosowanie przyrządów o rozdzielczości

zastosowanie przyrządów o rozdzielczości

 

 

1V

background image

 

 

Pomiary potencjału

Pomiary potencjału

 

 

Wymagania

Wymagania

 - 

 - 

Czułość

Czułość

 

 

Czułość jest to zdolność do pomiarów 

Czułość jest to zdolność do pomiarów 

małych wartości  

małych wartości  

np.

np.

 

 

jest relatywnie łatwo uzyskać czułość 

jest relatywnie łatwo uzyskać czułość 

przy pomiarze

przy pomiarze

 1 mV, 

 1 mV, 

ale jest bardzo trudne 

ale jest bardzo trudne 

uzyskanie czułości 

uzyskanie czułości 

przy pomiarze sygnału

przy pomiarze sygnału

 

 

10 V 

10 V 

Zwykle nie ma problemu przy pomiarach 

Zwykle nie ma problemu przy pomiarach 

korozyjnych

korozyjnych

background image

 

 

Pomiary potencjału

Pomiary potencjału

 

 

Wymagania

Wymagania

 - 

 - 

Precyzja

Precyzja

Rozdzielczość jest zdolnością do detekcji 

Rozdzielczość jest zdolnością do detekcji 

małych zmian potencjału przy 

małych zmian potencjału przy 

pomiarach dużych wartości  

pomiarach dużych wartości  

Czułość jest to zdolność do pomiaru 

Czułość jest to zdolność do pomiaru 

małych wartości  

małych wartości  

Precyzja lub dokładność jest zdolnością 

Precyzja lub dokładność jest zdolnością 

do uzyskiwania 

do uzyskiwania 

prawdziwych

prawdziwych

’ 

’ 

wartości

wartości

background image

 

 

Metody pomiaru 

Metody pomiaru 

potencjału

potencjału

Miernik analogowy

Miernik analogowy

 

 

(

(

magnetoelektryczny

magnetoelektryczny

)

)

Niska impedancja

Niska impedancja

 (typically 20 k

 (typically 20 k

/V)

/V)

Słaba odpowiedź częstotliwościowa

Słaba odpowiedź częstotliwościowa

 (~1 Hz)

 (~1 Hz)

Niska czułość

Niska czułość

 (~1 mV)

 (~1 mV)

Niska rozdzielczość

Niska rozdzielczość

 (~1%)

 (~1%)

Słaba precyzja

Słaba precyzja

 (~3%)

 (~3%)

background image

 

 

Metody pomiaru 

Metody pomiaru 

potencjału

potencjału

Miernik analogowy

Miernik analogowy

 (e

 (e

lektroniczny

lektroniczny

)

)

Wysoka impedancja

Wysoka impedancja

 (

 (

zwykle

zwykle

 10 M

 10 M

)

)

Słaba odpowiedź częstotliwościowa

Słaba odpowiedź częstotliwościowa

 (~1 Hz)

 (~1 Hz)

Możliwa wysoka czułość

Możliwa wysoka czułość

 (~1

 (~1

V)

V)

Niska rozdzielczość

Niska rozdzielczość

 (~1%)

 (~1%)

Słaba precyzja

Słaba precyzja

 (~3%)

 (~3%)

background image

 

 

Metody pomiaru 

Metody pomiaru 

potencjału

potencjału

Miernik cyfrowy

Miernik cyfrowy

Wysoka impedancja

Wysoka impedancja

 (

 (

zwykle

zwykle

 

 

od 

od 

10 M

10 M

)

)

Słaba odpowiedź częstotliwościowa

Słaba odpowiedź częstotliwościowa

 (

 (

ok.

ok.

 3 

 3 

Hz)

Hz)

Wysoka czułość

Wysoka czułość

 (10 

 (10 

d

d

o 100 nV)

o 100 nV)

Wysoka rozdzielczość

Wysoka rozdzielczość

 (0.1% 

 (0.1% 

d

d

o 0.0001%)

o 0.0001%)

Wysoka precyzja

Wysoka precyzja

 (0.1% 

 (0.1% 

d

d

o 0.0001%)

o 0.0001%)

background image

 

 

Metody pomiaru 

Metody pomiaru 

potencjału

potencjału

Electrometr (

Electrometr (

cyfrowy

cyfrowy

)

)

Bardzo wysoka impedancja

Bardzo wysoka impedancja

 (~10

 (~10

14

14

 

 

)

)

Słaba odpowiedź częstotliwościowa

Słaba odpowiedź częstotliwościowa

 (<1 Hz)

 (<1 Hz)

Wysoka czułość

Wysoka czułość

 (1 

 (1 

d

d

o 100 nV)

o 100 nV)

Wysoka rozdzielczość

Wysoka rozdzielczość

 (0.1% 

 (0.1% 

d

d

o 0.001%)

o 0.001%)

Wysoka precyzja

Wysoka precyzja

 (0.1% 

 (0.1% 

d

d

o 0.001%)

o 0.001%)

background image

 

 

Metody pomiaru 

Metody pomiaru 

potencjału

potencjału

Rejestratory

Rejestratory

Impedancja zależna od typu urządzenia

Impedancja zależna od typu urządzenia

 (

 (

od

od

 

 

10

10

3

3

 

 

do

do

 10

 10

7

7

 

 

)

)

Średnia odpowiedź częstotliwościowa

Średnia odpowiedź częstotliwościowa

 (~10 

 (~10 

Hz)

Hz)

Średnia czułość

Średnia czułość

 (~10

 (~10

V)

V)

Średnia rozdzielczość

Średnia rozdzielczość

 (~0.1%)

 (~0.1%)

Średnia precyzja

Średnia precyzja

 (~0.1%)

 (~0.1%)

background image

 

 

Metody pomiaru 

Metody pomiaru 

potencjału

potencjału

Oscyloskop

Oscyloskop

Wysoka impedancja

Wysoka impedancja

 (10

 (10

6

6

 to 10

 to 10

7

7

 

 

)

)

Wysoka odpowiedź częstotliwościowa

Wysoka odpowiedź częstotliwościowa

 (

 (

od 

od 

10 

10 

MHz)

MHz)

Średnia czułość

Średnia czułość

 (~100

 (~100

V)

V)

Słaba rozdzielczość

Słaba rozdzielczość

 (~1%)

 (~1%)

Słaba precyzja

Słaba precyzja

 (~1%)

 (~1%)

background image

 

 

Metody pomiaru 

Metody pomiaru 

potencjału

potencjału

Komputerowy zapis danych

Komputerowy zapis danych

Wysoka impedancja

Wysoka impedancja

 (~10

 (~10

7

7

 

 

)

)

Zmienna odpowiedź częstotliwościowa

Zmienna odpowiedź częstotliwościowa

 (10 

 (10 

Hz 

Hz 

d

d

o 1 MHz 

o 1 MHz 

lub więcej

lub więcej

)

)

moderate to good sensitivity (~10 

moderate to good sensitivity (~10 

V)

V)

moderate to good resolution (0.5 

moderate to good resolution (0.5 

d

d

o 0.01%)

o 0.01%)

moderate to good precision (0.5 

moderate to good precision (0.5 

d

d

o 0.01%)

o 0.01%)

facilitates subsequent plotting and analysis

facilitates subsequent plotting and analysis

background image

 

 

Szereg napięciowy metali

Szereg napięciowy metali

Nie daje informacji o szybkości korozji

Metale aktywno-pasywne mogą 
charakteryzować się skrajnie różnymi 
potencjałami

Niewielkie zmiany w składzie elektrolitu 
mogą powodować duże zmiany potencjału

Potencjały mogą być zmienne w czasie

background image

 

 

background image

 

 

Wykresy Pourbaix

Wykresy Pourbaix

Wykresu P. podają informacje o możliwości 
istnienia w stanie równowagi metalu, jego jonów 
lub związków.

Dane do sporządzania wykresów są uzyskiwane 
poprzez obliczenia na podstawie wartości funkcji 
termodynamicznych

Rozpatrywany jest układ metal-woda w 
warunkach standardowych

background image

 

 

Wykresy dotyczą tylko czystych metali w 
roztworach nie zawierających substancji 
kompleksujących lub tworzących z metalami sole 
trudno rozpuszczalnych.

Przy obliczeniach położeń linii przyjęto stężenie 
jonów metalu równe 10

-6

 M

Przyjęto również, że jeżeli stężenie jonów metalu 
może przekroczyć 10

-6

 M korozja będzie zachodzić.

background image

 

 

H

2

O jest stabilna

Wydzielanie H

2

  

7

14

2.0
1.6

0.8

1.2

-0.4

0.4
0.0

-1.6

-0.8
-1.2

0

Wydzielanie O

2

pH

Diagram 

Diagram 

Pourbaix

Pourbaix

E wzgl. 
NEW

background image

 

 

Linia czerwona

:

 

2H

2

O = O

2

 + 4H

+

 + 

4e

-

E = 1.229 – 0.059 pH

Linia niebieska

:

 2H

+

 + 2e

-

 = H

2

 

E = 0.00 – 0.059 pH

background image

 

 

Diagram Pourbaix dla 

Diagram Pourbaix dla 

żelaza

żelaza

Po

te

n

ti

a

l

14

2.0
1.6

0.8

1.2

-0.4

0.4
0.0

-1.6

-0.8
-1.2

0

Fe stabilne

Fe

3+

Tlenki Fe  

stabilne

Fe

2+

 stabilne

pH

background image

 

 

D

D

iagram Pourbaix 

iagram Pourbaix 

dla

dla

 C

 C

u

u

Po

te

n

cj

a

ł

7

14

2.0
1.6

0.8

1.2

-0.4

0.4
0.0

-1.6

-0.8
-1.2

0

Odporność 

 

Cu

2+

  

 

Pasywność

C

u

O

2

2

- 

 

background image

 

 

Po

te

n

cj

a

ł

7

14

2.0
1.6

0.8

1.2

-0.4

0.4
0.0

-1.6

-0.8
-1.2

0

Diagram Pourbaix 

Diagram Pourbaix 

dla

dla

 Zn

 Zn

odporność

Zn

2+

  

Zn(OH)

2

 

pasywność

ZnO

2

2-

korozja

korozja

background image

 

 

Metale odporne termodynamicznie, np.: Ag, Au, 
Pt

Metale nieodporne termodynamicznie i 
znajdujące się w stanie pasywnym, np.: Cr, Al., 
Ti

Metale nieodporne termodynamicznie i 
znajdujące się w stanie aktywnym, np.: Fe, Zn, 
Cd.

background image

 

 

Pomiary potencjału w 

Pomiary potencjału w 

korozji

korozji

Potencjał 

korozyjny

background image

 

 

Wartości potencjału 

Wartości potencjału 

korozyjnego

korozyjnego

Określanie możliwości zajścia procesu korozji na podstawie 

Określanie możliwości zajścia procesu korozji na podstawie 

pomiaru potencjału wzgl. elektrody siarczano-miedziowej

pomiaru potencjału wzgl. elektrody siarczano-miedziowej

 

 

mV 

mV 

                            

                            

prawdopodobieństwo 

prawdopodobieństwo 

korozji

korozji

 

 

do

do

 -200

 -200

> 90% 

> 90% 

brak korozji

brak korozji

-200 

-200 

d

d

o -350

o -350

     możliwość wystąpienia korozji

     możliwość wystąpienia korozji

mniej niż

mniej niż

 -350

 -350

> 90% 

> 90% 

korozja

korozja


Document Outline