OSTRE ZAKAŻENIA
UKŁADU
ODDECHOWEGO
OSTRE ZAKAŻENIA
UKŁADU
ODDECHOWEGO
KLINIKA PEDIATRII,
KLINIKA PEDIATRII,
ENDOKRYNOLOGII, DIABETOLOGII,
ENDOKRYNOLOGII, DIABETOLOGII,
CHORÓB METABOLICZNYCH I
CHORÓB METABOLICZNYCH I
KARDIOLOGII WIEKU ROZWOJOWEGO
KARDIOLOGII WIEKU ROZWOJOWEGO
PAM
PAM
ANITA HORODNICKA -JÓZWA
ANITA HORODNICKA -JÓZWA
EPIDEMIOLOGIA
SCHORZEŃ UKŁADU
ODDECHOWEGO
EPIDEMIOLOGIA
SCHORZEŃ UKŁADU
ODDECHOWEGO
1.
1.
najczęstsze schorzenia wieku
najczęstsze schorzenia wieku
dziecięcego
dziecięcego
2.
2.
40 - 43 % ogółu przyczyn zgłaszalności
40 - 43 % ogółu przyczyn zgłaszalności
3.
3.
18 - 42 % ogółu przyczyn hospitalizacji
18 - 42 % ogółu przyczyn hospitalizacji
4.
4.
najczęstsza przyczyna absencji dzieci
najczęstsza przyczyna absencji dzieci
w żłobkach, przedszkolach i szkołach
w żłobkach, przedszkolach i szkołach
oraz ich matek w pracy
oraz ich matek w pracy
Czynniki warunkujące
częstość i ciężkość zakażeń
układu oddechowego
Czynniki warunkujące
częstość i ciężkość zakażeń
układu oddechowego
Endogenne:
Endogenne:
1.
1.
anatomiczno - fizjologiczne
anatomiczno - fizjologiczne
2.
2.
immunologiczne ( wrodzone defekty
immunologiczne ( wrodzone defekty
odporności,niedojrzałość
odporności,niedojrzałość
immunologiczna)
immunologiczna)
3.
3.
genetyczne ( niedobór antytrypsyny,
genetyczne ( niedobór antytrypsyny,
mukowiscydoza )
mukowiscydoza )
4.
4.
wrodzone wady rozwojowe, zaburzenia
wrodzone wady rozwojowe, zaburzenia
czynności rzęsek
czynności rzęsek
Czynniki egzogenne
Czynniki egzogenne
1.
1.
zakażenia
zakażenia
2.
2.
czynne i bierne palenie
czynne i bierne palenie
3.
3.
zanieczyszczenia środowiska
zanieczyszczenia środowiska
4.
4.
lekooporność
lekooporność
5.
5.
alergeny, aerozole
alergeny, aerozole
6.
6.
choroby współistniejące: krzywica,
choroby współistniejące: krzywica,
zaburzenia odżywiania,
zaburzenia odżywiania,
niedokrwistość
niedokrwistość
ODRĘBNOŚCI ANATOMICZNO -
FIZJOLOGICZNE UKŁADU
ODDECHOWEGO U DZIECKA
ODRĘBNOŚCI ANATOMICZNO -
FIZJOLOGICZNE UKŁADU
ODDECHOWEGO U DZIECKA
1.
1.
krótkie i wąskie drogi oddechowe
krótkie i wąskie drogi oddechowe
2.
2.
szeroka tchawica
szeroka tchawica
3.
3.
kształt klatki piersiowej
kształt klatki piersiowej
4.
4.
budowa błony śluzowej( niedojrzałość
budowa błony śluzowej( niedojrzałość
immunologiczna komórkowa i
immunologiczna komórkowa i
humoralna, słabo rozwinięty aparat
humoralna, słabo rozwinięty aparat
rzęskowy, niedorozwój gruczołów
rzęskowy, niedorozwój gruczołów
śluzowych i surowiczo -
śluzowych i surowiczo -
śluzowych,obfite unaczynienie
śluzowych,obfite unaczynienie
ODRĘBNOŚCI
ANATOMICZNE (c.d.)
ODRĘBNOŚCI
ANATOMICZNE (c.d.)
1.
1.
mała powierzchnia oddechowa,
mała powierzchnia oddechowa,
objętość płuc i liczba
objętość płuc i liczba
pęcherzyków płucnych ( ok. 5
pęcherzyków płucnych ( ok. 5
roku życia płuca wykształcone są
roku życia płuca wykształcone są
tak jak u dorosłych)
tak jak u dorosłych)
2.
2.
słabo rozwinięta mięśniówka
słabo rozwinięta mięśniówka
oskrzeli i tkanki łącznej
oskrzeli i tkanki łącznej
elastycznej
elastycznej
ETIOLOGIA OSTRYCH
ZAKAŻEŃ UKŁADU
ODDECHOWEGO
ETIOLOGIA OSTRYCH
ZAKAŻEŃ UKŁADU
ODDECHOWEGO
1.
1.
WIRUSY 70 - 90% ( !!! ):wirusy
WIRUSY 70 - 90% ( !!! ):wirusy
RS - Rhinovirus, Coronavirus,
RS - Rhinovirus, Coronavirus,
Influenza virus, Parainfluenza
Influenza virus, Parainfluenza
virus, Adenovirus, Enterovirus.
virus, Adenovirus, Enterovirus.
2.
2.
BAKTERIE:
BAKTERIE:
Gram dodatnie: Streptococcus
Gram dodatnie: Streptococcus
pneumoniae, Staphylococcus
pneumoniae, Staphylococcus
aureus, Streptococcus pyogenes
aureus, Streptococcus pyogenes
Influenza Virus
Influenza Virus
1.
1.
RNA
RNA
wirus
wirus
,
,
genom z 8
genom z 8
segmentów
segmentów
2.
2.
3 typ
3 typ
y
y
: A, B, C
: A, B, C
(Courtesy of Linda
Stannard, University of
Cape Town, S.A.)
Parainfluenza Virus
Parainfluenza Virus
1.
1.
ssRNA
ssRNA
wirus
wirus
2.
2.
enveloped,
enveloped,
pleomorphic
pleomorphic
morphology
morphology
3.
3.
5 serotyp
5 serotyp
ów
ów
: 1, 2, 3,
: 1, 2, 3,
4a and 4b
4a and 4b
4.
4.
No common group
No common group
antigen
antigen
5.
5.
Closely related to
Closely related to
Mumps virus
Mumps virus
(Linda Stannard, University of Cape Town, S.A.)
Adenovirus
Adenovirus
1.
1.
ds DNA
ds DNA
w
w
irus
irus
2.
2.
non-enveloped
non-enveloped
3.
3.
znanych
znanych
47
47
serotyp
serotyp
ów
ów
4.
4.
Klasyfikowany do
Klasyfikowany do
6
6
podgrup
podgrup
: A to F
: A to F
(Linda Stannard, University of Cape
Town, S.A.)
Rhinovirus
Rhinovirus
1.
1.
ssRNA
ssRNA
w
w
irus
irus
2.
2.
należy do rodziny
należy do rodziny
picornavirus
picornavirus
3.
3.
acid-labile
acid-labile
4.
4.
Znanych
Znanych
przynajmniej 100
przynajmniej 100
serotypów
serotypów
Reconstructed Image of rhinovirus
particle (Institute for Molecular Virology)
Coronavirus
Coronavirus
1.
1.
ssRNA
ssRNA
w
w
irus
irus
2.
2.
Enveloped,
Enveloped,
pleomorphic
pleomorphic
morphology
morphology
3.
3.
2 serogroups:
2 serogroups:
OC43 and 229E
OC43 and 229E
ETIOLOGIA - C.D.
ETIOLOGIA - C.D.
1.
1.
Gram ujemne: Haemophilus
Gram ujemne: Haemophilus
influenzae, Klebsiella
influenzae, Klebsiella
pneumoniae, Proteus, Legionella
pneumoniae, Proteus, Legionella
2.
2.
Rickettsia, Chlamydia
Rickettsia, Chlamydia
trachomatis (psitacci)
trachomatis (psitacci)
3.
3.
Mycoplasma pneumoniae
Mycoplasma pneumoniae
4.
4.
Pneumocistis carini
Pneumocistis carini
5.
5.
Candida albicans, Aspergillus
Candida albicans, Aspergillus
Drogi zakażenia
Drogi zakażenia
OSTRE ZAPALENIE
JAMY NOSOWO -
GARDŁOWEJ
OSTRE ZAPALENIE
JAMY NOSOWO -
GARDŁOWEJ
1.
1.
najpospolitsze zakażenie u dzieci
najpospolitsze zakażenie u dzieci
2.
2.
wywoływana przez 200 serologicznie
wywoływana przez 200 serologicznie
różnych wirusów (rhinowirusy)
różnych wirusów (rhinowirusy)
lub
lub
bakterie (paciorkowce)
bakterie (paciorkowce)
3.
3.
zakaźność:od kilku godzin do 2 dni od
zakaźność:od kilku godzin do 2 dni od
wystąpienia objawów
wystąpienia objawów
4.
4.
występowanie:najczęściej u dzieci do 2
występowanie:najczęściej u dzieci do 2
roku życia.
roku życia.
OSTRE ZAPALENIE JAMY
NOSOWO-GARDŁOWEJ
C.D.
OSTRE ZAPALENIE JAMY
NOSOWO-GARDŁOWEJ
C.D.
1.
1.
faza ostra trwa 2-4 dni
faza ostra trwa 2-4 dni
2.
2.
objawy:dzieci do 3 rż.:gorączka,wyciek z
objawy:dzieci do 3 rż.:gorączka,wyciek z
nosa,często nacieczenie bębenków,czasem
nosa,często nacieczenie bębenków,czasem
wymioty,biegunka ;dzieci>3rż.suchość
wymioty,biegunka ;dzieci>3rż.suchość
nosa i gardła,kichanie,śluzowy wyciek z
nosa i gardła,kichanie,śluzowy wyciek z
nosa,który z czasem gęstnieje,ból gardła.
nosa,który z czasem gęstnieje,ból gardła.
3.
3.
powikłania:zapalenie ucha środkowego,
powikłania:zapalenie ucha środkowego,
ostre zapalenie zatok przynosowych, ropień
ostre zapalenie zatok przynosowych, ropień
okołomigdałkowy
okołomigdałkowy
, ostre zapalenie krtani,
, ostre zapalenie krtani,
zapalenie płuc
zapalenie płuc
Zapalenie zatok
przynosowych
Zapalenie zatok
przynosowych
Proces zapalny błony śluzowej
Proces zapalny błony śluzowej
zatok spowodowany
zatok spowodowany
zaburzeniem ich drenażu i
zaburzeniem ich drenażu i
wentylacji będących
wentylacji będących
następstwem zakażenia, alergii
następstwem zakażenia, alergii
lub szczególnej budowy
lub szczególnej budowy
anatomicznej w obrębie obszaru
anatomicznej w obrębie obszaru
ujściowo przewodowego
ujściowo przewodowego
Zapalenie zatok
przynosowych-etiologia
Zapalenie zatok
przynosowych-etiologia
1.
1.
Wirusowa:
Wirusowa:
wirus grypy,paragrypy,
wirus grypy,paragrypy,
rhinovirus
rhinovirus
2.
2.
Bakteryjna:
Bakteryjna:
w 90 % przypadków
w 90 % przypadków
zakażeń bakteryjnych:
zakażeń bakteryjnych:
Streptococcus pneumoniae,
Streptococcus pneumoniae,
Haemophilus influenzae, moraxella
Haemophilus influenzae, moraxella
catarrhalis oraz Strepyococcus
catarrhalis oraz Strepyococcus
pyogenes Staphylococcus aureus
pyogenes Staphylococcus aureus
Ostre zapalenie zatok
Ostre zapalenie zatok
1.
1.
Zatok
Zatok
szczękowych:
szczękowych:
głównie u dzieci
głównie u dzieci
powyżej 5-6 roku życia, jako powikłanie
powyżej 5-6 roku życia, jako powikłanie
ostrego zakażenia wirusowego górnych
ostrego zakażenia wirusowego górnych
dróg oddechowych, chorób zakaźnych
dróg oddechowych, chorób zakaźnych
wieku dziecięcego, przechodzenia
wieku dziecięcego, przechodzenia
stanu zapalnego przez zębodoły zębów
stanu zapalnego przez zębodoły zębów
przedtrzonowych i trzonowych
przedtrzonowych i trzonowych
2.
2.
Zatok
Zatok
czołowych:
czołowych:
u dzieci starszych,
u dzieci starszych,
związane z rozwojem zatok czołowych i
związane z rozwojem zatok czołowych i
ich stopniowym upowietrznianiem
ich stopniowym upowietrznianiem
Ostre zapalenie zatok
(2)
Ostre zapalenie zatok
(2)
3.
3.
Zatok sitowych
Zatok sitowych
: czasami u młodszych
: czasami u młodszych
dzieci. Ze względu na położenie
dzieci. Ze względu na położenie
pomiędzy jamą nosa, oczodołem i
pomiędzy jamą nosa, oczodołem i
przednim dołem czaszki przebieg
przednim dołem czaszki przebieg
ciężki-
ciężki-
duże zagrożenie rozwoju
duże zagrożenie rozwoju
ciężkich powikłań!!!
ciężkich powikłań!!!
4. Ostre zapalenie
4. Ostre zapalenie
zatoki klinowej
zatoki klinowej
-
-
rzadko i najczęściej towarzyszy
rzadko i najczęściej towarzyszy
zapaleniu innych zatok
zapaleniu innych zatok
Ostre zapalenie zatok-
objawy kliniczne
Ostre zapalenie zatok-
objawy kliniczne
1.
1.
Ból i rozpieranie w okolicy oczodołu
Ból i rozpieranie w okolicy oczodołu
2.
2.
Bóle głowy
Bóle głowy
3.
3.
Spływanie wydzieliny śluzowo-
Spływanie wydzieliny śluzowo-
ropnej do nosogardła
ropnej do nosogardła
4.
4.
Uczucie zatkania nosa
Uczucie zatkania nosa
5.
5.
Rozdrażnienie lub senność
Rozdrażnienie lub senność
6.
6.
Temperatura powyżej 38 stopni C
Temperatura powyżej 38 stopni C
Ostre zapalenie zatok
-rozpoznanie
Ostre zapalenie zatok
-rozpoznanie
1.
1.
Wywiad
Wywiad
2.
2.
Badanie laryngologiczne
Badanie laryngologiczne
3.
3.
Badania dodatkowe: parametry
Badania dodatkowe: parametry
ostrego stanu zapalnego, rtg
ostrego stanu zapalnego, rtg
zatok, tomografia komputerowa
zatok, tomografia komputerowa
lub rezonans magnetyczny zatok
lub rezonans magnetyczny zatok
Ostre zapalenie zatok -
leczenie
Ostre zapalenie zatok -
leczenie
1.
1.
Zachowawcze: antybiotykoterapia
Zachowawcze: antybiotykoterapia
14-21 dni, obkurczanie ujść zatok,
14-21 dni, obkurczanie ujść zatok,
leki przeciwbólowe i
leki przeciwbólowe i
przeciwgorączkowe
przeciwgorączkowe
2.
2.
Chirurgiczne
Chirurgiczne
3.
3.
Gdy poziomy płynów w zatoce –
Gdy poziomy płynów w zatoce –
punkcja zatoki
punkcja zatoki
Powikłania schorzeń
zapalnych zatok
Powikłania schorzeń
zapalnych zatok
1.
1.
Powikłania oczodołowe
Powikłania oczodołowe
2.
2.
Zapalny obrzęk powiek
Zapalny obrzęk powiek
3.
3.
Zapalenie tkanek miękkich oczodołu
Zapalenie tkanek miękkich oczodołu
4.
4.
Ropień podokostnowy oczodołu
Ropień podokostnowy oczodołu
5.
5.
Ropień oczodołu-masywny wytrzeszcz
Ropień oczodołu-masywny wytrzeszcz
gałki ocznej z pełnym
gałki ocznej z pełnym
unieruchomieniem, opadnięcie powieki
unieruchomieniem, opadnięcie powieki
6.
6.
Zakrzepowe zapalenie zatoki jamistej
Zakrzepowe zapalenie zatoki jamistej
7.
7.
Zapalenie kości płaskich czaszki
Zapalenie kości płaskich czaszki
Powikłania
wewnątrzczaszkowe
zapalenia zatok
Powikłania
wewnątrzczaszkowe
zapalenia zatok
1.
1.
Zapalenie opon mózgowo-
Zapalenie opon mózgowo-
rdzeniowych
rdzeniowych
2.
2.
Ropień nadtwardówkowy
Ropień nadtwardówkowy
3.
3.
Ropień podtwardówkowy
Ropień podtwardówkowy
4.
4.
Ropień mózgu
Ropień mózgu
5.
5.
Zakrzepowe zapalenie zatok
Zakrzepowe zapalenie zatok
żylnych opony twardej
żylnych opony twardej
Choroby gardła
Choroby gardła
Zapalenie gardła:
Zapalenie gardła:
stan zapalny
stan zapalny
obejmujący błonę śluzową i
obejmujący błonę śluzową i
tkankę limfatyczną gardła
tkankę limfatyczną gardła
Etiologia
Etiologia
w 70-90% wirusowa; 10-
w 70-90% wirusowa; 10-
30% zakażenia bakteryjne
30% zakażenia bakteryjne
Główny czynnik etiologiczny:
Główny czynnik etiologiczny:
Streptococcus pyogenes beta-
Streptococcus pyogenes beta-
hemolizujący grupy A
hemolizujący grupy A
Angina-ostre zapalenie
tkanki chłonnej gardła
Angina-ostre zapalenie
tkanki chłonnej gardła
1.
1.
Charakterystyczne objawy
Charakterystyczne objawy
niezależnie od etiologii:
niezależnie od etiologii:
-
silny ból gardła, nasilający się przy
silny ból gardła, nasilający się przy
połykaniu, który może promieniować
połykaniu, który może promieniować
do ucha
do ucha
-
Przekrwienie i obrzęk migdałków
Przekrwienie i obrzęk migdałków
-
Wysięk włóknikowy na migdałkach
Wysięk włóknikowy na migdałkach
-
Odczyn zapalny z węzłów chłonnych
Odczyn zapalny z węzłów chłonnych
szyi
szyi
Angina –różnicowanie
Angina –różnicowanie
WIRUSOWA:
WIRUSOWA:
często przebiega z zapaleniem
często przebiega z zapaleniem
spojówek,błony śluzowej nosa, objawami
spojówek,błony śluzowej nosa, objawami
nieżytowymi z krtani
nieżytowymi z krtani
W badaniu przedmiotowym: grudkowe lub
W badaniu przedmiotowym: grudkowe lub
pęcherzykowe,drobne zmiany na
pęcherzykowe,drobne zmiany na
podniebieniu miękkim, czasami zmiany
podniebieniu miękkim, czasami zmiany
nadżerkowe lub wrzodziejące
nadżerkowe lub wrzodziejące
Czasami naloty lub wysięk włóknikowy na
Czasami naloty lub wysięk włóknikowy na
podniebieniu miękkim i migdałkach
podniebieniu miękkim i migdałkach
Powiększenie i bolesność węzłów chłonnych
Powiększenie i bolesność węzłów chłonnych
szyjnych
szyjnych
Angina bakteryjna-
etiologia
paciorkowcowa
Angina bakteryjna-
etiologia
paciorkowcowa
1.
1.
Nagły początek objawów (bez
Nagły początek objawów (bez
objawów kataralnych)
objawów kataralnych)
2.
2.
Wysoka gorączka
Wysoka gorączka
3.
3.
Bóle głowy, brzucha,wymioty,
Bóle głowy, brzucha,wymioty,
utrata apetytu
utrata apetytu
4.
4.
Silny ból gardła z utrudnieniem
Silny ból gardła z utrudnieniem
połykania
połykania
Angina paciorkowcowa-
badanie przedmiotowe
Angina paciorkowcowa-
badanie przedmiotowe
1.
1.
Rozlane, równomierne, malinowe
Rozlane, równomierne, malinowe
przekrwienie łuków
przekrwienie łuków
podniebiennych,podniebienia
podniebiennych,podniebienia
miękkiego,tylnej ściany gardła
miękkiego,tylnej ściany gardła
2.
2.
Migdałki podniebienne powiększone,
Migdałki podniebienne powiększone,
obrzęknięte, pokryte nalotem włóknikowym
obrzęknięte, pokryte nalotem włóknikowym
3.
3.
Wybroczyny na podniebieniu miękkim
Wybroczyny na podniebieniu miękkim
4.
4.
Powiększone węzły chłonne szyjne
Powiększone węzły chłonne szyjne
zmienione zapalnie, bolesne
zmienione zapalnie, bolesne
Angina herpetica
Angina herpetica
1.
1.
Czynnik etiologiczny: wirusy
Czynnik etiologiczny: wirusy
Coxsackie
Coxsackie
2.
2.
Zmiany na podniebieniu
Zmiany na podniebieniu
miękkim, tylko wzdłuż łuków
miękkim, tylko wzdłuż łuków
podniebiennych i na języczku
podniebiennych i na języczku
3.
3.
Drobne pęcherzyki przechodzące
Drobne pęcherzyki przechodzące
w bolesne owrzodzenia
w bolesne owrzodzenia
4.
4.
Wysoka gorączka
Wysoka gorączka
LECZENIE
LECZENIE
1.
1.
Etiologia wirusowa: objawowe
Etiologia wirusowa: objawowe
2.
2.
Etiologia bakteryjna:
Etiologia bakteryjna:
penicyliny fenoksymetynowe
penicyliny fenoksymetynowe
przez 10 dni, cefalosporyny I
przez 10 dni, cefalosporyny I
generacji (cefadroksyl,
generacji (cefadroksyl,
cefaleksyna), cefalosporyny II
cefaleksyna), cefalosporyny II
generacji( cefaclor, aksetyl
generacji( cefaclor, aksetyl
cefuroksymu)
cefuroksymu)
ZESPÓŁ KRUPU
(epiglottits,laryngitis,
laryngotracheobronchitis )
ZESPÓŁ KRUPU
(epiglottits,laryngitis,
laryngotracheobronchitis )
Stan zapalny o
Stan zapalny o
etiologii wirusowej
etiologii wirusowej
lub
bakteryjnej
lub
bakteryjnej
obejmujący krtań,
obejmujący krtań,
w którym dochodzi
w którym dochodzi
do zmniejszenia jej
do zmniejszenia jej
drożności
na
drożności
na
skutek obrzęku i
skutek obrzęku i
skurczu.
skurczu.
ZAPALENIE NAGŁOŚNI
ZAPALENIE NAGŁOŚNI
1.
1.
Najczęściej 2 - 12 rok życia
Najczęściej 2 - 12 rok życia
2.
2.
brak sezonowości zachorowań
brak sezonowości zachorowań
3.
3.
etiologia: H.influenzae
etiologia: H.influenzae
4.
4.
przebieg kliniczny bardzo ciężki,
przebieg kliniczny bardzo ciężki,
szybko narastająca niedrożność krtani
szybko narastająca niedrożność krtani
5.
5.
nagłośnia obrzęknięta, przekrwiona
nagłośnia obrzęknięta, przekrwiona
6.
6.
wysoka gorączka
wysoka gorączka
7.
7.
śmiertelność 8 - 12 %
śmiertelność 8 - 12 %
Normal vs. Abnormal
Normal vs. Abnormal
Normal Epiglottis
Normal Epiglottis
Epiglottitis
Epiglottitis
EPIGLOTTITIS
EPIGLOTTITIS
Normal
Normal
Epiglottis
Epiglottis
Epiglottitis
Epiglottitis
ZAPALENIE NAGŁOŚNI
LECZENIE
ZAPALENIE NAGŁOŚNI
LECZENIE
WYŁĄCZNIE W SZPITALU !!
WYŁĄCZNIE W SZPITALU !!
Ampicillina, aminoglikozydy
Ampicillina, aminoglikozydy
( i.m. lub i.v.), cefalosporyny III
( i.m. lub i.v.), cefalosporyny III
generacji
generacji
w ciężkich przypadkach
w ciężkich przypadkach
intensywna
intensywna
terapia,tracheostomia
terapia,tracheostomia
ZAPALENIE KRTANI
ZAPALENIE KRTANI
1.
1.
BŁONICZE
BŁONICZE
: dawny krup, Corynebacterium
: dawny krup, Corynebacterium
diphteriae - obecnie b. rzadkie
diphteriae - obecnie b. rzadkie
(szczepienia)
(szczepienia)
2.
2.
charakterystyczne szarobiałe, włóknisto-
charakterystyczne szarobiałe, włóknisto-
błoinaste naloty obejmujące początkowo
błoinaste naloty obejmujące początkowo
jamę nosowo - gardłową a następnie krtań
jamę nosowo - gardłową a następnie krtań
3.
3.
ciężkie objawy toksyczne
ciężkie objawy toksyczne
4.
4.
rozpoznanie: bakteriologia
rozpoznanie: bakteriologia
5.
5.
leczenie szpitalne na oddziałach zakaźnych
leczenie szpitalne na oddziałach zakaźnych
ZAPALENIE KRTANI
-WIRUSOWE ( krup
rzekomy)
ZAPALENIE KRTANI
-WIRUSOWE ( krup
rzekomy)
Etiologia:adenowirusy, wirus paragrypy
Etiologia:adenowirusy, wirus paragrypy
typ 3 i grypy
typ 3 i grypy
chorują niemowlęta i małe dzieci,
chorują niemowlęta i małe dzieci,
częściej chłopcy, głównie jesienią i zimą
częściej chłopcy, głównie jesienią i zimą
2 - 3 dni nieżyt górnych dróg
2 - 3 dni nieżyt górnych dróg
oddechowych
oddechowych
następnie najczęściej wieczorem lub w
następnie najczęściej wieczorem lub w
nocy objawy zespołu krupu
nocy objawy zespołu krupu
ktrań przekrwiona, obrzęk, skurcz mięśni
ktrań przekrwiona, obrzęk, skurcz mięśni
ZAPALENIE WŁÓKNIKOWE
KRTANI, TCHAWICY I
OSKRZELI
ZAPALENIE WŁÓKNIKOWE
KRTANI, TCHAWICY I
OSKRZELI
Etiologia jak w wirusowym zapaleniu ktrani
Etiologia jak w wirusowym zapaleniu ktrani
charakter nawrotowy
charakter nawrotowy
duże nasilenie zmian miejscowych i ciężki
duże nasilenie zmian miejscowych i ciężki
stan ogólny
stan ogólny
martwica błony śluzowej i wysięk
martwica błony śluzowej i wysięk
włóknikowaty,masywne,rozległe
włóknikowaty,masywne,rozległe
naloty,obejmujące okolice krtani,tchawicę i
naloty,obejmujące okolice krtani,tchawicę i
oskrzela
oskrzela
ostra niewydolność oddechowa
ostra niewydolność oddechowa
LECZENIE ZESPOŁU
KRUPU
LECZENIE ZESPOŁU
KRUPU
Bezwzględna
Bezwzględna
hospitalizacja małych
hospitalizacja małych
dzieci ( ryzyko ONO )
dzieci ( ryzyko ONO )
spokój
spokój
w stanach bardzo
w stanach bardzo
ciężkich zaprzestanie
ciężkich zaprzestanie
karmienia
karmienia
duża wilgotność
duża wilgotność
powietrza
powietrza
sterydy,antybiotyki w
sterydy,antybiotyki w
osłonie
osłonie
KRZTUSIEC- wytyczne
rozpoznawania i
leczenia 2005 (Centers
for Disease Control and
Prevention)
KRZTUSIEC- wytyczne
rozpoznawania i
leczenia 2005 (Centers
for Disease Control and
Prevention)
2005 CDC guidelines
2005 CDC guidelines
Tejpratap Tiwaari, Trudy V. Murphy, John
Tejpratap Tiwaari, Trudy V. Murphy, John
Moran
Moran
KOKLUSZ - HISTORIA
KOKLUSZ - HISTORIA
Opisany w
Opisany w
1578
1578
jako zakaźna
jako zakaźna
choroba układu oddechowego u
choroba układu oddechowego u
dzieci, która rozpoczęła się w
dzieci, która rozpoczęła się w
Paryżu i szybko
Paryżu i szybko
rozprzestrzeniła na całą Europę
rozprzestrzeniła na całą Europę
Główna przyczyna
Główna przyczyna
niewydolności oddechowej i
niewydolności oddechowej i
zgonów przed erą szczepień
zgonów przed erą szczepień
KRZUSIEC- KOKLUSZ-
EPIDEMIOLOGIA
KRZUSIEC- KOKLUSZ-
EPIDEMIOLOGIA
25827 PRZYPADKÓW ZGŁOSZONYCH w
25827 PRZYPADKÓW ZGŁOSZONYCH w
USA w 2004 r
USA w 2004 r
Wg PZH w Polsce 2003 r- 2034 (5,3/100
Wg PZH w Polsce 2003 r- 2034 (5,3/100
tys) zachorowania; 2004 r- 2955 ( 7,7/100
tys) zachorowania; 2004 r- 2955 ( 7,7/100
tys)
tys)
Przenoszony drogą kropelkową podczas
Przenoszony drogą kropelkową podczas
kaszlu i kichania lub przez kontakt z
kaszlu i kichania lub przez kontakt z
wydzieliną dróg oddechowych
wydzieliną dróg oddechowych
Inkubacja 5-21 dni; średnio 7-10 dni
Inkubacja 5-21 dni; średnio 7-10 dni
Zakaźność 80%
Zakaźność 80%
Epidemie co 3-4 lata
Epidemie co 3-4 lata
KRZTUSIEC- OBJAWY
KLINICZNE
KRZTUSIEC- OBJAWY
KLINICZNE
Okres nieżytowy 1-2 tyg: podstępny
Okres nieżytowy 1-2 tyg: podstępny
początek ( wydzielina z nosa, niewysoka
początek ( wydzielina z nosa, niewysoka
gorączka, nieproduktywny kaszel);
gorączka, nieproduktywny kaszel);
niemowlęta bezdech i zaburzenia
niemowlęta bezdech i zaburzenia
oddychania
oddychania
Okres napadowy (2-6 tyg): napadowy
Okres napadowy (2-6 tyg): napadowy
kaszel, zanoszenie się, wymioty po kaszlu
kaszel, zanoszenie się, wymioty po kaszlu
Okres zdrowienia(> 2 tyg)- napady
Okres zdrowienia(> 2 tyg)- napady
rzadsze i słabsze
rzadsze i słabsze
KOKLUSZ-DIAGNOSTYKA
LABORATORYJNA
KOKLUSZ-DIAGNOSTYKA
LABORATORYJNA
Wyhodowanie B. pertussis z
Wyhodowanie B. pertussis z
materiału pobranego z nosogardła
materiału pobranego z nosogardła
( aspirat lub wymaz) – podłoże
( aspirat lub wymaz) – podłoże
Regan-Lowe lub Bordet –Gengou
Regan-Lowe lub Bordet –Gengou
Identyfikacja DNA B. pertussis za
Identyfikacja DNA B. pertussis za
pomocą PCR
pomocą PCR
ZALECANE LECZENIE
ZALECANE LECZENIE
Makrolidy
Makrolidy
1.
1.
5-dniowy cykl leczenia azytromycyną
5-dniowy cykl leczenia azytromycyną
2.
2.
7-dniowy cykl leczenia klarytromycyną
7-dniowy cykl leczenia klarytromycyną
3.
3.
14-dniowy cykl leczenia erytromycyną
14-dniowy cykl leczenia erytromycyną
Alternatywnie
Alternatywnie
14 dni- kotrimoksazol (trimetoprim z
14 dni- kotrimoksazol (trimetoprim z
sulfametoksazolem)
sulfametoksazolem)
Dzieci powyżej 1 r.ż- leczymy w okresie do 3
Dzieci powyżej 1 r.ż- leczymy w okresie do 3
tyg od pojawienia się kaszlu
tyg od pojawienia się kaszlu
Niemowlęta do 6 tyg. od pojawienia się kaszlu
Niemowlęta do 6 tyg. od pojawienia się kaszlu
Zdjęcie dziecka z
krztuścem
Zdjęcie dziecka z
krztuścem
Duszność w przebiegu krztuśca
These are pertussis colonies
growing on a plate
These are pertussis colonies
growing on a plate
Here is a microscopic picture
of pertussis bacteria
Here is a microscopic picture
of pertussis bacteria
Koklusz- profilaktyka
poekspozycyjna
Koklusz- profilaktyka
poekspozycyjna
Antybiotykoterapia u osób z bliskiego
Antybiotykoterapia u osób z bliskiego
kontaktu z chorym do 3 tyg. Od narażenia;
kontaktu z chorym do 3 tyg. Od narażenia;
dawki takie same jak w leczeniu
dawki takie same jak w leczeniu
Zapobieganie i nadzór
Zapobieganie i nadzór
1.
1.
Szczepienia dzieci w wieku od 6 tyg do 6
Szczepienia dzieci w wieku od 6 tyg do 6
lat- szczepionka skojarzona zawierająca
lat- szczepionka skojarzona zawierająca
toksoidy błonicy i tężca oraz
toksoidy błonicy i tężca oraz
bezkomórkowe komponenty krztuśca
bezkomórkowe komponenty krztuśca
2.
2.
Zgłaszanie wszystkich przypadków
Zgłaszanie wszystkich przypadków
zachorowań
zachorowań
ZAPALENIE OSKRZELI
ZAPALENIE OSKRZELI
ETIOLOGIA
ETIOLOGIA
:
:
wirusy oddechowe: RS,
wirusy oddechowe: RS,
adenowirusy,wirusy grypy i paragrypy
adenowirusy,wirusy grypy i paragrypy
bakterie - nadkażenie
bakterie - nadkażenie
ZMIANY ANATOMOPATOLOGICZNE
ZMIANY ANATOMOPATOLOGICZNE
przekrwienie, rozpulchnienie błony
przekrwienie, rozpulchnienie błony
śluzowej, złuszczenie
śluzowej, złuszczenie
nabłonka,gromadzenie w świetle
nabłonka,gromadzenie w świetle
oskrzeli wydzieliny śluzowej z ich
oskrzeli wydzieliny śluzowej z ich
obturacją
obturacją
ZAPALENIE OSKRZELI
OBRAZ KLINICZNY
ZAPALENIE OSKRZELI
OBRAZ KLINICZNY
Objawy początkowe: nieżyt górnych dróg
Objawy początkowe: nieżyt górnych dróg
oddechowych
oddechowych
kaszel początkowo suchy potem wilgotny
kaszel początkowo suchy potem wilgotny
temperatura w normie lub podwyższona
temperatura w normie lub podwyższona
wypuk jawny lub bębenkowy
wypuk jawny lub bębenkowy
osłuchowo: świsty, furczenia, rzężenia
osłuchowo: świsty, furczenia, rzężenia
grubo i średniobańkowe W spastycznym
grubo i średniobańkowe W spastycznym
zapalniu oskrzeli duszność głównie
zapalniu oskrzeli duszność głównie
wydechowa, ONO, rozdęcie płuc, oddech
wydechowa, ONO, rozdęcie płuc, oddech
świszczący, rozlane świsty
świszczący, rozlane świsty
LECZENIE ZAPALENIA
OSKRZELI
LECZENIE ZAPALENIA
OSKRZELI
Antybiotyki jako osłona u
Antybiotyki jako osłona u
niemowląt i małych dzieci
niemowląt i małych dzieci
mukolityki ( Lasolvan, Mucomyst,
mukolityki ( Lasolvan, Mucomyst,
Mucolina, Flegamina )
Mucolina, Flegamina )
sterydy wziewne lub i.v.
sterydy wziewne lub i.v.
fizykoterapia
fizykoterapia
nawilżanie powietrza
nawilżanie powietrza
ZAPALENIE
OSKRZELIKÓW
ZAPALENIE
OSKRZELIKÓW
Ostra choroba układu oddechowego, zmiany
Ostra choroba układu oddechowego, zmiany
zapalne obejmują drobne oskrzeliki, tkankę
zapalne obejmują drobne oskrzeliki, tkankę
śródmiąższową płuc oraz pęcherzyki płucne
śródmiąższową płuc oraz pęcherzyki płucne
etiologia:wirusy RS, paragrypy typ 3, grypy,
etiologia:wirusy RS, paragrypy typ 3, grypy,
adenowirusy typ 1,2,5,7,21; wśród bakterii H.
adenowirusy typ 1,2,5,7,21; wśród bakterii H.
influenzae
influenzae
sezonowość najczęściej I i IV kwartał
sezonowość najczęściej I i IV kwartał
dzieci poniżej 2 lat, najciężej poniżej 6 mies.
dzieci poniżej 2 lat, najciężej poniżej 6 mies.
zmiany zapalne obejmują najmniejsze oskrzeliki:
zmiany zapalne obejmują najmniejsze oskrzeliki:
obrzęk, przekrwienie i martwica nabłonka błony
obrzęk, przekrwienie i martwica nabłonka błony
śluzowej, wysięk zapalny, mikroniedodma
śluzowej, wysięk zapalny, mikroniedodma
ZAPALENIE
OSKRZELIKÓW OBRAZ
KLINICZNY
ZAPALENIE
OSKRZELIKÓW OBRAZ
KLINICZNY
Przebieg bardzo ciężki , ostra niewydolność oddechowa z
Przebieg bardzo ciężki , ostra niewydolność oddechowa z
wtórną niewydolnością krążenia
wtórną niewydolnością krążenia
zaburzenia wentylacji,dyfuzji i stosunku dyfuzji do perfuzji
zaburzenia wentylacji,dyfuzji i stosunku dyfuzji do perfuzji
( hipoksemia, hipoksja,hiperkapnia, kwasica metaboliczna)
( hipoksemia, hipoksja,hiperkapnia, kwasica metaboliczna)
objawy wstępne - nieżyt górnych dróg oddechowych
objawy wstępne - nieżyt górnych dróg oddechowych
bardzo szybki rozwój choroby ( nagła śmierć łóżeczkowa 3
bardzo szybki rozwój choroby ( nagła śmierć łóżeczkowa 3
- 5 % )
- 5 % )
Wzrost temperatury, męczący kaszel o typie kokluszowym,
Wzrost temperatury, męczący kaszel o typie kokluszowym,
tachypnoe, szarość powłok skórnych, sinica
tachypnoe, szarość powłok skórnych, sinica
wypuk bębenkowy,liczne drobne rzężenia, westchnienia
wypuk bębenkowy,liczne drobne rzężenia, westchnienia
bezdechy
bezdechy
LECZENIE ZAPALENIA
OSKRZELIKÓW
LECZENIE ZAPALENIA
OSKRZELIKÓW
Wyłącznie szpital -
Wyłącznie szpital -
stan zagrożenia życia
stan zagrożenia życia
Tlenoterapia
Tlenoterapia
antybiotykoterapia
antybiotykoterapia
sterydy
sterydy
Hydrokortyzon 5 -10
Hydrokortyzon 5 -10
mg/kg m.c.
mg/kg m.c.
w niewydolności
w niewydolności
krążenia naparstnica
krążenia naparstnica
nawodnienie i rkz
nawodnienie i rkz
Najważniejsze wytyczne
dotyczące leczenia zapalenia
oskrzelików- leczenie
wczesnego stadium choroby
Najważniejsze wytyczne
dotyczące leczenia zapalenia
oskrzelików- leczenie
wczesnego stadium choroby
Nie zaleca się rutynowego stosowania
Nie zaleca się rutynowego stosowania
leków rozszerzających oskrzela w
leków rozszerzających oskrzela w
postaci wziewnej
postaci wziewnej
Nie zaleca się stosowania
Nie zaleca się stosowania
glikokortykosterydów w inhalacjach
glikokortykosterydów w inhalacjach
U wybranych pacjentów można rozważyć
U wybranych pacjentów można rozważyć
zastosowanie adrenaliny w inhalacjach
zastosowanie adrenaliny w inhalacjach
( jeżeli w ciągu 60 min po pierwszej
( jeżeli w ciągu 60 min po pierwszej
inhalacji brak poprawy – nie powtarzać)
inhalacji brak poprawy – nie powtarzać)
ZAPALENIE PŁUC
ZAPALENIE PŁUC
Zmiany zapalne, które obejmują w
Zmiany zapalne, które obejmują w
stopniu dominującym pęcherzyki
stopniu dominującym pęcherzyki
płucne i zrąb płuc.Martwica
płucne i zrąb płuc.Martwica
nabłonka oskrzelików i pęcherzyków
nabłonka oskrzelików i pęcherzyków
płucnych, wysięk zapalny obrzęk i
płucnych, wysięk zapalny obrzęk i
nacieczenie zrębu płuc.
nacieczenie zrębu płuc.
U niemowląt i małych dzieci
U niemowląt i małych dzieci
występuje prawie zawsze postać
występuje prawie zawsze postać
odoskrzelowego, wieloogniskowego
odoskrzelowego, wieloogniskowego
zapalenia płuc, u dzieci starszych
zapalenia płuc, u dzieci starszych
częściej zapalenie jednoogniskowe
częściej zapalenie jednoogniskowe
