Kultura i społeczeństwo
Kultura i społeczeństwo
Wprowadzenie
Wprowadzenie
Kultura i społeczeństwo
Kultura i społeczeństwo
Wprowadzenie
Wprowadzenie
Pojęcie kultury
Pojęcie kultury
Socjologowie posługując się pojęciem „kultura”, mają na
Socjologowie posługując się pojęciem „kultura”, mają na
uwadze wyuczone a nie dziedziczne aspekty ludzkich
uwadze wyuczone a nie dziedziczne aspekty ludzkich
społeczeństw.
społeczeństw.
Są to wspólne wszystkim członkom społeczeństwa
Są to wspólne wszystkim członkom społeczeństwa
elementy kultury, dzięki którym mogą oni
elementy kultury, dzięki którym mogą oni
współpracować i porozumiewać się ze sobą.
współpracować i porozumiewać się ze sobą.
Tworzą one wspólny kontekst, w którym przebiega życie
Tworzą one wspólny kontekst, w którym przebiega życie
jednostek
jednostek
Kultura danego społeczeństwa ma zarówno aspekty
Kultura danego społeczeństwa ma zarówno aspekty
niematerialne- wierzenia, przekonania, idee i wartości,
niematerialne- wierzenia, przekonania, idee i wartości,
stanowiące treści kulturowe- jak też materialne,
stanowiące treści kulturowe- jak też materialne,
reprezentujące te treści przedmioty, symbole i
reprezentujące te treści przedmioty, symbole i
narzędzia.
narzędzia.
Wartości i normy
Wartości i normy
Wartości są podstawą każdej kultury, dają ludziom
Wartości są podstawą każdej kultury, dają ludziom
poczucie sensu i stanowią wskazówkę- jak
poczucie sensu i stanowią wskazówkę- jak
zachowywać się w relacjach z innymi
zachowywać się w relacjach z innymi
Normy to reguły zachowań
Normy to reguły zachowań
Wartości i normy wspólnie kształtują sposoby
Wartości i normy wspólnie kształtują sposoby
zachowań uczestników danej kultury w ich środowisku
zachowań uczestników danej kultury w ich środowisku
Wartości i normy różnych kultur znacznie się różnią
Wartości i normy różnych kultur znacznie się różnią
W dobie przemian i globalnego ruchu ludzi, idei, dóbr i
W dobie przemian i globalnego ruchu ludzi, idei, dóbr i
informacji pojawia się sytuacja konfliktu wartości
informacji pojawia się sytuacja konfliktu wartości
kulturowych nawet w obrębie jednego społeczeństwa
kulturowych nawet w obrębie jednego społeczeństwa
Zmiany wartości i norm
Zmiany wartości i norm
kulturowych
kulturowych
Wartości i normy zmieniają się z
Wartości i normy zmieniają się z
upływem czasu
upływem czasu
Zmiany te mogą przebiegać stopniowo
Zmiany te mogą przebiegać stopniowo
lub mogą być celowo sterowane
lub mogą być celowo sterowane
Różnorodność kulturowa
Różnorodność kulturowa
Kultury różnią się nie tylko przekonaniami.
Kultury różnią się nie tylko przekonaniami.
Znaczna jest też różnorodność zachowań i
Znaczna jest też różnorodność zachowań i
praktyk
praktyk
Małe społeczeństwa np. społeczeństwa
Małe społeczeństwa np. społeczeństwa
pierwotne są jednolite kulturowo, ale również
pierwotne są jednolite kulturowo, ale również
niektóre nowoczesne społeczeństwa np. Japonia
niektóre nowoczesne społeczeństwa np. Japonia
pozostały w znacznej mierze jednokulturowe-
pozostały w znacznej mierze jednokulturowe-
duży poziom homogeniczności kulturowej
duży poziom homogeniczności kulturowej
Jednak większość społeczeństw
Jednak większość społeczeństw
uprzemysłowionych staje się coraz bardziej
uprzemysłowionych staje się coraz bardziej
zróżnicowana kulturowo czyli wielokulturowa
zróżnicowana kulturowo czyli wielokulturowa
( udział w kulturze grup etnicznych)
( udział w kulturze grup etnicznych)
Różnorodność kulturowa
Różnorodność kulturowa
Istnieją także w obrębie społeczeństwa takie
Istnieją także w obrębie społeczeństwa takie
grupy ludności, które wyraźnie odróżniają się od
grupy ludności, które wyraźnie odróżniają się od
reszty społeczeństwa swoim wzorem
reszty społeczeństwa swoim wzorem
kulturowym, a których nie można zaklasyfikować
kulturowym, a których nie można zaklasyfikować
do grup etnicznych
do grup etnicznych
Są to subkultury, mają bardzo szeroki zasięg i
Są to subkultury, mają bardzo szeroki zasięg i
ogromną różnorodność wzorów np. kibice klubów
ogromną różnorodność wzorów np. kibice klubów
piłkarskich, naturyści, hakerzy, fani rocka
piłkarskich, naturyści, hakerzy, fani rocka
Subkultury mogą głosić poglądy zawierające
Subkultury mogą głosić poglądy zawierające
treści alternatywne wobec kultury dominującej,
treści alternatywne wobec kultury dominującej,
mogą stać się motorem zmian społecznych
mogą stać się motorem zmian społecznych
Socjalizacja
Socjalizacja
Procesem, który przygotowuje człowieka, do
Procesem, który przygotowuje człowieka, do
uczestnictwa w kulturze społeczeństwa jest
uczestnictwa w kulturze społeczeństwa jest
socjalizacja
socjalizacja
Socjalizacja jest procesem, w którym człowiek
Socjalizacja jest procesem, w którym człowiek
stopniowo staje się samoświadomą, zorientowaną
stopniowo staje się samoświadomą, zorientowaną
w świecie osobą, która umie poruszać się w
w świecie osobą, która umie poruszać się w
obrębie kultury, w jakiej przyszła na świat.
obrębie kultury, w jakiej przyszła na świat.
Socjalizacja oznacza proces oddziaływania życia
Socjalizacja oznacza proces oddziaływania życia
społecznego i kultury na osobowość jednostek
społecznego i kultury na osobowość jednostek
Socjalizacja jest podstawowym kanałem przekazu
Socjalizacja jest podstawowym kanałem przekazu
kulturowego poprzez czasy i pokolenia
kulturowego poprzez czasy i pokolenia
Socjalizację dzielimy na pierwotną i wtórną
Socjalizację dzielimy na pierwotną i wtórną
Postawy wobec śmierci
Postawy wobec śmierci
Śmierć wskutek choroby
Śmierć wskutek choroby
Umieranie i naturalną śmierć traktujemy dziś jako
Umieranie i naturalną śmierć traktujemy dziś jako
problem osobisty, przykry a nawet wstydliwy. Jest to
problem osobisty, przykry a nawet wstydliwy. Jest to
temat nieodpowiedni do rozmów towarzyskich i
temat nieodpowiedni do rozmów towarzyskich i
debat publicznych.
debat publicznych.
Śmierć naturalna jest zdarzeniem indywidualnym,
Śmierć naturalna jest zdarzeniem indywidualnym,
aspołecznym.
aspołecznym.
Śmierć została zmedykalizowana, otoczona zmową
Śmierć została zmedykalizowana, otoczona zmową
milczenia i kłamstwem. Taką współczesną śmierć P.
milczenia i kłamstwem. Taką współczesną śmierć P.
Aries nazwał „śmiercią na opak”w przeciwieństwie
Aries nazwał „śmiercią na opak”w przeciwieństwie
do „śmierci oswojonej”, która jego zdaniem
do „śmierci oswojonej”, która jego zdaniem
występowała w społeczeństwach aż do II połowy
występowała w społeczeństwach aż do II połowy
XIX wieku.
XIX wieku.
Śmierć nagła
Śmierć nagła
W przeciwieństwie do śmierci naturalnej,
W przeciwieństwie do śmierci naturalnej,
śmierć nagła nie stanowi tematu tabu.
śmierć nagła nie stanowi tematu tabu.
Media ukazują śmierć nagłą, często brutalną
Media ukazują śmierć nagłą, często brutalną
w sposób drastyczny i naturalistyczny.
w sposób drastyczny i naturalistyczny.
Paradoksem jest fakt, że nasze reakcje na
Paradoksem jest fakt, że nasze reakcje na
nienaturalną śmierć są bardziej naturalne,
nienaturalną śmierć są bardziej naturalne,
niż na zwyczajną śmierć wskutek choroby.
niż na zwyczajną śmierć wskutek choroby.
Analizując miejsce śmierci nagłej w kulturze
Analizując miejsce śmierci nagłej w kulturze
europejskiej i amerykańskiej G. Gorer określił
europejskiej i amerykańskiej G. Gorer określił
ją jako „ nową pornografię ”
ją jako „ nową pornografię ”
Czynniki wpływające na
Czynniki wpływające na
zmianę stosunku do śmierci
zmianę stosunku do śmierci
Proces sekularyzacji
Proces sekularyzacji
Rozwój technologiczny i specjalizacja
Rozwój technologiczny i specjalizacja
medycyny, proces medykalizacji
medycyny, proces medykalizacji
Proces urbanizacji i uprzemysłowienia
Proces urbanizacji i uprzemysłowienia
Proces indywidualizacji, atomizacja rodziny
Proces indywidualizacji, atomizacja rodziny
Zanik tradycji
Zanik tradycji
Konsumpcjonizm, „carpe diem” zamiast
Konsumpcjonizm, „carpe diem” zamiast
„memento mori”
„memento mori”