background image

Higiena pracy i

medycyna pracy

background image

2

Higiena - I rok kosmetologii  . 

• Higiena pracy
• Medycyna pracy 
• Inspekcje (PIP i IS)
• Środowisko pracy
• Sposób wykonywania pracy
• Choroby zawodowe
• Wypadki przy pracy

background image

3

Pojęcie pracy

• W ekonomii nazywana jest kapitałem 

ludzkim 

• miara wysiłku włożonego przez człowieka 

w wytworzenie danego dobra 

• „Roczna praca każdego narodu jest 

funduszem, który zaopatruje go we 

wszystkie rzeczy konieczne i przydatne w 

życiu, jakie ten naród rocznie konsumuje, a 

które stanowią bądź bezpośredni wytwór 

jego pracy, bądź też to, co nabywa za ten 

wytwór od innych narodów” – A. Smith

background image

4

Rodzaje skurczu mm

• Izotoniczny - gdy zmienia się długość 

mięśnia przy stałym poziomie napięcia 

mięśniowego (wynikiem skurczu jest ruch) 

• Izometryczny - wzrasta napięcie mięśnia 

przy stałej długości (wynikiem nie jest ruch 

ale utrzymanie części ciała w stałym 

położeniu np. odkręcanie mocno 

przykręconych śrub, stanie, trzymanie 

ciężarów); skurcz ten nazywany jest także 

skurczem izotermicznym, ze względu na 

utrzymanie ciepłoty ciała 

• auksotoniczny - zmiana długości i napięcia 

mięśni (np. przy chodzeniu, bieganiu) 

background image

5

Praca statyczna

• mięśnie pozostają w stałym napięciu 
• Nie obserwuje się ruchu
• wzrasta ciśnienie krwi, 
• skurcze mięśni powodują zacieśnienie 

naczyń włosowatych, a tym samym wpływają 
na wzrost oporu stawianego przepływowi 
krwi

• W rezultacie tkanka mięśniowa otrzymuje 

coraz mniej tlenu, a przez to jej zdolność do 
pracy maleje. 

background image

6

Praca statyczna

• małe zużycie energii, dlatego jej 

koszt fizjologiczny nie może być 
mierzony w kaloriach 

• Dług tlenowypoczucie dyskomfortu 

i osłabienia mięśniu  co w dłuższym 

okresie czasu prowadzi do 
zmęczenia. 

background image

7

Praca statyczna

• podczas stania, siedzenia, czy 

podpierania. 

• Nie stanowi ona zatem pracy 

mechanicznej, jednak często może 
powodować duże obciążenie dla 
organizmu człowieka (np. podczas 
długotrwałego stania wzrasta ciśnienie 
hydrostatyczne nóg, co sprzyja obrzękom i 
bardzo często prowadzi do powstawania 
żylaków). 

background image

8

Praca statyczna

• należy zadbać o odpowiednie 

wyposażenie stanowiska, jak również 
częste przerwy 

background image

9

Praca dynamiczna

• wysiłek przebiega w warunkach 

ruchu, w związku z 
przemieszczaniem ciała ludzkiego lub 
jego części w przestrzeni i zachodzi 
przy udziale izotonicznych skurczów 
mięśni, podczas których następuje 
skrócenie włókien-okresy skurczu i 
rozkurczu mięśni. 

background image

10

Praca dynamiczna

• jest podstawowym czynnikiem, który 

powoduje podwyższenie poziomu przemiany 

materii. Związana z nią wielkość wydatku 

energetycznego jest proporcjonalna do 

wskaźników fizjologicznych, takich jak: 

• ilość zużytego tlenu (szybkość oddechu- 

poziom zużytego tlenu lub wydychanego 

dwutlenku węgla), 

• częstość skurczów serca, 
• ciśnienie krwi, 
• temperatura ciała i skóry. 

background image

11

Zmęczenie

• Zmęczenie - stan przejściowego i 

odwracalnego zmniejszenia zdolności do 
pracy, fizjologiczny proces życia nie 
stanowiący zagrożenia dla życia.

Zmęczenie jest indywidualną sprawą 
każdego człowieka, zależy między innymi 
od stanu zdrowia, wieku, wytrenowania, 
a także charakteru i otoczenia. 

background image

12

Zmęczenie

• Przyczyny:

- otoczenie: złe 

światło*, hałas

- powody psychiczne: 

odpowiedzialność, 

troski, konflikty

- intensywność i czas 

trwania pracy

- choroba, bóle, 

nieprawidłowe 

odżywianie(!)

- monotonia

background image

13

Zmęczenie

• skutki:

- wydłużenie się czasu wykonywanej 

pracy i pogorszenie jej efektów, brak 

tworzenia nowych rozwiązań, działanie na 

zasadzie prób i błędów, postępowanie 

stereotypowo

- brak koncentracji

- unikanie kontaktów interpersonalnych

- bóle głowy, bóle mięśni i krzyża

- zobojętnienie, senność

- drażliwość, zniechęcenie 

background image

14

• Po odpoczynku (najlepszym biernym 

odpoczynkiem jest sen) zmęczenie 
powinno ustąpić, jeśli tak się nie stanie, 
znaczy to że jesteśmy przemęczeni. 

background image

15

Przemęczenie

• Skutki przemęczenia są takie same jak 

zmęczenia plus:
- osłabienie organizmu, podatność na 
choroby
- zaburzenie snu
- zawroty głowy i bóle
- zakłócenia w sercu, zakłócenia w układach 
pokarmowym i oddechowym
- kłótliwość, wybuchowość, agresja
- apatia, depresja
- zawał 

background image

16

Znużenie

• Znużenie pojawia się wtedy gdy 

dawka stymulacji jest zbyt mała lub 
zbyt mało zróżnicowana. 

• Spowodowane jest na przykład 

jednostajną pracą.

background image

17

Czas pracy

Ustawa, kodeks 

pracy

Art.129, par.1: 
• 8 godz/dzień
• 40/5-dniowy tydz. 

pracy

• 4 miesiące na 

rozliczenie

background image

18

Wypoczynek czynny

background image

19

Wypoczynek bierny

background image

20

Wydajność w ciągu tygodnia

background image

21

Środowisko pracy

• Czynniki fizyczne – 14
• Pyły – 9 
• Czynniki chemiczne – 53
• Czynniki biologiczne 6
• Inne – 8 (stres, praca zmianowa)

background image

22

Środowisko pracy

NDS (najwyższe dopuszczalne stężenie) – 

wartości średnie czynników, których 
oddziaływanie w ciągu 8 godzinnego 
dnia pracy przez okres całej aktywności 
zawodowej nie powinno spowodować 
zmian w stanie zdrowia pracownika i 
jego przyszłego potomstwa

background image

23

Higiena - I rok kosmetologii  . 

Środowisko pracy  
NDSCh (chwilowe) stężenie czynników, 

których oddziaływanie nie powinno 
spowodować zmian w stanie zdrowia 
pracownika i jego przyszłego 
potomstwa, jeżeli utrzymuje się w 
środowisku pracy nie dłużej niż 30 
min. w ciągu zmiany roboczej

background image

24

Zadanie na następne 

ćwiczenie

• Warunki higieniczne z zakresu 

higieny pracy, jakie musi spełniać 
gabinet kosmetyczny:

• Dotyczące

– Pomieszczeń i sprzętu
– Pracowników
– Kosmetyków 

background image

25

Higiena - I rok kosmetologii  . 

Środowisko pracy  
NDSP  (pułapowe) stężenie czynników, 

które nie może być przekroczone w 
żadnym momencie

background image

26

Higiena - I rok kosmetologii  . 

Środowisko pracy - czynniki fizyczne
• Mikroklimat
• Promieniowanie elektromagnetyczne
• Promieniowanie jonizujące
• Prąd elektryczny
• Hałas i wibracja 

background image

27

Higiena - I rok kosmetologii  . 

Środowisko pracy - czynniki chemiczne
• Rozpuszczalniki organiczne
• Gazy drażniące
• Gazy duszące
• Metale
• Substancje rakotwórcze
• Substancje alergizujące

background image

28

Higiena - I rok kosmetologii  . 

Środowisko pracy - pyły
• Nieorganiczne (krzem, azbest)
• Organiczne (pył traw, mąka, 

enzymy,płuco farmera) 

background image

29

Higiena - I rok kosmetologii  . 

• Choroba zawodowa 
• Musi być na liście chorób zawodowych
• Podejrzenie – pracownik, lekarz, 

pracodawca

• Rozpoznanie – Wojewódzki Ośrodek 

Medycyny Pracy

• Stwierdzenie – Inspektor Sanitarny 

(decyzja administracyjna, od której można 
się odwoływać)

background image

30

• Pod uwagę bierze się okres, w którym 

wystąpienie udokumentowanych 
objawów chorobowych upoważnia 
do rozpoznania choroby zawodowej 
pomimo wcześniejszego zakończenia 
pracy w narażeniu zawodowym 

background image

31

Higiena - I rok kosmetologii  . 

Choroby zawodowe przykłady
18.

Astma oskrzelowa – 1 rok.

19.

Zewnątrzpochodne alergiczne 

zapalenie pęcherzyków płucnych – 

postać ostra i podostra – 1 rok, postać 

przewlekła – 3 lata.

20.

Ostre uogólnione reakcje alergiczne – 

1 dzień 

21.

Alergiczny nieżyt nosa – 1 rok

22.

Zapalenie obrzękowe krtani o 

podłożu alergicznym – 1 rok

background image

32

Higiena - I rok kosmetologii  . 

Choroby zawodowe przykłady cd.
• Choroby skóry

alergiczne kontaktowe zapalenie skóry – 

5 lat

kontaktowe 

zapalenie 

skóry 

podrażnienia – 1 miesiąc

pokrzywka kontaktowa – 1 rok

fotodermatozy zawodowe – 3 lata

rozległe  szpecące  odbarwienia  lub 

przebarwienia  skóry  albo  inkrustacja 

skóry cząstkami ciał obcych – 3 lata

background image

33

Higiena - I rok kosmetologii  . 

Choroby zawodowe przykłady cd

Przewlekłe choroby układu ruchu wywołane 

sposobem wykonywania pracy (przewlekłe 

zapalenie ścięgna i jego pochewki, przewlekłe 

zapalenie  kaletki maziowej, przewlekłe 

uszkodzenie łąkotki, przewlekłe uszkodzenie 

torebki stawowej, przewlekłe zapalenie 

okołostawowe barku, przewlekłe zapalenie 

nadkłykcia kości ramiennej, zmęczeniowe złamanie 

kości, martwica kości nadgarstka) – okres 1 rok

Przewlekłe choroby obwodowego układu 

nerwowego wywołane sposobem 

wykonywania pracy (zespół cieśni w obrębie 

nadgarstka, zespół rowka nerwu łokciowego) –1 rok 

background image

34

Choroby zawodowe cd

Choroby układu wzrokowego wywołane czynnikami 

fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi 

alergiczne zapalenie spojówek – 1 rok

ostre zapalenie spojówek wywołane promieniowaniem 

nadfioletowym – 1 dzień

epidemiczne wirusowe zapalenie spojówek lub rogówki - 1 rok

zwyrodnienie rogówki wywołane czynnikami drażniącymi – 3 

lata

zaćma wywołana działaniem promieniowania podczerwonego 

lub długofalowego nadfioletowego – 10 lat

centralne zmiany zwyrodnieniowe siatkówki i naczyniówki 

wywołane krótkofalowym promieniowaniem podczerwonym 

lub promieniowaniem widzialnym z obszaru widma 

niebieskiego – 3 lata  

background image

35

Higiena - I rok kosmetologii  . 

Choroby zawodowe przykłady cd
• Choroby zakaźne lub pasożytnicze 

albo ich następstwa  (wirusowe 

zapalenie wątroby, borelioza, gruźlica, 

bruceloza, pełzakowica, zimnica, inne 

choroby zakaźne lub pasożytnicze) – 

okresu wystąpienia zmian 

chorobowych nie określa się

background image

36

Żylaki

• Trwałe poszerzenie żył 

powierzchownych. 

• Pojawienie się ich jest 

świadectwem rozwoju 

przewlekłej 

niewydolności żylnej. 

• Niedomoga zastawek.

 zapalenie żył
 zakrzepica/zatorowość

background image

37

Płaskostopie podłużne

• Obniżenie łuku 

przyśrodkowego 
(dynamicznego)

platfus

background image

38

Płaskostopie poprzeczne 

stopa poprzecznie płaska 

statyczna

-poszerzenie 

przodostopia,

-obniżenie poprzecznego 

łuku stopy. 

hallux valgus - paluch 

koślawy, 

 tzw. palce młotkowate. 

background image

39

Płaskostopie poprzeczne 

stopa poprzecznie płaska 

statyczna

-Ból pod podeszwami - pieczenie, palenie. 
-Ból przy obciążaniu głów II i III kości 

śródstopia. 

-Bolesne modzele na podeszwach stopy 

(zgrubienia naskórka powstałe na skutek 

długotrwałego ucisku - tutaj - 

przeciążenie środkowych głów 

śródstopia). 

-Palce młoteczkowate. 

background image

40

Płaskostopie poprzeczne 

stopa poprzecznie płaska 

statyczna

Należy unikać:
• niefizjologicznego obuwia z wąskim 

przodem i/lub na wysokich obcasach,

• długotrwałej pozycji stojącej, 
• nadwagi. 

background image

41

Higiena - I rok kosmetologii  . 

Choroby związane z pracą 

(parazawodowe) 

Nie są wywołane warunkami pracy, ale 

praca przyczynia się do ich rozwoju:

• Choroba wieńcowa
• Nadciśnienie
• Choroba wrzodowa
• Zespoły bólowe kręgosłupa 
• Nerwice

background image

42

Higiena - I rok kosmetologii  . 

Służba medycyny pracy
• Zapobieganie niekorzystnym wpływom 

pracy na zdrowie pracujących

• Profilaktyka i promocja zdrowia
• Badania wstępne
• Badania okresowe
• Badania kontrolne (po 30 dniach 

choroby)

background image

43

Higiena - I rok kosmetologii  . 

Służba medycyny pracy
• Jednostki podstawowe – lekarz 

uprawniony (tylko on może orzekać o 
braku przeciwwskazań do pracy na 
danym stanowisku)

• Jednostki wojewódzkie (m.in. 

rozpoznawanie choroby zawodowej, 
nadzór, badanie odwoławcze)

background image

44

Kolejność postępowania pracodawcy:
• Zgłoszenie działalności (zmiany działalności) do 

Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej – wykaz 

pomiarów do przeprowadzenia 

• Pomiary wykonane przez autoryzowane laboratorium
• Skierowanie od pracodawcy (opis stanowiska, wykaz 

czynników szkodliwych, wynik pomiarów) do lekarza 

medycyny pracy 

• Orzeczenie lekarza po przeprowadzeniu badania i 

ewentualnych konsultacji (BRAK PRZECIWWSKAZAŃ)

• Ewentualne badanie odwoławcze

background image

45

Koszty pomiarów czynników szkodliwych oraz 

badań profilaktycznych ponosi pracodawca

Zakres badania i konsultacji może być 

poszerzony

Częstotliwość badań może być zwiększona

W orzeczeniu lekarz musi podać DATĘ 

następnego badania

Umowa z lekarzem medycyny pracy – minimum 

na rok

Badania do celów sanitarno –epidemiologicznych 

(inna podstawa prawna)


Document Outline