Teatr Starożytnej Grecji

WIZERUNKI DIONIZOSA

Najstarszymi wizerunkami były proste słupy, na

które nakładano brodatą maskę i ubierano je w

powłóczyste szaty.

Później powszechny stał się wizerunek nagiego

młodzieńca z przerzuconą skórą jelonka.

Często przedstawiano go w wieńcu z bluszczu lub

z liści winorośli, z tyrysem (zielony pręt

zakończony szyszką), z kiścią winogron lub

dwuusznym pucharem (kantaros). Wypoczywa w

cieniu albo jedzie na wozie zaprzężonym w lwy

lub tygrysy. Zwykle ma przy sobie panterę,

lamparta, tygrysa

i często poi je winem z dzbana.

KULT DIONIZOSA

W starożytnej Grecji odbywały się dwa

najważniejsze święta ku czci boga

Dionizosa –

Dionizosa – Wielkie

Wielkie

Małe

Dionizje

Wielkie Dionizje



Odbywały się w miastach pod koniec marca i na

początku kwietnia, początkowo przez 5 później 6

dni.

dni. Miały charakter podniosłego misterium.



Pierwszego dnia składano ofiary z kozła

Dionizosowi, towarzyszył temu śpiew chłopięcego

chóru.

chóru. Ulicami spacerowali ludzie uwieńczeni

bluszczem. Każdy niósł kubek albo dzban wina,

przepijano do siebie, witano się świętym okrzykiem

Euoe, nucono wesołe i rubaszne piosenki.

Nazajutrz o świcie ruszała procesja z Leajonu,

małej świątyni Dionizosa. Prastary drewniany

posąg boga niesiono do kaplicy za miastem, skąd

wieczorem przy świetle pochodni odprowadzano go

z powrotem do Lenajonu

Małe Dionizje



Odbywały się jesienią



Obchodzone były na wsiach



Miały charakter wesołej,

ludowej zabawy



Nawet niewolnicy mieli tego

dnia całkowitą swobodę.

KORYFEUSZ

dytyrambu

, czyli

chóralnej pieśni z

towarzyszeniem tańca

ku czci Dionizosa, z

czasem wyodrębniono

tzw.

DIALOG

KORYFEUSZA

(przewodnika chóru) z

chórem.

Koryfeusz

dał

początek pierwszemu

aktorowi.

GENEZA GATUNKÓW

DRAMATYCZNYCH



Doniosłe Wielkie Dionizje dały

początek

tragedii



Wesołe Małe Dionizje -

Wesołe Małe Dionizje - komedii.

Budowa Tragedii Antycznej

PROLOGOS

(wstęp) – zawierał zapowiedź

treści tragedii

PARADOS

– wejście na scenę chóru, który

informował, jak doszło do konfliktu

EPEISODIA

(epizody) – wydarzenia; było

zazwyczaj 5 epeisodionów, w

4.występował punkt kulminacyjny

STASIMONY

– komentarze chóru

EXODOS

– ostatnia pieśń chóru; na wyjście

Podstawowe zasady

dramatu antycznego

Zasada trzech jedności – miejsca,
czasu i akcji.

Zasada decorum, czyli
odpowiedniości stylu do gatunku.

Zasada nie przedstawiania
bezpośrednio scen krwawych.

Zasada niezmienności charakteru
postaci.

Początkowo na scenie

w ogóle nie występowali aktorzy, tylko chór i

jego przewodnik - Koryfeusz.

Aktorzy byli wprowadzani na scenę stopniowo:

- pierwszego wprowadził

legendarny

legendarny Tespis

Tespis

- drugiego –

- drugiego – Ajschylos

Ajschylos

- trzeciego –

- trzeciego – Sofokles

Sofokles

Ponadto :

• byli nimi tylko mężczyźni;
• grali w maskach, aby jedna osoba

mogła

występować

jako

różne

postacie tragedii;

• grali na koturnach, aby byli lepiej

widoczni dla wszystkich widzów;

Maski

•

Aktor miał do swojej dyspozycji jedną
z czterech masek:

•

masce śmiechu

•

masce płaczu

•

masce gniewu

•

masce strachu

Chór

Chór w tragedii to widz i świadek losów

bohatera,

współczujący

nim,

wysnuwający

jego

przeżyć

rozważania  o życiu ludzkim i stosunku
człowieka         do bóstwa. Śpiewał on
razem,  lub  rozdzielał  się  na  dwie
połowy,  odzywające  się  na  przemian,
albo dawał się słyszeć pojedynczy głos
przewodnika chóru, czyli koryfeusza.