Filogeneza 

roślin

 

 

Plecha

 - wielokomórkowy twór o niewielkim 

zróżnicowaniu komórek (nibytkanki) i niewielkim 
zróżnicowaniu ciała (nibyorgany)

 

Rośliny a glony

Rośliny

 

- organizmy wielokomórkowe o wyraźnie 

zróżnicowanych komórkach (

tkanki

) i zróżnicowanym 

ciele (

organy

)

ROŚLINY 

=

 organowce

 (Cormophyta), 

                

=

 rośliny telomowe, 

=

 naczyniowe 

GLONY 

(Thallophyta) - formy jednokomórkowe i 

plechowe  
                                       - są zaliczane do PROTISTA

Plechowce

 

:

 

►Organizmy wodne 

(lub środowisk 

wilgotnych)

                      

►

Glony (tzw. rośliny „niższe”), grzyby

               

►Organizmy ekosystemów lądowych

 

               

►

mszaki, paprotniki i nasienne (t.zw. rośliny 

„wyższe”)

 

 

Glony

►

Formy jednokomórkowe, 

►

Formy plechowe 

(Thallophyta) 

Koniugac
ja u 
skrętnicy

okrzem
ka

bruzdni
ca

tocze
k

Acetabular
ia

 

 

Glony

►

Formy 

plechowe 

 

 

►

 

Formy 

jednokomórko
we

Glony

Pełzaki 

(brak 
ściany)

Wiciow
e

 

Kokoidal
ne

 

 

Glony

►

 Plechowe 

(Thallophyt

a)

Kolonijn

e

, 

Komórczakow

ate

Nitkowa

te

 

 

Glony

►

 Plechowe 

(Thallophyt
a)

Plechy 
tkankowe

miękisz 
asymilacyj
ny

miękis
z 
korow
y

„rdzeń” – 
kom. 
przewodzące
,
wzmacniając
e

śluz

krasnorost 
– Furcellaria 
fastigitata

brunatnica
Fucus 
vesiculosus

Plechy 
plektenchymatyc
zne

miotełka – Sphacelaria 

nibytkan

ki

 

 

Rośliny

►

Organizmy wielokomórkowe 

    o strukturalnym i 
funkcjonalnym 
    zróżnicowaniu komórek – 

tkanki
►

Ciało jest zróżnicowane na 

organy

 

    

pęd (łodyga i liście), korzenie, 

kwiaty

►

Organizmy lądowe 

    

(powietrzno-ziemne)

►

Pokarm pobierają z gleby 

    i wykorzystują światło 
słoneczne 

Rośliny telomowe

, = organowce 

(Cormophyta) = rośliny naczyniowe = rośliny 
wyższe” 

 

 

K

ró

le

s

tw

o

: 

ro

ś

lin

y

R

o

ś

lin

y

 

n

a

c

zy

n

io

w

e

Rośliny 
okrytonasienne

R

o

ś

lin

y

 

n

a

s

ie

n

n

e

N

a

c

zy

n

io

w

e

 

b

e

z 

n

a

s

io

n

Filogeneza roślin

R

o

ś

lin

y

 

b

e

z 

n

a

c

zy

ń

Ochrona 

zarodka

Pierwsze 

rośliny 

naczyniowe

Pierwsze 

rośliny 

nasienne

„Prostrze

” glony

wątrobow
ce

paproci
e, 
skrzypy

mchy

widła
ki

zielenic
e
ramienic
e

 

 

Filogeneza roślin: 

Glony → rośliny

Jednokomórkowe 

 

 wielokomórkowe 

 

 przytwierdzenie do 

podłoża, 

różnicowanie komórek i części ciała (Chlorophyta, 

Charophyta)

Rośliny 

– etapy ewolucji:

►

 Ochrona 

zarodka

 

(



 

wątrobowce, 



 

mchy)

► 

Utworzenie 

systemu przewodzącego

 

(waskularnego) 
     i funkcjonalno-strukturalne zróżnicowanie 
komórek 
     i części ciała: (



widłakowe, 



psylotowe, 



skrzypowe, 



paprocie)

► 

Tworzenie 

nasion

 (



 

nagozalążkowe)

► 

Tworzenie nasion i 

owoców

 (



 

okrytozalążkowe)

Glony

 

 

Rośliny 

– organizmy ekosystemów lądowych

Zasiedlenie lądu wymagało:

►

zróżnicowania ciała organizmu - 

organy

►

funkcjonalnego zróżnicowania komórek - 

tkanki

ROŚLINY – 

organizmy telomowe

                   = organowce (Cormophyta) = 
naczyniowe 

Środowisko 

wodne 

a środowisko 

lądowe

►

 

Dostępność wody a dostępność światła

     - zróżnicowanie ciała rośliny na część nadziemną i 
podziemną 
     - wytworzenie systemu transportu 

►

 

Gęstość wody a gęstość powietrza

     - rusztowanie podtrzymujące ciało 

 

 

Pochodzenie roślin telomowych:

„Pęd” – brak zróżnicowania na łodygę i 
liście

Wiązka przewodząca (protostela)
       – drewno otoczone komórkami 
łykopodobnymi

►

Część nadziemna:

    



 łodyga widlasto (dychotomicznie) 

rozgałęziona
    



 

zarodnie

    



 

epiderma, aparaty szparkowe

►

Część podziemna 

    



 

widlasto rozgałęzione kłącze

    



 

chwytniki

 

Mszaki, 

 

widłaki, 

 

psyloty, 

 

skrzypy, 



paprocie, 



nagozalążkowe i 



okrytozalążkowe

Rośliny telomowe

Ryniofity

, np. Rynia

- 

pierwsze rośliny lądowe 

(sylur– dewon)

sporangi
a

rozgałęzienia 
dychotomicz
ne

kłącz
e

chwytni
ki

 

 

Hipoteza telomowa 

(W. Zimmermann, 

1930)

Telom

 

– „jednoosiowe” odgałęzienie pędu 

ostatniego rzędu sporofitu z nierozgałęzioną wiązką 
przewodzącą  

Pochodzenie roślin telomowych:

przewyższan
ie

spłaszczani
e

zrastani
e

liście

telo

m

Rozgałęzieni
a
dychotomicz
ne

Łodyga z 

rozgałęzieniami 

bocznymi i liśćmi

 

 

Rośliny 

mają specyficzną 

strukturalno-funkcjonalną 

organizację ciała

 

 

Strukturalno-funkcjonalne

Strukturalno-funkcjonalne

 

 

przystosowania roślin

przystosowania roślin

do 

do 

rozwoju i korzystania z zasobów 

rozwoju i korzystania z zasobów 

środowiska 

środowiska 



 

Zróżnicowanie funkcjonalne  komórek –

 

tkanki 

roślinne 



Anatomiczne przystosowania organów 

wegetatywnych roślin 
   – 



korzeni, 



 łodyg i 



 liści 

– do pełnionych funkcji



 

Strategie przystosowania się roślin do korzystania 

    z zasobów różnych środowisk: 

    

 

przekształcenia i modyfikacje

 organów, 

    

 rośliny różnych środowisk

 

- formy ekologiczne 

roślin



 Mechanizmy 

obronne 

roślin i 



zdolności 

regeneracyjne

 roślin 



 

Strukturalno-funkcjonalna organizacja ciała roślin – 

układy

   

      (zespoły elementów uczestniczących w pełnieniu jednej funkcji w 
organizmie)

Problemy: