background image

 

 

System parlamentarny

System parlamentarny

Dualizm egzekutywy 

Dualizm egzekutywy 

Ograniczony charakter władzy głowy państwa 

Ograniczony charakter władzy głowy państwa 

Wybór głowy państwa przez parlament 

Wybór głowy państwa przez parlament 

Rząd wyłaniany z parlamentu 

Rząd wyłaniany z parlamentu 

Rząd ponosi odpowiedzialność polityczną przed 

Rząd ponosi odpowiedzialność polityczną przed 

parlamentem (wotum nieufności) 

parlamentem (wotum nieufności) 

Egzekutywa może rozwiązać parlament 

Egzekutywa może rozwiązać parlament 

background image

 

 

System prezydencki 

System prezydencki 

Jednolitość egzekutywy: prezydent głową państwa i szefem 

Jednolitość egzekutywy: prezydent głową państwa i szefem 

rządu 

rządu 

Prezydent wybierany przez naród 

Prezydent wybierany przez naród 

Członkowie egzekutywy odpowiedzialni przed prezydentem 

Członkowie egzekutywy odpowiedzialni przed prezydentem 

Prezydent nieodpowiedzialny politycznie przed 

Prezydent nieodpowiedzialny politycznie przed 

parlamentem (odpowiada tylko konstytucyjnie)

parlamentem (odpowiada tylko konstytucyjnie)

Prezydent nie może rozwiązać parlamentu 

Prezydent nie może rozwiązać parlamentu 

Odseparowanie egzekutywy i legislatywy 

Odseparowanie egzekutywy i legislatywy 

background image

 

 

System rządów zgromadzenia

System rządów zgromadzenia

jednolitość władzy państwowej – brak zasady 

jednolitość władzy państwowej – brak zasady 

trójpodziału,

trójpodziału,

parlament posiada władzę ustawodawczą i 

parlament posiada władzę ustawodawczą i 

wykonawczą;

wykonawczą;

rząd jest komitetem wykonawczym parlamentu;

rząd jest komitetem wykonawczym parlamentu;

rząd odpowiada politycznie przed parlamentem 

rząd odpowiada politycznie przed parlamentem 

i jest mu bezpośrednio podporządkowany,

i jest mu bezpośrednio podporządkowany,

głową państwa zostaje jeden z członków rządu i 

głową państwa zostaje jeden z członków rządu i 

odpowiada politycznie przed parlamentem;

odpowiada politycznie przed parlamentem;

background image

 

 

Racjonalizacja parlamentaryzmu

Racjonalizacja parlamentaryzmu

Zmiana relacji parlamentu i rządu; 

Zmiana relacji parlamentu i rządu; 

utrudnienie obalania rządu, wzmocnienie legislacyjnych 

utrudnienie obalania rządu, wzmocnienie legislacyjnych 

kompetencji rządu

kompetencji rządu

Utrudnienie rozwiązywania parlamentu 

Utrudnienie rozwiązywania parlamentu 

Racjonalizacja parlamentaryzmu a system wyborczy i 

Racjonalizacja parlamentaryzmu a system wyborczy i 

system partyjny (progi wyborcze, system wyborczy, status 

system partyjny (progi wyborcze, system wyborczy, status 

partii w systemie wyborczym, finansowanie partii) 

partii w systemie wyborczym, finansowanie partii) 

background image

 

 

System parlamentarny – Polska 

System parlamentarny – Polska 

Niezrównoważony dualizm legislatywy 

Niezrównoważony dualizm legislatywy 

Dualizm władzy wykonawczej -  Kpt 2/08

Dualizm władzy wykonawczej -  Kpt 2/08

Polityczna zależność rządu od Sejmu 

Polityczna zależność rządu od Sejmu 

Polityczna pośrednia zależność prezydenta od Sejmu 

Polityczna pośrednia zależność prezydenta od Sejmu 

Odseparowanie władzy sądowniczej 

Odseparowanie władzy sądowniczej 

Racjonalizacja parlamentaryzmu 

Racjonalizacja parlamentaryzmu 

background image

 

 

System prezydencki – USA 

System prezydencki – USA 

Separacja władz, system hamulców i równowagi 

Separacja władz, system hamulców i równowagi 

Trzy grupy organów władzy, rozdzielność w płaszczyźnie 

Trzy grupy organów władzy, rozdzielność w płaszczyźnie 

organizacyjnej 

organizacyjnej 

Władza ustawodawcza; Kongres, równorzędność, szeroki 

Władza ustawodawcza; Kongres, równorzędność, szeroki 

zakres ustawodawstwa, kontrola nad egzekutywą 

zakres ustawodawstwa, kontrola nad egzekutywą 

Władza wykonawcza; prezydent; wybory pośrednie, piastun 

Władza wykonawcza; prezydent; wybory pośrednie, piastun 

władzy wykonawczej, domniemanie kompetencji 

władzy wykonawczej, domniemanie kompetencji 

Funkcje prezydenta: promotor ustaw, egzekutor ustaw i szef 

Funkcje prezydenta: promotor ustaw, egzekutor ustaw i szef 

administracji federalnej, kierownik polityki zagranicznej, 

administracji federalnej, kierownik polityki zagranicznej, 

głównodowodzący SZ, f. kreacyjna,   

głównodowodzący SZ, f. kreacyjna,   

System hamulców; weto zwykłe, weto kieszonkowe, władza 

System hamulców; weto zwykłe, weto kieszonkowe, władza 

„nad sakiewką”, wymóg zgody senatu na zawieranie 

„nad sakiewką”, wymóg zgody senatu na zawieranie 

traktatów, wymóg zgody senatu na nominacje, tzw. weto 

traktatów, wymóg zgody senatu na nominacje, tzw. weto 

legisalcyjne

legisalcyjne

background image

 

 

System kanclerski – RFN 

System kanclerski – RFN 

Podstawą zasada podziału władzy oparta nie na separacji 

Podstawą zasada podziału władzy oparta nie na separacji 

lecz na współdziałaniu legislatywy i egzekutyw (wzajemne 

lecz na współdziałaniu legislatywy i egzekutyw (wzajemne 

inspirowanie działalności, możliwość sprawowania funkcji 

inspirowanie działalności, możliwość sprawowania funkcji 

przez te same osoby w obu rodzajach władz, egzekutywa 

przez te same osoby w obu rodzajach władz, egzekutywa 

czerpiąca legitymację z zaufania parlamentu – jest nim 

czerpiąca legitymację z zaufania parlamentu – jest nim 

samodzielny ustrojowo Kanclerz RFN

samodzielny ustrojowo Kanclerz RFN

Kanclerz ma kompetencje zwierzchnie względem 

Kanclerz ma kompetencje zwierzchnie względem 

pozostałych członków egzekutywy 

pozostałych członków egzekutywy 

Tylko kanclerz odpowiada politycznie przed parlamentem 

Tylko kanclerz odpowiada politycznie przed parlamentem 

(weto konstruktywne, wotum zaufania)

(weto konstruktywne, wotum zaufania)

background image

 

 

System semi prezydencki - Francja

System semi prezydencki - Francja

Dwu członowa egzekutywa

Dwu członowa egzekutywa

Prezydent wybierany w wyborach powszechny, dysponujący 

Prezydent wybierany w wyborach powszechny, dysponujący 

własnymi kompetencjami umożliwającymi kontrolę nad 

własnymi kompetencjami umożliwającymi kontrolę nad 

rządem i parlamentem 

rządem i parlamentem 

Prezydent arbitrem między rządem i parlamentem 

Prezydent arbitrem między rządem i parlamentem 

Prezdenet nie odpowiada politycznie przed parlamentem, 

Prezdenet nie odpowiada politycznie przed parlamentem, 

odpowiada konstytucyjnie 

odpowiada konstytucyjnie 

Prezydent stoi na straży przestrzegania konstytucji 

Prezydent stoi na straży przestrzegania konstytucji 

Rząd jest powoływany przez prezydenta i odpowiada 

Rząd jest powoływany przez prezydenta i odpowiada 

politycznie przed nim oraz przed parlamentem 

politycznie przed nim oraz przed parlamentem 

Ograniczenie kompetencji ustawodawczych parlamentu 

Ograniczenie kompetencji ustawodawczych parlamentu 

background image

 

 

System rządów zgromadzenia – Szwajcaria ?

System rządów zgromadzenia – Szwajcaria ?

Parlament łączy kompetencje 

Parlament łączy kompetencje 

ustawodawcze, wykonawcze i sądownicze 

ustawodawcze, wykonawcze i sądownicze 

Rząd wyłaniany spośród członków 

Rząd wyłaniany spośród członków 

parlamentu, którzy są szefami resortów, 

parlamentu, którzy są szefami resortów, 

jest on organem wyłącznie wykonawczym 

jest on organem wyłącznie wykonawczym 

Parlament nie może zostać rozwiązany a 

Parlament nie może zostać rozwiązany a 

ministrowie odwołani 

ministrowie odwołani 

Nadrzędna pozycja parlamentu, 

Nadrzędna pozycja parlamentu, 

ograniczana przez demokracje 

ograniczana przez demokracje 

bezpośrednią i federalną strukturę państwa 

bezpośrednią i federalną strukturę państwa 

background image

 

 

Zwierzchnictwo parlamentu – Wielka Brytania 

Zwierzchnictwo parlamentu – Wielka Brytania 

Trzy elementy składowe parlamentu

Trzy elementy składowe parlamentu

Zgoda monarchy, IL i IG konieczna 

Zgoda monarchy, IL i IG konieczna 

dla podjęcia decyzji przez parlament

dla podjęcia decyzji przez parlament

Parlament jako personifikacja ogółu 

Parlament jako personifikacja ogółu 

poddanych JKM

poddanych JKM

Parlament a naród 

Parlament a naród 


Document Outline