1

Zapalenia ozębnej

Zapalenia ozębnej

WYKŁAD 
07

Chirurgia Stomatologiczna
2007/2008

cracked by fazi
created by: sobxxx

2

Ozębna spełnia liczne 

czynności:

1.

utrzymuje ząb w zębodole i warunkuje 
jego fizjologiczną ruchomość,

2.

tworzy kolagenowe włókna Sharpey’a,

3.

resorbuje o tworzy kość wyrostka 
zębodołowego,

4.

resorbuje i tworzy cement korzeniowy,

5.

pełni funkcje obronne i reparacyjne,

6.

odżywia cement,

7.

jest odbiorcą działających na ząb bodźców

3

Zapalenie ozębnej

 najczęściej 

spowodowane jest zgorzelą miazgi. 
Intensywność tego procesu zależy 
zarówno od wirulencji drobnoustrojów 
jak i odporności osobniczej.

4

Zapalenia ozębnej dzielą się na: 

surowicze i ropne.

Wysięk surowiczy

 tworzy się nie 

tylko pod wpływem działania 
drobnoustrojów, ale także pod 
wpływem urazów, przeciążenia zgryzu 
itp..

Wysięk ropny

 powstaje zawsze w 

wyniku zakażenia.

5

Ze względu na przyczynę, choroby 

tkanek okołowierzchołkowych dzielimy 

na:

1. choroby pochodzenia zewnętrznego,
2. choroby pochodzenia wewnętrznego

a)

bakteryjne,

b)

alergiczne,

c)

termiczne,

d)

urazowe,

e)

chemiczno – toksyczne,

f)

jatrogenne

6

Ostre zapalenie ozębnej ropne

 

(

periodontitis purulenta acuta

) występują w 

wyniku zakażenia ozębnej od strony kanału 

korzeniowego. Ozębna wierzchołkowa 

wykazuje silne nacieczenie 

drobnokomórkowe, tkanka kostna ulega 

zrzeszotnieniu i  zanikowi. Taką postać 

zakażenia ozębnej należy traktować jak ostre 

ograniczone zapalenie kości. Gdy proces 

zapalny szerzy się wzdłuż ozębnej 

rozpoznajemy 

rozlane zapalenie ozębnej

 

(

periodontitis diffusa

).

7

Ostre zapalenie ozębnej cechuje szybki 

przebieg, charakterystyczny objaw to 
tzw. „wydłużony” ząb reagujący na 
perkusję. Po ustąpieniu czynnika 
zakaźnego ozębna może wrócić do stanu 
pierwotnego.

8

Rozwój, przebieg i zejście procesów okołowierzchołkowych

Silne bodźce 
chorobotwórcze

Ozębna 

prawidłowa

Słabe bodźce 
chorobotwórcze

Zmiany 
objawowe

Przekrwienie 
zapalne

Zapalenie 
przewlekłe

Zap. ropne

Zapalenie 

przewlekłe 

zaostrzone

Zmiany 
bezobjawowe

Dodatkowe 
bodźce 
chorobotwórcze

Zap. 
włókniste

Zap. 
ziarninowe

Zapalenie 
ostre

Leczenie

Wygojeni

e

Zapalenie 
ropne

Ropień 
podśluzówkow
y

Ropień 
podokostnowy

Ropień OWK

Zapalenie 
surowicze

Brak 
leczenia

Leczenie

Wygojeni

e

Zap. 

ziarninujące

Ziarninia

ki

Ziarniniak 

nabłonkowy

Ziarniniak 

zwykły

Ziarniniak 

torbielowaty

Torbiel OWK

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

Przewlekłe zapalenie ozębnej

 

charakteryzuje długotrwały przebieg 
i mniejszy stopień natężenia bólów. 
Zmiany anatomopatologiczne są 
jednak zwykle nieodwracalne.

26

Przewlekły proces zapalny prowadzi do 

niszczenia kości przez zrastającą się 
ziarninę, tworzenia się przetok. W okolicy 
wierzchołka zęba tworzy się naciek 
drobnokomórkowy, jego górna część 
rozrasta się w postaci tkanki ziarninowej. 
Ziarnina przybiera postać ograniczonego 
tworu, różnej wielkości otoczonego błoną 
łącznotkankową – 

ziarniniak granuloma

.

27

Tworzenie się ziarniniaka jest wytwórczym 
zapaleniem ozębnej (periodontitis 
proliferativa), które występuje w trzech 
postaciach anatomopatologicznych:

a) ziarniniak zwykły

- 

granuloma simplex

b) ziarniniak nabłonkowy

- 

granuloma 

epitheliale

c) ziarniniak torbielowaty

- 

granuloma cysticum

28

Ziarniniak zwykły

 powstaje w wyniku 

bujania ozębnej i tworzenia się tkanki 
ziarninowej. początkowo sprawa dotyczy 
tylko bezpośredniego sąsiedztwa otworu 
wierzchołkowego, powoli powiększa się. 
Rozrastająca się tkanka ziarninowa powoduje 
niszczenie kości w otoczeniu. Z czasem 
tkanka łączna otaczająca ognisko tworzy  
torebkę. Ziarniniak jest zawsze ściśle 
związany z wierzchołkiem zęba. Przebieg jest 
bezobjawowy.

29

Ziarniniak torbielowaty

 rozwija się z 

ziarniniaka nabłonkowego, są one 
punktem wyjścia torbieli korzeniowych 
– cystes radiculares (tworów jamistych). 

30

Ziarniniaki torbielowate i nabłonkowe

 

powodują rozessanie cementu korzeniowego. 
Pod wpływem działania osteoklastów dochodzi 
do niszczenia kości. Jednoczasowo przebiegają 
dwa procesy, niszczenia i odbudowy kości, z 
przewagą procesu niszczenia. Niszczenie 
cementu i zębiny na wierzchołku zęba odbywa 
się na skutek działania ropy.  Na tym etapie  
dochodzić może do powstania przetok – 
fistula.

31

Ziarninowe zapalenia ozębnej

 to grupa 

przewlekłych stanów zapalnych 
okołowierzchołkowych, które nie dają 
wyraźnych objawów ani przedmiotowych 
ani podmiotowych, które mogłyby ułatwić 
rozpoznanie. Zwykle ich istnienie 
wykrywamy na zdjęciu rtg. Te przewlekłe 
procesy mogą ulegać zaostrzeniu. 
Zmiany anatomopatologiczne są 
nieodwracalne.

32

• Podziękowania dla wszystkich 

doceniających pracę i 

zaopatrujących się u źródła ;)