background image

RYBOSOMY

background image

Budowa rybosomów prokariotycznych i 

Budowa rybosomów prokariotycznych i 

eukariotycznych

eukariotycznych

background image

Poznanie struktury rybosomu

Poznanie struktury rybosomu

• Obserwacje mikroskopowe

• Metodę ultrawirowania wykorzystano w celu poznania 

wielkości rybosomów oraz ich składników

• Badania ochrony przed nukleazą

 

      

- miejsca styku rRNA i białek

Dr. James Lake 

A- 30S

B- 50 S

C-70S

Wirowanie w gradiencie gęstości sacharozy: 
szybkość migracji składników komórki zależy od ich 
stałych sedymentacji

background image

Poznanie struktury rybosomu

Poznanie struktury rybosomu

• Analiza połączeń między białkami

     

- zidentyfikowanie par lub grup białek położonych obok siebie w rybosomie

• Analiza dwuwymiarowego rozdziału elektroforetycznego w żelu 

poliakrylamidowym białek rybosomowych

     

- identyfikacja białek pod względem masy cząsteczkowej, punku izoelektycznego i 

składu aminokwasowego

• Mikroskopia elektronowa

       - 

zidentyfikowanie białek położonych na powierzchni rybosomu

• Technika tworzenia wiązań kowalencyjnych pod wpływem światła
      

dochodzi do utworzenia dimeru pirymidynowego między pierwszą zasadą 

antykodonu tRNA  znajdującego się w miejscu P i cytozyną w pozycji 1400 rRNA 16S 

background image

Poznanie struktury rybosomu

Poznanie struktury rybosomu

• Ukierunkowane sondowanie za pomocą rodników 

hydroksylowych

Rejony 16S rRNA E .coli, które bezpośrednio 
stykają się z rybosomowym białkiem S5. 

Metodę tę wykorzystano do określenia dokładnego 
położenia białka rybosomowego S5 w rybosomie E. coli 

background image

Poznanie struktury rybosomu

Poznanie struktury rybosomu

• Analiza dyfrakcji neutronowej
    - 

znakowano deuterem dwa z 21 białek podjednostki 30S E. coli

      - obliczano odległość między środkami mas znakowanych deuterem białek 

w rekonstytuowanej podjednostce

Położenie 21 białek w podjednostce 30S 

Model upakowania 
rRNA 16S  w 
podjednostce 30S

5’

środkowy

3’

background image

Rybosomy – dojrzewanie rRNA u prokariontów

Rybosomy – dojrzewanie rRNA u prokariontów

rozcięcie pre-RNA na fragmenty 
zawierające rRNA następuje dzięki RNazie 
III

7 operonów rrn u E. coli

kolejnych modyfikacji dokonują RNaza M5, M16 i M23

background image

Struktura genów rRNA u eukariontów

Struktura genów rRNA u eukariontów

wysoko konserwowane 
sekwencje 18S, 5.8S i 
28S rRNA

różnej wielkości 
sekwencje 
przerywnikowe

background image

RNA pol I

RNA pol III

5S RNA jest transkrybowany z 
osobnej jednostki transkrypcyjnej

Rybosomy – dojrzewanie rRNA u eukariontów

Rybosomy – dojrzewanie rRNA u eukariontów

-białka rybosomalne opłaszczaja pre-rRNA w jąderku
- pre-rRNP - pre-ribonucleoprotein particles 

-- w pre-rRNA dochodzi do wielu swoistych metylacji ryboz 
- „małe jąderkowe RNP” – snoRNP
(snoRNP = snoRNA + specyficzne białka)

background image

Struktura podjednostek 30S i 70S

Struktura podjednostek 30S i 70S

background image

Ułożenie rRNA i białek w 

Ułożenie rRNA i białek w 

rybosomach

rybosomach

background image

Miejsca aktywne na rybosomie

Miejsca aktywne na rybosomie

5

background image

Transferaza peptydylowa jest rybozymem

Transferaza peptydylowa jest rybozymem

Kompletne cząsteczki 23S rRNA katalizują wytworzenie wiązania peptydowego

N-acetylofenyloalanina

fenyloalanina

Doświadczenie z użyciem 23 rRNA 
E.coli

Syntetyczne fragmenty 23S 
rRNA

background image

Rybosomowe RNA pełnią rolę nadrzędną w syntezie 

Rybosomowe RNA pełnią rolę nadrzędną w syntezie 

białka

białka

• Hydroliza  jednego  specyficznego  wiązania  w  16S  rRNA  całkowicie  blokuję 

syntezę białka

• Pominięcie  jednego  białka  w  rekonstrukcji  podjednostki  30S  prowadzi  do 

zmniejszenia aktywności rybosomu, lecz nie do utraty funkcji

• Sekwencja  nukleotydowa  16S  rRNA  jest  odpowiedzialna  za  wybór  miejsca 

”start” na mRNA

• Pierwsza zasada antykodonu tRNA znajdującego się w miejscu P, paruje z 

zasadą  ulokowaną  w  konserwatywnej,  14  nukleotydowej  sekwencji  16S 

rRNA

• Koniec  3’  ramienia  akceptorowego  tRNA  oddziałuje  z  konserwatywnym 

miejscem 23S rRNA

• Rybosomy  właściwie  pozbawione  białek  nadal  katalizują  tworzenie  wiązań 

peptydowych

• Większość  antybiotyków  wpływających  na  syntezę  białka  oddziałuje  z 

rybosomowym RNA, a nie z białkami

background image

mRNA jest skręcony o 45

w miejscach P i A 

rybosomu

background image

Struktura 16S rRNA

Struktura 16S rRNA

background image

Miejsca oddziaływań 23S rRNA i 16S rRNA

Miejsca oddziaływań 23S rRNA i 16S rRNA

background image

rRNA może zmieniać swoją konformację

rRNA może zmieniać swoją konformację

background image

Struktura 23S i 5S rRNA

Struktura 23S i 5S rRNA

background image

• Koniec 3’ 16S rRNA oddziałuje bezpośrednio z mRNA podczas inicjacji 

translacji.

•  Specyficzne regiony 16S rRNA oddziałują bezpośrednio z regionem 

antykodonu tRNA w miejscach A i P rybosomu.

• 23S rRNA oddziałuje z końcem terminalnym CCA  peptydylo-tRNA 

tRNA w miejscach A i P rybosomu.

• Oddziaływanie między podjednostkami rybosomu obejmuje interakcje 

pomiędzy 16S i 23S rRNA.

• Sekwencje 5S rRNA są znacznie mniej konserwowane ewolucyjnie w 

porównaniu z głównymi rRNA. 5S rRNA charakteryzują się obecnością 

dużej ilości struktur drugorzędowych.

• Sekwencja eukariotycznego 5.8S rRNA odpowiada 5’ terminalnemu 

końcowi prokariotycznego 23S rRNA.

Charakterystyka rRNA

Charakterystyka rRNA


Document Outline