background image

Spedycja 

Zagadnienia prawne i 

dokumentacyjne

background image

Umowy zawierane przez 

spedytora

Umowa 

spedycji

Umowa 

przewozu

background image

Prawa i obowiązki stron 

umowy spedycji

Umowa 

stron

OPWS

Kodeks 

Cywilny

Umowa 

zlecenia

background image

Umowa spedycji w Polsce

• Kodeks Cywilny art. 794 – 804 

(umowa nazwana)

• Kodeks Cywilny art. 796 (przepisy 

o umowie zlecenia)

• Ogólne Polskie Warunki 

Spedycyjne (OPWS)

background image

Charakter prawny umowy 

w innych krajach

• System francuski – „komis transportowy” 

– przyjmujący zlecenie (komisant) 

zawiera umowy kupna – sprzedaży na 

rachunek dającego zlecenie (komitenta) 

lecz w imieniu własnym

• System niemiecki – czynność prawnie 

wyodrębniona, nawiązuje do systemu 

francuskiego

• System angielski – umowa agencyjna
• Iberyjski – rodzaj usług transportowych

background image

Ogólne Polskie Warunki 

Spedycyjne (OPWS)

• Zbiór norm regulujących prawa i 

obowiązki stron umowy spedycji

• Mają charakter fakultatywny
• Podstawą obowiązywania – 

umowa stron

• Mogą być stosowane w obrotach 

krajowych i zagranicznych

background image

OPWS 2002

• Opracowane przez Polską Izbę 

Spedycji i Logistyki

• Kompleksowo określają prawa i 

obowiązki stron

• Bazują na K.C. – uszczegółowienie 

i uzupełnienie z punktu widzenia 
praktyki

background image

Kodeks Cywilny art. 795

• Przepisy Kodeksu cywilnego o 

spedycji stosuje się do spedycji o 
tyle, o ile nie jest ona 
uregulowana odrębnymi 
przepisami

background image

Umowa przewozu

• Spedytor może sam dokonać 

przewozu i w tym wypadku ma 
jednocześnie prawa i obowiązki 
przewoźnika (art.. 800 k.c.)

• Przyjęcie zlecenia 

transportowego na zasadach 
OPWS

background image

Umowa spedycji w Polsce

• Umowa spedycja jest odmianą 

umowy zlecenia (art. 796 k.c.)

• Umowa kwalifikowana
• Umowa wzajemna 
• Odpłatna i konsensualna (do jej 

zawarcia wystarczy złożenie 
oświadczenia woli przez strony)

background image

Spedytor

• Kodeks cywilny nie definiuje 

pojęcia spedytora 

background image

Umowa spedycji w Polsce

• Spedytorem może być ten, kto 

zawodowo i za wynagrodzeniem, w 
imieniu własnym albo w imieniu 
dającego zlecenie, na rachunek 
zleceniodawcy, podejmuje się wysyłania 
lub odbioru przesyłki oraz innych 
czynności związanych z jej przewozem

• Spedytor zawsze działa na rachunek 

swego zleceniodawcy

background image

Kodeks Cywilny art. 794

• Spedytor zobowiązuje się za 

wynagrodzeniem w zakresie 
działalności swego przedsiębiorstwa 
do wysyłania lub odbioru przesyłki 
albo do dokonania innych usług 
związanych z jej przewozem

• Spedytor może występować w imieniu 

własnym albo w imieniu dającego 
zlecenie

background image

Umowa spedycji w Polsce

• w imieniu własnym – nie istnieje żaden 

stosunek prawny pomiędzy np. przewoźnikiem, 

z którym spedytor zawiera umowę a 

zleceniodawcą spedytora. Podmiotem praw i 

obowiązków jest wyłącznie spedytor

• w imieniu dającego zlecenie – podmiotem praw 

i obowiązków zawartych przez spedytora w 

tym charakterze umów jest jego zleceniodawca

• K.C. nie przewiduje żadnej szczególnej formy 

umowy spedycji

background image

Umowa spedycji – 

wyrażenie woli

• Do 2000 zł – każde zachowanie 

się ujawniające wolę w sposób 
dostateczny (art. 60 k.c.)

• Powyżej 2000 – umowa powinna 

być stwierdzona pismem dla 
celów dowodowych (art.. 75 k.c.)

background image

Umowa spedycji - 

zawarcie

• Przyjęcie zlecenia spedycyjnego
• Spedytor powinien niezwłocznie 

powiadomić o rezygnacji z 
przyjęcia zlecenia (art.. 736 k.c.)

• Zlecenie nie wymaga formy 

pisemnej (par. 8 OPWS 2002)

background image

Umowa spedycji –

obowiązki spedytora

• Wykonywać czynności z należytą 

starannością

• Niezwłocznie powiadamiać o trudnościach
• Spedytor podejmuje decyzje zgodnie z 

domniemaną wolą i interesem klienta

• Spedytor podejmuje wszystkie czynności, 

które są niezbędne dla prawidłowego 
wykonywania konkretnej umowy i które 
chronią zleceniodawcę od ponoszenia 
zbędnych kosztów spedycji

background image

Umowa spedycji –prawa 

spedytora

• Wynagrodzenie 
• Zwrot wydatków
• zaliczka
• Współdziałanie w zakresie 

niezbędnym do wykonywania 
umowy spedycji

background image

Prawa i obowiązki 

spedytora

Umowa 

spedycji

Zlecenie 

spedycyjne

Prawa i 

obowiązki 

spedytora

background image

Podstawowe obowiązki 

zleceniodawcy

• Uprawnieniom spedytora 

odpowiadają obowiązki jego 
zleceniodawcy 

• Zwrot wydatków
• zaliczka
• Współdziałanie w zakresie 

niezbędnym do wykonywania 
umowy spedycji

background image

Odpowiedzialność stron 

umowy spedycji

• Z tytułu niewykonania lub 

nienależytego wykonania umowy 
na zasadach  określonych w art. 
471k.c. 

• Ograniczenia odpowiedzialności 

spedytora

• Szkody wynikłe z czynów 

niedozwolonych (art.. 415 k.c.)

background image

Art. 471 k.c.

Dłużnik zobowiązany jest do 

naprawienia szkody wynikłej 

z niewykonania lub 

nienależytego wykonania 

zobowiązania, chyba, że 

niewykonanie lub nienależyte 

wykonanie jest następstwem 

okoliczności, za które dłużnik 

nie odpowiada

background image

Ograniczenia 

odpowiedzialności 

spedytora - art. 799 k.c.

• Spedytor nie odpowiada za 

przewoźników i dalszych 
spedytorów, jeśli nie ponosi winy 
w wyborze

• Odpowiedzialność – spedytor 

zastępczy

background image

Ograniczenia 

odpowiedzialności 

spedytora - art. 801 k.c.

• Odszkodowanie za stratę nie może 

przekraczać zwykłej wartości przesyłki, 

chyba, że szkoda wynikła z winy umyślnej 

lub rażącego niedbalstwa spedytora

• Odpowiedzialność – spedytor zastępczy
• Spedytor nie ponosi odpowiedzialności za 

ubytek nie przekraczający granic ustalonych 

we właściwych przepisach, a w braku takich 

przepisów – granic zwyczajowo przyjętych

• Rzeczy cenne – gdy właściwości były podane 

przy zawieraniu umowy

background image

Wypowiedzenie umowy 

spedycji

• W każdym czasie
• Zwrot kosztów i części 

wynagrodzenia

• Jeżeli nie było ważnego powodu – 

naprawa szkody

• Spedytor nie może zrzec się z góry 

uprawnienia do wypowiedzenia 

umowy z ważnych powodów (art.. 

746 w zw. Z art.. 795 k.c.)

background image

Umowa o współpracy 

między spedytorem i 

przewoźnikiem w zakresie 

przewozu towarów

Współpraca spedytora i 

przewoźnika opiera się 

najczęściej na umowie 

zlecenia

background image

Formy współpracy

• Umowa zlecenia
• Umowa 

współpracy 

przewozowych;

background image

Zalety umów o 

współpracy

• stabilizacja 
• uproszczenie

background image

Umowa o współpracy nie 

eliminuje umowy zlecenia

background image

Przedmiot umowy o 

współpracy

• Zakres usług, 
• Zasoby przewoźnika (sprzęt, 

ludzie)

• Podstawowe obowiązki 

przewoźnika w stosunku do 
spedytora

background image

Umowa o współpracy – 

zobowiązania przewoźnika

• Kierowcy
• Zakaz postoju w obszarach 

zwiększonego ryzyka

• Stan taboru 
• Dozór podczas załadunku i wyładunku
• Postępowanie kierowców wobec 

klientów spedytora i innych osób

background image

Przewoźnik zobowiązuje 

się do zwrotu 

udokumentowanych 

podatków, opłat i kar

• niewłaściwie wykonane zlecenie 

przewozowe, 

• brak rozliczenia z dokumentów

background image

Każda zmiana dyspozycji 

traktowana jest jako 

zmiana umowy o 

współpracy lub zlecenia

background image

Powierzenie wykonania 

zlecenia innemu 

przewoźnikowi

Po uzyskaniu wyraźnej zgody 

zleceniodawcy (spedytora)

background image

Rozwiązanie umowy

• Naruszenie tajemnicy określonej w 

umowie

• Nieinformowanie spedytora o 

przeszkodach w wykonywaniu zleceń

• Uszkodzenie, zniszczenie lub utraty 

przesyłki

• Narażenie spedytora na poważne 

szkody w wyniku niedbalstwa 

przewoźnika

background image

Rozliczenie dokumentów 

przewozowych

• Zwrot spedytorowi natychmiast 

po wykonaniu przewozu 
egzemplarza listu przewozowego 
potwierdzonego przez odbiorcę 
(CMR 24) 

• Potwierdzenie otrzymania 

dokumentów 

background image

Udokumentowanie 

postoju

• Kartą postoju
• Jeżeli partner odmawia – wpis do 

listu przewozowego

background image

Czas postoju

• Polska wolne od postoju – 24 h
• Unia Europejska – 6-12 h
• Przekroczenie czasu – opłata za 

każdą godzinę lub dobę

background image

Przewoźnik ma prawo do 

opłat za postój tylko 

wtedy, gdy poinformuje 

spedytora na piśmie o 

rozpoczęciu postoju

background image

Wyjaśnienia - przewoźnik

• Okoliczności związanych z utratą, zaginięciem, 

kradzieżą lub uszkodzeniem przesyłki

• Otrzymania od załadowcy lub odbiorcy instrukcji 

odbiegającej od przyjętego zlecenia/listu 

przewozowego – jako umowy przewozu

• Reklamacji i zastrzeżeń zgłoszonych przez 

załadowcę (do pojazdu) lub odbiorcy przesyłki – 

odnośnie stanu towaru

• Przyczyn nieterminowego podstawienia pojazdu 

do załadunku lub wyładunku

background image

Rozliczenia z 

przewoźnikiem

• Faktura VAT wraz z listem 

przewozowym (oryginał), ew. inne 
dokumenty

• Pisemne wyjaśnienia powstałych 

nieprawidłowości

background image

Umowa zlecenia

Kodeks Cywilny – art. 734-751

background image

Umowa zlecenia - 

wynagrodzenie

• Obligatoryjnie – chyba, że 

postanowiono inaczej

• Według taryfy, zgodnie z umową, 

zgodnie z wartością pracy

• Po wykonaniu zlecenia – jeżeli nie 

postanowiono inaczej

background image

Umowa zlecenia - 

przyjęcie

• Zleceniobiorca musi zawiadomić 

o rezygnacji z przyjęcia zlecenia

• Zleceniodwca musi zawiadomić o 

rezygnacji z zlecenia

• Zleceniobiorca musi zawiadomić 

o przekazaniu  zlecenia osobom 
trzecim

background image

Odpowiedzialność 

przyjmującego zlecenie

• Odpowiedzialność za zastępcę jak za 

swoje własne czyny 

(odpowiedzialność solidarna)

• Bez uprawnienia – także za szkody 

przypadkowe

• Informowanie o przebiegu sprawy
• Po wykonaniu zlecenia – 

sprawozdanie, wydanie rzeczy i 

pieniędzy

background image

Odpowiedzialność 

dającego zlecenie

• Zwrot wydatków, wraz z 

odsetkami

• Zaliczka na wydatki
• Zwrot wydatków i części 

wynagrodzenia w przypadku 
wypowiedzenia zlecenia oraz 
zapłata za szkodę

background image

Umowa przewozu

Obowiązki i odpowiedzialność 

przewoźnika

background image

Prawa przewoźnika

• Sprawdzenie dokładności danych 

w liście przewozowym

• Sprawdzenie stanu towaru
• Wpisania zastrzeżeń
• Poświadczenie przyjęcia towaru 

na dokumencie przewozowym

background image

Obowiązki przewoźnika

• Nie odpowiada za prawidłowość i 

kompletność dokumentów i 
danych

• Odpowiada za ich dostarczenie, 

utratę, zagubienie, zniszczenie, 
uszkodzenie (CMR)

background image

Odpowiedzialność 

przewoźnika – prawo do 

roszczenia

• Odszkodowanie za 

niedostarczenie dokumentów 
celnych – w terminie określonym 
w dokumentach przewozowych

background image

Odpowiedzialność 

przewoźnika – prawo 

załadowcy do roszczenia

• Odszkodowanie za za niewłaściwe 

obchodzenie się z dokumentami – 
do wysokości jaka 
przysługiwałaby mu w razie 
zaginięcia towaru

• Niezależnie od straty


Document Outline