JEDNOKOMÓRKOW

JEDNOKOMÓRKOW

E PASOŻYTY

E PASOŻYTY

CZ. II

CZ. II

PASOŻYTY KRWI

PASOŻYTY KRWI

BLOOD PARASITES

BLOOD PARASITES

Jednokomórkowe 

pasożyty 

krwi 

 

mogą 

występować  wewnątrz  czerwonych  lub  białych 
krwinek,  albo  w  osoczu.  Rozprzestrzenianie 
pasożytów krwi jest możliwe dzięki tzw. wektorom. 
Są to najczęściej krwiopijne stawonogi, które mogą 
także  pełnić  rolę  żywiciela  pośredniego  lub 
ostatecznego 

dla 

pasożytów 

krwi. 

Do 

najpopularniejszych  wektorów  należą  komary, 
pchły,  wszy,  pluskwiaki  i  kleszcze.  Podczas 
żerowania  przenoszą  one  patogeny  z  jednego 
(najczęściej stałocieplnego) kręgowca na drugiego.

PASOŻYTY KRWI

PASOŻYTY KRWI

BLOOD PARASITES

BLOOD PARASITES

Protozoan blood parasites occur inside either red or white blood cells, as 
well  as  outside  the  cells,  in  serum.  Their  dispersion  is  depended  on 
vectors-  usually  blood  sucking  arthropods,  which  can  play  as  an 
intermediate or final host of blood parasites as well. The most common 
vectors  are  mosquitos,  fleas,  lice,  triatomine  bugs  and  ticks.  While 
feeding they transmit pathogens from one vertebrate host (usually warm 
blooded) to the other. 

APICOMPLEXA

APICOMPLEXA

MEROGONIA 

(MEROGONY)

SCHIZOGONIA 

(SCHIZOGONY)

GAMOGONIA

GAMOGONY

SPOROGONIA

SPOROGONY

trofozoit

schizont

merozoit

gametocy
ty

gamety

zygota

sporozoit

WEKTOR

VECTOR

KRĘGOWIEC

VERTEBRTATE

3.3 miliarda ludzi 
objętych ryzykiem 
zachorowania

3.3 billion people in risk

250 milionów 
zachorowań rocznie

250 mln cases a year

Powyżej miliona 
przypadków śmiertelnych 
rocznie

More then 1 mln fatal 
cases a year

Odpowiada za 20% 
zgonów wśród dzieci w 
Afryce

Responsible for 20% of 
deaths among children in 
Africa

Średnia liczba epizodów 
na dziecko w Afryce: 1.6-
5.4 rocznie 

Each child in Africa is 
exposed to 1.6-5.4 episodes 
a year

PLASMODIUM 

PLASMODIUM 

SPP.

SPP.

Porównanie przebiegu malarii spowodowanej rożnymi 

gatunkami zarodźca

(Comparison of illness course of different Plasmodium species)

Gatunek

(Species)

Okres wylęgania- 

dni

(Incubation- days)

Periodyczność gorączki

(Fever period)

P. falciparum

7–30

Brak regularności 

(none)

P. malariae

16–50

72 h

P. ovale

12–18

48 h

P. vivax

12–18

48 h

„

„

MALARIA PÓŁNOCY”

MALARIA PÓŁNOCY”

”MALARIA OF THE NORTH”

”MALARIA OF THE NORTH”

Babesia sp.- atakuje przede wszystkim ludzi z obniżoną odpornością
Początki XIX w- pierwsze zarażenia bydła w Teksasie („gorączka 
teksańska”); 1957- pierwszy przypadek u ludzi (b. Jugosławia); ponad 100 
zarażeń rocznie w USA; do tej pory kilkadziesiąt zarażeń w Europie

B. microti

B. divergens

Babesia sp.- dangerous for immunodeficient people
Beginning of XIX century- first infection of cattle in Texas (”Texas fever”); 1957- first 
human case (Jugoslavia); over 100 cases a year in USA; to date several dozens of 
cases in Europe

B. divergens, B. bovis

B. microti

B. equi

B. canis

B. felis

B. microti

BABESIA MICROTI

BABESIA MICROTI

HEPATOZOON

HEPATOZOON

mouse

flea

gamogony

micromerogony 
(schizogony)

macromerogony 

sporogony

lymphocyte (lungs)

TRYPANOSOMA

TRYPANOSOMA

Trypanosoma 

brucei

Wywołuje 
śpiączkę 
afrykańską

Causes African 
sleeping sickness

rhodesiense 
(wschodnio-
afrykańska): 500-
1000 przypadków 
zachorowań 
rocznie

(Eastern Africa): 500-
1000 cases a year

gambiense 
(zachodnio-
afrykańska): 12000 
przypadków 
zachorowań 
rocznie (postać 
przewlekła)

(Western Africa): 
12000 cases a year 
(chronic)

TRYPANOSOMA BRUCEI

TRYPANOSOMA BRUCEI

Trypanosoma 

cruzi

Wywołuje 
chorobę 
Chagasa

Causes Chagas 
disease

Choruje ok. 
18 mln ludzi

18 mln people 
ill

60 tys. 
przypadków 
śmiertelnych 
rocznie

60 000 fatal 
cases a year

Wektorem są 
pluskwiaki

Transmited by 
triatomine bugs

TRYPANOSOMA CRUZI

TRYPANOSOMA CRUZI

LEISHMANIA

LEISHMANIA

 SPP.

 SPP.

Transmitowana przez samice 30 gatunków muchówek z 
rodzajów Phlebotomus (w Starym Świacie) i Lutzomyia (w 
Nowym Świecie) w klimacie międzyzwrotnikowym i 
umiarkowanym 

Transmitted by female sandflies (30 species of Phlebotomus in 
Old World and Lutzomyia in New World) in inter-tropical and 
temperate regions 

Ryzykiem objęte jest 350 mln 
ludzi; co roku notuje się 2 mln 
nowych zachorowań, z czego 1.5 
mln to postać skórna (oriental 
sore; L. major, L. tropica, L. 
mexicana, L. aeothiopica) lub 
skórno- śluzówkowa (espundia; L. 
brasiliensis), reszta to postać 
trzewna (kala-azar, czarna febra, 
gorączka dum-dum; L. donovani, 
L. infantum, L. chagasi)

350 mln people at risk; 2 mln new cases every year, including 1.5 mln of 
cutaneous form (oriental sore; L. major, L. tropica, L. mexicana, L. 
aeothiopica) or mucocutaneous form (espundia; L. brasiliensis), 0.5 mln is 
visceral form (kala-azar; L. donovani, L. infantum, L. chagasi)

LEISHMANIA

LEISHMANIA

 SPP.

 SPP.

granulocyty
obojętnochłonne

neutrophils

limfocyt

lymphocyt

es

trombocyty

thrombocytes
(platelets)

granulocyty
zasadochłonne

basophils

erytrocyty

RBC

ELEMENTY KRWI

ELEMENTY KRWI

BLOOD CELLS

BLOOD CELLS

BARWIENIE GIEMSA

BARWIENIE GIEMSA

GIEMSA STAINING

GIEMSA STAINING

Hepatozoon sp.

Babesia microti

Trypanosoma sp.

Leishmania sp.

Plasmodium falciparum