background image

 

 

NERKI 

UKŁAD 
MOCZOWY

background image

 

 

Nerki i układ 
moczowy

WADY NEREK I 
MOCZOWODÓW

background image

 

 

WADY NEREK - 
dotyczą

Nieprawidłowej liczby nerek: wada 

prawidłowego kształtowania się tkanki 

nerkotwórczej

Wad położenia czyli zatrzymaniu procesu 

wstępowania oraz rotacji: nerka powstaje z 

najniżej położonych nefrotomów blastemy 

nerkowej. Z przyogonowego odcinka 

embrionu wstępuje ku górze do wysokości 

Th 12 – L 2 i ulega rotacji w osi pionowej i 

strzałkowej; miedniczka przyśrodkowo a 

dolny biegun odchylony bocznie. 

background image

 

 

WADY NEREK - 
dotyczą

Wad kształtu - zrośnięcia

Nieprawidłowej budowy ; 
części rdzennej i korowej

background image

 

 

WADY NEREK - 
liczba

Brak nerki – pierwotne 
niewykształcenie  tkanki 
nerkotwórczej (agenesis) 
lub brak 
rozwoju tkanki nerkotwórczej w 
kierunku struktur nerki (aplazja). 
Przy wadzie obustronnej noworodki 
rodzą się martwe lub umierają zaraz 
po urodzeniu.

Nerka dodatkowa 

background image

 

 

WADY NEREK - 
położenie

Nerka miedniczna

Nerka biodrowa

Nerka lędźwiowa

Przemieszczenie do klatki 
piersiowej występuje wraz z 
przepukliną przeponową

Nerka ruchoma

background image

 

 

WADY NEREK - 
zrośnięcia

Podkowiasta – zrośnięcie (tzw.cieśń) 

w linii środkowej biegunów dolnych 

obu nerek (rzadziej dolnych)

Tarczowata – zrośnięcie krawędzi 

pzryśrodkowych obu nerek

Esowata – zrośnięcie bieguna dolnego 

jednej nerki z górnym drugiej nerki

W kształcie litery „L”- górna nerka 

równolegle a dolna poprzecznie do 

kręgosłupa

background image

 

 

background image

 

 

WADY NEREK - 
budowa

Wrodzona mała nerka (hypoplazja) 

– mniejszy wymiar nerki i mniej ale 

prawidłowych nefronów

Niedorozwój nerki (dysplazja) – 

niedojrzałe, nieprawidłowe kłębki, 

torbielowato poszerzone kanaliki, 

obecność wysp tkanki 

mezenchymalnej lub/i chrzęstnej. 

Takie zmiany w całej nerce lub 

ogniskowo.

background image

 

 

WADY NEREK - 
budowa

Torbielowatość nerek: 

1.postać niemowlęca 
rozpoznawana zaraz po urodzeniu 

jako obustronne, guzowate 
powiększenie nerek

- dwukrotnie częściej jednostronie
przyczyna:wrodzony brak połączenia 

pomiędzy cewkami zbiorczymi i 
kanalikami odprowadzającymi 

background image

 

 

WADY NEREK - 
budowa

Torbielowatość nerek: 

1.postać niemowlęca c.d.

-

Niszczenie miąższu przez rosnące 
torbiele

-

Dzieci z tą wadą obustronną 
umierają w pierwszych kilku latach 
życia

2.postać typu dorosłego – objawy po 20 

r.ż.

background image

 

 

background image

 

 

WADY NEREK - 
budowa

Torbiele nerek

1.

Pojedyncza; rzadko

2.

Wielokomorowa

Nerka gąbczasta; 

       wada budowy istoty rdzeniastej 

nerki tj. walcowate poszerzenie 
kanalików odprowadzających. 
Zmiany te nie wykraczają poza 
obszar piramid nerkowych.

background image

 

 

WADY   
MOCZOWODÓW

Nieprawidłowa liczba (brak, moczowody 

szczątkowe, podwójny układ miedniczkowo 

– moczowodowy, moczowód rozdwojony. (

Wady strukturalne (początkowego 

odcinka, przebiegu, ujścia pęcherzowego):

    zwężenia, wysokie odejście od miedniczki, 

przebieg za żyłą główną dolną lub 

biodrową po stronie prawej, ureterocoele, 

przemieszczenie ujścia pęcherzowego.

*  Inne wady: moczowody olbrzymie, uchyłki, 

zastawki.

background image

 

 

Nerki i układ 
moczowy

ODPŁYW  PĘCHERZOWO - 
MOCZOWODOWY

background image

 

 

ODPŁYW  
PĘCHERZOWO - 
MOCZOWODOWY

JEST TO COFANIE SIĘ 
MOCZU Z PĘCHERZA DO 
MOCZOWODU

background image

 

 

ODPŁYW  
PĘCHERZOWO – 
MOCZOWODOWY

PRZYCZYNA; 

    NIEWYDOLNOŚĆ MECHANIZMU 

ZASTAWKOWEGO CZYLI SKRÓCENIE 
ODCINKA ŚRÓDŚCIENNEGO

1.NIEPRAWIDŁOWY ROZWÓJ MIĘŚNIÓWKI 

KOŃCOWYCH ODCINKÓW MOCZOWODÓW I 
TRÓJKĄTA PĘCHERZA

2.ZABURZENIE UNERWIENIA TEJ OKOLICY
3.SKRÓCENIE ODCINKA PODŚLUZÓWKOWEGO 

MOCZOWODU ( PONIŻEJ 9MM) W WYNIKU 
PRZESZKODY PODPĘCHERZOWEJ LUB ZAPALENIA 
PĘCHERZA

background image

 

 

ODPŁYW  
PĘCHERZOWO - 
MOCZOWODOWY

RODZAJE (WG  ETIOLOGII) 

1.PIERWOTNE ODPŁYWY; 
    WRODZONY NIEDOROZWÓJ 

MIĘŚNIÓWKI TRÓJKĄTA PĘCHERZA I 

KOŃCOWEGO ODCINKA MOCZOWODU, 

ZABURZENIE UNERWIENIA, 

ZDWOJENIA, EKTOPICZNE UJŚCIA.

2.WTÓRNE ODPŁYWY;
     PRZESZKODY PODPĘCHERZOWE, 

STANY ZAPALNE, JATROGENNE.

background image

 

 

ZASTAWKI CEWKI TYLNEJ = przeszkoda podpęcherzowa

background image

 

 

ODPŁYW  
PĘCHERZOWO - 
MOCZOWODOWY

KLASYFIKACJA MIĘDZYNARODOWA 

I stopień: odpływ do moczowodu
II stopień: moczowód, miedniczka, niezmienione kielichy
III stopień: nieznacznie poszerzony moczowód, może być 

łagodnie zagięty, nieznacznie poszerzona miedniczka, 
prawidłowe lub nieco zatarte sklepienia kielichów

IV stopień: umiarkowane poszerzenie moczowodu, 

miedniczki i kielichów i/lub zagięcia moczowodu; 
całkowity zanik sklepień kielichów z zachowaniem 
zarysu brodawek.

V stopień: moczowód znacznie poszerzony i poskręcany, 

znaczne poszerzenie miedniczki i kielichów; zanik 
brodawek nerkowych  

background image

 

 

ODPŁYW  
PĘCHERZOWO - 
MOCZOWODOWY

EPIDEMIOLOGIA

-

U 44% DZIECI Z ZAKAŻENIAMI DRÓG 
MOCZOWYCH

-

3 x CZĘŚCIEJ U DZIEWCZYNEK NIŻ U 
CHŁOPCÓW

-

NA 3 MIEJSCU ROZPOZNAWANIA WAD 
UKŁADU MOCZOWEGO NOWORODKÓW 
W PRENATALNYM BADANIU USG

background image

 

 

ODPŁYW  
PĘCHERZOWO - 
MOCZOWODOWY

OBJAWY KLINICZNE

-

ZWIĄZANE SĄ Z ZAKAŻENIEM; 

POWTARZAJĄCE SIĘ ZWYŻKI TEMPERATURY( 

RÓWNIEŻ O CZARAKTERZE SEPTYCZNYM), 

UCZUCIE PARCIA, CZĘSTOMOCZ, 

PRZERYWANA BOLESNA MIKCJA, MOCZENIE 

NOCNE, BÓLE BRZUCHA, OKOLICY 

LĘDŹWIOWEJ, NUDNOŚCI, BÓLE GŁOWY

-

NADCIŚNIENIE, NIEWYDOLNOŚĆ NEREK W 

ZAAWANSOWANEJ CHOROBIE, KTÓRA 

POCZĄTKOWO PRZEBIEGAŁA 

BEZOBJAWOWO

background image

 

 

ODPŁYW  
PĘCHERZOWO - 
MOCZOWODOWY

DIAGNOSTYKA

-

Radiologiczna; rtg przeglądowe, 
urografia, cystografia

-

Diagnostyka mikrobiologoiczna

-

Diagnostyka laboratoryjna

background image

 

 

background image

 

 

ODPŁYW  
PĘCHERZOWO - 
MOCZOWODOWY

LECZENIE

-

w pierwszych trzech stopniach 

zachowawcze (szczególnie u 

noworodków i niemowląt), przy braku 

poprawy operacyjne

-

IV i V stopień upoważnia do 

pierwotnego leczenia operacyjnego

-

Zabieg operacyjny polega na usunięciu 

przyczyny odpływu pęcherzowo – 

moczowodowego i wydłużeniu odcinka 

śródściennego moczowodu

background image

 

 

Nerki i układ 
moczowy

WODONERCZE

background image

 

 

WODONERCZE

JEST TO OBJAW OBRAZUJĄCY 
UTRUDNIENIE ODPŁYWU MOCZU Z 
MIEDNICZKI NERKOWEJ DO 
MOCZOWODU, CO PROWADZI DO 
POSTĘPUJĄCEGO POSZERZANIA 
UKŁADU ZBIORCZEGO, DESTRUKCJI 
MIĄŻSZU NERKI I USZKODZENIA JEJ 
FUNKCJI

background image

 

 

WODONERCZE

ETIOLOGIA;

Dokładna etiologi zwężenia m-m jest 

nieznana.

Szereg koncepcji embriologicznych, 

anatomicznych, czynnościowych i 
histologicznych (aperystaltyczny odcinek 
moczowodu, zwłóknienie włókien 
mięśniowych, zaburzenie fazy rekanalizacji 
moczowodu).

background image

 

 

WODONERCZE

ETIOLOGIA C.D.

Przyczyny zaburzeń przepływu moczu w połączeniu 
    m-m można podzielić na:
1.wewnętrzne: zwężenie w połączeniu m-m(dużo 

włókien kolagenowych), hypoplastyczny proksymalny 

odcinek moczowodu(przetrwała budowa płodowa), 

wysokie odejście moczowodu( pofałdowanie ściany, 

zrosty)

2.zewnętrzne: dodatkowe naczynia krwionośne,cieśń 

nerki podkowiastej, wady moczowodu

3.wtórne: wsteczny odpływ pęcherzowo – moczowodowy, 

zwężenie w połączeniu moczowodowo – pęcherzowym, 

zastawki cewki tylnej, zwężenie ujścia zewnętrznego 

cewki moczowej

background image

 

 

WODONERCZE

OBJAWY I ROZPOZNAWANIE

Bóle okolicy lędźwiowej z towarzyszącymi wymiotami
Wyczuwalny opór w okolicy nerki (ważne u noworodka)
Osłabienie łaknienia, brak przyrostu masy ciała
Zakażenie układu moczowego

Wprowadzenie badań prenatalnych (USG) sprawiło, że prawie 

wszystkie przypadki wodonercza są rozpoznawane w wieku 

noworodkowym. Jest to najczęściej stwierdzana patologia w 

badaniach prenatalnych stanowiąc ok.. 50% wszystkich 

rozpoznań. Usg jest pierwszym badaniem diagnostycznym. 

Pozwala: rozpoznać poszerzenie, określić poziom 

przeszkody, zróżnicować z nerką wielotorbielowatą.

Dodatkowo badania oceniające czynność nerek: urografia (test 

z furosemidem 0,5mg/kg), scyntygrafia dynamiczna 

background image

 

 

WODONERCZE

LECZENIE

ZACHOWAWCZE – leczenie zakażenia
CHIRURGICZNE – nefrostomia 

odbarczająca

                                 - plastyka miedniczki i 

połączenia miedniczkowo – 
moczowodowego różnymi metodami w 
zależności od warunków anatomicznych

background image

 

 

Nerki i układ 
moczowy

WYNICOWANIE  
PĘCHERZA MOCZOWEGO

background image

 

 

WYNICOWANIE  
PĘCHERZA 
MOCZOWEGO

 Jest to pośrednia postać 

ZESPOŁU  WYNICOWANIA  I  

WIERZCHNIACTWA ( zespół 
ten obejmuje wynicowanie 
steku, wynicowanie pęcherza 
moczowego i wierzchniactwo).

background image

 

 

WYNICOWANIE  
PĘCHERZA 
MOCZOWEGO

Zespół zaburzeń pęcherza,, cewki moczowej, 

zewnętrznych narządów płciowych, krocza, odbytu, 

części kostnych miednicy, mieśni przepony miednicznej

Cechy charakterystyczne:

-

Rozstęp spojenia łonowego, ubytek w powłokach 

dolnej części brzucha wypełniony tylną ściana 

pęcherza moczowego ( często współistnieje 

przepuklina sznura pępowinowego i przepukliny 

pachwinowe), brak przedniej ściany pęcherza i cewki 

moczowej.

-

Często wypadanie odbytu i zaburzenia trzymania 

stolca

-

U chłopców często wierzchniactwo, wnętrostwo, u 

dziewcząt wypadanie narządu rodnego szerokie 

rozstawienie warg sromowych

-

Zagięty przebieg moczowodów w kształcie rogów 

baranich 

background image

 

 

background image

 

 

WYNICOWANIE  
PĘCHERZA 
MOCZOWEGO

Diagnostyka:

-

Usg prenatalnie

-

Dokładne badanie przedmiotowe

-

Badania laboratoryjne: mocz, 

posiew, mocznik, kreatynina

-

Usg układu moczowego, 

-

Rtg miednicy, ( urografia i 

scyntygrafia mogą być odroczone)

background image

 

 

WYNICOWANIE  
PĘCHERZA 
MOCZOWEGO

Leczenie:

-

I etap: zamknięcie pęcherza, tylnej 

cewki moczowej, zbliżenie kosci spojenia 

łonowego, odtworzenie warstw powłok 

brzusznych w pierwszych dniach życia

-

II etap: rekonstrukcja cewki i prącia w 2 

-

III etap: plastyka szyi pęcherza z 

przeszczepieniem moczowodów w 4 – 

5rż

background image

 

 

Nerki i układ 
moczowy

KAMICA   UKŁADU 
MOCZOWEGO

background image

 

 

KAMICA   UKŁADU 
MOCZOWEGO

W 50% etiologia u dzieci nieznana

Najczęściej kamienie szczawianowo – 

wapniowe lub fosforanowo – wapniowe

W 25% kamica zwiazana jest z 

zaburzeniami rozwojowymi dróg 

moczowych utrudniajacych odpływ 

moczu, z towarzyszącymi zakażeniami

W 25% przyczyną są zaburzenia 

przemiany materii ( gospodarka 

wapniowa, moczanowa, szczawianowa )

Kamica odlewowa jest późną formą 

zwykłej kamicy

background image

 

 

KAMICA   UKŁADU 
MOCZOWEGO

Diagnostyka 

   ważna jest diagnostyka przyczyny 

powstawania kamicy, ocena 
anatomii układu moczowego, przy 
nawracających zakażeniach ocena 
zniszczeń

background image

 

 

KAMICA   UKŁADU 
MOCZOWEGO

Leczenie:

 -  Leczenie przyczynowe, leczenie 

zakażeń układu moczowego

 -  Do niedawna tylko operacyjne, 

obecnie próby rozbijania kamieni 
ESWL, czasem wielokrotne.


Document Outline