Żywienie dzieci w wieku

szkolnym

Andrzej Gaczyński

Żywienie

dzieci w wieku szkolnym jest

zagadnieniem złożonym, gdyż

zapotrzebowanie na energię i składniki

pokarmowe nie jest jednoznacznie określone.

Dzieci w tym wieku rosnąc zmieniają się w

różny sposób. Zaznaczają się osobnicze

cechy rozwojowe i różne tempo wzrastania,

co rzutuje na ich potrzeby żywieniowe.

Potrzeby te mogą być różne w zależności od

rozwojowego kształtowania się dziecka.

Minimalne zapotrzebowanie w okresie

rozwoju jest nie znane, a ponad to ze

względu na duże różnice osobnicze w

przebiegu rozwoju nie jest brane pod

uwagę.

Prawidłowe żywienie dzieci i młodzieży w

wieku szkolnym jest warunkiem:



prawidłowego, harmonijnego wzrastania i

dojrzewania,



dobrego zdrowia, sprawności fizycznej i

zdolności do nauki,



ochrony przed niedoborami pokarmowymi,



zmniejszenia ryzyka przedwczesnego

rozwoju miażdżycy i innych chorób

powstających na tle

wadliwego żywienia.

Wiek szkolny jest okresem fizycznego i

umysłowego rozwoju człowieka,
wyróżniamy w tym okresie 2 fazy:



Fazę obojętnopłciową, czyli dzieci w wieku 7-9 lat,



Fazę dojrzewania płciowego, czyli dzieci w wieku
10-15 lat.

…

U dzieci wstępujących w okres

młodzieńczy, tj. po 10 roku życia

zaznaczają się wyraźne różnice

zależne od płci, a dotyczące znacznie

większego spożycia energii przez

chłopców aniżeli przez dziewczynki.

Różnice w spożyciu energii

Wyliczono że już 6 letni chłopcy zjadają

więcej od dziewczynek o 110 kcal,

10-letni - o 200 kcal, 12-letni o – 300

kcal, 14-letni o – 400 kcal, 16-letni –

o 630 kcal, a 18-letni chłopcy zjadają

więcej od dziewcząt w tym samym

wieku o prawie 1000 kcal .

Energia

[ kcal]

Wiek dzieci

7-9 lat

10-12 lat

13-15 lat

Ogółem

Dziewczęt

Chłopcy

Dziewczęt

Chłopcy

1900-

2100

2100-2150

2500-

2600

2200-2300

2700-

3000

Zalecane dzienne spożycie podstawowych

składników pokarmowych

Składnik

pokarmowy

[g]

Wiek dzieci

7-9 lat

10-12 lat

13-15 lat

Ogółe

Dziewczęta

Chłopcy

Dziewczęt

Chłopcy

Białko

57-63

90-95

Tłuszcze

64-70

85-90

75-80

95-105

Węglowodan

275-303

285-300

360-370

310-320

375-420

Zalecane dzienne spożycie witamin

Witaminy

Wiek dzieci

7-9

lat

10-12 lat

13-15 lat

Ogółem

Dziewczęt

Chłopcy

Dziewczęt

Chłopcy

Wit. A

700

800

1000

800

1000

Wit. D

Wit. E

Wit. K

35-40

35-45

50-55

50-60

Wit. B1

1,0mg

1,2mg

1,3mg

1,2mg

1,5mg

Wit. B2

1,2mg

1,4mg

1,6mg

1,8mg

Zalecane dzienne spożycie witamin …

Witaminy

Wiek dzieci

7-9 lat

10-12 lat

13-15 lat

Ogółem

Dziewczęt

Chłopcy

Dziewczęt

Chłopcy

niacyna

13 mg

15 mg

17 mg

15 mg

17-20 mg

Wit. B6

1,4 mg

1,7 mg

1,4-1,7

1,7-2,0

Folacyna

100

150

200

Biotyna

100

Kw.

pantotenow

4-5 mg

10 mg

Kw.

askorbinow

60 mg

75 mg

80 mg

85 mg

Zalecane dzienne spożycie składników mineralnych

Składniki

mineraln

Wiek dzieci

7-9

lat

10-12 lat

13-15 lat

Ogółem

Dziewczę

Chłopcy

Dziewczę

Chłopcy

800 mg

1200

800

1200

1100

1200

200

280

270

280-300

280

14-16

11-14

10-12

10-15

Zalecane dzienne spożycie składników mineralnych …

Składni

mineral

Wiek dzieci

7-9 lat

10-12 lat

13-15 lat

Ogółem

Dziewczę

Chłopcy

Dziewczę

Chłopcy

120

120-150

150

30-40

45-50

40-50

1-2 mg

2,0 mg

600-1800

500 mg

1000-3000

2000 mg

2000

2000 mg

Dlatego żywienie, dzieci w wieku

szkolnym (podobnie jak w innych

grupach wieku) powinno być oparte

na ustalonych dla tego wieku

dziennych racjach pokarmowych i

właściwym rozkładzie posiłków w

ciągu dnia, dostosowanym do

warunków dziecka.

Posiłki

I tak dzieci powinny zjadać:



I śniadanie,



II śniadanie,



obiad,



podwieczorek,



kolacje.

I śniadanie

W naszym klimacie powinno być podstawowym posiłkiem

dnia

Po długiej przerwie nocnej dziecko powinno otrzymać

obfite i pełnowartościowe śniadanie.

Powinno ono dostarczać czwartą część wszystkich

składników pokarmowych, które są potrzebne dziecku w

ciągu całego dnia do prawidłowego funkcjonowania

organizmu. Aktywna nauka to ciężka praca umysłowa,

dlatego dzieci nie powinny wychodzić do szkoły bez

tego posiłku.

I śniadanie

Podstawą pierwszego śniadania powinno być mleko w

każdej postaci i pieczywo mieszane z masłem i serem

lub jajem czy wędliną i do tego dodatki owocowo-

warzywne, np. pomidory, papryka, rzodkiewki,

szczypiorek, ogórki, owoce, soki owocowe itp.

Wskazany jest także dodatek dżemu lub miodu.

Produkty te nie zastępują wprawdzie ani produktów

białkowych (sera, jaj, wędliny), ani warzyw i owoców,

ale wpływają na urozmaicenie posiłku.

Podawanie samych zup mlecznych jest

niewystarczające. Talerz zupy mlecznej należy

traktować jako połowę śniadania.

Co zrobić jeśli …

…

Jeśli dzieci nie chcą jeść I

śniadania ?

W takim przypadku należy do

śniadania zasiąść razem z nimi.

Rodzice powinni dawać przykład a

towarzystwo powinno poprawić

apetyt dziecka …

I śniadanie

Brak śniadania powoduje, że dzieci

mają:



mniej energii,



problemy z koncentracją,



są bardziej drażliwe,



mają mniejszą odporność i siły

witalne

II śniadanie

Drugie śniadanie odgrywa poważną rolę w żywieniu

dzieci szkolnych, tym bardziej, że większość dzieci

spiesząc rano do szkoły nie zawsze zjada

pełnowartościowe śniadanie pierwsze. Już po 2—3

godzinach pracy szkolnej (nawet jeśli zjadło

pierwsze śniadanie) powinno otrzymać drugie

śniadanie dla wyrównania utraconej energii.

Spadek glukozy we krwi poniżej przeciętnej normy

występuje szybciej u dzieci spożywających posiłki

w dużych odstępach czasu, co objawia się przede

wszystkim zmęczeniem i obniżoną zdolnością do

koncentracji uwagi.

Pierwsze i drugie śniadanie łącznie powinno

zapewnić dziecku 35—40% wartości dziennej racji

pokarmowej. .

II śniadanie

Podstawą drugiego śniadania zabieranego z domu do

szkoły powinno być pieczywo mieszane (bułka, chleb

graham, chleb razowy, mleczny itp.) z dodatkiem

masła i produktu zawierającego pełnowartościowe

białko (ser, jajo, mięso, wędlina, ryba) oraz owoce

lub niektóre warzywa, np. pomidor, ogórek,

rzodkiewki, młoda kalarepa, marchew, papryka, listki

sałaty itp., w zależności od sezonu.

Napój pod postacią ciepłego mleka, kawy mlecznej,

herbaty z mlekiem lub koktajlu powinno dziecko

otrzymywać w każdej szkole, a więc nawet tam,

gdzie nie ma specjalnie wyposażonej kuchni.

Powszechne wprowadzenie do szkół tzw. szklanki

mleka dla wszystkich dzieci poprawia ogólny rozwój

dzieci szkolnych, stan ich zdrowia i uzębienia.

Obiad

Dziecko powinno spożywać obiad świeżo

przygotowany po przyjściu ze szkoły lub zjeść

obiad w szkolnej stołówce. Obiad powinien być

sporządzony z uwzględnieniem wszystkich grup

produktów spożywczych i składać się z dwóch

dań. Do tak skonstruowanego drugiego dania

zupa jest niejako uzupełnieniem, powinna być

ubogoenergetyczna i składać się z sezonowych

warzyw lub owoców. Jeśli natomiast drugie danie

obiadowe jest uproszczone, np. tylko makaron lub

ryż z owocami- zupa powinna być posiłkiem

głównym i zawierać wiele różnorodnych

produktów, łącznie z mięsnym dodatkiem.

Obiad

Ludzie bardzo często zapominają o

społecznej roli obiadu. Obiad ma nie

tylko na celu zaspokoić głodu ale

uściślić i utrwalić rodzinne więzy. Ma

być tylko wspólną okazją do posiłku

ale i przykładem dla dzieci do

powielania pewnych zachowań przy

stole - ogłady i manier.

Podwieczorek

Około 3-4 godziny po obiedzie należy

zapewnić dziecku podwieczorek. Najlepszą

przekąską są warzywa i owoce,

ewentualnie jogurt, suszone owoce,

orzechy, migdały, rodzynki, ciastka

zbożowe lub z dodatkiem zbóż. Od czasu

do czasu można pozwolić dziecku na lody,

najlepiej w formie nagrody np. za dobre

oceny w szkole.

Kolacja

Kolacja powinna być spożywana między 18-

19. posiłek powinien być kolorowy, bogaty

w pełnowartościowe składniki (jak w

śniadaniu), o mniejszej objętości niż

codzienne śniadanie. Po godzinie 20 nie

zaleca się podjadania. Ważne jest, aby

spożyta była, na co najmniej 3 godziny

przed snem.

Błędy

Na żywienie dzieci w wieku szkolnym trzeba

zwracać dużą uwagę, gdyż popełnia się tu nieraz

więcej błędów niż w żywieniu dzieci małych.

Małemu dziecku poświęca się zazwyczaj więcej

zainteresowania, ściślej przestrzega regularności

posiłków, kontroluje dokładniej jakość i ilość

pożywienia, karmi się dziecko, ewentualnie

pomaga mu przy jedzeniu.

Inaczej odnosimy się do dziecka w wieku

szkolnym, gdyż uważamy je za samodzielne, nie

wymagające specjalnej opieki i troski, jeśli chodzi

o sposób żywienia.

Błędy

Jest to podejście zgoła niesłuszne, gdyż

dziecko w wieku szkolnym wyrosło wprawdzie z

okresu wczesnego dzieciństwa, ale rozpoczęło

okres wytężonej pracy w szkole, którą można

porównać (jeśli chodzi o wysiłek i wydatkowanie

energii) do pracy ludzi dorosłych.

Poza tym znajduje się ono w okresie wzrostu i

rozwoju, co wiąże się ze zwiększonym

zapotrzebowaniem na składniki pokarmowe

niezbędne do budowy organizmu i zapewnienia

dziecku potrzebnej ilości energii na bieżące

potrzeby (praca, ruch, zabawa, sport).

Błędy



Niedożywienie

…



Nadkonsumpcja

…



Otyłość

…



Wychodzenie bez śniadania

…



Przesuniecie pory posiłków

…



Podawanie odgrzewanych

posiłków

…

Dziękuje za

uwagę

Document Outline